Member
Punjabi Press Club of Canada

jUn  16, 2004 

GwlUGfrf idvs mgroN bRfhmxvfdIaF vloN kfvFrOlI ikAuN?

6 jUn ƒ akfl qKLq sfihb dy snmuK vfpry GtnfkRm mgroN bRfhmxvfdIaF dIaF lwqF ƒ kMbxI iCVI hoeI hY aqy Auh hVbVfht ‘c iswK kOm ivruwD koJI ibafnbfjLI krn ‘qy Auqry hoey hn. 6 jUn iswK kOm dI qvfrIK ‘c Auh ‘mhfn idn’ hY, ijs idn 1984 ‘c mrdy mujfihd sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF ny afpxy 40-45 sfQIaF nfl hmlfvr hoeIaF BfrqI POjF df zt ky mukfblf kIqf aqy sLhfdq dy jfm pIqy. AudoN qoN hI hr vrHy iswK kOm ienHF sLhIdF ƒ afpxy pRyrxfsRoq vjoN Xfd krdI af rhI hY.

ies vfr GwlUGfrf smfgmF dI Kfs gwl ieh sI ik 1984 qoN Bfrq dIaF KuPIaf eyjMsIaF dy Zhy cVHI hoeI dmdmI tksfl dy kfrjkfrI muKI bfbf Tfkur isMG dy clfxy mgroN 16vyN muKI Qfpy gey bfbf hrnfm isMG DuMmF ny sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF ƒ isMGF dy jLor pfAux ‘qy ‘sLhId’ krfr idwqf (sMq iBMzrFvfilaF ƒ sLhId krfr dyx qoN pihlF bfbf hrnfm isMG DuMmF ny iswKI dy nF hyT ijhVy DUxy qpfey qy hor keI pKMz kIqy, AunHF ny iswKI isDFqF nfl juVy tksflI isMGF ‘c guwsy dI lihr pYdf kIqI qy keI isMG bfby DuMmy df sfQ vI Cwz gey). 21 virHaF mgroN afpxI mUrKqf ‘qy prdf pfAux dy dmdmI tksfl dy ies Xqn ƒ bxdf mfx-siqkfr imlx nfl smfgmF ‘c nvyN josL df sMcfr hoieaf.

6 jUn ƒ akfl qKLq sfihb dy snmuK sMGrsLsLIl iDrF vloN s[ ismrnjIq isMG mfn dI agvfeI ‘c pMQk insLfny ‘KLfilsqfn’ bfry jo spwsLt ibafnI kIqI geI Ausny bRfhmxvfdIaF dI nINd hrfm kIqI hoeI hY. pUry jfho-jlfl ‘c ilsLkdIaF ikrpfnF ivckfr bolidaF s[ ismrnjIq isMG mfn ny ‘KLfilsqfn dI loV’, ‘KLfilsqfn dI rUp ryKf’ aqy ‘KLfilsqfn leI sMGrsL’ sbMDI cfnxf pfieaf aqy pUry do GMty smuwcy drbfr sfihb kMplYks ‘c ‘KLfilsqfn’ dy nfary gUMjdy rhy. ies qoN KPLf hoey sLRomxI kmytI dI kuVImfr pRDfn bIbI jgIr kOr iswDI Bfrq dy ihMdUnumf iswK pRDfn mMqrI mnmohn isMG dy crnF ‘c jf izwgI qy ismrnjIq isMG mfn aqy hornF pMQk jQybMdIaF dy afgUaF ƒ igRPqfr krn dI jfcnf kIqI. pRDfn mMqrI ny ‘hF-hMU’ krky bIbI ƒ vfps moV idwqf aqy axmMny ijhy mn nfl ienHF ivruwD kfrvfeI dy hukm dy idwqy.

srkfr dy ruK ƒ dyKidaF KuPIaf eyjMsIaF dy jLor pfAux ‘qy s[ mfn aqy hornF ivruwD ‘dysLDRoh’ dy kys drj kr ley gey. jdik ‘KLfilsqfn dI mMg’ jmhUrI mMg hY aqy 1946 ‘c sLRomxI kmytI Kud iswKF leI vwKry dysL ‘KLfilsqfn’ dI mMg sbMDI mqf pfs kr cuwkI hY. ieh qF hux bIbI dy GtIaf ikrdfr dI insLfnI hY ik kdy Auh bfdl dy hyTF jf izgdI hY qy kdy mnmohn isMG dy. sLRomxI kmytI dy ieiqhfs ‘c ieh dUjI vfr hY ik sLRomxI kmytI pRDfn ny iswKF ivruwD kfrvfeI leI kyNdr srkfr kol phuMc kIqI hovy. ies qoN pihlF jQydfr gurcrn isMG tOhVf ny sMq jrnYl ismG iBMzrFvfilaF ivruwD kfrvfeI leI ieMdrf kol phuMc kIqI sI, ijsdy iswty vjoN sfkf nIlf qfrf vfpiraf qy BfrI qbfhI hoeI.

6 jUn mgroN pMjfb ‘c mfhOl pMQk iDrF dy pwK ‘c bx jfx nfl bRfhmxvfdI pMQ ivroDI sLkqIaF ny BfrqI mIzIey rfhIN kfvFrOlI pfeI hoeI hY ik ‘pMjfb ivc awqvfd ƒ muV surjIq krn dy Xqn’ kIqy jf rhy hn. iswKF ivruwD nPrq PYlfeI rwKx dIaF hfmI ieh sLkqIaF iswK kOm ƒ jLlIl krn dy hrby lgfqfr vrq rhIaF hn. koeI vI iswKF dI cVHdI klf dI gwl ienHF ƒ cMgI nhIN lwgdI. iesdf ieko iek kfrx BfrqI isstm dI gLulfmI df jUlf mjLbUq hoxf aqy aKOqI ‘dysLBgqI’ dI Bfvnf ƒ hvf dyxf hY. ieiqhfsk qwQF muqfbk Bfrq nF df koeI dysL ies dunIaF ‘c nhIN irhf. ieQoN dIaF vwK-vwK irafsqF afpo-afpxy siBafcfr muqfbk bxIaF hoeIaF sn, jo aMgryjLF ny afpxI shUlq muqfbk 1857 dy gdr mgroN iekwTIaF krky ‘INDIA’ nF df dysL bxf ilaf. Auh vwK-vwK DrmF-jfqF dy lokF ƒ ‘Indies’ hI mMndy sn. ies nfl bRfhmxF dI srkfry drbfry phuMc Kqm ho geI qy srdfrI ƒ Zfh lwgI. jdoN 1947 ‘c aMgryjL bixaf-bxfieaf ‘INDIA’ Cwz gey, qF swqf dy lflcI qy BuwKy bRfhmxF ny irafsqI jF siBafcfrk pRqIbwDqf Cwz ky aMgryjLF dy ƒ hI afpxI mfqBUmI kihxf sLurU kr idwqf. awj ieh sfry ‘INDIA’ (ijsƒ ihMdI ‘c Bfrq kihMdy hn) ƒ hI afpxI jwdI mlkIaq smJI bYTy hn qy hornF kOmF ƒ dUjy drjy dy sLihrI mMndy hn.

iswKF dy Bfrq ivc rihx dy keI kfrx hn-lIzrF dI nlfiekI qy gwdfrI, inwgr soc dI Gft qy GwtigxqI ‘c hoxf afid. jUn 1984 dy GwlUGfry mgroN iswK, Bfrq ivc afpxy afp ƒ pUrI qrHF gLulfm mihsUs kr rhy hn. ies GwlUGfry ipwCy vI AuhI iPrkU qy jLihrIlI soc kMm krdI sI, ijsƒ hux muV hvf idwqI jf rhI hY. jdik Dwkf jF byiensfPI iswKF nfl ho rhI hY, hornF nfl nhIN. kI asIN hjLfrF iswKF dI mOq df mfqm vI nhIN mnf skdy? kI iBMzrFvfly dI afV ‘c 38 hornF gurduafiraF ‘qy hmlf krn ƒ jfiejL Tihrfieaf jf skdf hY, ijs ivc keI inrdosL mfry gey? ieh ikwQoN dI isafxp hY ik kUtnIqk mfmly inbyVn ‘c asPl rihx mgroN POjI qfkq nfl lok mMgF dbfAux df Xqn kIqf jfvy? sMq jrnYl isMG iBMzrFvfly ny afpxy Gr dI rfKI krky ikhVf ‘awqvfd’ PYlf idwqf? kI BfrqI POj vloN iBMzrFvfly ƒ PVn dy nF hyT 38 gurduafiraF ‘c mcfeI burCfgrdI ‘awqvfd’ nhIN sI?

awj ijhVIaF sLkqIaF ‘KLfilsqfn’ dI mMg ƒ ‘awqvfd’ nfl joV rhIaF hn, Auh isry dIaF mUrK qy byvkUP hn. iswK gurU sfihbfn ny KLflsy dI sfjnf hI ‘awqvfd’ dy ivruwD kIqI sI qy KLflsy df rfj sQfpq krn leI Aucycy Xqn vI kIqy. jykr KLflsy dy rfj ƒ ‘KLfilsqfn’ df nF dy idwqf jfey, qF ies ivc glq kI hY? ‘KLfilsqfn’ (KLflsy dI BUmI) dI sQfpnf hI jdoN ‘awqvfd’ (jLulm byiensfPI DwkysLfhI afid) dy ivruwD hY qF KLfilsqfn dy nfary mfrn nfl ‘awqvfd’ ikvyN muV surjIq ho jfvygf? ienHF lokF ny pMQk bfxy `c iPrdy bfxIey bfdl dI pUC PVky afpxf qorI Pulkf clfeI rwKx leI ‘awqvfdI ibafn’ dyx dI BwTI bflI hoeI hY.

ies smyN jo gwdfrI bfdl iswK kOm nfl kr irhf hY Aus kfrx AusdI bRfhmxvfdI sLkqIaF ‘c pUrI pYNT bxI hoeI hY. jdik pMQk sLkIaF ƒ ‘kFgrs dy eyjMt’ kih ky cuwp krf idwqf jFdf hY. bfdl dI ikrpf nfl Bfjpf vfly, isLvsYnIey qy bjrMgdlIey afpxIaF igwdV-BbkIaF iswKF ƒ suxfAux df Xqn kr rhy hn. pr isMGF dI sLyrgrjL mUhry ienHF dI koeI pysL nhIN jFdI aqy Auh cfr ku JUTy-mUTy kfmryzF ƒ nfl lY ky aKOqI dysLBgqF dI igxqI vDfAux dI koisLsL krdy rihMdy hn.

ies vfr dy GwlUGfrf idvs mgroN bfdlikaF dy pYr AuKVdy jf rhy hn. ieh hr Kyqr ‘c pMQk kdrF-kImqF vfly isMGF nfloN inKfVdy jf rhy hn. iesdf ishrf jFdf hY- s[ ismrnjIq isMG mfn aqy iswK XUQ afP amrIkf ƒ ijnHF afpsI qflmyl nfl GwlUGfrf idvs ƒ sucwjy ZMg nfl afXojq kIqf. bfdlikaF aqy hornF pMQ ivroDI sLkqIaF ivruwD cwl rhI pMQk jQybMdIaF dI ieh muihMm iesy qrHF hI jfrI rihxI cfhIdI hY qF jo iswK homlYNz ‘c pMQk cVHdI klf dy ieho ijhy pRogrfm huMdy rihx.

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.     info@sanjhsavera.com