![]() |
||||||||||
| |
||||||||||
|
jmhUrIaq qy iswKF dy kfql byaMq isMG nUM ‘Bfrq rqn’ ikEN?
-hrbIr isMG BMvr- pMjfb ivc kYptn amirMdr isMG dI agvfeI vflI kFgrs srkfr ny ipCly idnIN hoeI apxI kYbint dI mIitMg ivc iek pRsqfv pfs kr ky mrhUm muK mMqrI byaMq isMG nUM (mrn-AuprMq) Bfrq rqn dI AupfDI df snmfn dyx leI Bfrq rqn dyx leI isPfirsL kIqI hY.pqf nhIN ies srkfr nUM ies byqukI mMg krn leI iks ny slfh idqI hY.byaMq isMG ny Bfrq leI koeI ml nhIN mfrI ijs leI AunHF nUM snmfinq kIqf jfey.ies dy Ault AunHF jmhUrI kdrF kImqF,mnuKI aiDkfrF df iKlvfV kIqf hY aqy iswK jvfnI df kqlyafm krvfieaf hY. pMjfb dI kFgrs srkfr dI ieh mMg jF isPLfirsL iksy qrHF vI Xog nhIN hY. mrhUm muwK mMqrI byaMq isMG, jo mnuKI aiDkfrF, jmhUrIaq aqy iswKF dy kfql sn, dysL-vfsIaF jF pMjfbIaF ivsLysL kr ky ivsLv Br ivc rihMdy iswKF dy “nfiek” nhIN sgoN “Klnfiek” hn.kYptn srkfr ny ieh isPfrsL kr ky iswKF dy jLKLmF `qy nmk iCVikaf hY.byaMq isMG dIaF pMjfb qy pMQ ivroDI kfrvfeIaF dI sUcI bVI lMbI hY,ienHF co muK ieh hn. jUn 1991 ivc dysL ivc lok sBf coxF dy nfl hI pMjfb dIaF coxF vI hox vflIaF sn,ijs df kFgrs ny bfeIkft kIqf hoieaf sI. sfry muK akflI DVy aqy KfVkU jwQybMdIaF dI ihmfieqI afl ieMzIaf iswK stUzYNts PYzrysLn ihwsf lY rhy sn. anykF hI akflI AumIdvfr bfeIkft krn vflIaF KfVkU jwQybMdIaF dy hwQoN mfry jf cuky sn. lok sBf coxF ivc kFgrs sB qoN vwzI pfrtI AuBr ky afeI,pI[vI[nrismHf rfE,jo rfjIv gFDI dI 21 meI nUM hoeI hwiqaf ipCoN kFgrs dy kfrjkfrI pRDfn bxy sn,kFgrs pfrlImYNtrI pfrtI dy vI lIzr cuxy gey.byaMq isMG,jo Aus smyN pMjfb kFgrs dy pRDfn sn,sRI rfE nUM vwDfeI dyx gey qF agly idn pMjfb ivc hox vflIaF coxF ijs leI sB iqafrIaF mukMml ho cukIaF sn, iqMn mhIny leI mulqvI krvf afey, jo ipCoN pfrlImYNt ivc coxF bfry kfnUMn ivc iek soD krvf ky rwd kr idqIaF geIaF. sfrI dunIaf dy ieiqhfs ivc ajyhI koeI imsfl nhIN ik votF pYx qoN 24 GMty qoN vI Gt smF pihlF coxF rwd kIqIaF jfx.ieh jmhUrIaq df idn idhfVy icwtf nMgf kwql sI ijs leI byaMq isMG jLumyvfr sn. ies dy Ault PrvrI 1992 dIaF coxF jdoN kYptn amirMdr isMG vfly akflI DVy qoN ibnf sfry pRmuK DVy bfeIkft kr rhy sn,kFgrsIaF smyq iek vI AumIdvfr nhIN mfiraf igaf.muK qOr qy iswKF ny coxF df mukMml bfeIkft kIqf.ipMzF ivc musLkl nfl cfr qoN 8 PI sdI qk hI votF pfeIaF,ijs nfl kFgrs swqf ivc afeI qy byaMq isMG muK mMqrI bxy.sfry akflI dl Bfrq dy cox kimsLnr pfs kfnUMnI ZMg nfl rijstr hoey hn aqy AunHF df ieh sMivDfink qy jmhUrI aiDkfr hY ik Auh pur-amn sLFq ZMg nfl apxIaF isafsI kfnPrMsF kr skdy hn,ros mujLfhry kr skdy hn.akflI jd kdI vI koeI kfnPrMs krn lgdy qF pRsfsLn qy puils vloN anyk rokF lgvfeIaF jFdIaF aqy igRPqfr kr ky jylHF ivc zwk idqf jFdf. jgmIq isMG brfV,jo Aus smyN arjn isMG–aYn[zI[iqvfVI vflI kFgrs ivc sLfiml ho gey sn,nUM vI iek vfrI puramn ZMg nfl aMimRqsr ivKy ros mfrc nhIN krn idqf sI qy drbfr sfihb qoN bfhr afAuNidaF hI ihrfsq ivc lY ilaf sI.ieh vI akflIaF aqy ivroDI pfrtIaF dy jmhUrI hwkF df kwql sI jo vfr vfr huMdf irhf.sfry akflI DiVaF ny ies ivruwD nvIN idlI dy dory `qy afey XU[aYn[E[ dy skwqr-jnrl nUM iek mYmorYNzm idqf sI. pMcfieq coxF smyN pRsfsLn nUM kih ky akflI AumIdvfrF dy nfmjLdgI kfgjL rwd krvfey jF puils qoN iek do idnF leI cukvf idqf.ies qoN pihlF pMjfb srkfr,BfvyN Auh kFgrs dI hI srkfr sI,vloN srb-sMmqI nfl cox krn vflI pMcfieq nUM ienfm vjoN iek lwK rupY ipMz dy ivkfs leI idqy jFdy sn,pr byaMq isMG srkfr ny ieh bMd krvf idqy.ies dy Ault “pfVo qy rfj kro” dI pilsI `qy clidaF ipMzF ivc DVybMdI pYdf krn leI coxF krvfAux leI Auqfihq kIqf qF jo jy iek DVf akflIaF nfl jFdf hY qF dUjf apxy afp kFgrs nfl af jfey.ies DwkysLfhI ivruwD kyvl akflIaF ny hI ros pRgt nhIN kIqf,sgoN keI kFgrsIaF qy kimAUinstF smyq dUjIaF keI pfrtIaF ny vI afvfjL bulMd kIqI. pMjfbIaF nUM hfly qk kyqIaf kFZ Builaf nhIN ijs ivc muK mMqrI df apxf iek poqrf muK dosLI sI,ies kFZ nUM vI Dwky nfl dbf idqf igaf aqy muK gvfh nUM zrf Dmkf ky Aus dy dysL vfps iBjvf idqf. kyqIaf vrgy pqf nhIN ikMny ku hor kys sfhmxy hI nhIN afAux idqy gey. pMjfb ivc KfVkU lihr nUM dbfAux leI ies srkfr nuy puils nUM KulHy aiDkfr dy idqy,ijs kfrn puils ny hvflfqF ivc bMd jF nfjfiejL ihrfsq ivc rKy “muMzy” kwZ kwZ ky JUTy mkfbilaF ivc mfrny sLurU kr idqy,mnuKI aiDkfrF df sLryafm AulMGx hox lgf.KfVkUaF nUM Kqm krn dy nFa hyT kFgrsIaF qy puils ny apxy inwjI JwgiVaF nfl sbMDq ivroDaF nUM vI KuzylfeIn lgfAuxf sLurU kr idqf.jLulm qsLwdd df ieh dOr mugLlF dy jLulm nUM vI mfq pf igaf. puils ieqnI sLkqIsLflI ho geI sI ik Aus smyN dy puils muKI ky[pI[aYs[igl nUM lok “supr-sI[aYm” kihx lg pey sn.ipCoN byaMq isMG dy vI sRI igl nfl mqByd ho gey sn qy AunHF qoN Cutkfrf pfAuxf cfhuMdy sn.ieh vI ikhf jFdf hY ik byaMq isMG dI hwiqaf sRI igl ny krvfeI hY. byaMq isMG df rfj asl ivc DwkysLfhI df rfj sI.muK mMqrI kYptn amirMdr isMG,jo Aus smyN akflI rMg ivc rMgy hoey sn (BfvyN ieh iek BulyKf hI sI) ivruwD cirqr-hnn dI muihMm sLurU kIqI hoeI sI aqy apxy chyqy ijLlf lok sMprk aPLsr rfhIN AunHF df nFa iek pfeIlft ims syKoN nfl joV ky aKLbfrF ivc KLbrF qy PotoaF CpvfeIaF. iswKF dI imMnI-pfrlImYNt vjoN jfxI jFdI sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI sQfpqI vfsqy iswKF ny bVf lMbf sMGwrsL kIqf hY,jylHF BrIaF hn,sLhIdIaF pfeIaF hn.ies leI afm iswKF dy jLjLbfq ies sMsQf nfl juVy hoey hn. byaMq isMG ny ies nuM qoVx leI Xqn sLurU kIqy sn aqy AunHF dy aKLbfrF ivc ibafn afAux lgy sn ik hux sLRomxI kmytI dI koeI loV nhIN hY.sLRomxI kmytI dy pRDfn jwQydfr gurcrn isMG tOhVf qy hor akflI lIzrF ny ies df sKLq noits ilaf qy jvfbI ibafnbfjL sLurU kr idqI,ijs kfrn AunHF dI srkfr dy Xqn PylH ho gey. apxy awKV qy aVIal suBfa vFg byaMq isMG dI bolI bVI BYVI sI. Auh apxy ivroDIaF nUM bVIaF gflF kiZaf krdy sn. Auh apxy afp nUM bVf hI isafxf qy dUrdrsI lIzr smJdy sn. pwqrkfrF nfl iek vfrI glbfq kridaF AunHF sRI bfdl nuM “ JuzU muK mMqrI” krfr idqf sI] dysL ivdysL ivc rihMdy pMjfbIaF ivsLysL kr ky iswK sMsQfvF, iswK lIzrF, bDuIjIvIaF nUM pMjfb srkfr dI ies mMg ivruwD pRDfn mMqrI atwl ibhfrI vfjpfeI jF Aup-pRDfn mMqrI aYl[ky[awzvfnI nUM mYmorYNzm Byjxy cfhIdy hn. |
|||||||||
|
||||||||||