| ||||||||||
|
| ||||||||||
aKOqI sfDF df KihVf Cwzo iewk AukFr dy lV lwgo aKOqI sfDF df KihVf Cwzo lwKF aKvfAux pey, bRhmigafnI Bly loko dwsoN qF AunHF dI kI insLfnI. ryq sIs qy pf ky kdy dyKx dyKx rMbI nf lfhky KoprI nUM . afry nfl cIrky, afpf dyKx bMd-bMd qF iehnF ktvfAuxy nhI cIk ichfVf jy bfibaF pf idwqf smJ lYxf ieh GfqI ny kOm dy ivwc puwTI Kl luhf ky nhI dyKI. iswKI sLfn vDf ky nhI dyKI pRvfr vfrky kdy nhI, ienHF izwTf rUM ivwc afpf sfVky nhI, ienHF izwTf goibMd isMG jy bMdUk nUM kry itst. pfV dyvy Auh bfibaF dI sfrI ilst. bfby kVfh nUM pYdy ny Bwj Bwj ky kdy iZkfr nf mfrdy, ieh rwj ky. duwD ivwc hI pwqI puaf lYdy. rotI lMGy nf prOTy bxvf lYdy. aMimRq vyly nf sfnUM jgf dyxf TMzy pfxI nf, kdy nf nuhf dyxf. zyry huMidaF kI rwbf, hnyr afieaf bfby iswKI dI jVHF pey puwtdy ny. lok aMbF nUM cUp ky suwtdy ny. pr eyho bMdy cUpky, suwtdy ny. rwb bhuq vDIaf clfAuNdf sI, dunIaF nUM. BMbl Busy ivwc iehnF pf idwqy. mIh pYx qy zwzU qF, bhuq dyKy. qusI bfibaF dy mIh vrsf idwqy. iek AuNkfr qF afKdf rwb eyko, eyk AukFr dI BgqI krnI qUM. ilKI koeI qkdIr nf myt sky, "bsrf" eyk AukFr dI AuglI PVHnI qUM. bldyv isMG bsrf
|
dsMbr 20, 2004, ipClIaF sfrIaF KbrF
nvMbr 1984 ivc hoey iswK kqlyafm sbMDI do iPlmF rlIjL smuwcy BfeIcfry nMU BrvF huMgfrf Brn dI apIl
(ivsLysL irport)
ihMdusqfn ivc srkfr sLih hyT vrqfey iswKF dy kqlyafm dy ivsLy nfl
sbMDq do iPlmF mfrkIt ivc afeIaF hn jo ik vyKx vfly dI afqmf nMU jrUr
tuMbxgIaF . amrIkf siQq sLOnflI bos nfm dI
dI ihMdU aKbfr ivc CwpI Kbr anusfr iPlm ivc koeI vI sYks jF lVfeI df sIn nhIN hY pr iPlm nMU iPr vI “ ey “ srtIiPkyt idwqf igaf hY . sYNsr borz dy iek mYNbr ny ies iPlm dy rIvIE dOrfn ikhf ik “ ieho ijhy ieiqhfs nMU AuBfrx df kI Pfiedf jo ik dwibaf ipaf hY ‘qy ijs nMU BulfAuxf hI sB qoN vDIaf kMm hY .” ies iPlm dI khfxI aMmU nfm dI iek nOjvfn amrIkn iswK dI khfxI Aupr aDfirq hY ijs nMU amrIkn joVy vloN god ivc lY ky pfilaf igaf hY . aMmU jdoN jvfn ho ky afpxy ipCokV dy nfl juVx leI vfps ihMdusqfn aFAudI hY qF Aus nMU nvMbr 1984 dy duKFq ivc Aus dy pRIvfr dI qbfhI df pqf lwgdf hY . aMmU df aMq iek rylvy gwzI ivc huMdf hY jdoN aMmU nMU sPr krdy hoey goDrf kFz dI Kbr sunx imldI hY . iswKF dy kqlyafm Aupr hI iek dUsrI iPlm “ kfXf qrn ” ieh hPqy rlIjL hoeI hY ijd nMU sfsLI kumfr ny iqafr kIqf hY . ies ivc pRiswD ikRkt iKzfrI ibsLn isMG bydI dy lVky aMgd ny iek jrnilst dI BUimkf inBfeI hY jo ik myrT ivc iksy storI Aupr kMm kridaF hoieaF iek aijhy bwcy dy sMprk ivc aFAudf hY jo nvMbr 1984 ivc XqIm ho jfx qoN bfad iesfeI nMn vloN pfilaf jf irhf hY . ieh iPlm milaflI khfxI “ jdoN vwzf drKq izwgdf hY “ Aupr aDfirq hY . adfrf sFJ svyrf vloN smuwcy ivsLv dy iswKF nMU apIl hY ik aijhy AuprfilaF nMU AuqsLfihq krn qF jo iswKF nfl sbMDq msilaF nMU afDuink ZMg nfl dunIaF dy sfhmxy pysL krn dIaF koisLsLF nMU hor pRcMz kIqf jf sky . iswK kOm dy BivwK prqI icMqq lok aksr stIvn spIlbrg vloN 1993 ivc iqafr kIqI isLMzlr ilst dI crcf krdy hn ijs ivc spIlbrg ny nfjLIaF vloN XhUdIaF Aupr kIqf jLulmF dI khfxI nMU rUpmfn kIqf hY . sfnMU vI loV hY ik asIN afpxy Aupr hoey duKFqF pRqI ieqnI ku cyqnqf pYdf krIey ik ivsLv pwDr dy zfierYktr sfzy msilaF pRqI idlcspI lYxI sLurU krn . ieh Aus vkq hI ho skygf jdoN asIN afpxy duwKF dI gwl nMU “ bIq cuwky smyN nMU Xfd krn df kI Pfiedf[[[ jLKm kuryidaF KUn hI inklxf hY “ vrgI soc nMU iqafg ky “ aMmU “ jF “ kfXf qrn “ vrgy pRfjYktF nMU huMgfrf BrFgy .
pRDfn mMqrI pfl mfritn sRI drbfr sfihb jfx qoN pihlF pMj kkfrF nMU mfnqf dyx df aYlfn krn
ies DrqI qy iswK kOm nMU bVIaF musLklF df sfhmxf krnf ipaf hY. kfmf-gftf mfrU nMU rokx vrgIaF mfrU nIqIaF dy bfvjUd iswK ies DrqI qy afpxf bxdf srdf Xogdfn pfAuNdy rhy hn. rfjnIqk qOr qy iswK BfeIcfry ny kYnyzf ivwc afpxf ZwukvF sQfn bxfieaf hoieaf hY. iswK kOm vloN kYnyzf dy ivkfs ivwc pfey jf rhy aihm Xogdfn dy bfvjUd iesnMU muwK Dfrf dy BfeIcfry vloN hrigjL bxdf srdf mfn snmfn nhIN idwqf jf irhf. ies dysL dy kuwJ suGV isafxy rfjnIqk afgUaF sdkf ieQy cfrtr afP rfeIts vrgf ZFcf qF bixaf hoieaf hY pr cfrtr afP rfeIts Aupr aml krn leI awj dy rfjnIqkF vloN kfPI ZuwcrF zfhIaF jf rhIaF hn. dunIaF ivwc iswK dI vwKrI aqy awzrI pCfx hY. ies qo kYnyzf df koeI sUJvfn nfgirk jF afgU axjfx nhIN hY, pr iPr vI rfiel knyzIan mfAuNtz pulIs ivwc BrqI hox leI iswKF nMU suprIm kort qwk sMGrsL krnf ipaf hY. jhfjL cVdy smyHN ikRpfn pihnx dI iejfjLq nf hoxf aqy mFtrIal ivwc gurbfjL isMG df kys, knyzIan muwKDfrf dy lokF dI qMgsocxI df nqIjf hY. iswK nMU afpxy kkfr lfgU krvfAux leI hr vfrI adflq df drvfjLf KVkfAuxf pY irhf hY. jfinik iswK vloN ies dysL nMU afpxf dysL mMn ky cwlx dy bfvjUd vI ieh aihsfs krvfieaf jf irhf hY ik qUM ijho ijhf hY Auh sfnMU mMnjLUr nhIN hY. kih vI Auh lok rhy hn ijhVy kYnyzf dy aslI bisLMdy vI nhIN. kYnyzf dy pRDfn mMqrI sRI pfl mfritn dI lIzrisLp dOrfn iswK BfeIcfry ny vwDcVH ky Xogdfn pfieaf hY. BfvyN keI niKwD afgUaF ny pfl mfritn dy smrQkF nMU iewk vfr iewk gurduafry ivwc bolx qoN ienkfr kr idwqf sI pr mUl rUp ivwc smuwcf iswK BfeIcfrf sRI pfl mfritn df smrQk sI. ies dOrfn sRI mfritn ny smuwcy kYnyzf Br dy vwK vwK sLihrF ivwc jf ky iswK BfeIcfry nfl mIitMgF vI kIqIaF sn. sR[ gurbKsL isMG mwlI, aYm[pI[ dy sihXog nfl sRI mfritn trFto dIaF keI sports klwbF nMU vI imly sn aqy AunHF ny iswK BfeIcfry nMU ilbrl pfrtI dy mYNbr bx ky AunHF dI mdd krn leI bynqIaF kIqIaF sn. vwK vwK sBfvF ivwc sRI mfritn sfhmxy muwK muwdy vjoN pMj kkfrF dI mfnqf df mslf rwiKaf igaf sI. sRI pfl mfritn dI mYtro pMjfbI sports klwb nfl ikMbl strIt qy hoeI mIitMg, ikpilMg kimAUntI sYNtr ivwc sRI mfritn nfl hoeI mIitMg aqy Akivwl dy glP kors qy cuxvyN mYNbrF nfl hoeI iewk ivsLysL mIitMg ivwc ies lyKk ny sRI pfl mfritn nMU pMj kkfrF nMU mfnqf dyx bfry gwlbfq kIqI sI ijs bfry sRI mfritn df iehI kihxf sI ik koeI vjHf hI nhIN ik kYnyzf dI srkfr pMj kkfrF nMU mfnqf nf dyvy. aYn[zI[pI[ dy ibwl blykI vloN pRfeIvyt mYNbrjL ibwl nMU ilbrl pfrtI vloN dbfAux qy vI mfritn ny Aus vyly dI ilbrl lIzrisLp nMU nlfiek aqy niKWD afK ky inMidaf sI. kYnyzf dy pRDfn mMqrI pfl mfritn iswK kOm dy bVy njLdIkI imwqrF ivcoN iewk hn. agly mhIny 15-21 jnvrI qwk Auh Bfrq dy dOry qy hn. 16 jnvrI nMU Auh sRI drbfr sfihb aMimRqsr vI jfxgy. cMgf hovy Auh afpxI Bfrq PyrI qoN pihlF ies bfry koeI aYlfn krky jfx. ies qrHF krn nfl ijQy pRDfn mMqrI pfl mfritn df kwd Aus mulk ivwc hor AuWcf hovygf AuQy kYnyzf ivwc vwsdy awDf imlIan dy krIb iswK BfeIcfry dIaF BfvnfvF df siqkfr brkrfr ho jfvygf. iswK aYm[pIjL nMU vI bynqI hY ik agr AunF nMU PotUaF iKcvfAux qoN ivhl imly qF pRDfn mMqrI pfl mfritn dy kMn ivwc pMj kkfrF df pRsqfv vI pfAux dI KyclH krnI qF ik sRI mfritn afpxy vloN kYnyzf dy kony kony ivwc iswKF nfl kIqf vfadf inBf skx.
jsvMq isMG rMDfvf nMU Xfd kIqf mYmorIal PMz ryijLMg iznr qy 40 hjLfr zflr iekwqr hoey
jYsI 1972 ivwc pMjfb dy iek sfDfrx pirvfr qoN isrP 20 zflr jyb ivwc pf ky kYnyzf afey sI prMqU AunF ny afpxI imhnq aqy iemfndfrI sdkf KUb qrwkI kIqI aqy jo koeI vI AunF dy sMprk ivwc afieaf, AusdI sKsLIaq qoN pRBfivq hoey ibnHF nf rih sikaf. Ausny ijwQy ibjLns ivwc KUb qrwkI kIqI, AuWQy Ausny 1980 ivwc Auh ilbrl pfrtI sLfml hoey aqy ies ivwc vD cVH ky ihwsf ilaf. Auh keI mhqvpUrx ahuidaF qy rhy aqy svrgvfs smyN Auh aYl pI sI E dy KjfncI sn. iqMn bwicaF dy ipqf jwsI ny pqnI svrnjIq kOr (sfrf) rMDfvf nfl 32 sfl KusLhfl pirvfrk jIvn ibqfieaf. AusdI pirvfr aqy kimAUintI pRqI syvf aqy lgn ny keI lokF nUM jIvn ivwc pRBfivq kIqf hY. ies mOky kYnyzf dy pRDfn mMqrI pfl mfritn, ieMmIgRysLn mMqrI jUzI sgro, hYlQ mMqrI AuWjl dusFJ qoN ielfvf drjn dy krIb mMqrIaF aqy aYm[pIjL ny iewk vIzIE iqafr krky ByjI ijs ivwc jYsI dy cMgy kMmF df ijLkr kIqf igaf. sfbkf tRyz mMqrI sRI afrt aYgltn ny ies smfgm dI styj sMBflI aqy hornF qoN ielfvf AuntfrIE dy ivwq mMqrI girg sorbfrf ny jYsI nfl hoeIaf mulfkfqF bfry afpxy pRBfv sFJy kIqy. mrhUm afgU jsvMq isMG rMDfvf dI supqnI BYxjI svrnjIq kOr rMDfvf ny jYsI dIaF adfvF nMU Xfd kridaF afey mihmfnF df DMnvfd kIqf aqy jYsI Bfa jI dI CotI BYx isLMdI pMzorI ny sMKyp ijhy sLbdF ivwc pRIvfr vloN sB df DMnvfd kIqf aqy afpxy vwzy vIr nMU Xfd kridaF apIl kIqI ik ies PfAuNzysn dI vwD cV ky mdd kIqI jfvy qF ik jYsI rMDfvf dI soc nMU pRbl kIqf jf sky. ies mOky BfvyN lIzr vrg dI ijafdf Brmfr nhIN sI pr izksI roz gurduafrf sfihb dy pRbMDk aqy keI sports klwbF dy numfieMidaF qoN ielfvf pMjfbI pRYWs klwb dy smUh mYNbr aqy smuwcy BfeIcfry dy anykF agFhvDU soc dy DfrnI lok mOjUd sn.
ijLMbfvy qoN afey juVvyN bwicaF df alwg krnf ivcfr aDIn[[[iswk iclzrn trFto: (sFJ svyrf) trFto iswk iclzrn hspqfl dy
juVvyN bwicaF nMU vwK vwK krn dy mfihrF vloN ijLMbfvy qoN afey 4 mhIny
dI Aumr dy jVuwq tInfsLy aqy tInotYNzf nMU vwK vwK krn leI ivcfrF
kIqIaF jf rhIaF hn. ienHF dohF bwicaF dI ilvr sFJI hY. agr ienHF
bwicaF df sPl afprysLn ho jFdf hY qF ieh dsvF jVuwq hovygf ijs nMU
iswk iclzrn hspqfl vloN sPlqf nfl vwK kIqf hovy.
hOlYNz dIaF iswK sMgqf aqy iswK kimAuintI bYnyluks vlo sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI nMU ros pwqr Byijaf zYnhfg (hOlYNz):14/12/04 iswK kimAuintI bYnyluks vlo gurduafrf sRI gurU isMG sBf zYnhfg dI pRbMDk kmytI dy sihXog aqy smUh sMgqf vlo sRI drbfr sfihb drsLnI izAuVI dy drvfjy bdlx dy mfmly Awupr sMgqf dy dsqKqf vflf mYmorMzm sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI nMU Byijaf igaf.4 dsMbr aYyqvfr nMU gudduafrf sRI gurU isMG sBf ivKy iswK kimAuintI vlo sMgqf nMU drbfijaf bfry jfxkfrI idwqI geI aqy gurU Gr ivKy sMgqf ny ies ros pwqr Auwpr afpxy dsqKq kIqy.sMgqf ivwc bhUq AuqsLfh sI sMgqf kih rhIaf sn ky drbfijaf dI murMmq kIqI jf skdI hY pr bdlxf kdy vI Auicq nhI hovygf .iswK kimAuintI vlo jfrI ibafn ivwc ikhf igaf ky ieh drbfjy sLrDf Bfvnf nfl nhI bdly jf rhy blky iewk smJoqy dy nfl bdlx df tIcf rwiKaf igaf hY. insLkfm syvk jQf aqy sLromxI gurduafrf pRbMDk kmytI afpxy PYsilaf Auwpr ivcfr krn aqy jo pYsf drbfijaf Auwpr lfAuxf hY Aus nfl PrI hspqfl , skUl kflj Koly jf skdy hn jF PrFs dy dsqfr msly nMU vDIaf qrIky nfl pysL kIqf jf skdf hY.aMq ivwc smUh sMgqf nMU bynqI kIqI geI ky sfrIaf hI nfnk nfm lyvf sMgqf afr[ aYs[ aYs[ koJI cfl df juafb dyx .jy asI gurU dy iswK hF qF sfzf Prj bxdf hY ky asI hr gurmq ivroDI cfl df juafb dyeIey ikAuik sfzf pflx hfr Auh akfl purK hY. aqy asI klgIDr ipqf dI sMqfn hF sfnMU iswK ivroDI cflf df zwt ky ivroD krn df hwk hY. aMq ivwc iswK kimAuintI vlo ikhf igaf ky iewk rijsLtr pwqr rfhI sLromxI kmytI nMU ros pwqr Byijaf igaf.aMq ivwc juigMdr isMG,myjr isMG, hrjIq isMG, crn isMG,jrnYl isMG,suwcf isMG,sLmsLyr isMG,gurdyv isMG,jogf isMG, jsivMdr isMG,jspfl isMG,ipafrf isMG, srUp isMG, prsn isMG, kuldIp isMG, jsvMq isMG,rfijMdr isMG, sucf isMG, hrijMdr isMG,divMdr isMG, avqfr isMG,kulivMdr isMG , hrivMdr isMG, amrjIq isMG, juigMdr isMG vlo afs pRgt kIqI ky vfihgurU afp ies kfrj nMU rfs krngy aqy dusLmx nMU mMUh dI KfxI pvygI.
pRsLfsn juafbdyh hoxf cfhIdf hY[[[aMimRqsr ivkfs mMc aMimRqsr dsMbr (sFJ svyrf) aMimRqsr ivkfs mMc ny pRsLfsn nMU juafbdyh bnfAux dI mMg kIqI hY. muK-mMqrI kYptn amirMdr isMG nMU ilKy pwqr ivwc mMc slfhkfr qy sfbkf pRDfn zf[ crnjIq isMG gumtflf ny AunFH df iDafn dUrdrsLn jlMDr aqy zI[zI[ pMjfbI vloN 11 dsMbr 2004 nUM aks pRogrfm ivc rfq 9 vjy abohr ivKy lokF, dukfndfrF qy ieQoN qIk ik pulIs qy dUsry pRsLfsink aiDkfrIaF vloN kIqy njfiejL kbjLy ivKfey gey. 4 dsMbr 2004 nMU eysy pRogrfm ivc rfq 9 vjy pitafly sLihr ivc lwgy gMdgI dy Zyr, gMdgI nfl Bry brsfqI nfly, tutIaF sVkF AuproN Auzdf Gwtf ivKfieaf igaf. pitaflf vfsIaf df kihxf sI asIN qF nrk BrI ijMdgI jIa rhy hF. 9 akqUbr nUM iek dsqfvyjI iPlm rfijMdrf hspqfl pitaflf dI ivKfeI geI. dUrdrsLn dI tIm rfq iek vjy hspqfl geI qy lgBg do GMty rhI. AuQy koeI zfktr nhIN sI, nrsF dy kmry nMU qflf lwgf hoieaf sI qy sPfeI dI hflq bVI mfVI sI. lokF df kihxf sI ik ieQy koeI duafeI nhIN imldI, aYksrya qy tYst bfhroN krfAuxy pYNdy hn. zfktr rfq 12 vjy GrF nMU cly jFdy hn. mrIjF nMU tIky afp lfAuxy pYNdy hn jF bfhroN bMdy ilaf ky lgfAuxy pYNdy hn. eysy qrFH srkfr dI mfVI kfrgujfrI aqy lokF dIaF sLkfieqF sMbMDI KbrF tI[vI[ cYnlF aqy aKbfrF ivc rojfnf pRkfisLq huMdIaF hn. ieMtrnYt Aupr hox krky, srkfr dI mfVI kfrgujfrI kfrn ivdysLF ivwc vI bdnfmI ho rhI hY. pMjfb srkfr vloN sYr-spftf AudXog nMU AuqsLfh krn leI ivrfsq myly sLurU kIqy gey hn. aimMRqsr,pitaflf, kpUrQlf qy hor sQfnF ivKy sfzf amIr ivrsf hY. ivdysLI XfqrU qF hI afAuxgy, jy sfzy sLihr sfP suQry hoxgy, trYiPk df TIk pRbMD hovygf, sLihr prdUsLx mukq hoxgy. aMimRqsr sLihr ijwQy dunIaF Br qoN XfqrU afAuNdy hn, ivKy ijvyN ik pitafly dy gMdgI dy Zyr dUrdrsLn jlMDr vloN ivKfey gey hn, Aus nfloN vI ijafdf gMdf sLihr hY. trYiPk df bhuq mfVf hfl hY. trYiPk pulIs sLryafm XfqrUaF pfsoN pYsy btordI hY qy prysLfn krdI hY. DUMaF CzdIaF gwzIaF qy kMn pfVvyN pRYsLr hfrnF qoN ivdysLI XfqrU ieh pRBfv lYNdy hn ik iewQy asiBa {uncivilijLed, uncultured) lok rihMdy hn. kMDF nfl pysLfb krdy lokF nUM dyKky Auh jLrUr kihMdy hoxgy ik ieQy bysLrm (sLhAmeprooz) iksm dy lok vsdy hn. ies df kfrn myar aqy mMqrI sfihbfn df afpxy kfrj pRqI suihrd nf hoxf hY. Auh bhuq smF snmfn smfrohF, nINh pQr rwKx jF inwjI kMmF ivwc gujfrdy hn. mMc afgU dI mMg hY ik mMqrIaF dy kMm krn dy leI kuJ inXm bxfey jfxy cfhIdy hn qy AunFH dI skqryq ivwc hfjrI XkInI bxfeI jfxI cfhIdI hY. awj kwl lokF nMU hryk kMm leI adflqF ivwc jfxf pY irhf hY ikAuNik pRsLfsn aiDkfrI qy sMbMiDq mMqrI AunHF dIaF sLkfieqF df inptfrf nhIN krdy. ies leI ijhVI vI sLkfieq mMqrI nUM imly Aus df juafb sLkfieqkrqf nMU idqf jfvy. aKbfrF lokl aYzIsLnF kZdIaf hn. ijLlfH lok sMprk aPsrF nMU hdfieq kIqI jfvy ik Auh aKbfrF ivwc pRkfisLq sLkfieqF dI nkl sMbMiDq mMqrI nMU Byjx qy mMqrI sfihbfn AunFH sLkfieqF nMU dUr krn leI loVINdI kfrvfeI krn. AunFH nMU afpxy mihkmy dI kfrgujfrI vyKx leI hPqy ivwc iewk idn PIlz ivwc jfxf cfhIdf hY. smfgm ivwc sLfml hox aqy nINh pwQr rwwKx sMbMDI nIqI inrDfirq krn Aupr vI jLor idqf igaf hY. mMqrI sfihbfn aqy myar mIzIaf ivwc afAux leI Coty Coty smfgmF dI pRDfngI krn aqy by-loVy nINh pwQrF dy ckr ivwc pey hoyey hn, ies bfry vI mfp dMz bnfAux dI loV hY. ijLlfH sLkfieq invfrn kmytIaF dI kfrgujfrI koeI cMgI nhIN. ienHF kmytIaF ivwc smfj syvI sMsQfvF nMU sLfml kIqf jfvy. sLkfieq mMqrIaF nMU KulfH drbfr lf ky lokF dIaF sLkfieqF suxnIaF cfhIdIaF hn. pRsLfsn ivwc isafsI dKl aMdfjI bMd krn dI loV hY. myar aqy mMqrIaF dI mfVI kfrgujfrI kfrn, kFgrs pfrtI nMU lok sBf coxF ivc hfr df mMUh vyKxf ipaf. afAuNdIaf coxF nUNM muV ijqx leI hux qoN kmrksy krny cfhIdy hn. myar, mMqrIaF aqy kfgrs pfrtI dy afhudydfrF nuM kurpsLn Kqm krn aqy jnqk msly hwl krn leI hux qoN hI Auprfly krny cfhIdy hn.
loNgoovfl dl vwlo sLqfbdI smfrohF dy vwKry pRogrfm df aYlfn cMzIgVH:- akflI dl (loNgovfl) ny sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI Aupr iswK ieiqhfs nfl sbMiDq sLqfbdIaF smfrohF dy isafsIkrn qy ieMnfH nUM iek DVy qk sIimq krn dy dosL lfAuNidaF cmkor sfihb qy PiqhgVH sfihb ivKy hox vfly sLqfbdI smfrohF moky vwKrIaF kfnPrMsF krky smfnMqr smfgm krn df aYlfn kIqf hY. pfrtI dy pRDfn pRo[pRym isMG cMdUmfjrf ny pwqrkfr sMmyln ivc ieh aYlfn kridaF ikhf ik ieh smfgm vwKry qor qy 20 aqy 25 dsMbr nUM afXoijq kIqy jfxgy. AunFH dwisaf ik ieMnF ivc bfdl ivroDI sfry pMQk gruwpF nUM sLfml krn df Xqn kIqf jfvygf. cMdUmfjrf ny dosL lfieaf ik sLRomxI kmytI afpxy chyiqaf nUM KusL krn leI keI aihm pMQk adfry trwst bxf ky inwjI hwQf ivwc sopyN jf rhy hn . AunFH ikhf ik ivsLv iswK XUnIvristI bxfAux df PYslf qF TIk hY pr ies nUM trwst bxf ky inwjI hwQf ivc dyxf glq hY. AunFH mMg kIqI ik smUh ividak adfiraF dy pRbMD leI iswK aYjUkysLnl koNsl giTq hoxI cfhIdI hY qF hI ieh adfry pMQk lIhF Aupr cwl skdy hn . cMdUmfjrf ny rfsLtrpqI qy pRDfn mMqrI nUM vI apIl kIqI ik Auh ivsLv iswK XUnIvristI dy AudGftn leI afAux df swdf pRvfn nf krn jo trwst qihq bxfeI jf rhI hovy. AunFH ieh vI aYlfn kIqf ik ies mfmly ivc Auh loV pYx qy gurduafrf juzIsLIal kimsLn qy hfeIkort vI jfx qoN guryjL nhI krngy. AunFH dosL lfieaf ik sLRomxI kmytI sLqfbdI smfgm ivwc koeI pMQk syD jF pRyrnf nhI dy rhI sgoN ieMnFH nUM iek DVy qk sIimq krky pMQ ivc DVybMdIaF nUM AuqsLfihq kr rhI hY.
iswK bIbIaF drbfr sfihb ivwc kIrqn kr skdIaF : bIbI jfgIr kOr afnMdpur sfihb :- sLRI drbfr sfihb aMimRqsr ivKy bIbIaF nUM kIrqn krn dI iejfjq sLRomxI kmytI dy cuwkI hY, bsLrqy bIbIaF pUrn gurmiq mirafdf anusfr rfgF ivc kIrqn krn. ieh gwl awj sLROmxI kmytI dI pRDfn bIbI jfgIr kOr ny pwqrkfrF nfl qKq sLRI kysgVH sfihb dy mYnyjr krm isMG dy Gr gwlbfq kridaF khI. bIbIaF nUM drbfr sfihb aMimRqsr ivKy kIrqn kIqy jfx dI iejfjq dI icrF qoN mMg sbMDI spwsLt kridaF AunHF ikhf, " mYN 4 mhIny qoN bIbIaF nUM bynqIaF kr cuwkI hF ik ijs bIbI ny pUrn gurmiq mirXfdf iswK rhu rIqF qy pwky rfgF ivwc bfxI df kIrqn krn dI isKlfeI pRfpq kIqI hoeI hY, Auh bIbI sLRI drbfr sfihb ‘c kIrqn kr skdI hY AunHF ikhf ik bIbIaF dy kIrqn krn qy koeI bMidsL nhIN hY, iswK bIbIaF nUM kIrqn isKfAux leI sLROmxI kmytI imsLnrI kflj KolHx dI iqafrI kr rhI hY, ijs ivc bIbIaF nUM gurbfxI dy pwky rfgF ivwc kIrqn krn dI isKlfeI idwqI jfvygI qF ik bIbIaF drbfr sfihb dI mirafdf qy gurmiq isDFqF anusfr pUrIaF Auqr skx. AunHF df iDafn jdoN BfeI mrdfnf jI dI vMsL ivcoN bIqy idnIN pMjfb afey pfiksqfnI BfeI vwlf jI vwl idvfieaf, ijnHF ny drbfr sfihb ivc kIrqn krn dI idwlI iewCf jLfihr kIqI sI qF bIbI jfgIr kOr ny ikhf ik kIrqn dI mirafdf nUM bhfl krn bhuq jLrUrI hY. ies leI BfeI vwlf jI gurmiq rihq mirafdf qy iswKI srUp Bfv iswK bx ky afAux qF AunHF nUM kIrqn krn dI iejfjq dy idwqI jfvygI. ieh jrUrI hY ik kIrqn krn vflf aMimRqDfrI hovy, kIrqn iswK lYx nfl drbfr sfihb ‘c kIrqn krn dI iejfjq nhIN idwqI jf skdI. qKq sLRI hjLUr sfihb (nFdyV) qy qKq sLRI ptnf sfihb dyjQydfrF vwloN nfnksLfhI kYlMzr rwd kIqy jfx bfry AunHF ikhf ik ieh iswK kOm leI icMqf dI gwl hY. AunHF dwisaf ik donoN jQydfr nfnksLfhI kYlMzr nUM vI mMnx leI iqafr hn, bsLrqy sLRomxI kmytI jnvrI ivc sbMDq qKq sfihb qy AyuQoN dIaF Dfrimk jQybMdIaF qy AuQoN dIaF iswK sMgqF nUM kYlMzrF dI aihmIaq bfry jfxU krvf dyvy. ies mOky AunHF nfl qKq sLRI kysgVH sfihb dy mYnyjr krm isMG, BfeI amrjIq isMG, BfeI rivMdrpfl isMG iswK Drm pRcfr kmytI aMimRqsr, suirMdr iCMdf, qy hor sLROmxI kmytI mYNbr mOjUd sn.
afnMdpur sfihb qoN cmkOr sfihb qwk nojvfn cyqnf mfrc afnMdrpur sfihb :- iswK Drm sMsfr dy pRmuwK DrmF ivcoN ivlwKx aqy sLfn mwqy ieiqhfs vflf hY, ijs dI buinafd hwQIN ikrq krn, akfl purK dI isPq slfh, vMz Cwkx aqy mjlUmF dI rwiKaf krn vrgy asUlF qy afDfirq hY. ieh gwl sLRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jfgIr kOr ny sfihbjLfidaF aqy mfqf gujrI jI dI sLhfdq dI qIjI sLqfbdI smfgmF nUM smripq ieiqhfsk iklHf afnMdgVH sfihb (afnMdpur sfihb) qoN cmkOr sfihb nojvfn cyqnf mfrc dI rvfngI qoN pihlF iklf afnMdgVH sfihb ivKy swjy dIvfn ivwc afKI. ies moky sLRomxIO akflI dl dy pRDfn aqy sfbkf muwK mMqrI pRkfsL isMG bfdl ny ikhf ik dsLmysL ipqf ny jLbr aqy julm nfl twkr lYNidaF sfrf pirvfr vfr idwqf. AunFH ikhf ik awj pMjfb df nojvfn vrg pUrI sLrDf aqy AuqsLfh nfl ieh Kflsf mfrc ivwc isLrkq kr irhf hY. AunFH ikhf ik nojvfnF nUM sfihbjLfidaF dI ivlwKx kurbfnI qoN pRyrnf lYNidaF gurmiq jIvn jugq dy DfrnI bxnf cfhIdI hY . AunFH nojvfnF nUM cmkor sfihb aqy PiqhgVH sfihb ivKy hox vfly smfgmF ivc vwD cwVH ky ihwsf lYx dI apIl kIqI. ies mgroN qKLq sRI kysgVH sfihb dy jQydfr isMG sfihb igafnI qrlocn isMG ny pMj ipafiraF ,insLfncI isMG aqy sRI bfdl, bIbI jfgIr kor, suKdyv isMG Bor,blivMdr isMG BUMdV, bfbf lfB isMG aqy pMQk jQybMdIaF aqy inhMg isNMG muKIaF nUM isropfE idwqy. lok sBf mYNbr suKbIr isNMG bfdl aqy XUQ ivMg dy komIO pRDfn sLrnjIq isMG iZwlo nUM vI isropfE idwqy gey. ies mgroN swjI pflkInumf bws ivwc susLoiBq sRI gurU gRMQ sfihb dI Cqr Cfieaf aqy pMj ipafiraF dI agvfeI hyT Kflsf mfrc sLurU hoieaf . awgy hfQIaF qy sjy ngfrcI isMG ,gurU sfihb pRqIk ngrf vjf vjf rhy sn. ies ipwCy 200 dy krIb GoiVaf qy KflsfeI bfixaf ‘c svfr inhMg isMG KflsfeI sLfno sLokq dy pRgtfvy kridaF cwl rhy sn. ipwCy ivsLfl kfrF,bwsF kYNtrF aqy trYktr -trflIaF ivwc XUQ akflI dl dy vrkr cwl rhy sn. cyqnf mfrc dI ivsLysL gwl sI ik ieMnFH ivwc sLfml hox vflI smuwcI sMgq ny kysrI dsqfrF aqy duwpty sjfey hoey hn . pMjfb Br qoN vwK vwK skUlF aqy kfljF dy ividafrQIaF dy ZfzI aqy kvIsLrI jQy kYNtrF Auqy sjfeIaf styjF qoN sMgqF nUM bIr rs vfrF rfhIN iswK ieiqhfs nfl joV rhy sn. kYNtrF dy dovyN pfsI iswKI dy kurbfnIaF Bry ivrsy nUM Aujfgr krdy bYnr sjfey hoey sn . mfrc dy smuwcy rsqy nUM bYnrF JMzIaF aqy svfgqI gytF nfl sjfieaf igaf sI.
pfiksqfn ny 25 ivDfiekF dy pfiksqfn jfx nUM hrI JMzI cMzIgVH: pMjfb ivDfn sBf dy 25 ivDfiekF df jwQf nvyN sfl ivc 7 jnvrI nUM pfiksqfn dy dory qy jf irhf hY. pMjfb srkfr ny bkfiedf ies dory leI pRvfngI dy idwqI hY aqy ies qoN bfad ivdysL mMqrfly ny vI ies dory leI hrI JMzI dy idqI hY. dohF pMjfb dy nyVly sbMDF ivc ieh dorf iek hor mIl pwQr hovygf. ijLkrXog hY ik Bfrq aqy pfiksqfn dy sbMDF ivc ho rhy suDfr df sB qoN BrvF huMgfrf cVHdy aqy lihMdy pMjfb dI vwD rhI afpsI nyVly nfl imilaf hY. ajy ies mhIny dy sLurU ivc hI pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirNMdr isMG dy swdy qy lihMdy pMjfb dy klfkfrF sfihqkfrF,pwqrkfrF aqy rfjsI afgUaF dy vPd ny pitaflf ivc hoeI ivsLv pMjfbI kfnPrMs ivc vwzI pwDr qy isLrkq kIqI sI. ies dy nfl hI lihMdy pMjfb dy iKzfrIaF ny ieDr hoeIaF KyzF ivc vI pUry AuqsLfh nfl ihwsf ilaf. pfiksqfnI pMjfb dy muwK mMqrI prvyjL ielfhI ny pirvfr smyq ieMnFH sfry pRogrfmF dI sLfn vDfeI aqy keI hor rfjF ivc vI gey. ieMnFH sfry pRogrfmF ivc ihwsf lYx vfly bulfiraF ny pMjfbIaF dI sFJ pwkI krn qy jLor idwqf. Kfs qor qy sRI ielfhI ny mulkF dIaF hwdf kfiem rwKx dI aslIaq nUM pRvfn kridaF ies sFJ nUM awgy lY jfx leI keI aihm aYlfn vI kIqy . aglI ivsLv pMjfbI kfnPrMs aqy dohF pMjfb dy iKzfrIaF dIaF KyzF vI agly sfl lfhor ho rhIaF hn . sRI ielfhI ny hI pfiksqfn leI rvfnf hox qoN pihlF pMjfb ivDfn sBf vyKI sI aqy ies dy nfl hI pMjfb dy ivDfiekF nUM pfiksqfn afAux df swdf idwqf sI. pMjfb dy spIkr zf[kyvl ikRsLn ny vI sRI ielfhI dy hwQ lihMdy pMjfb dy spIkr nUM pMjfb afAux df swdf Byijaf hY. ies qoN pihlF jdoN muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG pfiksqfn gey sn qF Aus vyly pfiksqfnI pMjfb dy spIkr ny pMjfb ivDfn sBf dy mYNbrF nUM lfhor afAux df swdf idwqf sI. ies dy juafb ivc ieh iqafrI hoeI hY. pRfpq jfxkfrI muqfibk ieMnFH 25 ivDfiekF dy pfiksqfn dory leI rfj srkfr ny 7 lwK rupey pRvfn kr idwqy hn . kyNdr ivc ivdysL mMqrfly ny vI ies kfrvfeI dI pRvfngI dy idwqI hY. pMjfb dI kfmnvYlQ pfrlImYNtrI kmytI ny ieMnFH ivDfiekF dy dory leI pRvfngI idwqI sI. ies kmytI dy muwK mMqrI vI mYNbr hn . kmytI ny ieh PYslf kIqf hY ik ivDfn sBf ivc pfrtIaF dy muKIaF nUM afpxy ivDfiekF dy nF dyx dfaiDkfr hY. ajy ieh spwsLt nhI hY ik muwK ivroDI iDr akflI dl jF Bfjpf dy ivDfiek vI ies dory qy jf rhy hn jF nhI. pfiksqfn ny 30 mYNbr qwk afAux dI pRvfngI idwqI sI pr srkfr ny 25 ivDfiekF leI hI afigaf idqI hY .pitaflf kfnPrMs qoN bfad lihMdy pMjfb nfl sFJ leI ieh dUjI vwzI kfrvfeI hovygI. ivDfn sBf dy hlikaf df kihxf hY ik bysLk pfiksqfn leI srkfr ny ivDfiekF dy dory leI pRvfngI dy idwqI hY pr XUrp aqy hor mulkF leI dory df mfmlf aqy ltikaf hoieaf hY. muwK mMqrI ny qF ies leI pRvfngI dy idwqI sI pr ivwq mMqrfly ny ajy ikMqU lf ky mfmlf roikaf hoieaf hY . cfhy 70 ivDfiekF ny ies dory leI hF kIqI hY pr srkfr ny kyvl 40 ivDfiekF leI hI hF kIqI hY. smiJaf jFdf hY ik agly ivwqI sfl qoN bfad hI ies gruwp leI jfx df mokf imlygf. ies pRogrfm leI vI bfkfiedf spIkr ny pRvfngI idqI hoeI hY aqy muwK mMqrI vI ies nfl sihmq hn pr ivwq mMqrfly dI pRvfngI nfl hI mfmlf awgy jfvygf. iesy dOrfn sFJ svyrf nfl sMprk krn qy ivwq mMqrI sLRI suirMdr isMglf ny ikhf ik mulk dy pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG ieh cfhuMdy hn ik rfj dy ivDfiekF nUM cIn dy dOry leI jfxf cfhIdf hY qF jo dunIaF dy ivkfs df pqf lwg sky. cIn ny dunIaF ivc bhuq qrwkI kIqI hY.
Kfxy dy nfl hI ingl ley kYptn qy BwTl ny afpxy mqByd cMzIgVH :- muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG aqy Ayup muwK mMqrI rfijMdr kOr BwTl ijnHF ivcfly ipCly keI virHaF qoN KVkdI af rhI hY, dI afps ivc sulHf sPfeI ho geI hY. ienHF dohF afgUaF ny afpxf kuVwqx Biraf aqIq Bulf dyx df PYslf kr ilaf hY. jfxkfr sUqrF df kihxf hY ik kYptn amirMdr isMG aqy sLRImqI BwTl ny 16 dsMbr nUM pitaflf dy moqI bfg mhwl ivc rl ky dupihr dI rotI KfDI qy vwK vwK isafsI qy hor muwidaF bfry afpxy mqByd imtfey. dupihr dy ies Kfxy smyN ivwq mMqrI suirMdr isMglf aqy muwK pfrlImfnI skwqr rfxf gurmIq isMG soZI vI hfjLr sn. sUqrF df ieh vI kihxf hY ik sLRI isMglf aqy sLRI rfxf soZI ny muwK mMqrI aqy Aup muwK mMqrI ivcfly ies ‘dMdI tuwkvIN rotI’ df jugfV krn leI jLmIn iqafr kIqI sI qF ik ieh dovyN afgU afps ivc iswDI iglf gusfrI kr skx qy afpxy mqByd CFt CFt ky dUr kr skx. Kfxy ‘qy ienHF dohF afgUaF ivcfly hoeI ieh mulfkfq bhuq hI inwGy mfhol ivc hoeI qy sfry sbMDq muwidaF qy KuwlH ky crcf hoeI. ieh sUqr hI dwsdy hn ik sLRImqI BwTl, sLRI isMglf aqy sLRI rfxf soZI iewkTy hI cMzIgVH qoN pitafly gey. moqI bfg mhwl ‘c kYptn amirMdr isMG ny AunHF qyhF df inwGf svfgq kIqf. pqf lwigaf hY ik kYptn ny ies mOky qy sLRImqI BwTl dI iek iek gwl bVy gOr nfl suxI. BfvyN ienHF dohF afgUaF ivcfly isafsI sbMD suDrny kuJ hPqy pihlF sLurU hoey sn, pr myjL qy prosy hoey suafdly Kfxy ny muwdy qurMq nijwTxy afsfn kr idwqy. asl ivc ienHF dohF dy afpsI sbMDF ‘c moV, pMjfbI XUnIvristI, pitaflf vwloN krfeI geI ivsLv pMjfbI kfnPrMs dOrfn afieaf. sLRImqI BwTl nMU kfPI aihmIaq idMidaF kYptn amirMdr isMG ny AunHF nUM ies kfnPrMs nfl sbMDq aihm mfmilaF dI krqf Drqf bxf idwqf sI. pwCmI pMjfb dy muwK mMqrI pRvyjL ielfhI dy pMjfb dy dOry dOrfn vI kYptn ny sLRImqI BwTl nMU bxdf snmfn idwqf sI. Pyr ryl hfdsf hox smyN muwK mMqrI vwloN mukyrIaF jfx ‘qy sLRImqI BwTl ny sdn dI kfrvfeI ‘c aihm BUimkf inBfeI jdo ik afm qOr qy AunHF nUM guwTy hI lgfieaf hoieaf huMdf sI. ienHF nyqfvF ny afpsI mqByd hI Kqm nhIN kIqy, sgoN ivkfs kfrjF leI vI iek rxnIqI iqafr kIqI hY.
bfbf dIp isMG klwb ny pMjfb klwb nUM hrf ky kYnyzf kbwzI kwp qy kbjLf kIqf luiDafxf(qijMdr isMG):- mflvf sports aYsosIeysLn afP kYnyzf dy ahudydfrF ny kbwzI Kyz jgq ivc nvF ieiqhfs isrj ky kwbzI srkl stfeIl ivc nvIN rUh PUk idwqI hY aqy ieh drsf idwqf hY ik vDIaf pRbMD hI Kyz nUM PrsL qoN arsL qwk phuMcf idMdy hn. ies dI qfjLf imsfl awj sMpMn hoey qIsry aMqrrfsLtrI kYnyzf kwbzI kwp ivc vyKx nUM imlI, jdoN luiDafxf df gurU nfnk styzIam ivc hjLfrF dI qdfd ivc pMjfb dy kony kony ‘coN bwsF Br ky afey Kyz pRymIaF ivc lohVy df cfa dyKx nUM imilaf. hjLfrF drsLkF nUM afpxy klfvy ivc lYx vflf ieh styzIam awj suMGiVaF lwg irhf sI. aMdr jF bfhr iql suwtx dI QF nhIN sI. hjLfrF drsLkF dIaF qfVIaF qy iklkfrIaF ‘c hoey Pfienl mYc ivc bfbf dIp isMG klwb nfrvy ny sLyry pMjfb klwb kYlPornIaf nUM 50-35 aMkF nfl hrf ky kYnyzf kbwzI kwp qy kfbjL ho ky cYNpIan bxn df mfx pRfpq kIqf. jyqU tIm dy jfbFj stfpr iskMdr kFJlI nUM bYst stfpr qy jwsf iswDvF nUM bYst ryzr ‘c cuixaf igaf. kusLqIaF ivc rjnI jlMDr qy jfgrUp isMG ny sLfndfr ijwqF drj krvfeIaF. muwK mihmfn vjoN phuMcy sLRI avqfr isMG hYnrI Kurfk mMqrI, sLRI rfkysL pFzy rfj mMqrI, sLRI suirMdr zfbr pfrlImfnI skwqr, ivDfiek mlkIq isMG dfKf, sLRI munIsL iqvfVI, sLRI pdmsLRI krqfr isMG zfierYktr sports pMjfb, pvn dIvfn qoN pRbMDkF ‘coN cyarmYn ieMdrjIq isMG muwlFpur, pRDfn avqfr isMG iQMd sohI, kbwzI koc dyvI idafl, pihlvfn gurmyl isMG, asLvnI bfvf, nIlkml sLrmf, avqfr isMG mwlf, sYktrI pivwqr isMG, jsipMdr isMG hYpI ny sFJy qOr qy cYNpIan bxI nUM iek lwK rupey df nkd purskfr qy XfdgfrI trfPI nfl aqy Aup cYNpIan sLyry pMjfb akYzmI kYlPornIaF nUM 75 hjLfr rupey df nkd purskfr idwqf. ies qoN ielfvf bYst stfpr bxy iskMdr kFJlI qy bYst ryzr jwsf isDvF nUM snmfinq krn dy nfl nfl rfsLtrI hfkI koc bldyv isMG, AuGy Kyz iKzfrI ipRMsIpl srvx isMG ZuwzIky, AuGy ibjLnYs mYn pflI ivrk nUM vI XfdgfrI aYvfrzF nfl snmfnq kIqf. ies mOky hridafl isMG hyar qy ikMnI vwloN sFJy qOr ‘qy kOmFqrI kbwzI stfr blrfj bfjI jMz nUM bulyt motrsfeIkl nfl snmfnq kIqf. bfbf dIp isMG klwb nfrvy qy sLyry pMjfb akYzmI kYlPornIaF ivcfly hoey kFty dI twkr kYnyzf kwp df muwK afkrsLx rhI. nfrvy dy stfpr iskMdr kFJlI, blrfj bfjI qy ryzr duwlf surwKpurIaF qy mMgf imwTfpurIaF nUM sLfndfr Kyz df pRdrsLn krky drsLkF nUM kIlI rwiKaf.
cmkor sfihb KflsfeI rMg ivc rMigaf igaf cmkor sfihb : sRI gurU goibMd isMG jI dy vwzy sfihbjLfidaf dI sLhIdI dI qIjLI sLqfbdI dy moky awj qoN vwzI igxqI ivc sMgqF puwjxIaF sLurU ho geIaF hn . sfrf cmkor sfihb afs -pfs df ielfkf KflsfeI rMg ivc rMigaf igaf hY. sMgqF jiQaf dy rUp ivc pYdl qy vfhnF rfhIN ieQy puwj rhIaF hn. ieiqhfsk gurduafrf cohlf sfihb qo awj iek ivsLfl ngr kIrqn PiqhgVH sfihb huMdf hoieaf cmkor sfihb puwjf. gurduafrf cohlf sfihb dI pRbMDk kmytI dy pRDfn sqnfm isMG, sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy mYNbr gurbcn isMG krmUMvfl,bfbf virafm isMG qy blivMdr isMG afid pRbMDkF dI dyK ryK hyT ieh ngr kIrqn 5 ipafiraF dI agvfeI hyT ieQy puwjf. suMdr pflkI ivc gurU gRMQ sfihb susLoiBq hn. gwqkf pfrtIaF afpxy johr idKf rhIaF sn. BfeI blivMdr isMG ny dwisaf ik ieh ngr kIrqn bIqI rfq PiqhgVH sfihb puwjf ijQy ivsLrfm krn mgroN svyry cmkor sfihb afieaf hY. AunFH dwisaf ik drsn dIdfr krn mgroN ieh sMgqF cohlf sfihb vfps prq jfxgIaF.
sLqfbdI mOky mukfbly dI kFgrs kfnPrMs ‘c koeI kyNdrI afgU afAux leI iqafr nhI jlMDr:- kFgrs ny cfr sfihbjLfidaF dI sLhfdq dI qIjI sLqfbdI dy cmkor sfihb aqy PiqhgVH sfihb ivKy smfgmF ivc sLRomxI kmytI qy akflI dl dy mukfbly 20 dsNMbr aqy 25 dsMbr nUM kfnPrMsF krn df aYlfn qF kr idwqf hY pr Aus nUM kyNdrI nyqfvF dy bulfAux ivc BfrqI musLkl pysL af rhI hY . iksy vI kyNdrI kFgrs nyqf dy puwjx dI hfly qk pusLtI nhI ho rhI . pfrtI aNMdrly sUqrF mukfbly pRDfn mMqrI zf[mnmohn isMG aqy kFgrs pRDfn sRImqI sonIaf gFDI dI ieMnFH smfgmF ivc sLfml hox qoN ienkfr krn nfl hor afgU vI afAux leI iqafr njLr nhI af rhy . pqf lwgf hY ik muK mMqrI kYptn amirMdr isMG awj vI sfrf idn kyNdrI nyqfvF nUM bulfAux bfry idwlI ivc sMprk krdy rhy pr hfly qk vI koeI PYslf nhI ho sikaf. kyNdrI gRih mMqrI isLvrfj pfitl aqy rwiKaf mMqrI qy pMjfb srkfr dy ieMcfrj pRxv muKrjI nUM ieMnFH smfgmF ivc bulfAux dy Xqn kIqy jf rhy hn prAunFH vly hfly qk vI koeI huMgfrf nhI Biraf jf irhf. sfihbjLfidaF dI sLhIdI dy sfky vrgy Bfvuk msly Aupr ho rhy smfgm dy mukfbly ivc kFgrs df smfgm krn nUM bhuqy kFgrs afgU pMgy vflf mslf hI smJ rhy hn . kuJ mhIny pihlF sRI gurU gRMQ sfihb sQfpnf dI coQI sLqfbdI moky aMimRqsr ivKy vI kFgrs ny vwKrI styj nhI sI lgfeI sgoN pRDfn mqMrI qy mwuK mMqrI sLRomxI kmytI vflI styj Aupr hI susLoiBq hoey sn . agr koeI kyNdrI nyqf smfgmF ivc sLfml hox nf afieaf qF kFgrs dIaF kfnPrMsF dy sPl hox dI sMBfvnf nhI qy ieh gwl muwK mMqrI nUM ksUqI pY skdI hY.
cmkor sfihb ‘c XUQ akflI dl dI kfnPrMs awj, ivsLfl pRbMD jlMDr: sfihbjLfidaF dy 300 sflf sLhIdI smfgm moky cmkor sfihb ijQy ivsLfl Dfrimk cyqnf mfrc phuMc rhy hn. cmkor sfihb ivc sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny 98 eykV jLmIn Tyky qy lY ky vwK-vwK ngr vsf idwqy hn, ijQy sMgq dy rihx df ivsLfl ieMqjLfm kIqf igaf hY. sLRomxI kmytI ny ieh jLmIn 9 hjLfr rupey eykV pRqI eykV dy ihsfb nfl Tyky qy leI hY . cmkor sfihb ,ijQy vwzI igxqI ivc sLrDflU phuMcy hoey sn ,sB vwK vwK ngrF ‘c rih rhy hn. sLRomxI kmytI ny Blky hox vflI kfnPrMs leI iek vwzf pMzfl bxfieaf hoieaf hY ijQy lgBg iek lwKf sMgqF dy bYTx df pRbMD kIqf igaf hY . ieh pMzfl sLhId BfeI MsNMgq isMG jI XfdgfrI pMzfl bxfieaf igaf hY. ckmor sfihb ‘c QF -QF qy lMgr lwgy hoey hn, ijQy sMgqF bYT ky lMgr Cwk rhIaF hn . awj XUQ akflI dl vwlo ieQy ivsLfl rYlI kIqI jf rhI hY ,ijs ivc sLfml hox leI hjLfrF hI nojvfn ieQy puhMc rhy hn. pMjfb srkfr vwlo vIO sLfihbjLfidaF dI Xfd ivc cmkorsfihb ivc vwzy smfgm kIqy jf rhy hn . srkfr vwlo ieMnFH smfgmF dIaF pUrIaF iqafrIaF cwl rhIaF hn . sRIO cmkor sfihb qoN inafmIaF qy koNsl anusfr kwl qoN sLurU ho rhy ies ieiqhfsk ksby ivc ieiqhfsk 300 sflf sLhIdI idvs mnfAux leI iqMn idnF myly ivc kIqIaF iqafriaF df aMqr rUp dy ky ijLly dI izptI kimsLnr sRImqI sImf jYn ny sQfnk mfrkIt kmytI dy dPqr ivc smuwcy pRbMDF df jfiejLf vI ilaf aqy dwisaf ik ijLlHf pRsLfsLn vlo ieQy af rhy sLrDflUaF dI shUlqf leI irhfiesLf, Kfx pIx afid df Aucycf pRbMD kIqf hY. lgpg 80,000 dI smrQf vfly sQfnk anfj mMzIO ivc dIvfn hfl bxfieaf igaf hY, ijQy ies joV myly dorfn Dfrimk ivrsy nfl sbMDq kvI qy kIrqn drbfr hovygf. 20 dsMbr nUM muwK mMqrI kYptn amirMDr isMG qoN ielfvf hor dysL dy Auwc drjydy lIzr puwj rhy hn ijhVy ik iswK kom dy sLhIdF nUM sLrDfjlI aripq krngy aqy ieQoN dy ksby qy ielfky dy lok afpxI keI sflF qoN ltkdI af rhI sB qoN hrmnipafrI mMg sb zvIjLn bxfAux sbMDI suxn leI byqfb rihxgy aqy ieQy hI gurduafrf amrgVH sfihb qoN hfQI GoiVaf aqy sRI gurU gRMQ sfihb jI dI suMdr pflkI lfn sjIaf sMvfiraf KUbsUrq ngr kIrqn cwl ky sMpUrn ho jfvygf. ies ieiqhfsk ksby nUM afAuNdy awT rsiqaF qy smuwcIaF shUlqF vfly pfrikMg puafieMt vI bxfey hoey hn . Auprokq anfj mMzI dy iblkul nyVy hI afrjLI qor qy ivsLfl pMzfl bxfieaf igaf hY ijs ivc 1 lwK qoN vI Aupr lokF dy afAux dy aMdfjLy lgfey jf rhy hn ijQy hornF qoN ielfvf Aup -rfsLtrpqI sRI BYro isMG sLyKfvq ,jMmU ksLmIr qoN Aumr awbdulf dy afAux qy crcy cwl rhy hn aqy kmytI vwlo pUry ksby nUM kfgjLI lVIaF ,sUMdr JMzIaF qy vwzy svfgqI afrjLI gyt, QF QF qy iswK Drm df pRcfr krdy vwzy vwzy borz,kurbfn nfl sMbMDq afkrsLk postr,ibjleI rMg ibrMgIaF lVIaF qy bYnrF nfl ijQy bfjLfr nUM sjfieaf igaf hY, AuQy ies sMsQf vwlo gurduafrf sfihbfn nUM lfeItF nfl byhwd afkrsLk ZMg nfl sjfieaf igaf hY qy rfq smyN ieMJ lwgdf hY ik dIvflI nvMbr ivc nhI sgoN ies ieiqhfsk ksby ivc hux cwl rhI hovy. sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dymIq skwqr sqvIr isMG ny dwisaf ik sLRomxI kmytI vwlo sfihbjLfidaF dI lfsfnI kurbfnI df sMdysL dunIaf dy kony -kony ivc phuMcfAux leI koeI ksr nhI CwzI geI . Drm pRcfr kmytI jo mYtr iqafr kIqf igaf hY Aus nUM pVH ky sMgqF sLrDf qy josL nfl Br jfxgIaF.
gMgf sfgr awj cmkor sfihb puwjygf cmkor sfihb: sRI gurU goibMd isMG jI ny rfeykot (luiDafxf) ivKy 1705 eI[nUM afpxy ainwn iswK rfey klfH jI nUM jo gMgf sfgr bKisLs kIqf sI ,Aus pfvn gMgf sfgr dy drsLn sfihbjLfidaF qy mfqf gujrI jI dy 300 sflf sflf sLhIdI purb dy moky qy sMgqF nUM krvfAux leI ivsLysL pRbMD kIqf igaf hY. ies gMgf sfgr dI sFB sMBfl awj kwl rfey H klwf jI dy vMsL nfl sbMDq rfey ajLIjL Auwlf Kfn mYNbr nYsLnl asYNblI (pfiksqfn) vlo kIqI jf rhI hY . ieh gMgf sfgr Bfrq ivKy puwj igaf hY qy aMimRqsr qo cwl ky awj cmkor sfihb puwjygf.
sMGxI DuMd ny 22 qoN Auqy jfnF leIaF nvIN idwlI:- AuqwrI aqy pUrbI Bfrq dy bhuqy ihwisaF ivc sMGxI DuMd awj vwzI afPq bx ky afeI jdoN ies ny 22 qoN vwD jfnF lY leIaF aqy keI QfvF qy sVkI, ryl aqy hvfeI afvfjfeI ivc vwzf ivGn pf idwqf. ibhfr dy pUrbI cMpfrn ijLlHy ivc DuMd kfrn 18 ivakqIaF nUM Aus vyly jfn qoN hwQ Doxy pey jdoN AunHF nMU iljf rhI bws iek zUMGI KfeI ivc jf izwgI. bws pltx kfrn keI ivakqI jLKmI vI ho gey. ieh lok nypfl ivc sfihbgMj ivKy siQq iek mMdr ‘c mwQf tyk ky prq rhy sn. DuMd ivc awgo kuJ vI idKfeI nf dyx kfrn ieh durGtnf vfpr geI. Auqr pRdysL dy mynpurI ijLlHy ivc DuMd kfrn ivakqIaF dIaF jfnF lY leIaF.
byaMq kql kys dy muljLm ny Kfilsqfn dy hwk ivwc nfary lfey cMzIgVH :- pMjfb dy sfbkf muwK mMqrI byaMqf kql kFz dy iek muljLm blvMq isMG ny awj adflq ivc Kfilsqfn dy hwk ivc nfary lfey. Aus ny adflq Auqy pMjfb aqy hirafxf hfeI kort dy hukmF dI pflxf nf krn df dosL lfieaf. kys dI suxvfeI mfzl jylH buVyHl ivc hoeI. awj kys dI suxvfeI dy sUrU ivc blvMq isMG ny kys dI suxvfeI kr rhy vDIk ijLlf aqy sYNsLn jwj nUM muKfiqb huMidaF ikhf ik hfeI kort ny kys dI suxvfeI hPqy ‘c pMj idn hr rojL iqMn iqMn GMtyy krn leI ikhf sI pr kys dI suxvfeI pUry hPqy ivc pMj GMty nhI hoeI. Aus ny afpxI gwl jfrI rwKidaF ikhf ik Aus df dosL dy sMivDfn ivc ivsLvfs nhI . Aus ny ieh vI dosL lfieaf ik adflq kys dI suxvfeI iksy bMnHy lfAux leI iqafr nhI ies krky PYslf ievyN hI suxf idwqf jfvy. iesy dOrfn kys dy iek gvfh aqy sI[bI[afeI Aus smyN zI[aYs[pI) afr[aYs Dnkr dy ibafn ley gey. sRI Drnr ny adflq nUM dwisaf ik Aus ny kys dy iek hor muljLm jgqfr isMG qfrf nUM 13 sqMbr 1995 nUM idwlI qoN igRPqfr kIqf sI. Aus ny ieh vI dwisaf ik ipwCo Auh qfrf nUM pitafly aqy cMzIgVH lY afieaf. Aus ny ikhf ik qfry ny byaMq dy kql leI vrqI aMbYszr kfr aYs[ky dwqf qoN KrIdI sI pr qfry ny sRI dwqf nUM afpxf nF byaMq isMG dwisaf sI. cmkor dI gVIH ivc sLhId hoey sUrbIrF dI sUcI jfrI cmkor sfihb: sRI cmkor sfihb dI gVHI dy XuwD ivwc ijMnFH isMGF ny sLhIdI pfeI AunFH dI sUcI ies pRkfr hY BfeI jvfhr isMG aMimRqsr ,BfeI rqn isMG mfxkpurf, BfeI ikrpfl isMG krqfrpur , BfeI idafl isMG rfmdfs ,BfeI gurdfs isMG aMimRqsr , BfeI Tfkr isMG Cfrf ,BfeI prym isMG mnmIjfrf ,BfeI hrdfs isMG gvflIar , BfeI gulfb isMG mfCIvfVf, BfeI mihqfb isMG rUpngr ,BfeI KVk isMG rUpngr, BfeI tyk isMG rUpngr ,BfeI qulsf isMG rUpngr , BfeI sfihb isMG rUpngr ,BfeI qulsf isMG rUpngr , BfeI cVHq isMG rUpngr , BfeI JMzf isMG rUpngr , BfeI sujfn isMG rUpngr, BfeI gMzf isMG pysLfvr , BfeI ikRsLn isMG ,BfeI ibsLn isMG ,BfeI guridwq isNMG ,BfeI rxq isMG ,BfeI nrfiex isMG ,BfeI jYml isMG ,BfeI srUp isMG ,BfeI dmdyr isMG ,BfeI Bgvfn isMG , BfeI koTf isMG aqu BfeI mdn isMG jI, ieMnFN qoN ielfvF gurU goibMd isMG jI dy vwzy sfihbjLfidaf bfbf aqr isMG ,bfbf juJfr isMG pMjf ipafiraF ivco BfeI mohkm isMG, BfeI ihMmq isMG aqy BfeI sfihb isMG ny hI shIdIaF pRfpq kIqIaF. ieh sUcI sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vlo jfrI kIqI geI hY. ‘byiejLqI ‘nftk nUM iswKF dI byiwjLqI krn df koeI hwk nhIN iswKF ny pRgtfieaf guwsf, brimMGm dy QIeytr ‘c BMnqoV lMzn: iek gurduafrf sfihb ivc sYks aqy hwiqaf dy idRsL ivKfAux vfly nftk ‘byiewjLqI ‘qoN nfrfjL iswKf ny brimMGm iek QIeytr ivc dfKl ho ky qoV-BMn krn dI koisLs kIqI ijs dorfn 5 puls aiDkfrI jLKmI ho gey. puls ny dwisaf ik iswK ivKfvfkfrIaf ny brimMGm dy irprtrI QIeytr ivc dfKl ho ky kwl afXojkF nUM ‘byiewjLqI df mMcn rokx qy mjLbUr kr idwqf. ivKfvfkfrI kih rhy sn ik ies nftk nfl AunFH dIaF Dfrimk BfvnfvF jLKmI hoeIaF hn. AunFH Gtnfcwkr dI jfxkfrI idMdy hoey dwisaf ik ies mfmly ivc 2 ivKfvfkfrIaF nUM igPqfr kIqf igaf hY. cricq iswK nftkkfr gurpRIq kor BwtI dy nftk ‘byiewjLqI ‘df ies QIeytr ivc ies mhIny dy aMq qk mMcn hoxf hY. gurpRIq kor ny ies nftk ivc gurduafiraF ivc sYks ,joV -qoV aqy hornF irsLiqaf nUM Aukyrn dI koisLs kIqI hY. puls ny iek bulfry ny dwisaf ik hPqf Br QIeytr dy bfhr sLfqmeI Drny df dor cwilaf ikAuNik AunFH df kihxf sI ik ies qoN Auh duKI hoey hn . puls ny dwisaf ik nftk ivruwD ivKfvf kr rhy 5 ivakqIaF nUM pihlF hI igRPqfr kIqf jf cuwkf hY. iqMn hornF nUM jFc cwlx qk jLmfnq qy irhfa kIqf igaf hY. puls muqfbk kwl dI GTnf ivc 400 qoN vwD ivakqIaF dI BIV ny QIeytr aMdr dfKl hox dI koisLs kIqI . ies dorfn hPVf -dPVI mcI aqy qoV BMn vI hoeI. kYptn kMvljIq qy bMzUgr ny kIqf ivsLfl Kflsf mfrc cmkor sfihb rvfnf cMzIgVH : sRI gurU goibMd isMG jI dy cfr sfihbjLfidaF dy sLhIdI sLqfbdI smfrohF ivc sLfml huMdI sLRomxI sMq Kflsf ieMtrnYsLnl PfAUzYnsn vlo cMzIgVH qoN cmkor sfihb qk ivsLfl Kfsf mfrc df afXojn kIqf igaf. ZfeI soN qoN vwD vhIklF vfly ies Kflsf mfrc nUM awj svyry ieQoN dy gurduafrf gurU sfgr sfihb qoN pMjfb dy sfbkf ivwq mMqrI kYptn kMvljIq isMG aqy sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy sfbkf pRDfn pRo[ikRpfl isMG bMzUgr vlo rvfnf kIqf igaf hY. aimwt pYVHf Cwz igaf kYnyzf df ‘vqnoN dUr’ tI[vI df qIsrf avfrz smfroh
| |||||||||
|
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com | ||||||||||