![]() |
||||||||||||
| |
||||||||||||
|
pRkfsL AurP cfnx crfg dy hnyry kfrnfmy
muKiqafr
isMG, inhMg isMG hrIaF vylF vfly jy pRkfsL Pyr awgy af igaf qF gurU GrF ivwc
KulyHafm,afr[aYs[aYs[ dy kYNp lwgxgy. jy pRkfsL Pyr awgy af igaf qF
mhMqF dy smyN vFg mUrqIaF hrmMdr sfihb dI pRkrmf qwk phuMc jfxgIaF/ jy
pRkfsL Pyr awgy af igaf qF pMjfb dy hwkF qy pMjfb dy pfxIaF leI leI
kurbfnI krn df koeI vI hONslf nhIN krygf.pMjfbIE pMjfb ivwc Gr Gr Pon
krky iswK kOm dy dusLmn pRkfsL bfdl nUM hrfAux dI muihMm lfmbMd kr idAu.
hr iek pMQ drdI Gt qoN Gt ds Pon pRkfsL bfdl nUM hrfAux leI pMjfb ivwc
rihMdy afpxy irsLqydfrF qy dosqF imwqrF nUM kry. qfey nwQf isMG dy ipMz ivwc iek vfr hfQIaF vfly sfD af
gey. qfey nwQf isEN df vwzf muMzf jwsf qF iehnF sMqF df eynF pRymI bx
igaf ik hryk qIjy idn hfQIaF vfsqy kmfd df gwzf Br ky ist jfieaf
kry.aKIr jwsy ny sfDF dy ies toly nfl rihx df mn bxf ilaf qy qfey nwQf
isEN nUM kihx lwgf "bfpU jI myrf jI krdf hY ik mYN vI iehnF sfDF dy toly
ivwc rl jfvF,qUM jy iehnF dy mhMq qoN puwC lvyN qy, mYnMU iehnF dy nfl
hI qor dyvyN?" "puC ky dyK lYNdy hF jy gwl bx geI qF". Qfieaf sRI mhMq
jI kol jf bYTf qy kuJ icr eyDr EDr dIaF gwlF krky afpxy afAux df mnorQ
dwisaf. "jI muMzf myrf quhfzI mMzlI nfl rlxf cfhuMdf hY." qfey ny gwl
CyVI.mhMq jI-BfgF vflf hY bfbf qyrf muMzf afpxf jnm sPlf krygf. "jI
ieAuN kro ies nUM afpxf gurU bxf lAu."qfey ny sfP gwl afK idwqI. sRI
mhMq nUM qfey dI gwl qy kuJ guwsf vI afieaf qy hfsf vI qy kihx lwgf.
bfbf qyrf muMzf sfzI mMzlI nfl rih ky syvf kry jy ieh Xog hoieaf qF asIN
afpxy mgroN mhMqI ies nUM sONp idaFgy. kol bYTy mMgl cfcy ny vI hF ivwc
hF imlfeI qy ikhf, "nwQf isaF mhMq jI TIk hI qF kihMdy hn.awgy vI kdy
ies qrF hoieaf hY ik iksy sMsQf dy muwKI ny bgYr iksy qjLrby qoN sMsQf
iksy axjfx Cokry dy hvfly kIqI hovy?" "awgy hoieaf ikAuN nhIN mMglf?"
qfey ny mMgl vwl GurkI vwtidaF ikhf, "pRkfsL isMG bfdl ny akflI dl afpxy
muMzy dy hvfly nhIN kIqf ijs nUM kOzI dI vI akl nhIN? mMgl cuwp ho igaf.
afr[aYs[aYs[ df afpxy mgroN ipwTU bnx leI afpxy puwqr suKbIr bfdl nUM
afpxf vlI aihd nIXq krnf ieh iswK BfvnfvF df Gfx hY.ijs suKbIr bfdl nUM
pRkfsL awj afpxf jFnsLIn bxf irhf Aus ny afr[aYs[aYs[ df ipClwg bxky
pfrlImYNt dy ivwc bYTx qoN bgYr kuJ vI nhIN kIqf,qy iewk lPLjL vI pMjfb
dy hwkF leI nhIN boilaf.. ieQy mYN sMgqF dy crnF ivwc bynqI kr idaF dfs jo vI
ilKygf Auh aKbfrF dI kitMgjL qy Tos sbUqF dy aDfr qy ilKygf. smF bVf
nfjLk hY nhIN qF sfrI kOm nUM pCqfAuxf pvygf. dfs dy lyK pVH ky afp pVH
ky dUijaF nUM pVfHey jfx qy pMjfb ivwc bfdl nUM hrfAux leI Pon krn nUM
ikhf jfvy. 26 jnvrI sMn do hjLfr Cy nUM s[ ismrnjIq isMG mfn df ibafn
‘sFJ svyrf’ ivwc Cipaf ijs df kuJ aMsL hU-b-hU hI ilK irhf hF. "AuhnF
(mfn) ikhf ik bfdl qF bs aKbfrI ibafnF afsry hI mwlF mfrI jf irhf hY.
Aus ny afpxy puwqr nUM vwD qoN vwD aKbfrI ibafn jfrI krn df lfiesYNs dy
idwqf hY. akflI dl(b) nUM Bfjpf hyTF lf ky smuwcI kOm df Gfx kr idwqf
hY. sR[ mfn ny ikhf ik jdoN kyNdr ivwc Bfjpf dy mYNbrF nUM sLryafm
tYlIivXn qy irsLvqF dy not lYNidaF idKfieaf igaf sI qF AydoN Cotf bfdl
hwQ mfr mfr ky ibafn dyx qoN ipwCy ikAuN hwy igaf sI. ikAuN ik ieh mfmlf
AuhnF dI BfeIvfl pfrtI Bfjpf df sI. hux pMjfb dy muwK mMqrI kYptn
amirMdr isMG vwloN jdoN lok sBf mYNbr suKdyv isMG ZINzsf dy aMzr vrlz
srgny dfAUd iebrfhIm nfl sMbMD hox dI gwl kih idwqI hY. akflI dl (b) nUM
hwQF pYrF dI pY geI. ies gwl dI pVcol sI bI afeI qoN hoxI cfhIdI hY.
mgroN ZINzsf ny kYptn amirMdr isMG dy briKlfP kfnUMnI kfrvfeI dI gwl
aYvyN dbvIN ijhI jLbfn nfl khI. pr Pyr iksy aKbfr ivwc iksy kfrvfeI dI
koeI Kbr nhIN pVIH. kuJ sfl hoey aKbfrF ivwc bfdl dy muMzy suKbIr bfdl
dI Poto ivcfly bxf ky dUjy lIzrF dIaF PotoaF cfry pfsy lfeInF ivwc bxf
ky Poto Cpx dI crcf iCVI sI ijs ivwc suKbIr nUM sUrj hox df, bfkI lIzrF
nUM Aus dIaF ikrnF hox df pRBfv idwqf igaf sI. ieh sB kuJ imstr bfdl dy
iesLfry ‘qy suKbIr nUM afpxy jFn- nsLIn vjoN AuBfrn leI kIqf jf irhf hY. afE hux myry vloN Aupr ilKy hoey pihly hYizMg qy ivcfr
krIey ik jy pRkfsL Pyr awgy af igaf qF gurU GrF ivwc KulyHafm,
afr[aYs[aYs[ dy kYNp lwigaf krngy. afE zfktr amrjIq isMG dy ‘sFJ svyrf’
ivwc 10 qoN 16 jUn sMn 2005 nUM Cpy lyK ivcoN kuJ aMsL lYNdy hF, "
ismrnjIq isMG dI agvfeI vfly akflI dl ny bfkI sMGrsL pwKI jQybMdIaF dy
sihXog nfl do jUn qoN Cy jUn qwk GlUGfrf smfgmF nUM vwzy pwDr qy mnfAux
leI qKq sRI dmdmf sfihb,qKq sRI kysgV sfihb,gurduafrf sRI mON sfihb qy
sRI akfl qKq sfihb dy pivwqr asQfnF nUM cuixaf sI.pr sLRomxI kmytI ny,
sRI dmdmf sfihb,qKq sRI kysgV sfihb,gurduafrf sRI mON sfihb ivKy sLhIdI
smfgm krn dI idwqI hoeI afigaf vfps lY leI,aqy pulIs dIaF DfVF swd ky
AuhnF nUM bVI sLrDf nfl lMgr Ckfieaf jFdf jdoN ik afeIaF sMgqF Dwupy
KVIaF sn.jUn curfsI dy afpxy sLhIdF nUM Xfd krdIaF mhMq nrYxU dy vfrsF
nUM lfanqF pfAuNdIaF rhIaF.awgy jf ky s[ amrjIq isMG ilKdy hn ik
"GwlUGfrf smfgmF dI sPqf qoN Gbrfey,buKlfey akflI lIzrF df iewk vPd
pRDfn mMqrI mnmohn isMG aqy rfsLtrpqI klfm nUM imilaf aqy sRI akfl qKq
dI hdUd ivwc Kfilsqfn pwKI kfrvfeIaF krn vfilaF dy iKlfPL kys rifsre krn
dI mMg kIqI.ieh sLied 80 sflF ‘c pihlI vfr hoieaf hY ik sLRomxI kmytI
ivroDI DVy dy iswK lIzrF nUM igRPqfr krvfAux leI phuMc kIqI hovy.iPr
awgy cwl ky s[ amrjIq isMG ilKdy hn ik pMjfb dI bdl rhI rfjsI iPjLf ‘coN
lfhf lYx dy Xqn ivwc sLRomxI kmytI ny meI dy aKIr ivwc iewk mqf pfs kIqf
ik sRI drbfr sfihb kMplYks ivwc 6 jUn mInfry sLhIdF df nINh pwQr rwiKaf
jfvygf.pr mOky qy ieh kih ky tflf vwitaf igaf ik sLhIdI Xfdgfr dy
zIjLfeIn qy sQfn bfry ajy PYslf nhIN hoieaf.kFgrsI lIzr (smyq amirMdr
isMG,rfijMdr kOr BwTl,cODrI jgjIq isMG,srdUl isMG,hrnfm dfs jOhr,avqfr
hYnrI,asLvnI sLyKVI afid) ny qF ies df purjLor ivroD kIqf hI pr bfdl
vwloN ieh spsLtIkrn idwqf igaf ik ieh Xfdgfr jUn curfsI ivwc POj dy
iKlfP lVn vfly aiqvfdIaF dI nhIN bxfeI jf rhI pr AuQy mfry gey inrdosL
XfqrUaF dI Xfd ivwc bxfeI jf rhI hY. ‘kI iksy ny bfdl qoN puiCaf hY ik
sRI akfl qKq sfihb qoN nfnksLfhI kYlMzr anusfr sMq jrnYl isMG iBMzrFvfly
df sLhIdI idn 6jUn nUM prvfinaf igaf hY,aqy AuhnF nUM sLhId aYlfinaf
igaf hY.Ausy smfgm ivwc Auh sLmUlIaq kr irhf hY.ijQy sMqF dI isMGxI qy
BuJMgI nUM isropfE dy ky invfijLaf jf irhf hY Pyr Auh aiqvfdI qy XfqrU
ivwc ikvyN ivKryvF kr skdf hY.z[amrjIq isMG bVy hI duKI mn nfl ieh sqrF
awgy ilKdy hn "ies afr aYs[aYs[ dy duwmCwly ny sLrm hXf dy sfry hwd bMny
twpy hoey hn.ies dI iewk hor Audfhrn hyT ilKI hY. not:-pMQ drdIE qy pMjfbIE pMQ qy pMjfb dy doKI bfdl qoN
puwCx df smF hux hY afpxy vwD qoN vwD imwqrF nUM pMQ qy pMjfb dy dusLmx
bfdl nUM hrfAux leI Pon krn leI kho qy afp vD qoN vD Pon afpxy pMjfb
rihMdy imwqrF nUM bfdl nUM hrfAux leI kro.ijhVy vIr bolx df aiBafs rwKdy
hn Auh pMjfb ivwc sYl PonF qy Pon krky ies sYl Pon dI afvfjL nUM spIkr
rfhIN suxf ky ipMz ipMz bfdl nUM hrfAux df sunyhf phuMcf idE,jF afpxy
pMjfb vfly imwtrF nUM kho ik swQ ivwc spIkr lf ky Qozf ivdysLF ivwc rih
rhy iswKF qy pMjfbIaF df bfdl nUM hrfAux df sunyhf sunfAux leI lokF nUM
spIkr kol iekwTf kr lYx. hux quhfnUM dwsx lwgy hF, pMQ qy pMjfb dy dusLmn
afr[aYs[aYs[ dy jmUry bfdl dI kflI krqUq: ‘sLfny pMjfb’ aKbfr ny afpxy
12 jUn dy aMk ivwc iewk Kbr "gurduafrf ibBOr sfihb ‘c afr[aYs[aYs[df
kYNp lwgf". dy isrlyK hyT lgfeI hY gurduafrf ibBOr sfihb ,afnMdpur sfihb
dy njLdIk hI iewk AuGwf ieiqhfisk asQfn hY ijQy dsvyN pfqsLfh ny keI
mhIny gujLfry sn aqy cOpeI sfihb dI rcnf AuQy hI hoeI dwsI jFdI hY.ies
asQfn df pRbMD gurduafrf pRbMDk kmytI dy kol hY.Kbr vyrvf ijEN df iqEN
ies pRkfr hY:(afnMdpur sfihb)aKq sIR kysgV sfihb dy mYnyjr dI kiQq ilKqI
mnjUrI nfl afr aYs aYs vwloN sLRomxI kmytI dy pRbMD aDIn ieQoN nyVly
ieiqhfsk gurduafrf ibBOr sfihb dI hdUd aMdr isKlfeI kYNp lfAux df mfmlf
sfhmxy afieaf hY.gurduafrf sfihb dy hfl aMdr kiQq qOr qy cwl rhIaF klfsF
aqy gurduafrf sfihb dy KuwlyH mYdfn ivwc cwl rhI pryz isKlfeI dI iksy
nUM iBxk qwk nf peI.qKq sRI kysgV sfihb dy jQydfr pqf lwgx qy mYnyjr ny
jf ky mOky dI njLfkq anusfr afr aYs aYs vrkrF nUM gurduafry aMdr idqy do
kmry KflI krvf ky dIvfn hfl nUM vI ijMdrf lgvf idwqf.jfxkfrI anusfr bIqI
28 meI qoN cfr jUn qwk gurduafrf bBOr sfihb ivKy rih ky afr[aYs[aYs[
isKlfeI kYNp lgfAux dI ilKqI iejLfjLq ijLlHf Bfjpf pRDfn ivjypurI dI
isPfirsL qy qKq sRI kysgV dy mYnyjr ny idwqI sI.gurduafrf sfihb dy dIvfn
hfl aMdr klfsF lgfAux aqy gurduafry dy lMgr ivwcoN pRsLfd pfxI Ckx df
pRbMD gurduafry vwloN pUrI ijMmyvfrI nfl inBfieaf jf irhf sI.pRMqU ies
gwl dI iBxk pUx nfl iswK sMgq dy roh aqy ros nUM muwK rwKdy hoey sLRomxI
kmytI vwloN afr[aYs[aYs[nUM idwqy kmry vI KflI krvf ley gey. hux lAu hirmMdr sfihb dI prkrmf qwk mUrqIaF phuMcx dI
gwl:,bfdl qy bfdl juMzlI awj mukMml qOr qy kysF vfly ihMdU bx cuwky hn
jo aihmd sLfh abdflI vyly hrBgq inrMjnIey ny kIqf sI. 14julfeI qoN vIh
julfeI 2005 dy pMj pfxI aKbfr ivwc ies hYizMg hyT Kbr CpI "puwqr dy rfj
Bfg leI bfdl dI koTI qy lihrfieaf goty vflf lfl JMzf."Kbr ivwc iliKaf
hY[[[["lyikn sLfied ieh muV sqf pRfpqI dI hI lflsf hY ik cMdrf suafmI
dIaF cOkIaF Brn vfly bfdl dy pMQk pRvfr ny dYvI sLkqIaF nUM vws krn dI
mnsf nfl afpxI jwdI irhfiesL ‘qy snfqnI Drm df pRqIk dyvI mfqf df lfl
JMzf vI lihrf idqf" Kbr ivwc awgy iliKaf jY "nfm gupq rwKx dI sLrq qy
bhuq hI BrosyXog sUqrF ny dwisaf ik 2 julfeI nUM idn sLnIvfr nUM svyry
svKwqy lfieaf ieh JMzf Aus ivsysL pUjf pfT df ihwsf hY jo BivwK dy muwK
mMqrI vjoN AuBfry jf rhy suKbIr bfdl qy hor pirvfirk mYNbrF dI mOjUdgI
ivwc kIqI geI pUjf pfT qoN bfad bIbI suirMdr kOr bfdl aMiRqsr (sfihb)
clI geI qy agly idn aYqvfr nUM vwzy qVky AuhnF cMdoaf vI cVfieaf.ieQy
vrnxXog hY-3-2-1945 nUM pRvfinq iswK rihq mirXfdf ijs df vrnx gurmq dI
rihxI dy Bfg A jo sPf nMbr 19 qy drjL hY muqfibk iewk afkfl purK qoN
Cuwt iksy dyvI dyvqy dI Aupfsnf nhIN krnI aqy sPf nMbr 31 anusfr rihq dI
AlMGxF krn vfly nUM qnKfhIaf krfr dyx dI vI qjvIjL hY. pMj pfxI aKbfr dy 24-4 qoN 5-5-04 dy Cpy aKbfr dI kitMg
myry sfhmxy hY ijs ivwc iliKaf hY ‘hux qF rfm mMdr df aXuiDaf ivwc
bnfAuxf Bfjpf ny ( aYn zI ey) kOmI jmhUrI gwTjoV dy mYnIPYsto ivwc hI
aFdf hY.ieh gwl PjLUl hY ik rfm mMdr dI AusfrI leI afm rfey iqafr kIqI
jfvygI.jy bfdl juMzlI kysfDfrI ihMdUaF dI jmfq nf huMdI qF rfm mMdr df
mYnIPYsto ivwc sLfml krnsfr hI aYn zI ey ivwcoN vfhr af jFdI.afpxIaF
kursIaF nfl icMbVy rih ky akfl qKq Zfey jfx dI mnjUrI qy bfdl dlIaF ny
mohr lf idwqI hY. iewk vfrI pMzq vfjpfeI pitafly afieaf jdoN bfdl muwK
mMqrI huMdf sI.Kbr anusfr vfjpfeI afpxy pRvcnF nfl ies qrF pMjfbIaF nUM
inhfl krn lwgy. "jb bfdl sfihb hmfry pfs pMjfb srkfr kI qrPL sy kfmoN kI
iewk lMmI ilst ly ky afqy hYN.hm mjbUrI bqfqy kihqy hYN Xh nhIN kr
skqy,Ch BI nhIN kr skqy,ilst pUrI ho jqI hY[[[[[pr vy hmfrf DMnvfd krky
cly afqy hYN,kbI hmsy guwsf nhIN hoqy." sLrm afAuxI cfhIdI hY ieho ijhy
muwK mMqrI nUM Aus mwJ vrgf hY ijhVI bnF pwTy pfAux qoN irMg ky imldI
hY.bws iewk lMgVI vjLIrI muMzy dy hwQ PVf idwqI,pMjfb jfvy ZwTy KUh
ivwc.pMjfb dy ihwq kOzIaF Bfa ivkdy rhy hn. pihlI dsMbr 2005 nUM sFJ svyrf aKbfr ivwc Kbr CpI ijs df
sfraMsL kuJ ies qrF hY "sLRomxI gurduafrf kmytI dy nvyN pRDfn s[ avqfr
isMG mwkV ny kOm dI ajLfdI dI lVfeI dy sLhIdF nfl vwzf Droh kIqf hY ijs
nUM koeI vI iswK brdfsLq nhIN kr skdf. sLRomxI akflI dl aMiRqsr XU ky dy
jnrl skwqr s[ livMdr isMG zwlyvfl aqy pRYsw skwqr s[blivMdr isMG iZloN
ny jfrI pRYsw not ivwc ies dI sKq inMdf kridaF sRI akfl qKq sfihb dy
jQydfr nUM apIl kIqI hY ik ies sMbMDI Tos kdm puwty jfx. iswK ivroDI
lfbI iqafr krn vfly, iswKF dI afpxy aKbfrF ivwc glq qsvIr pysL krky
iswKF dI nslkusLI nMU AuqsLsfihq krn vfly vrg nfl sFJ iBaflI pfAux vflf
ieh ivakqI BivwK ivwc iswKF df hmdrd kdy nhIN bx skdf.ihMdUqvI soc dy
gulfm pRkfsL isMG bfdl dy ilPfPy ivwcoN inkly pRDfn avqfr isMG mwkV ny
ny sLRomxI kmytI dy sfry pRDfnF nUM mfq pf idwqI hY.awj qwk koeI pRDfn
ies aKbfr dy sLhIdI PMz pRogrfm qy nhIN igaf. sLRomxI gurduafrf pRbMDk
kmytI sRI akfl qKq sfihb aqy smuwcI isqK kOm sMq jrnYl isMG iBMzrF
vfilaF nUM sLhId mMndI rhI hY qF iPr ies iPrkU aKbfr dy bfnI nUM mwkV
vloN sLhId dI AupfDI dyxf iewk imafn ivwc do qlvfrF pfAux vflI gwl
hY.[[[[[[vrnxXog hY ik Aukq aKbfr ny aqIq ivwc sfihb sRI guru goibMd
isMG dI qulnF rfxy pRqfp nfl kridaF guru sfihb dI sKsLIaq qy gihrI cot
mfrI sI. ijsdf mhfn sLhId jrnYl isMG jI iBMzrF vfilaF ny gMBIr noits
ilaf sI." ieh sI Aus KLbr df hU-b-hU Auqfrf jo ies gwl nUM iswD krdI hY
ik ieh kysF vflf ihMdU bfdl iswK kOm nUM iPrkU ihMdU soc df gulfm bxf
irhf hY. nON mfrc do jjLfr dy ‘sFJ svyrf’ aKbfr dy aYzItorIal ivwc ieMj
iliKaf hY. "pMjfb ivwc PgvfVy dy njLdIk ies hPqy isLv sYnf dy smrwQkF
vwloN nvIN idwlI qoN lfhOr nUM jf rhI bws Aupr pwQrF nfl kIqf hmlf ies
iKwqy ivwc dohF mulkF dy rfjnIqkF vwloN iewk dUjy ivruwD vwD rhI
byBrosgI nUM Aujfgr krdf hY." asl ivwc isMv sYnf df mMqv pfiksqfn ivwc
rih rhy iPrkU jnUMnIaF nUM BVkf ky nnkfzf sfihb dI Xfqrf qy hr sfl jf
rhy iswK jwiQaF Auwqy hmly krvfAuxf hY. qy bfdl isLv sYnf dI srpRsq jmfq
bI jy pI df ajy vI duwmCwlf bixaf hoieaf hY. bfdl dI BfeIvfl pfrtI bI jy pI dI srpRsqI hyT pl rhI
isLv sYnf aj eynI dlyr ho geI hY iswK kOm dy kOmI sLhId sMq jrnYl isMG
iBMzrF vfilaF dy puqly sfVn dI dlyrI krn qwk nObq af phuMcI hY. 16
jUn2005 nUM sFJ svyrf aKbfr ivwc ies hYizMg hyT Kbr CpI ijs df iewk aMsL
hU-b-hU ilK rhy hF. "vrnxXog hY ik nON jUn nUM isLv sYnf dy ijLfH pRDfn
hrpRIq isMG lflI dI pRDfngI hyT hoeI iewk aihm mIitMg ijs ivwc isLv sYnf
ihMdusqfn dy mIq pRDfn vYd amrjIq sLrmf dy sLfiml hox df ijLkr hY,dI
kfrvfeI afpxy dsqKqF hyT jfrI krky ikhf sI ik sfkf nIlf qfrf dOrfn hoeI
kfrvfeI ivwc sMq jrnYl isMG iBMzrF vfly aqy Aus dy sfQIaF dI hoeI mOq
nUM sLhIdF dy qOr qy bdlx df gMBIr noits lYNidaF ihf ik ies dy nfl pMjfb
aMdr iPr qoN awqvfd pYdf ho skdf hY.ies nUM isLv sYnf kdy brdfsLq nhIN
krygI." ieh sI isLv sYnf dI mIitMg ivwc hoeI kfrvfeI df iewk
nmUnf.pqf nhIN ikMnIaF aijhIaF mIitMgF isLv sYnfey hr mhIny pMjfb ivwc
kr rhy hn wy pwf nhIN iswK pMQ dy ivrueD ikMnIaF goNdF guMdIaF jf rhIaF
hn.ijs nUM bI jy pI qy bfdl gTjoV dI sLih pRfpq hY.jdoN mfn akflI dl dy
vrkrF nUM ies gwl df pqf lwgf qF Auh BfrI igxqI ivwc PiqhgVH sfihb phuMc
gey. isLv sYnIaF dI kOmI sLhIdF df puqlf sfVn dI iGnfAuxI sfijLsL df
mUMh qoVvF jvfb dyx leI akflI vrkrF ivwc BfrI josL sI.pulIs nUM pqf lwgf
qF Auh vI puwj geI.koeI isLv sYnIaf AuQY Bfilaf nf iQafieaf. aKIr PiqhgVH sfihb sMqF df puqlf sfVn df pRogrfm mulqvI
krky isLv sYnf qy afr aYs aYs dy kuJ vrkrF vwloN srhMd sLihr ivKy hI
iewk puqlf sfV ky pRYws ibafn jfrI kIqf ik AuhnF ny bwbr Kflsf awqvfdI
df puqlf sfiVaf hY.bfdl,isLvsYnIaF qy bI jy pI dy aYnF Quly lwg cuwkf hY
ik jy asIN akfl aKq nUM BfrqI sYnf dy hmilaF qoN bcfAux vfly isrlwQ
XoiDaF nUM sLhId krfr idMdy hF,qF afr aYs aYs qy isLv sYnIey smyq bI jy
pI dy duhfeI pf ky sfzy kOmI sLhIdF df puqlf sfVn dI dlyrI krn qwk phuMc
jFdy hn.dUjy pfsy bfdl dy ilPfPLy ‘coM inkilaf mwkV Aus iPrkU aKbfr smUh
dy bfnI dy sLhId pirvfr PMz smfroh ivwc sLfiml ho ky Aus nUM sLrDf dy
Puwl ByNt krdf hY. ies msly bfry akfl qKq sfihb dy jQydfr,jQydfr joigMdr
isMG vydFqI ny jo ibafn idwqf Aus nUM pVH ky idl aiqaMq duKI huMdf
hY.pMjfb stfr 6 qoN 12 dsMbr 2005 ivwc Kbr CpI ijs df kuJ aMsL ies pRkfr
hY. "PgvfVf sRI qKq sfihb dy jQydfr,jQydfr joigMdr isMG vydFqI ny
sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn jQydfr avqfr isMG vwloN sLhId
pirvfr PMz dy smfgm ‘c ihwsf lYx nUM vfijb krfr idwqf hY.ieQy pwqrkfrF
nfl gwlbfq dOrfn vydFqI ny ikhf ik ieh pirvfr PMz dysL dy sfry sLhIdF
leI sFJIvflqf df kMm krdf hY.ies leI ies ivwc sLfiml hoxf jLfiejL hY." vydFqI jI ijs pdvI ‘qy qusIN ibrfjmfn ho quhfnUM ieh
sLoBf nhIN idMdf ik iksy dI JyNp ivwc af ky scfeI nUM ies qrF qoV mroV
ky pysL kro. sLhId dy srtIiPkyt jfrI krn df ijvyN sfrf aiDkfr iehnF
jnUMnI iPrkU soc dy lokF kol hI hovy.iehnF lokF dy muqfibk sMq jrnYl
isMG iBMzrF vulaF qy AuhnF dy muwTI Br sfQI ijnF ny akfl qKLq qy cVH ky
afeI BfrqI Poj nUM lohy dy cny cbf ky sLhIdIaF pfeIaF hox Auh qF
awiqvfdI hn qy jo iksy iPrkU ihMdU dI irksLy qoN izwg ky mOq ho jfvy qF
Auh iehnF iPrkU jnUMnI lokF dI ingfh ivwc sLhId bx jFdf. VydFqI jI kI
qusIN ies sLhId PMz dy sMcflkF qoM puwC ky iksy iewk vI iswK nOjvfn df
nF dqsx dI Kycl krogy ijs nUM pulIs ny GroN cuwk ky JUTf mukfblf bxf ky
mfr idwqf hovy qy ies PMz ivwcoN Aus bwcy dy pirvfr dI mdd kIqI geI
hovy? vydFqI jI dUsrI bynqI afp jI dI syvf ivwc ieh hY ik kI
qusIN gijrfq ivwc hoeI muslmfnF dy kqlfm ivwc mfry gey iksy iewk vI
muslmfn df nF ies PMz dy sMcflkF qoN puwC ky dwsx dI Kycl krogy ijs dy
lfvfirs pirvfr dI ies PMz ivwcoN shfieqf hoeI hovy? sMgq jI afpxI krnI ipwCy bfdl dIaF iswK kOm nfl gdfrIaF
dI ilst eynI lMmI hY ik iewk pUrI ikqfb ilKI jf skdI hY. ieh lyK lVI kuJ
kfrnF krky pihlF sLurU nhIN kr sikaf.ajy vI afpxy kol iqMn cfr hPqy df
smF hY. ies smyN ivwc ies pMQ doKI bfdl nUM hrfAux leI pUrI pUrI vfh
lfeI jfvy.iehnF lyKF nUM ieMtnYwt qy pVHn leI ‘sFJ svyrf’ dI vYwbsfeIt
dws ky afpxy pMjfb rihMdy dosqF imwqrF nUM ikhf jfvy. (cwldf) |
|||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com |
||||||||||||