akfl qKLq sfihb df PLlsPLf

zf[ hrijMdr isMG idlgIr

akfl qKLq df mfanf hY : akfl purK df qKLq. dUjf mfanf ieh vI ho skdf hY : a-kfl qKLq, Xfin sdf kfiem rihx vflf qKLq. dovyN mfany ieko gwl hn. akfl purK df qKLq hI sdf kfiem rihx vflf ho skdf hY aqy sdf kfiem rihx vflf qKLq qF isrP vfihgurU df hY.

iswK PLlsPLy ivc duinafvI pfqsLfh (rfjf, bfdsLfh, mhfrfjf, pRYjLIzYNt) iCx-BMgr df hY. iksy dI imafd pMj sfl hY aqy iksy dI hwd Aus sLKLs dy suafsF qk hY. Aus sdf nhIN rihxf. Aus dI pfqsLfhI sdIvIN nhIN hY, jo sdIvI nhIN qy vkqI hY, Auh swc vI nhIN. swc qF sdIvI hY. so aijhy vkqI hfkm, nfjLm, cODrI vgLYrf isrP JUTy pfqsLfh hn. swcf pfqsLfh qF isrPL vfihgurU hI hY. ds gurU sfihbfn nUM vI pfqsLfh aqy swcf pfqsLfh afiKaf jFdf hY, ikAuNik Auh akfl purK df pYgLfm dyx vfly sn. swcy pfqsLfh df pYgLfm swcf hY, Aus pYgLfm nUM phuMcfAux vflf (hrkfrf) vI swcf hI hY.

swcf pfqsLfh, vfihgurU sB qfkqF df mflk hY. Aus dI qfkq dI hwd imQI nhIN jf skdI. Aus nUM nf qF mIrI qy nf pIrI dI kYd c rwiKaf jf skdf hY. Auh mIrI aqy pIrI nhIN blik mIrI-pIrI df mflk hY. Aus dy mukfbly qy mukfmI (lokl), vkqI, iCx-BMgr df bfdsLfh isrPL mIrI df hY. mIrI dI ieh qfkq (isafsI qfkq) vI pUrI nhIN. bhuqIaF hflqF ivc qF ieh qfkq, shI mfainaF ivc, qF qfkq vI nhIN huMdI. awj dunIaF Br ivc rfjf dI jmfq/sMsQf (Institution) qkrIbn KLqm ho cukI hY. ieMglYNz aqy kuJ hor Coty moty mulkF ivc rsmI qOr qy bfdsLfh (jF rfxI) dy ahudy ajy kfiem hn, pr AunHF kol koeI qfkq nhIN. AunHF nUM idKfvy vjoN (jF rihm vjoN) jF pMj sfl mgroN pRYjLIzYNt dI cox df KLrcf aqy vkq bcfAux KuxoN jF hor inwky moty kfrnF krky KLqm nhIN kIqf igaf; pr AunHF df ahudf isrP sjfvt vflf, rsmI aqy kfgjLI hI rih igaf hY. dUjy pfsy asl qfkq vwzy vjLIr (pRfeIm minstr) jF iksy POjI hfkm (izktytr) kol hY. bhuqy mulkF ivc pRfeIm minstr jF POjI aPsr hI kfbjL hn. vjLfrqF dI imafd qF pMj sfl qoN vwD sLfied iksy mulk ivc vI nhIN hY aqy POjI hfkm kuJ sfl vDyry kwZ lYNdy hn. vjLfrqF jF POjI hfkm dI qfkq df dfierf isrP iek mulk hI huMdf hY. Aus mulk ivc vI Aus hfkm dI qfkq afm qOr qy jbrI kfiem rihMdI hY. sLfied hI koeI hfkm aijhf hoey jo puils, PLOj, adflqF aqy aslf nf hox dI sUrq ivc lokF ivc mkbUl hovy. dUjy lPLjLF ivc vkqI hfkm iksy inwky ijhy ielfky ivc vI qfkq dy hAUey nfl hI pfqsLfh hY. pr, akfl purK dI pfqsLfhI QopI hoeI nhIN. ieh vkqI nhIN. ieh sfrI kfienfq qy lfgU huMdI hY. akfl qKLq sfihb aijhf mukfm hY ik ies nUM kbUl krn vflf hr sLKLs ibnF iksy ikMqU dy isr Jukf ky ies dI isrdfrI nUM mMndf hY.

CyvyN pfqsLfh ny ies qKLq nUM pRgt krky gurU nfnk sfihb df pYgLfm hI pRgt kIqf sI:

-ikaf sulqfnu slfm ivhUxf[[[] (afsf m: 1, pMnf 354)

-qKiq bhY qKqY kI lfiek] (mfrU m: 1, pMnf 1039)

-qKiq slfmu hovY idnu rfqI] (AuhI)

-qKiq bhY adlI pRBu[[[[] (mfrU m: 1, pMnf 1022)

AuprlIaF sfrIaF qukF ivc gurU nfnk sfihb ny iensfn nUM JUTf, QoVHy ielfky df, vkqI pfqsLfh Buwl ky swcf pfqsLfh, swcf adlI (jwj) Xfin vfihgurU df lV PVn df pYgLfm idwqf hY. CyvyN jfmy ivc gurU nfnk sfihb ny ies pYgLfm dI qrjmfnI kridaF akfl qKLq sfihb pRgt kIqf sI. Xfin akfl purK aqy iensfn ivc koeI hor vjUd jF koeI ivwQ nhIN hoxI cfhIdI. iensfn qF iswDf vfihgurU dI KLlkq, prjf, irafieaf hY. jdoN dsvyN pfqsLfh gurU goibMd isMG sfihb jI mhfrfj ny Kflsf pRgt kIqf sI qF AunHF ny vI gurU nfnk sfihb dy pYgLfm (akfl purK dy hukmnfmy) aqy akfl qKLq sfihb dI qrjmfnI hI kIqI sI. akfl purK aqy Kflsf ivckfr kfhdI ivwQ? gurU sfihb qF akfl purK aqy iswK dy ivckfr afp vI nhIN KVHy hoey. Kflsf qF akfl purK dI POj hY (dsvyN nfnk dI nhIN) aqy Kflsf qF prmfqmf dI mOj ivc pRgt hoieaf hY, ies nUM dsvyN nfnk ny isrijaf nhIN. Kflsy dI isrjxf df JMbylf qF mnmwq dy lPLjL hn. mhfrfj qF afp ies nUM pRgt hoieaf afKdy hn. aijhf hY PLlsPLf akfl qKLq sfihb df.

hux svfl ieh afAuNdf hY ik akfl qKLq sfihb dI hYsIaq, rol, syvf, kfrvfeI kI hY? iswK vfsqy akfl qKLq sfihb dI aihmIaq kI hY? ies svfl dy do ihwsy bxdy hn- iswK PLlsPLf aqy aml. iswK PLlsPLy muqfibk akfl qKLq sfihb, akfl purK aqy iswK dy irsLqy vflI jmfq hY. Kflsf akfl purK df hY Xfin ik Kflsf akfl purK dI slqnq df KLudmuKLiqafr sLihrI hY. iswK, isrPL qy isrPL vfihgurU dI irafieaf hY. iswK dI vPLfdfrI iek akfl qoN isvf iksy hor vfsqy nhIN ho skdI. iswK df qfj, qKLq, pfqsLfh, isrPL aqy isrPL akfl purK, krqf purK, vfihgurU hY. ies ivc koeI BulyKf aqy duibDf nhIN pYdf huMdI ik jy iswK iksy mulk ivc rihMdf hY aqy AuQoN df sLihrI hY qF Auh akfl qKLq sfihb df vPLfdfr ikMj ho skdf hY? kOmFqrI hflfq muqfibk injLfm dy jLfbqy ivc rihxf rUh dI vPLfdfrI nhIN huMdI. imsfl vjoN amrIkf df sLihrI iswK, amrIkf dy isafsI kfnUMnF dy jLfbqy df pfbMd hY. pr jy amrIkI kfnUMn ieh afKy ik iswK akfl purK, akfl qKLq sfihb jF iswK Drm dy mukfbly ivc amrIkI vPLfdfrI inBfey qF iswK ies nUM rwd kr dyvygf. ieh gwl hr iswK qy lfgU hoeygI. Auh ikqy vI bYTf hoey, iksy vI mulk df sLihrI hoey, akfl qKLq sfihb dy PLlsPLy nfl tkrfa dI sUrq ivc Aus iswK dI vPLfdfrI akfl qKLq sfihb nfl hovygI. afm hflq ivc ieho ijhf tkrfa, iswK vfsqy, nf-mumikn hY. ieh AudoN hI pYdf ho skdf hY, jdoN koeI mulk, srkfr, hfkm jF nfjLm iswK PLlsPLy qy pfbMdI lfAuxI cfhy, ies nUM kMtrol krnf cfhy jF ies nUM gMDlf krn dI koisLsL krnf cfhy. aijhI hflq dy pYdf hox dI AumId isrP ajoky Bfrq ivc njLr afAuNdI hY. Bfrq c Drm qy isafsq bfry kfnUMn, gurduafiraF dIaF jfiedfdF qy kMtrol, gurduafrf ieMqjLfm c dKLl, iswKF AuWqy ihMdU Drm jF ihMdU klcr Tosxf, akfl qKLq sfihb, gurU gRMQ sfihb bfry adflqF c kys, pRYs aqy gLYr-iswK cODrIaF vwloN iswK jmfqF bfry ibafn aqy dKLl, ieh sB iswKI qy iswDy aqy aiswDy hmly hn. ieho ijhI hflq dunIaF Br ivc hor ikqy nhIN. dunIaF Br ivc iswK jmfqF, iswK PLlsPLy, iswK adfiraF aqy gurduafiraF bfry ikqy vI koeI iswDf srkfrI dKLl nhIN. so tkrfa df svfl nhIN. tkrfa qF AudoN hI afAuNdf hY, jdoN hmlf kIqf jfey. jdoN akfl qKLq sfihb dy PLlsPLy qy hmlf hoeygf qF XkInn iswK dI vPLfdfrI akfl qKLq sfihb nfl hovygI. jy iswK akfl qKLq sfihb dy mukfbly iksy hor qfkq jF iDr nfl KVHf hoeygf qF Aus dI ieh hrkq pMQ nUM bydfvf dyx vflI hovygI. ies qoN ielfvf akfl qKLq sfihb dI vPLfdfrI aqy iksy mulk df sLihrI hox dy nfqy afeIn dy jLfbqy nUM mMnx ivc koeI tkrfa nhIN. Xfin jd qk akfl qKLq sfihb dy PLlsPLy qy hmlf nhIN huMdf, AudoN qk akfl qKLq sfihb aqy iCx-BMg dy, vkqI, hfkmF ivcoN iek cuxn df mslf hI nhIN AuTdf. aijhI hflq ivc iswKI ijs mulk ivc vI rihMdf hY, AuQoN df sB qoN vDIaf sLihrI hY.

akfl qKLq sfihb df iswK dy rojLnfmcy ivc kI rol hY? akfl purK dy jLfbqy ivc rihxf iswK dy asly ivc sLfml hY. akfl purK dI vPLfdfrI iswK vfsqy PLrjL hY. iswK df nym hY : ikrq krnf, vMz Ckxf, nfm jpxf, srbwq df Blf mMgxf, grIb dI rfKI krnf. iswK dy mMUh ivc hr vyly gurbfxI qy sIny ivc Drm XuwD df cfa hY. svfl hY ik Drm XuwD kI hY? ies ivc do nukqy hn : Drm aqy XwuD. Drm df mfanf hY: iensfP, rwbI iensfPL. iswK iensfPL vrqfAux vfsqy jUJy. XuwD df mfanf lVfeI nhIN blik jwdo-jihd hY. iswK jwdo-jihd df vI afpxf iek jLfbqf hY. ies jLfbqy ivc Drm (iensfPL) sLfml hY. iswK jwdo-jihd ivc iensfPL, kurbfnI, syvf, swc, iensfnIaq sLfml hY. Dwkf, ijLafdqI, byrihmI, jLulm, hYNkV, burCfgrdI, byiensfPLI, gunfh, qsLwdd ies ivc sLfml nhIN. (qsLwdd df mqlb sLsqr nhIN. iswK ny sLsqr cuwkxy hn; pr jdoN sfry hIly KLqm ho jfx aqy ies sLsqr ivc qsLwdd sLfml nf hovy, Xfin sLsqr hmly vfsqy nhIN blik iensfPL qy Drm dI ihPLfjLq vfsqy hn.)

iswK dy rojLnfmcy ivc akfl qKLq sfihb, akfl purK df drsLn hY. ies nUM iswK ny akfl purK df vjUd mMn ky turnf hY. ieQoN iswK nUM Drm,iensfPL, iensfnIaq, swc, srbwq df Blf, jUJx, syvf krn, Xfin iswK PLlsPLy dy drsLn hoxy hn aqy akfl qKLq sfihb ny iswK nUM akfl purK dI ihPLfjLq, imhr, krm, bKLisLsL dyxI hY.

iswK dI rojLfnf ijLMdgI ivc akfl qKLq sfihb koeI duinafvI bfdsLfh, pRYjLIzYNt, pRfeIm minstr dI sIt nhIN. ieh koeI aPLsr, hfkm, nfjLm, hAUaf, idE (Monster) nhIN hY. ieQy iswK dI vPLfdfrI ny isr JukfAuxf hY aqy akfl purK ny Aus iswK nUM glvkVI ivc lYxf hY.


© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.
info@sanjhsavera.com