Download Fonts      Email

Member
Punjabi Press Club of Canada

kbwzI pMnf

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf nMU smripq  spYsLl sYksLn

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf pRkfsL Auqsv dIaF lwK lwK vDfeIaF
kYmrf bol ipaf
"jnmyjLf isMG jOhl"

iswKF nMU BfrqI lokrfjI ZFcy ivc iewk hor hfr df sfhmxf

iswK nOjuafn pIVHI aqy piqwqpuxf[[[gurqyj isMG inAUjILlYNz

CwbI jnvrI

sFJ svyrf nMU XOrp, AuWqrI amrIkf aqy Bfrq ivwc pRqIinwDF dI loV hY

 dsMbr 29, 2005, ipClIaF sfrIaF KbrF

  1. ilbrl srkfr dI afr[sI[aYm[pI[ vloN POjdfrI jFc sLurU

  2. zyrydfr dljIq isMG sbMDI ivdyÈI iswKF df vÌd jQydfr akfl qÉq sfihb ƒ imilaf

  3. amnjIq KrOV vwloN hMbrvuwz sInIarjL klwb nUM sMboDn

  4. ÈrlI zgls dy gyVy nfl jgqfr Èyrigl df cox aKfVf BiKaf

  5. zf[ rUbI Zwlf vwloN sB ƒ nvyN sfl dI vDfeI aqy BivwK ivwc sihXog dI afs

  6. arnjIq sMGf dI cox muihMm joLrF ‘qy

  7. bfkisMg zya qy trFto ivwc golI cwlI dsvIN klfs ivwc pVdI lVkI jyn kirbf hlfk

  8. kfrF dI DoKfDVI ivwc do brYNptn invfsI cfrj

  9. pMjfbI pRYWs klwb dy kueInjL pfrk ivKy pRImIar smyq iqMny rfjnIqk pfrtIaF nfl iewk idn ibqfieaf

  10. srvyKx JUTf, kys drj  hovy: bfdl

  11. dubeI dory bfry dosLf dI jFc krvfAux leI iqafr hF: amirMdr

  12. pMjfb dy sMsdI skWqrF df BwivK Kqry ‘c

  13. qIsry morcy nUM CyqI hI aYlfinaF jfvygf :cMdUmfjrf

  14. mjITIaF iek vfr  iPr afpxy sLfierfnF aMdfjL ‘c kFgrs qy vryH

  15. AunFH ijAuNdy jIa hI kIqIaF afpxIaF aMqm rsmF

  16. kFgrs BfrI bhumq nfl  sWqf ‘c afeI pr guVgfAuN kFz ny DWbf lgfieaf

  17. kFgrs  BjfE, ‘pMjfb bcfE’rYlIaF 2 qoN : bfdl

  18. sLhIdI joV myly pflkI sfihb dy ivsLfl ngr kIrqn qoN bfad amn-amfn nfl sMpn

  19. cotfilaF dy mfPIaF nfl sbMD

  20. azvfnI vWlo pRDfngI  CWzx df aYlfn

  21. idWlI gurduafrf  kmytI dI pRDfngI  df ivvfd sRI akfl qKLq sfihb ivKy puWjf

  22. bfjLfr ‘c DWVly nfl ivk rhy hn asLlIl kfrz

  23. aYs[jI[pI[sI  dy kYsL kulYksLn kyNdr qoN 2[78 lWK rupey dI corI

  24. sLhIdI joV myly ‘qy isafsI pfrtIaF vwlo iek-dUjy ivruWD dUsLnbfjIL

  25. sRomxI kmytI nUM doPfV nhI hox idWqf jfvygf: BUMdV

  26. pMQk morcf sfl 2006 nUM ‘sWqf pirvrqn’ dy rUp ‘c mnfeygf

  27. idWlI dI isWK isafsq ivc iPr afeI grmI

  28. vWzI DI dI mrjIL nfl ivafh krvfAux qy ipE ny Aus smyq 4 DIaF dI jfn lY leI

  29. dosILaF dI pusLq pnfhI krygI puls dy hosly psq

  30. pfiksqfnI bWcf alqfP PrIdkot jylH qoN mfn-snmfn nfl rvfnf

  31. akflI rfjnIqI-2005 kI KWitaF kI guafieaf

  32. suKbIr vWlo kFgrs nUM qkVf Jtkf, iek  hjLfr  kFgrsI akflI dl ‘c sLfml

  33. akflIaF kol votF mMgx leI  koeI muWdf nhI CWzFgy: Tykydfr

  34. luiDafxf ‘c cVHdy sfl qoN cl rhI akflI dl dI iKWcoqfx qy DVybMdI hux sfrIaF hWdF-bMnyH tWp geI

  35. mfqf ibsLn kOr df aMqm sMskfr, mrdy dm qk Auh afpxy puwqr dI irhfeI dI mMg krdI rhI,

  36. sMsfr dy ieiqhfs df invyklf sfkf : sfkf srihMd

  37. 11 dfgI aYm[pIaF  dI pfrlImYNt  qoN CuwtI, mIzIaf nUM sfrI Aumr nhIN Buwlxgy

  38. zFsr dy gupq aMgf qy vfr

  39. aYn[afr[afeI koty dy kroVf dy bkfey sKqI nfl vsUlx df PYslf

  40. amirMdr dubeI qoN prq ky idWlI ‘c atky

  41. kyvl srnf nhI, hor bWjr glqIaF krn vfilaF nUM vI jQydfr akfl qKLq qy qlb kry: mfn

  42. jQydfr nUM kfhl nhI pr roa sKq kfrvfeI vflf

  43. bfdl afpxy  inWjI ihWqf leI  isWKf dI vrqoN kr rhy hn : srnf

  44. idwlI ivc sRomxI akflI dl nUM Jtkf

  45. kYptn, bfdl qy suKbIr pysLIaf qoN tflf vwtdy rhy

  46. iswK dI kuwtmfr  krn vfly amrIkI jylH Byjy

 

ilbrl srkfr dI afr[sI[aYm[pI[ vloN POjdfrI jFc sLurU
ivroDI iDrF vloN ivwq mMqrI rflP guzyl qoN asqIPy dI mMg

aOtvf: (sFJ svyrf dsMbr 28-2005) kYnyzf dIaF PYzrl coxF sbMDI cwl rhy cox pRcfr ivwc jnvrI dy pihly hPqy qoN grmfiesL vwDx dIaF ikafsrfeIaF hI lfeIaF jf rhIaF sn ik awj afr[sI[aYm[pI[ dy kimsLnr ijlIafno ijLkrzflI ny aYn[zI[pI[ dI ivwq alock jUzI vfsfeIlfeIsIaf nMU iewk pwqr ilK ky ieh ikhf hY ik 23 nvMbr sMn 2005 nMU ilbrl srkfr vloN sLfm nMU Cy vjy kIqy gey aYlfn ik pRfiPwt Aupr kfrporyt tYks dI ktOqI nfl ieMnkm trwst AuWpr tYks nMU koeI Prk nhIN pvygf, bfry keI lokF nMU pihlF hI surfK iml cuwkf sI, bfry POjdfrI jFc sLurU kr idwqI geI hY. afm qOr qy aijhf aYlfn sLfm nMU 4 vjy stfk aYkscyNj bMd hox qoN bfad kIqf jFdf hY. ieh aYlfn BfvyN sLfm nMU Cy vjy kIqf igaf sI pr ies bfry aPvfhF df bjLfr pihlF hI grm sI. ieh vI kfblygOr hY ik ies idn ieh jfxkfrI lIk hox qoN bfad sLyarjL dI kImq iewk dm vwD geI sI aqy tRyizMg ivwc vI hYrfnIjnk qyjLI af geI sI.

28 nvMbr nMU aYn[zI[pI[ dI ivwq alock jUzI vfsfeIlfeIsIaf ny afr[sI[aYm[pI[ nMU bynqI kIqI sI ik Auh ies muwdy dI jFc krn ikAuNik ieMJ mihsUs ho irhf hY ik ilbrl srkfr dy ivwqI ivBfg coN keI vpfrIaF nMU surfK imly sn ik tYks ivwc ho rhI qbdIlI ieMnkm trwst Aupr koeI Prk nhIN pfvygI. PlsrUp syarF dIaF kImqF ivwc iqrCf vfDf ho igaf sI aqy tRyizMg vI bVI qyjI nfl hoeI sI. 

aYn[zI[pI[ ivwq alock jUzI vfsfeIlIsIaf nMU afr[sI[aYm[pI[ vloN Byjy gey pwqr ivwc ieh spwsLt kIqf igaf hY ik imlI jfxkfrI qoN bfad ies msly dI hor jFc kIqI jf rhI hY. aYn[zI[pI[ ivwq alock jUzI vfsfeIlIsIaf ny ikhf ik ies sbMDI ilbrl srkfr dy ivwq mMqrI rflP guzyl nMU mMqrIpuxy qoN asqIPf dy ky lFBy ho jfxf cfhIdf hY qF ik pulIs afsfnI nfl afpxI CfxbIx mukMml kr sky.

          ivwq mMqrI rflP guzyl ny awj sI[bI[sI[ qy iewk gwlbfq dOrfn ikhf ik Auh dbfa hyT af ky asqIPf nhIN dyxgy. AunHF ikhf ik afr sI aYm pI afpxI jFc kr rhy hn iesdf ieh mqlb nhIN ik ieQy kuwJ glq hoieaf hY. AunHF nMU sLwk hY Auh kwZ skdy hn. AunHF ikhf ik ieh bhuq gMBIr mslf hY. ieh myry 30 sfl dy isafsI jIvn df vkfr hY. rflP guzyl ny ikhf ik Ausny ies msly bfry Kud jFc kIqI hY aqy AusnMU koeI glqI nhIN sI lwBI.

          jdoN tYlIvIjLn qy ieh puwiCaf igaf ik jd qwk afr[sI[aYm[pI[ afpxI jFc mukMml nhIN kr lYNdI Auh mMqrIpuxy qoN lFBy ikAuN nhIN ho jFdy qF rflP guzyl ny ikhf ik jFc sLurU krn dI mMg ivroDI iDrF vloN kIqI geI hY ieh koeI afr[sI[aYm[pI[ vloN lFc kIqI kMplyn nhIN hY. rflP guzyl ny ikhf ik afr[sI[aYm[pI[ ny ikhf hY ik Auh muwdy dI gMBIrqf nMU mwdy njLr rwKidaF jFc kr rhy nF ik AunHF kol koeI aYsy qwQ hn ik kuwJ glq hoieaf hY.  guzyl ny ikhf ik Auh jFc ivwc pUrf sihXog dyxgy.

          kMsrvyitv ivwq alock mONtI solbrg ny ikhf ik ivwq mMqrI rflP guzyl nMU qurMq asqIPf dy dyxf cfhIdf hY. solbrg ny ikhf ik agr afr[sI[aYm[pI[ ny jFc sLurU kr idwqI hY qF hor kI sbUq cfhIdf hY ik kuwJ glq nhIN hoieaf. mONtI solbrg ny ikhf ik awj afr[sI[aYm[pI[ vloN sLurU kIqI geI jFc qoN ieh iswD ho igaf hY ik mfritn dI ilbrl srkfr nYiqk hIxqf vws cwl rhI hY.

          kMsrvyitv pfrtI aqy aYn[zI[pI[ pfrtI vloN ilbrl mMqrI dy asqIPy dI jLor nfl mMg kIqI jf rhI hY.

          DFdlIaF ivwc lwqpwq ho cuwkI ilbrl srkfr nMU awj afr[sI[aYm[pI[ dy pwqr ny iewk aijhf Jokf mfiraf hY ik ies nfl afAux vfly hPqy ilbrl pfrtI nMU hr pVfa qy inmosLI df sfhmxf krnf pY skdf hY.

zyrydfr dljIq isMG sbMDI ivdyÈI iswKF df vÌd jQydfr akfl qÉq sfihb ƒ imilaf

iÈkfgo: 17-18 nvMbr 2005 dI rfq ƒ vokFzf motl ivc iksy prfeI aOrq nfl rMgy hwQIN iÈkfgo dI sMgq vloN pkVy gey zyrydfr dljIq isMG iÈkfgo sbMDI ivdyÈI iswKF df iek vÌd jQydfr joigMdr isMG vydFqI akfl qÉq sfihb aqy ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI, aMimRqsr dy pRDfn s[ avqfr isMG mwkV ƒ ÈhIdI joV myly ‘qy ÌqihgVH sfihb dy sQfn `qy idn aYqvfr rfq dy 8 vjy dy krIb imilaf. jQydfr akfl qÉq sfihb dy jQydfr joigMdr isMG vydFqI ny zyrydfr pRqI sfry sbUq pihlF hI AuhnF kol puhMc jfx dI gvfhI BrI pr ivdyÈI iswKF dy vÌd ny 80 qoN iËafdf gurduafrf sfihbfn qy iswK sMsQfvF dy huMgfrf vflf pUrf Ìolzr jo ky sfry ËrUrI sbUqF nfl srsfr sI jQydfr sfihb dy hvfly kr idwqf qF jo aglI kfrvfrI ho sky. iesy dOrfn aYs jI pI sI dy nvyN bxy pRDfn s[ avqfr isMG mwkV ƒ vI imilaf igaf ijnHF ny ikhf, ‘‘jykr ieh Ébr swcI hY qF ËrUr kfrvfeI hovygI.``
iswK irlIjIas susfietI dy Dfrmk skwqr ny tYlIÌon ‘qy hoeI gwlbfq rfhIN ikhf ik ‘‘ sfƒ jQydfr akfl qÉq sfihb vloN Auicwq kfrvfeI hox dI pUrI afs hY aqy AuhnF ny 5 jnvrI 2006 ƒ akfl qÉq sfihb ivKy bfkI jQydfr sfihbfn dy nfl iml ky ies sbMDI ivcfr krnI hY aqy ivdyÈI iswKF df vÌd ies idn AuhnF ƒ iml irhf hY. ies qoN ielfvf 29 dsMbr ƒ jQyydfr blvMq isMG nMdgVH sfihb ƒ imlx leI vÌd dmdmf sfihb vwl rvfnf ho cuwkf hY.“ susfietI dy aÊËYkitv skwqr ny ies sfry vrqfry ‘qy itwpxI kridaF ikhf ik, ‘‘sfƒ afs hY ik asIN afpxy mksd ivc kfmXfb hovFgy aqy AuhnF ivÈyÈ qOr ‘qy s[ aiqMdrpfl isMG pRDfn ÈROmxI akflI dl ieMtrnYÈnl, vloN pihlF hI jQydfr sfihb kol sfry sbUq puhMcf ky Auicq kfrvfeI krn dI mMg sbMDI DMnvfd kIqf ikAuNik aijhf krn nfl ivdyÈI iswKF dy vÌd ƒ jQydfr sfihb ƒ ies sfry vrqfry ƒ smJfAuNxf suKflf hoieaf hY.“
ies ivdyÈI vÌd ivc Ontario qoN kONsl afÌ gurduafrf sfihbfn dy pRDfn hrbMs isMG jMzflI, kulvMq isMG huMdl qy pRBjoq isMG dovyN iswK irlIjIas susfietI iÈkfgo, zf[ gurbcn isMG bcn sfbkf aYs jI pI sI skwqr, pRo[ inrMjn isMG ZysI Kflsf kflj lfielpur, muKI gurU gRMQ sfihb ivBfg aqy Drm pRcfr kmytI dy slfhkfr, iÈkfgo qoN Ìqh sMsQf dy mYNbr zf[ amn, nvpRIq kOr aqy Ìqh dy pRqIinD kulmIq isMG iÈkfgo ivÈyÈ qOr ‘qy afpxy purfxy qy nËdIkI sfQI aqy sfbkf KfVkU s[ jspfl isMG iZloN muhflI nfl Èfml hoey sn.
 

 

amnjIq KrOV vwloN hMbrvuwz sInIarjL klwb nUM sMboDn

(amnjIq kYNpyn)-eItobIko nfrQ qoN kMjLrvyitv AumIdvfr amnjIq KrOV ny kwl sInIarjL klwb ivwc bjLurgF nUM sMboDn kIqf, AunHF bjLurgF nfl gwlbfq kridaF keI msilaF ‘qy gwl kIqI. AunHF sLihrF ivwc gMn vfielMs, jI aYs tI, iemIgrysLn, ishq syvfvF aqy bwicaF dI dyKBfl vrgy msilaF ‘qy gwl kIqI. AunHF ikhf ik Auh pfrlImYNt ivwc ienHF msilaF ‘qy KuwlHky gwl kiraf krngy aqy lok ihwqF leI kMm krngy. AunHF ikhf ik kMjLrvyitv pfrtI iewk vDIaf srkfr dyvygI. ies mIitMg nUM kfAUNslr rOb Porz ny vI sMboDn kIqf, AunHF mIitMg ivwc hfjLr lokF nUM svfl kIqf ik kI qusIN tYks dyx vfilaF dy pYsy nUM corI krn vfly ilbrlF nUM ikvyN vot pf skdy ho. ies qoN ielfvf mIitMg nUM mnjIq isMG BONdI, sLmsLyr isMG (skfrbro tYks tfeIl), kuldIp isMG, zYnI vVYc, klwb dy pRDfn bicwqr isMG rfey, cyarmYn s[ mihl aqy skwqr s[ pwzf ny vI sMboDn kIqf. ies smfgm ivwc phuMcy pwqrkfr jgdIsL gryvfl ny vI nOjvfn afgU amnjIq KrOV dI hmfieq dI apIl kIqI. ies mIitMg ivwc jspfl ghUnIaf (pRDfn mYtro sports klwb), dlbIr qwKr, inrvYr iswDU, rxbIr isMG, ieMdr jIq isMG aqy hor AuGIaF hsqIaF sLiml hoeIaF.

 

ÈrlI zgls dy gyVy nfl jgqfr Èyrigl df cox aKfVf BiKaf

imsIsfgf 22 dsMbr (roz inAUË ibAUro):-aYn zI pI dy PMz ryiËMg iznr ivwc ÈrlI zgls dy Èfiml hox nfl jgqfr Èyrigl dI cox muiMhm ƒ BrvF huMgfrf imilaf hY . ies gwl df pqf Aus smyN lwgf jd ieh pRqIinD sQfnk tfrbrm roz siQq nYÈnl bYNkt hfl ivKy aYn zI pI vwloN afXoijq PMz ryijMg iznr ivwc phuMicaf.

ÈrlI zgls hYlQ kolIÈn dI cyarprsn hY aqy kYnyzf dy mOjUdf hYlQ kyar isstm dy ipqfmf tomI zgls dI DI hY. Auh iewk aYsI sÉÈIaq hY  ijs ƒ lok pYsy dy ky afpxy smfgmF ivwc swddy hn pr aYn zI pI dIaF pflsIaF dI kwtV hmfieqI hox kfrx Auh ibnF iksy afriQk ievËfny qoN pbilk iekwqrfvF ies dy hwk ivwc bolx jFdI hY. Èyrigwl bfry gwl kridaF Aus ny ikhf ik kYnyzf ƒ aijhy pVHy ilKy qy inrivvfd afgUaF dI jrUrq hY qy sB df PrË bxdf hY ik Auh afpxI ËmIr dI afvfË anusfr hlkf brYNptn pwCmI qoN aYn zI pI  dy ies nOjvfn idwK aqy imlfpVy suBfa dy mfilk jgqfr Èyrigl ƒ votF pfAux.

ies smfgm ƒ sMboDn kridaF Èyrigl ny ikhf ik Auh Kud imhnq krky ies mukfm qy phuMicaf hY qy smfj ivwc kfmXfb hoieaf hY aqy Aus ƒ hr Kyqr dy lokF dIaF muÈklF df pqf hY ijs leI Auh hr vrg dy lokF dIaF muÈklF pihl dy aDfr qy hwl krn leI vcnbwD hn. ies smfgm ivwc aYn zI pI dy Xfrk pwCmI hlky qoN AumIdvfr zf[sYNzrf romno, imsIsfgf qoN zfL ruipMdr brfV, spirMgzyl hlky qoN aYnf myQr aqy brYptn dwKxI hlky qoN inrvfn bflikRÈn smyq iehnF hlikaF dy sfry AumIdvfr hfËr sn. jgqfr Èyrigl dy XUnIvristI smyN jmfqI rhy tihl isMG brfV aqy sqvMq isMG iswDU jo ies smyN AuhdIaF swjIaF KwbIaF bfhvF hn ny AuQy Èfiml lokF nfl jfx pCfx krvfeI . ies BrvyN iekwT ivwc Èfiml kimAuintI dIaF nfmvr sÉÈIaqF ivwcoN mnjIq isMG ZIMzsf, iekbfl isMG BMgU, inrml ZINzsf, mnjIq isMG mFgt vkIl, suirMdrpfl isNG rMDfvf, rfxf pRqfp isMG rMDfvf aMimRqsr trFsport vfly, suKivMdr isMG rtOl, kuldIp cfhl, qyijMdr bydI ieMÈorYNs vfly aqy smfj dy bfkI sfry vrgF nfl sMbMiDq lok hfiËr sn.

 

zf[ rUbI Zwlf vwloN sB ƒ nvyN sfl dI vDfeI aqy BivwK ivwc sihXog dI afs

brYNptn spirMgzyl hlky qoN afpxI dubfrf cox leI cox muihMm clf rhI nOjvfn aqy hoxhfr ilbrl aYm[pI[ rUbI Zwlf ny smUh ielfkf invfsIaF aqy BfeIcfry ƒ nvyN sfl dIaF ÈuwB ieCfvF ByjIaF hn. iewk pRYs irlIË jfrI kridaF AUhnF ikhf ik mYN afpxy vwloN, afpxy sfry pirvfr, stfÌ aqy smUh kMpyn tIm aqy vlMtIarF vwloN afp sB ƒ nvyN sfl dIaF ÈuB ieCfvF dyNdI hF.    

ieh mOkf ijwQy nvyN sfl ƒ jI afieaF kihx df hY AuWQy nfl hI sfƒ ipCly sfl sunfmI dy kihr ivwc afpxIaF jfnF gvfAux vfly lokF ƒ vI Xfd rwKxf cfhIdf hY. mYN afpxy sfry BfeIcfry dI byhwd DMnvfdI hF ijhnF ny hmyÈF hI myrf sfQ idwqf hY aqy mYƒ hr duwK suwK dI GVI ivwc afpxf sMgI smiJaf hY. afp sB dy sihXog aqy smrQn sdkf hI ieh sfrIaF pRfpqIaF sMBv hoeIaF hn.

Xfd rhy ik sunfmI pIVqF dI mwdd leI zf[ rUbI Zwlf vwloN kYnyzf dy keI klfkfrF dy sihXog nfl sI[bI[sI[ ‘qy iewk pRogrfm kIqf igaf sI ijs duafrf 4 mIlIan qoN iËafdf dI rfÈI iekwTI krky sunfmI pIVqF leI ByjI geI sI.               

ies vfr vI cox muihMm ivwc afp sB ny byaQFh sihXog idwqf hY aqy AUmId hY ik bfkI rihMdy iqMn ku hPiqaF ivwc vI afp df sihXog iesy qrF brkrfr rhygf aqy afpF sfry rl ky iek vfr iPr ieiqhfsk ijwq hfsl krFgy. mYN AuhnF sfry vlMtIarF df vI DMnvfd krdI hF ijhnF ny ies byhwd TMZy mOsm ivwc vI bhuq hI lgn nfl cox pRcfr aqy sfeIn lgfAux df kMm sMBfilaf hY. ipCly vIkaYNz ‘qy 100 qoN iËafdf vlMtIarF ny zor nOikMg, sfeIn aqy hor keI qrF dIaF gqIivDIaF ivwc sihXog idwqf aqy lokF df vwloN bhuq hI vDIaf huMgfrf imilaf.

zf[ Zwlf ƒ ijwQy ielfky df sfry hI sInIar gruwpF df smrQn hY AuWQy nfl hI AuhnF ny ipCly idnI keI skUlF ivwc vI ivËt kIqf ijwQy skUlI bwicaF aqy aiDafpkF vwloN AuhnF ƒ pUrn sihXog df Brosf idwqf igaf. ies qoN ielfvf lokF vwloN afpxy GrF ivwc vI zf[ rUbI Zwlf dy hwk ivwc pRogrfm rwKy jf rhy hn aqy mIitgF kIqIaF jf rhIaF hn.           

aMq ivwc zf[ Zwlf ny sB ƒ apIl kIqI ik afKrI vyly dy rÈ qoN bcx leI afp sB 13, 14 aqy 16 jnvrI ƒ ho rhI azvFs poilMg ivwc afpxIaF votF pfE. ies bfry iksy vI jfxkfrI leI jF jykr koeI vI cox pRcfr ivwc vlMtIar dy qOr ‘qy kMm krn df iewCuk hovy qf Auh zf[ rUbI Zwlf dy cox dÌqr ƒ sMprk kr skdf hY. zf[ Zwlf df dÌqr 100 kYnyzI roz sfAuQ, brYNptn ‘qy siQq hY aqy dÌqr df Pon nMbr 905-450-1126 hY.

 

arnjIq sMGf dI cox muihMm joLrF ‘qy

(sMGf kYNpyn)-ismIsfgf-brYNptn sfAUQ qoN kMjLrvyitv AumIdvfr arnjIq sMGf dI cox muihMm hux pUrI qrHF grm ho geI hY. CutIaF dy ies sIjLn ivwc vI arnjIq sMGf ny pMjfbI BfeIcfry dy GrIN jfky AunHF nfl gwlbfq kIqI aqy kMjLrvyitv pfrtI dIaF pflsIaF bfry AunHF nUM jfxkfrI idwqI. bIqy hPLqy mwuK Dfrf dy muwK aKLbfr torFto stfr aqy glob aYNz myl ny ies hlky dy pRoPfiel ivwc dwisaf ik ies hlky ivwc smilMgI muwdf bhuq BfrU hY, ikAuNkI ieh hlkf iBMnqf vflf hlkf hY, ies hlky ivwc bhu DrmI lok vwzI igxqI ivwc rihMdy hn, ijnHF ivwc ihMdU, iswK, jYnI, musilm, bODI, ikRican aqy hor keI DrmF dy lok rihMdy hn. ijnHF ivwcoN bhuqy smilMgI ivafhF vfly knUMn dy iKLlfP hn. swB DrmF dy lokF vwloN kMjLrvyitv pfrtI vwloN ies knUMn dy iKlfP ley PYsly df bhuq svfgq kIqf jf irhf hY, aqy Auuh arnjIq sMGf dI hmfieq krn df pUrf Brosf dy rhy hn.

arnjIq sMGf ny ikhf ik Auh afpxy hlky dy lokF nUM drpysL afAudIaF musLklF nUM pfrlImYNt ivwc bulMd avfjL nfl AuTfAuxgy. AunHF nfl iksy vI ivsLy ‘qy gwlbfq krn leI jF iksy vI svfl df juafb lYx leI AunHF dy kYNpyn afiPs ivwc 905-795-0622 ‘qy Pon kIqf jf skdf hY.

 

bfkisMg zya qy trFto ivwc golI cwlI dsvIN klfs ivwc pVdI lVkI jyn kirbf hlfk

trFto (sFJ svyrf dsMbr 28-2005) trFto zfAUn tfAUn ivwc bfkisMg zya vfly idn cwlI golI ivwc 15 sflf jyn kirbf hlfk ho geI hY. jyn kirbf bIqy somvfr nMU XMg strIt qy do gutF ivwc cwlI golI ivwc mfrI geI sI. jyn kirbf df dohF gutF nfl koeI sbMD nhIN sI. Auh Aus BIV df ihwsf sI ijhVI bfkisMg zya sLfipMg kr geI sI.

          aftfpsI anusfr jyn kirbf golI nfl mrI hY.  irvrzyl kfljIeyt ieMstIicAUt dI ividafrQx jyn kirbf dy pRIvfr vloN idwqy ibafn ivwc ikhf igaf hY ik jyn kirbf iewk stfr stUzYNt sI. Auh cMgI aYQlIt sI aqy bVI ijMdf idl iensfn sI.

          skUl qy ieMtrnYt blfg qy iek swjx ny iliKaf hY ik jyn aiq suMdr, aiq imwTy suBfa dI aqy aiq igafnvfn lVkI sI. 

          pRDfn mMqrI pfl mfritn ny ies golIkFz bfry afpxf pRqIkrm idMidaF ikhf ik ieh drdnfk aqy byhUdf Gtnf sfzy AunF XuvkF vloN kIqI geI hY ijhVy afpxy afp nMU susfietI qoN vwK hoieaf smJdy hn.  mfritn ny ikhf ik aijhy golIkFz susfietI nMU socx qoN mjLbUr kr idMdy hn ik sfnMU hux kuwJ krn dI loV hY.  pfl mfritn ny ikhf ik sfnMU anusfsLnqf sQfpq krn leI pUrI vfh lfAuxI pvygI.

          kMsrvyitv afgU stIPn hfrpr ny ikhf smuwcy knyzIan BfeIcfry vFgU mYnMU vI ies Gtnf df byhwd aPsos hoieaf hY.  Ausny ikhf ik mYN trFto ivwc jMm ky ieQy hI vwzf hoieaf hF aqy ieh XkIn krnf musLkl hY ik AuhIE sLihr hux gMn kRfeIm dI igRPq ivwc burI qrF afieaf hoieaf hY.  hfrpr ny ikhf ik mYN jyn giln kirbf dI mOq qy AunHF dy pRIvfr dy duwK ivwc sLfml huMdf hF aqy bfkI jLKmI hoey lokF dI ishqXfbI leI ardfs krdf hF. hfrpr ny duhrfieaf ik mYN gMn kMtrol krn leI iDRV hF aqy hr vfh lfvFgf ik aijhy ikRmInl lokF nMU glIaF coN lFBy krky jylF ivwc zwikaf jfvy.

          aYn[zI[pI[ afgU jYk lyitn ny ikhf ik sB qoN pihlF mYN qy myrI pqnI AlIvIaf cfE mfrI jfx vflI mrhUm lVkI jyn giln kirbf nMU sLrDFjLlI aripq krdy hoey AunHF dy pRIvfr dy ies duwK ivwc sLrIk huMdy hF. lyitn ny ikhf ik ieh kRfeIm hYNzgMn nfl kIqf igaf hY ijhVI kYnyzf ivwc bYn hY. ies Aupr kYnyzf ivwc pfbMdI hY iPr ilbrl srkfr dI gMn pfbMdI ies krfeIm nMU iks qrF rok skygI. lytin ny ikhf ik ies dI rokQfm leI sfnMU sKqI nfl pysL afAuxf pvygf. amrIkI hwdF qy sKqI, hiQafrmeI kRfeIm leI sKq sjfvF aqy aYNtI gYNg nIqIaF ilafAux nfl iesqy kfbU pfieaf jf skdf hY.

          kuwl imlf ky ieh trFto sLihr df ies sfl df 78vF kql sI. ienHF ivcoN 52 kql gMn nfl kIqy gey hn. trFto sLihr ivwc sMn 1991 ivwc 88 kql hoey sn.

 

kfrF dI DoKfDVI ivwc do brYNptn invfsI cfrj

brYNptn (sFJ svyrf dsMbr 28-2005) kfrF sbMDI mltI imlIan zflr dI DoKfDVI dy sbMD ivwc pIl pulIs ny do sKsLF iKlfP kys drj kIqy hn. 13 mhIinaF dI CfxbIx qoN bfad E[pI[pI aqy aYNtI rYkt sYksLn aPsrF vloN 16[7 imlIan zflr dI DoKfDVI nMU bynkfb kIqf igaf hY.

          pulIs anusfr eIkono-kfr rYNtl dI 17 iklPIlz vflI sLfKf dy nfl 595 kfrF rijstr kIqIaF geIaF aqy bfhrly mulkF nMU Byj idwqIaF geIaF. ies coN 15 imlIan zflr azvFs vsUly gey aqy 9[4 imlIan ajy afAuxy bfkI hn. E[pI[pI[ zItYkitv sfrijMt bYrI kolkUhn ny dwisaf ik ienHF kfrF nMU KrIdx leI iewk vpfrI gruwp ny pYsy Krc kIqy sn qF ik kfrF dy ikrfey coN lFB ilaf jf sky.

          ienHF sKsLF ny 16 kfr zIlrF qoN 166 kfrF lIjL krky vI bfhrly mulkF nMU Byj idwqIaF, PlsrUp kfr zIlrF nMU 1[6 imlIan zflr df nuksfn hoieaf hY. asl ivwc ienHF zIlrF qoN ienHF sKsLF ny 600 kfrF lIjL kIqIaF sn pr kuwJ kfrF zIlr “sikwp trysr” dI vrqoN krky vfips lYx ivwc kfmXfb ho gey sn. sMn 2001 qoN lY ky hux qwk cwlI CfxbIx ivwc gwzIaf vYnkUvr port qoN amrIkf nMU ByjIaF geIaF sn.

          ies kys ivwc brYNptn invfsI 41 sflf murfd dyvjI aqy brYNptn invfsI 51 sflf XhIr dyvjI nMU pulIs ny 5 hjLfr qoN Aupr DoKf krn dy dosLF qihq cfrj kr ilaf hY. ienF qoN ielfvf rYNtl kfr dy sfbkf vrkr ijafnI portYNt nMU vI 5 hjLfr qoN Aupr DoKf krn dy dosLF qihq cfrj kr ilaf hY. iesny jI[aYm[ey[sI[ qoN glq KrIdfrI kIqI sI.

 

pMjfbI pRYWs klwb dy kueInjL pfrk ivKy pRImIar smyq iqMny rfjnIqk pfrtIaF nfl iewk idn ibqfieaf

bfqcIq rfhIN BfeIcfrk musLklF df hwl sMBv

torFto (pMjfbI pRYWs) sMn 2002 ivwc hoNd ivwc afeI pMjfbI pRYWs klwb ijQy sfzy smfj ivwc iewk siqkfrXog sQfn bxf cuwkI hY AuQy rfjnIqk sPF ivwc vI iesny afpxf mukfm hfisl kr ilaf hY. muwK Dfrf dIaF mIzIaf sMsQfvF mukfblqn pMjfbI pRYWs klwb dI afpxI pCfx hY aqy pMjfbI afgUaF smyq kYnyzf dy hr pwDr dy afgU iesdI hoNd qoN vfikP hn.

bIqy mMglvfr 20 dsMbr sMn 2005 nUM pMjfbI pRYWs klwb afP kYnyzf dy ieiqhfs ivwc iek hor mIl pwQr gwzidaF iewk suinhrI aiDafie juV igaf, jdoN muwK Dfrf dy rfjnIqk lIzrF nUM pMjfbI BfeIcfry dIaF musLklF, pMjfbI pRYWs dI kYnyzf dI DrqI qy hoNd aqy EntYirE dI rfjnIqI ivwc srgrm iqMn vwzIaF pRmuwK pfrtIaF dy lIzrF nfl ivcfr sFJy krn dy AudysL nfl pMjfbI pRYWs klwb dy smUh mYNbrF ny pUrf iek idn kUeInjL pfrk ivKy ibqfieaf.

ies gruwp ivwc pRYWs klwb dy koafzInytr aqy ngfrf dy sMpfdk zf[ rnvIr sLfrdf, sFJ svyrf dy pRbMDkI sMpfdk suKimMdr isMG hMsrf, ‘prvfsI’ vwloN prvfsI dy aYzItr rijMdr sYxI, ‘pMjfb stfr’ dy aYzItr gurismrq isMG gryvfl aqy numfieMdy inrml isMG brfV, pMj pfxI dy aYzItr jspfl isMG sLyqrf, vqn dy sMpfdk myjr isMG nfgrf aqy torFto itRibAUn dy sMpfdk zf[ blivMdr isMG DflIvfl sLfml sn.

svyry 10[30 vjy pihlI mIitMg pRYWs klwb dy mYNbrF nfl torI pfrtI dy muwKI aqy AuntfrIE sUby dy ivroDI iDr dy afgU jfn torI dI hoeI. jfn torI horF dwisaf ik Auh nvyN sfl dy sLurU ivwc jnvrI mhIny do hPiqaF leI sLRI lMkf, pfiksqfn aqy Bfrq dy dOry qy jf rhy hn. ies dOrfn Auh sLRI hirmMdr sfihb vI ivsLysL qOr qy mwQf tykx jfxgy. AunHF ikhf ik AunHF dy idl ivwc ies gwl dI qIbr iewCf hY ik Auh AuWQy jf ky iswK Drm dIaF mfnqfvF aqy rhu rIqF bfry pUrI jfxkfrI hfsl kr skx. AunHF nfl AunHF dI pqnI vI jf rhI hY. AunF ikhf ik ies qoN bfad coxF dOrfn kol aYnf Kuwlf vkq nhIN hoxf sI ies krky Auh jldI hI hr Aus mulk df dOrf krnf cfhuMdy hn, ijQoN dy lok AuntfrIE ivwc rihMdy hn. AunHF ikhf iswK BfeIcfrf vwzI qfdfd ivwc AuntfrIE df vsnIk hY ies krky ienHF df ipCokV jfnxf myry leI bVf jrUrI sI. iesy krky mYN Aucycy qOr qy pMjfb jf irhf hF ijs ivwc aMimRqsr aqy cMzIgV sLfml hY. AunHF afpxy Bfrq dOry bfry pRYWs klwb dy mYNbrF nUM ivsQfr sihq jfxkfrI idwqI.

ies mIitMg ivwc pRYWs klwb dy mYNbrF ny AunHF nfl keI hor ivisLaF bfry KuwlH ky gwlbfq kIqI. ijnHF ivwc pMj kkfrF nUM mfnqf dyx, pgVIDfrI iswKF nUM motrsfeIkl clfAuNdy smyN aqy kMstrkwsLn dy kMmF qy hfrz hYt qoN Cot dyx, pVy ilKy ieMmIgRYNtF nUM Xog nOkrIaF qy inXukq krn, AuntfrIE ivclI mYzIkl shUlqF dI Ksqf hflq vrgy ivisLaF qy ivcfr crcf hoeI. AunHF hfrz hYt dy mfmly ivwc asYNblI ivwc mqf afAux qy afpxy sihXog df pUrf Brosf idwqf. jfn torI kMm krn vyly hfrt hYt  pihnx dy muwdy qy bVy gMBIr lwg rhy sn aqy Kfs jfxkfrI hfisl kr rhy sn. AunHF ikhf ik Auh aMimRqsr jf ky vI ies smwisaf bfry hor zUMGfeI ivwc jf ky jfxkfrI hfisl krngy.

ies qoN bfd pYYRWs klwb dy mYNbr aYn[zI[pI[ lIzr hfvrz hYNptn dI gYrhfjLrI ivwc AunHF dy izptI mfeIkl prU, aYm pI[ pI[ nUM imly. AunHF vI hfrz hYt dy mwudy qy KuwlH ky smrQn dyx df vfadf kIqf. mfeIkl prU ny afpxy suBfa muqfbk pMjfbI pwqrkfrF df bhuq grm josLI nfl svfgq kIqf aqy keI ivisLaF bfry ivcfr vtFdrf kIqf. mfeIkl prU aYn[zI[pI[ dy bVy purfxy mYNbr hn aqy iswK Drm bfry coKf igafn rwKdy hn. bVy hwsmuwK aqy Kuwly suBfa dy ies aYn[zI[pI[ mYNbr nfl pMjfbI pRYWs klwb dy mYNbrF ny pMj kkfrF nMU mfnqf idvfAux leI ZuwkvyN Auprfly krn dI bynqI kIqI qF AunF ikhf ik AunHF dI pfrtI qF Gwt igxqI lokF hr hmysLF afvfjL bulMd krn leI mohrI rhI hY. 

mfeIkl prU nUM imlx qoN bfd pRYWs klwb dy mYNbr EntYirE dy trFsport mMqrI hirMdr qwKV horF nUM imlx AunHF dy dPqr ivKy gey. hirMdr qwKV horF afpxy pMjfbI BrfvF df inwGf svfgq kIqf aqy sfdy Bojn nfl lMc vI krvfieaf. ieQy pRYWs dy mYNbrF ny AunHF nfl Kuwl ky ivcfrF kIqIaF.  pRYWs klwb dy mYNbrF ny AunHF nUM hfrz hYt dy ivsLy qy mqf ilafAux dI apIl kIqI. ies qoN ielfvf trFsport mihkmy nfl juVIaF lgBg bhuq sfrIaF smwisafvF AunHF nfl sFJIaF kIqIaF geIaF. AunHF ies gwl qy ijwQy KusLI pRgt kIqI ik pMjfbI BfeIcfry ny trwikMg ieMzstrI ivwc afpxf ivsLysL sQfn bxf ilaf hY, AuWQy ies gwl qy sKLq icMqf vI jqfeI ik afpxI kimAuintI dy bhuq sfry lok zrwg aqy aijhIaF hor burfeIaF df isLkfr ho rhy hn, jo sfrI kimAuintI nUM bdnfmI dy rhy hn. hirMdr qwKV ny dwisaf ik hfeIvy qy iewk vwKrI lfeIn bxfAux dy jo Auprfly kIqy gey hn Auh sPl ho rhy hn ikAuNik AunHF dI irport anusfr ivBfg dy aMdfjLy qoN ikqy ijafdf lok ies lfeIn nMU vrq rhy hn. AunHF ikhf ik asl ivwc ies lfeIn df mksd Aus vyly hwl hovygf jdoN ik lok afpxI kfrF Gwt vrqxIaF sLurU krngy aqy pbilk trFijt ijafdf vrqxI sLurU krngy.

hirMdr qwKV nUM imlx qoN bfd vfrI afeI nOjuafn aYm pI pI ivwk iZwloN horF nUM imlx dI. AunHF vI pUry cfa dy nfl pMjfbI pRYWs kwlb dy mYNbrF df svfgq kIqf aqy kueInjL pfrk ivwc aYm pI pI dIaF ijLMmyvfrIaF aqy rol dI ivsQfr ivwc jfxkfrI idwqI. AunHF ies gwl qy aPsos pRgt kIqf ik BfeIcfry dy lok KuwlH ky afpxIaF swmisafvF afpxy aYm pI pI qwk nhIN phuMcfAuNdy. ivwk iZloN ny smfj dy ivkfs ivwc mIzIey dy rol qy jLor idwqf. AunHF ikhf ik Auh sfzy BfeIcfry dI hr musLkl qoN vfikP hoxf cfhuMdy hn qF ik hr musLkl nMU smyN isr nijwiTaf jf sky.

sLfm dy 4:30 vjy pMjfbI pRYWs klwb dy numfieMidaF dI AuntfirE dy pRImIar zfltn mgYNtI nfl rfAUztybl mIitMg hoeI ijs ivwc trFsport mMqrI sRi hirMdr isMG qwKV aqy aYm[pI[pI[ ivwk iZloN vI sLfml sn.

pRYWs klwb dy mYNbrF ny purjLor qrIky nfl BfeIcfry nMU drpysL af rhIaF musLklF df Kulfsf kIqf. BfvyN ik AuntfrIE ivwc vwsdy iswK BfeIcfry dy msly hwl krvfAuxf pMjfbI pRYWs klwb dy kfrj Kyqr ivwc nhIN afAuNdf pr iPr vI smfj dy ivkfs leI qqpr rihMdI pMjfbI pRYWs klwb dy mYNbrF ny pRImIar kol loh top qoN Cot dyx aqy pVyH ilKy ieMmIgRYNtF nUM Xog nOkrIaF dyx dI mMg afid AunHF dy sfhmxy rwKI. zfltn mgYNtI horF ies mfmly ivwc afpxI srkfr vwloN ley jf rhy PYsilaF qoN jfxU krvfieaf. AunHF ikhf ik Auh pMjfbI pRYWs klwb aqy hor aYQink mIzIaf vwloN EntYirE dI qrwkI ivwc pfey jf rhy Xogdfn qoN BlI BFq jfxU hn aqy Gwt sroqF dy bfvjUd ijs qrIky nfl aKLbfrF nUM clfieaf jf irhf hY, ies dI sLlfGf krdy hn. AunHF nfl gwl bfq dOrfn pMj kkfrF bfry gwl kridaF pMjfbI pRYWs klwb dy mYNbrF ny dwisaf ik mYnItobf sUby ny pMj kkfrF nMU mfnqf idwqI hoeI hY aqy aijhI mfnqf AuntfrIE nMU vI dy dyxI cfhIdI hY qF ik iswK BfeIcfry nMU rojL mrf af rhIaF musLklF ivwc kmI af sky. pRImIar mgYNtI ny ies mudy qy qurMq hor jfxkfrI lYNidaF ikhf ik ikAUbik ivwc cwl irhf gurbfjL isMG df kys ies msly bfry rfh pwDrf kr skygf.

kMmF kfrF aqy motr sfeIkl clfAux vyly pihny jfx vfly loh top, sI[pI[ ryl sbMDI iswK zrfeIvrF nMU afAuNdI smwisaf aqy kMstrwsLn vrkrF nMU af rhIaF musLklF bfry mgYNtI nMU ivsQfr nfl jfxkfrI idwqI aqy pRImIar ny ies pRQfey gOr krn df ivsLvfsL duafieaf.

AunHF dwisaf ik Auh vI agly sfl dy aMq ivwc pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG horF dy swdy qy pMjfb dI Xfqrf krngy, ijwQy Auh sLRI drbfr sfihb dy drsLnF qoN ielfvf keI vpfrk smJOiqaF qy hsqfKr vI krngy.

kuwl imlf ky pMjfbI pRYWs klwb dy koafrzInytr zf[ rxvIr sLfrdf dI agvfeI hyT pRWYs mYNbrF df ieh Auprflf aiq kfmXfb irhf aqy AunHF ny sfrf idn kueInjL pfrk ivwc ibqf ky nf isrP pMjfbI pwqrkfrI aqy pMjfbI BfeIcfry dI hoNd df aihsfs krvfieaf blik afp vI kfPI kuJ nvF iswiKaf.ies nUM iek nvIN sLurUafq aqy sPl Auprflf ikhf jf skdf hY, ijs dy iswty afAux vfly smyN ivwc sfhmxy afAuxgy.

 

 

srvyKx JUTf, kys drj  hovy: bfdl

jlMDr:- sRomxI akflI dl dy pRDfn s[pRkfsL isMG bfdl ny E[afr[jI mfrg kMpnI vWlo krvfey hoey srvyKx nUM vWzf Prfz krfr idMidaF ikhf hY ik Auh ieh mfmlf cox kimsLn kol AuTfAuxgy aqy ies sbMDI adflq ivc vI jfieaf jfvygf| Auh mMg krngy ik lokqMqr nfl vWzf Prfz krn vflI ies kMpnI nUM blYk ilst kIqf jfvy aqy ies dy sfry ijLMmyvfr aiDkfrIaF ivruWD kys drj krky AunFH nUM igRPqfr kIqf jfvy| s[pRkfsL isMG bfdl vWlo jfrI ibafn dIaF kfpIaF pWqrkfrF nUM jfrI kridaF dl dy skWqr zf[dljIq isMG cImf ny ikhf ik kMpnI df koeI vI ivakqI pRsLn pWqr lY ky iksy hlky ivc nhI igaf,sgoNivdysIL kMpnIaF dy iesLfry Aupr srkfr vWlo muWheIaF kIqI jfxkfrI dy afDfr Aupr hI kMipAUtrF AuWpr ieh srvyKx iqafr kIqf igaf|

          AunHF ikhf ik dubeI dIaF iqMn vWzIaF kMpnIaF ijMnFH nUM mohflI ivc sYNkVy eykV jLmIn muwK mMqrI vWlo kozIaF dy Bfa idWqI geI hY,vWlo afpxIaF vYbsfeItF Aupr Aukq kMpnI nUM vizafAuxf vI sfry mfmly nUM sLWkI bxfAuNdf hY| AunFH ikhf ik ieMnFH kMpnIaF dy kfrobfr nUM sI[bI[afeI  jF zfierYktrtoryt afP rYvyinAU ieMtYlIjYNs qoN jFc krvfeI jfvy| pRYsw ibafn ivc s[bfdl ny ikhf hY ik jy kMpnI vWlo koeI srvyKx nhI kIqf igaf sgoN isrP muwK mMqrI aqy kFgrs pfrtI nUM Pfiedf phuMcfAux leI aflIsLfn dPqrF ivc bYT ky mnmrjIL dy aMkVy pRkfsLq kIqy gey hn | AunFH ikhf ik srvyKx ivc bxy igxy imQy ZMg nfl kFgrs pfrtI dy hI ivroDI iDr dy ivDfiekF dy KyqrF nUM mfVI kfrgujLfrI vflI kih ky AunFH Aupr itkt nf imlx dI qlvfr ltkfeI geI hY| muWK mMqrI vwlo poRYs dy iek ihwsy nUM vMzIaF cox srvyKx dIaF kfpIaF idKfAuNdy hoey s[bfdl ny Aus vyly sB nUMhYrfn kr idWqf jdoN AunFH ny pWqrkfrF nUM ieh ikhf ik Auh ies srvyKx ivc kpUrQlf,gVHsLMkr aqy ajnflf ivDfnsBf hlikaF dy mojUdf ivDfiekF dy nfvF nUM ghu nf vyKx| ijLkrXog hY ik E[afr[jI mfrg vWlo kIqy ies cox srvyKx ivc aWj dI qfrIk ivc vI kpUrQlf qoN s[gurjIq isMG rfxf, gVHsMLkr qoN sRI aivnfsL rfey KMnf ivDfnsBf hlkf ajnflf nUM hI mojUdf ivDfiek idKfieaf hY|

          jdoN ik ieh vWD smF pihlF meI 2004 ivc hoeI pfrlImYNt dI jnrl cox ivc pfrlImYNt dy mYNbr cuxy jf cuWky hn| ieMnFH dI jgHf  kpUrQlf qoN rfxf gurjIq isMG dI BrjfeI suKijMdr kor rfxf, gVHsLMkr qoN sRI lvkumfr golzI qoN s[hrpRqfp isMG ajnflf nvyN ivDfiek bx cuWky hn| bfdl ny ikhf ik Auprokq qWQF qoN ieh gWl sfP ho jFdI hY ik GWto-GWt meI 2004 qoN bfad ies kMpnI df koeI vI srvykfr ieMnHF hlikaF ivc nhI igaf| AunFH puwiCaf ik jdoN kMpnI nUM ieh hI pqf nhI ik Aus hlky df ivDfiek kox hY qF iPr Auh srvyKx iks cIjL df krky afey hn| AunFH ikhf ik jLfihr hY ik ieh srvyKx dPqrF ivc kMipAUtrF Aupr bYT ky kIqf igaf| AunFH ikhf ik  kYptn amirMdr isMG mfVy cor dI qrFH  iek  bWjr glqI kr gey hn, ijs krky sihjy hI PVy gey hn Auh bWjr glqI ieh hY ik srvy kMpnI nUM jo ivDfiekF dI ilst kYptn amirMdr isMG vWlo idWqI geI,Auh purfxI sI, ies sdkf sfrf pol KuWlH igaf hY| ies msly nUM byhWd gMBIr mslf krfr idMidaF s[bfdl ny ikhf ik AunFH dI pfrtI cox kimsLn nUM vI ies kMpnI ivruWD kfrvfeI krn leI khygI aqy ies sbMDI vWK-vWK aKLbfrF aqy rsfilaF dy aYzItr aqy tI[vI cYnlF nUM vI qwQF sihq ilK ky ies bfry jfxU krvfAuxgy aqy aijhIaF jfalI kMm krn vflIaF srvyKx kMpnIaF qoN  sucyq rihx qoN ieMnHf nUM blYk ilst krn dI bynqI krngy|

 

dubeI dory bfry dosLf dI jFc krvfAux leI iqafr hF: amirMdr

cMzIgVH:- muWK mMqrI pMjfb kYptn amirMdr isMG ny aWj dfavf kIqf hY ik AunFH df dwubeI dorf pUrI qrFH sPl irhf hY qy hjLfrF kroV rupey df pUMjI invysL afeygf| awj mMqrI mMzl dI bYTk bfad kfnPrMs nUM sMboDn kridaF AunFH akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl qy jnrl skWqr suKbIr bfdl vWlo dwubeI dory dI jFc dI mMg qy kMpnIaF nfl smJoiqaF sbMDI lfey jf rhy iBRsLtfcfr dy dosLf sbMDI ikhf ik Auh iksy vI qrFH dI jFc krfAux nUM iqafr hn qy cfhy qF bfdl Kud jFc kr lYx| amirMdr isMG ny ikhf ik ijhVf vI koeI cMgf kMm krdy Auh hI akflIaF nUM burf lwgdy| AunFH bfdl nUM ‘bfbf’ kihMdy hoey ikhf ik ijvyN Auh bolI jFdy, AuvyN dUjy Aus ipwCy ibnF socy smJy bolI jFdy ny| AunFH ikhf ik asl ivc qF akflI lMbI ivc hoeI kFgrs dI ivsLfl rYlI kfrn Gbrfey hoey hn|

 

pMjfb dy sMsdI skWqrF df BwivK Kqry ‘c

jlMDr:- ihmfcl pRdysL vFg pMjfb ivc vI sMsdI skWqrf df BwivK Kqry ivc pYNdf njLr af irhf hY aqy pMjfb qy hirafxf hfeIkort vWlo ies sbMDI afpxf PYslf jnvrI mhIny ivc suxfey jfx dI sMBfvnf hY| PYsly dI imqI nyVy njLr afAux kfrn sMsdI skWqrf ivc Gbrfht pfeI jf rhI hY ikAuNik jy hfeIkort PYslf suxf idWqf qF ieMnFH sfiraF nUM srkfrI kfrF aqy hor kuJ srkfrI shulqF qoN hWQ Doxf pY skdf hY| sMivDfn ivc hoeI 91vIN syND aDIn ieh pRbMD kIqf igaf sI ik srkfrF afpxy mMqrI mMzl df afkfr kuWl mYNbrF dy 15 PIsdI dy brfbr rWKxgIaF| ies smyN pMjfb ivc 81 mMqrI hn| ies qoN ielfvf 3 muWK sMsdI skWqr aqy 9 sMsdI  skWqr vI hn| vrnxXog hY ik pMjfb qy hirafxf hfeIkort dy muWK jWj jsits zI[ky jYn aqy jsits hymMq gupqf qy aDfrq zvIjLn bYNc ny 15 sqMbr 2005 nUM pMjfb srkfr nUM noits jfrI kIqy sn| ihmfcl pRdysL ivc hfeIkort sMsdI skWqrF dI inXukqI nUM gYr kfnUMnI dWs cuWkI hY| jy pMjfb ivc vI aijhf hI PYslf afAuNdf hY qF 12 ivDfiek  nUM sMsdI skWqrF dy ahwuidaF nUM CWzxf pY skdf hY| sUbf srkfr ny hfeIkort dy noits df jvfb 17 jnvrI 2006 nUM dyxf hY|

          hfeIkort df afAux vflf PYslf amirMdr isMG dI srkfr nUM sMkt ivc Psf skdf hY| pihlF hI muWK mMqrI leI ivDfiekF nUM kMtrol ivWc rwKxf aoKf ho irhf hY| 12 ivDfiekF nUM KusL krn leI AunFH nUM muWK sMsdI skWqr aqy sMsdI skWqr dy ahwudy idWqy gey  sn| sMsdI skWqr  dI inXukqI nfl srkfr qy ivwqI Bfr ipaf hY| 91vIN soD nUM ilafAux df mMqv hI ieh sI ik vDyry mMqrIaF kfrn hox vfly KricaF nUM roikaf jfvy| muWK sMsdI skWqr mlkIaq isMG bIrmI ny dwisaf ik AunFH nUM hfeIkort qoN kuJ noits imly hn ijs rfhIN AunFH nUM jvfb dyx df mokf idWqf  igaf hY| iPr vI ies sbMDI jvfb qF sUbf srkfr ny hI dyxf hY| mWuK mMqrI  skWqr rfxf gurmIq isMG soZI ny vI ikhf hY ik srkfr vWlo ies  sbMDI afpxf kfnUMnI pWK adflq ivc rwiKaf jfvygf| Auh inWjI rUp nfl vI afpxf  jvfb adflq nUM  dyxgy| iek hor muWK sMsdI skWqr zf[hrIsL lfl ny ikhf ik asIN afpxy vkIl kIqy hoey hn| asIN afpxf pWK idaFgy| adflq df jo hukm hovygf AusdI pflxf kIqI jfvygI| AunFH ikhf ik ivDfiekF nUM qfkq dyx nfl lokF dy kMm qyjIL nfl huMdy hn pr ptIsLn qF isafsI afDfr qy hI dfier kIqI jfvygI|

 

qIsry morcy nUM CyqI hI aYlfinaF jfvygf :cMdUmfjrf

pitaflf:- sRomxI akflI dl (loNgovfl)dy pRDfn pRo[pRym isMG cMdUmfjrf ny sQfnk srkt hfAUs ivKy  kfnPrMs dorfn ikhf ik kFgrs, sRomxI  akflI dl aqy BfrqI jnqf pfrtI nUM CWz ky bfkI sB pfrtIaF vwlo qIsrf morcf giTq kIqf jf irhf hY aqy rsmI qor qy iesnUM CyqI hI aYlfinaf jfvygf| akflI dl loNgovfl vWlo ies morcy dy sbMD ivc jnqk suLrUafq 2 jnvrI qoN suLrU kIqI jf rhI hY| ies morcy nfl Dfrimk aqy rfjnIqk sWqf pirvrqn krn leI sI[pI[aYm[sI [pI[afeI,akflI dl 1920 aqy hor rfjnIqk pfrtIaF iekjuwt ho ky afAux vflIaf ivDfnsBf coxf ivc pMjfb ivc hr sIt qy cox lVngIaF| AunFH moky aWgy jfxkfrI idMidaF dwisaf ik 2 jnvrI nUM  mogf aqy iProjLpur, 3 jnvrI nUM mukqsr, abroh,PrIdkot, 4 jnvrI nUM biTMzf,BdoV,7 jnvrI nUM sMgrUr,idVHbf,8 jnvrI nUM jILrf aqy ies qoN bfad agly hPqy bfkI dy pMjfb dy ivc sfry ijLilHaF dy ivc akflI dl loogovfl vWl iekWT kIqy jfxgy| ies ivc sfrIaF hmiKafl pfrtIaF nUM sWdf idWqf igaf hY ik sfry iek mMc qy iekWTy ho ky ieMnFH hfkm pfrtIaF nUM pCfVn| AunFH ikhf ik  pRkfsL isMG bfdl sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI aqy sRI akfl qKLq sfihb df isafsI iesqymfl bMd krn aqy Drm aqy rfjnIqI nUM vWKry-vWKry hI rihx dyx, jo ik smuWcy pMQ dy leI shI hovygf| ies morcy vWlo iksfn,mjLdUr aqy dilq ieMnfH sfiraF dIaF mMgf nUM muWK rwKdy hoey iek sFJf mMc iqafr kIqf jfvygf| AunFH aWgy dwisaf ik ipCly idnIN Auh pRDfn mMqrI zf[mnmohn isMG nUM imly aqy AunFH ny pMjfb dy pfxI,pMjfbI BfsLf boldy ielfikaF aqy cMzIgVH dy msilaF qo ielfvf iksfnF, mjLdUrF aqy dilq jo ik krjyL ivc bWJy hoey hn df krjLf muafP krn leI ijs qrFH AudXogF nUM bImfr AudXog kih ky krjLf muafP kr idWqf hY Ausy qrFH hI ies vrg nUM vI iksy nf iksy qrIky nfl krjLf mukq kIqf jfvy| mojUdf pMjfb srkfr dy bfry puWCy jfx qy AunfH ikhf ik suLrUafq dy ivc qF ies srkfr ny kurwpsLn bhuq qyjLI nfl Gtf idWqI sI pr hux ieh srkfr bfdl dy rfj dy smyN ivc hox vflI kurpsLn qoN awgy lMG geI hY| ies mfmly dy ivc kFgrs aqy akflI dl dovyN hI aMdr gqI rly hoey hn| AunFH ikhf  ik kyNdr srkfr dy ivc BfeIvfl  rihx dy bfvjUd vI sRomxI akflI dl  ny pMjfb df koeI vI mslf hWl nhI kIqf aqy ies kfrn akflI dl loNgovfl pMjfbIaF dy Bly leI giTq kIqf igaf sI| dirafvF nUM joVn dy mfmly qy AunFH ikhf ik pMjfb dI pfxI dI loV pUrI krn qoN bfad bicaf pfxI hor rfjF nUM idwqf jfvy| AunFH ikhf ik pTfnkot qo zyrfbsI jo ik kuWl 250 iklomItr  dy krIb hY, dy ivc 40 ndIaF vgdIaF hn jykr ieMnFH ndIaF ivc  QF -QF qy zYm bxfey jfx aqy ies nYtwvrikMg TIk qrIky nfl kIqI jfvy qF pMjfb nUM iek hor vfDU dI ndI iml skdI hY|

 

mjITIaF iek vfr  iPr afpxy sLfierfnF aMdfjL ‘c kFgrs qy vryH

btflf:-akflI dl  dy nojvfn afgU ibkrmjIq isMG mjITIaF ny ies vfr iPr afpxI gurdfspur afmd nUM XfdgfrI bxfAuNdIaF DfrIvfl ivKy mnfey gey vWzy idn qy iekWqr hoey afpxI BfvpUrq qkrIr nfl aWimt Cfp CWzI| afpxy cricq  aMdfjL ‘c  KUbsUrq  sLfiero sLfierI nfl afpxI gWl nUM idlcsp bxfAuNidaF AunFH eIsfeI BfeIcfry nUM mubfrk idn dI vDfeI idMdy hoey  pRBU iXsU dI kurbfnI nUM invykly ZMg nfl ibafinaf ieQy ieh ijLkrXog hY ik mjITIaF ijhVy suKbIr isMG bfdl mYNbr lok sBf dy nyVly irsLqydfr hn aqy ivDfnsBf hlky mjITf dy ieMcfrj vI hn,ieMnIH idnIN mfJy dIaF akflI rYlIaF ‘c ies kdr Cfey hn ik ijQy hfjLrIn AunFH dy sLfierfnf aMdfjL nUM bVy iDafn nfl suxdy hn, AuQy mfJy dy keI isrkWZ akflI dl mjITIaF nfl nyVly irsLqy bxfAux dI doV ‘c aksr dyKy jFdy hn|

AunFH ijAuNdy jIa hI kIqIaF afpxIaF aMqm rsmF

mMzI aihmdgVH:-ajoky pdfrQvfdI Xuwg ivWc tuwtdIaF pirvfrk qMdf imhnqksL ivakqI  nUM iks kdr  qWk inrfsL kr idMdIaF hn ies df pqf  nyVly ipMz boVfHeI klF dy Auh pirvfr dy vrqfry qoN lWg skdf hY, ijsdy muKI ny aWDI sWd qoN Aupr smy qWk sMGrsL krky pfly afpxy puWqrF qy ieh ivsLvfs nhI kIqf ik  Auh afpxy mF  bfp dy mrn qoN bfad aMqm rsmF vyly hox vfly Krcy qy nhI lVngy| sWqrHivaF ‘c phuMcy ies ibrD iksfn ny afpxI do so ibWGy jLmIn ‘co iqMn puWqrF dy ihWsy dyx qoN bfad afpxy gujLfry leI iek ihWsf rWKky nf isrP afpxI aqy afpxI pqnI dI moq qooN bfad sskfr leI lWkVf hI kWZky rWK idWqIaF pr sfry irsLqydfr aqy dosq swdky gurduafry ivWc Bog vI pf idWqf|

          74 sflF nMbrdfr ajmyr isMG aqy AusdI pqnI bsMq kor ny Bry mn nfl dwisaf ik BfvyN vfihgurU ny AunFH nUM iqMn puWqrF aqy iqMn puWqrIaF dI dfq bKLsI sI aqy sfry hI afpxy Gr swuKI hn pr AunFH dy krmF ivWc aWj vI hWQI kMm krnf iliKaf hY| BfvyN puWqr afpo afpxI koTIaF ivWc rih rhy hn pr ibrD joVf aWj vI afpxy purfxy mkfn  ivWc kWt irhf hY| AunfH nUM aihsfs hoieaf ik ajoky smfj ivc ieWk bfp Cy bwicaF nUM pfl skdf hY pr bwicaF drimafn mF bfp dI sMBfl aqy aMqm rsmF nUM lY ky lVfeI ho skdI hY qF Ausny ieh kfrj vI ijAuNdy jIa hI pUrf kr ilaf| joVy vWlo ieh vI aYlfn kIqf igaf ik ies PfnI sMsfr nUM CWzx qoN bfad AunFH dy puWqr qoN Krcf nf krvfieaf jfvy aqy dovF df sMskfr AunFH lWkVf nfl kIqf jfvy jo AunFH afpxy Gr iekWTIaF krky rWKIaf hn| AunfH ikhf ik Auh hoxI nUM qF nhI tfl skdy pr AunfH dI ieWCf hY ik AunFH nUM iek smyN hI moq nsIb hovy aqy iekWTy hI sskfr kIqf jfvy| ipMz vfisaf ny dwisaf ik pMjfb sfl ivWc AunFH ies qrFH dI  Gtnf pihlI vfrI dyKI hY ijs ivWc iksy joVy ny afpxf Bog ijAuNdy jIa pfieaf hovy|

 

kFgrs BfrI bhumq nfl  sWqf ‘c afeI pr guVgfAuN kFz ny DWbf lgfieaf

cMzIgVH:- Kqm ho rhy sfl 2005 dorfn hirafxf ivc ijQy kFgrs  df BfrI bhumq nfl sWqf ivWc afAuxf vWzI Gtnf sI AuQy iek jfpfnI kMpnI dy mjLdUrF Auqy pulIs vwlo vihsLfnF  ZMg nfl Zfhy gey qsLWdd ny srkfr dy aks Auqy vWzf  dfg lfieaf| kFgrs ny 90 mYNbrI  hirafxf ivDfn sBf ivc irkfrz 67 sItF  ijWqIaF| ieMnFH coxF dorfn  poilMg dI dr vI BfrI rhI| ies qrFH kFgrs dy mYNbrF dI igxqI ivc ipwClI ivDfnsBf dy mukfbly 46 df vfDf hoieaf hY| ipClI vfr dI hukmrfn ieMzIan nYsLnl lok dl nUM krfrI hfr hoeI qy iesdy mYNbrF dI igxqI isrP no rih geI| ieQo qwk ik ienYlo dy muKI  qy moky dy muWK mMqrI  Ep pRkfsL cotflf vI nrvfxf  hlky ivc  kFgrs dy nojvfn afgU rxdIp isMG  sUrjyvflf hWQo hfr gey| AuNj  sRI cotflf  isrsf hlky qoN  ijWq ky ivDfn  sBf ivc dfKl  hox ‘c kfmXfb  rhy|

          DiVaF  ivc vWzI kFgrs  ivc  ruiopMdr isMG  huzf  bjurg afgU  qu sUbfeI  kFgrs pRDfn Bjn lfl  vrgy  mhfrQIaF  nUM pCfV ky  muWK mMqrI  bxn ivc  kfmXfb rhy| guWsy ivc afey Bjn lfl  ny pfrtI ahudy  qoN asqiPy  dy idWqf ijs ipwCo  AunFHdy pWuqr cMdr mohn nUM  rfj df Aup muWK mMqrI bxfieaF | ies qoN CyqI hI  bfad hirafxf dI isafsq ivc iek hor  puWqr af  igaf| muWK mMqrI sRIO huWzf  vWlo muWK mMqrI bxn  ipWCo CWzI geI rohqk  lok sBf sIt dI ijLmnI cox  ivc ieMnFH df lVkf dIipMdr huWzf jyqU  irhf | gorqlb hY ik  sRIcotflf,Bjn lfl ,dUjy kFgrsI afgUaF sLmsyr isMG surjyvflf  qy rfE birMdr isMG dy lVky pihlf hI isafsq ivc hn| sUby ivc AuNdo qrHf-qrHf  ho geI jdoN guVgfE ivKLy hoNzf skUtrjL kMpnI dy mujLfhkfrI mjLdUrF Auqy pulIs ny aMnFH qsWLsLd Zfihaf| ies  kfrvfeI dI sMsd smyq dysL pWDr Auqy sKq inKyDI hoeI aqy mfmly dI adflqI jFc dy hukm idwqy gey| ies dy bfad gohfxf ivc iek jft nojvfn dy kql kfrn dilqF qy jftF drimafn jfqI sMGrsL pYdf ho igaf| ies kfrn jftF ny dilqF dy Gr sfV idWqy| ies mfmly dI vI sI[bI[afeI jFc dy hukm idWqy gey| ies dy nfl hI sfbkf ikRkt kpqfn mnsUr alI Kfn vWlo iek kfly ihrn df isLkfr kIqy jfx df mfmlf vI crcf ivc irhf|

 

kFgrs  BjfE, ‘pMjfb bcfE’rYlIaF 2 qoN : bfdl

cMzIgVH:- sRomxI akflI dl ny amirMdr isMG srkfr nUM sWqf qo bfhr krn leI qy jnvrI qoN lok lihr suLrU krn df aYlfn kIqf hY| dl dy rfjnIqk  mfmilaF  bfry kmytI dI mIitMg  dI pRDfngI ipWCo gWlbfq kridaF sRI pRkfsL isMG bfdl ny ikhf ik sfl 2007 dy suLrU ivc hox vflIaF ivDfnsBf cox ivc kFgrs pfrtI nUM hrfAux leI kfnPrMsf suLrU kIqIaF jfxgIaF| AunFH lok lihr qihq AulIky pRogrfm bfry ivsQfr  ivc jFidaF dwisaf ik do jnvrI qoN ijLlHf aqy hlkf pWDr Auqy rYlIaF suLrU kIqIaF jfxgIaF| AunFH ikhf ik sRomxI akflI dl vWlo cfr mfrc nUM pMQ rqn jQydfr gurcrn isMG tohVf dI brsI mnfeI jfvygI pr ies nUM isafsI rMgq dyx qoN guryjL kIqf jfvygf| sRI bfdl ny ies moky afAux vflIaF ivDfnsBf coxF ivc pRcfr ivc ieksurqf ilafAux, cox pRcfr nUM pRBfvsLflI ZMgf nfl clfAux sfry qWQF nUM shI rUp ivc vrkrF qWk phuMcfAux aqy shI muwidaF nUM AuBfrn dy Xqn vjoN awj pfrtI vrkrF leI cox mYnUal jfrI kIqf|

sLhIdI joV myly pflkI sfihb dy ivsLfl ngr kIrqn qoN bfad amn-amfn nfl sMpn

PiqhgVH sfihb:- srbMsdfnI sRI gurU goibMd isMG jI dy Coty sfihbjLfdy bfbf joLrfbr isMG,bfbf Piqh isMG aqy mfqf gujrI jI dI sLhfdq dI Xfd  ivWc iqMn idnF sflfnf sLhIdI joV mylf aWj ivsLfl ngr kIrqn AuprMq amn-amfn nfl sMpn ho igaf| ieh ngr kIrqn gurduafrf PiqhgVH  sfihb qoN svyry 9 vjy suLrU hoieaf ijQy qKLq sRI kysgVH sfihb dy jQydfr igafnI qrlocn isMG ny ardfs kIqI| krIb do iklomItr df sPr  qYa krdf hoieaf ieh ngr kIrqn gurduafrf sRI joqI srUp sfihb ivc puWj ky smfpq hoieaf, ijQy kIrqn sohly df pfT aqy ngr kIrqn smfpn dI ardfs kIqI| ies moky qy sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr igafnI joigMdr isMG vydFqI ny iswK kom nUM apIl kIqI ik Auh afpxy  amIr iswK ivrsy nfl juVy| AunFH ikhf ik aWj bhuq sfrIaF qfkqF isWKI nUM Zfh lfAux qy qulIaF hoeIaF hn ijMnfH qoN sfnUM sucyq hox dI jLrUrq hY| AunFH ikhf ik dunIaf dy iksy vI  Drm ivc isWK Drm vrgf amIr ieiqhfs nhI hY pr duWK dI gWl hY ik sfzy bWcy aWj pWCmI siBaqf aqy nisLaf df isLkfr ho rhy hn aqy piqqpuxy vWl vWD rhy hn|

          jQydfr vydFqI ny ikhf ik aWj sfnUM jLrUrq hY ik asIN AunH lokF dI pihcfx krIey ijhVy isWKI nUM Zfh lgfAux df Xqn kr rhy hn | sfzy gurU sfihbfn ny sfnUM jo AupdysL idWqf hY sfnUM Aus df siqkfr krnf cfhIdf hY aqy sRI gurU gRMQ sfihb dI soc dy DfrnI bxn dI loV hY| AunFH mfipaF nUM apIl kIqI ik Auh afpxy bwicaF nUM isWK ieiqhfs  dIaF kQfvf dWsx aqy AunfH nUM  aMimRq pfn  krvf ky gurU dy lV lwgf ky KusILaF hfsl krn| ies moky sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn avqfr isMG ny Coty sfihbjLfidaF  aqy mfqf gujrI jI nUM sLrDFjlI Byt kridaF ikhf ik sfnUM ieMnFH CotIaF ijLMdf qoN syD lYx dI jLrUrq hY| AunFH ikhf ik ieMnFH ijMdf ny dunIaf dy sfry aYsLo-afrfm iqafg ky Drm dI rfKI leI hWsidaF hWsidaF bMd-bMd ktvfey pRMqU hfr nhI mMnI|

cotfilaF dy mfPIaF nfl sbMD

aMbflf:- hirafxf dy sfbkf muWK mMqrI Em pRkfsL cotflf dy puWqrF dI aWqvfdIaF aqy mfPIaF nfl sbMD rWKx vfly lokF nfl pRsfirq kIqI 

geI vIzIE typ qy pRqIikiraF pRgtfAuNdIaF  hirafxf dy trFsport aqy sMsdI mfmilaF bfry mMqrI  rxdIp isMG sUrjyvflf ny aWj aWDI rfq  qoN bfad ikhf ik Auh qF pihlF qoN hI cotflf pirvfr dy aWqvfdIaF qy mfPIaF srgixaF nfl sbMDF bfry kyNdr qoN jFc dI mMg krdy rhy hn| AunFH ikhf ik cotflf dy dohF puWqrF dy aWqvfdIaF nfl zUNMGy irsLqy hn aqy AunFH dI sLih qy hI aWqvfdIaF nUM hirafxf ivc srpRsqI imldI rhI jo aWj rfq pRsfirq hoeI typ qoN sfibq ho igaf hY| AunFH spwsLt kIqf ik hirafxf srkfr afpxy pWDr qy cotflf pirvfr dy aWqvfdIaF nfl sbMDF dI jFc krvfeygI|

 

azvfnI vWlo pRDfngI  CWzx df aYlfn

nvIN idWlI:- sI lfl ikRsLn azvfnI  ny aWj pfrtI dI pRDfngI  qoN asqIPf  dyx df aYlfn  kridaF ikhf ik  Auh kdy vI pfrtI dI kmfn nhI sMBflxgy| iesy pfrtI dI komI kfrjkfrnI dI mIitMg dy AudGftnI BfsLx ivc AunFH ikhf ik myrI pRDfngI hyT mojUdf kfrjkfrnI dI ieh afKrI bYTk hY| pfrtI ivcfrDfrf df iek vfr vI ijLkr nf krdy hoey AunfH mMinaf ik pfrtI pRDfn dy kfrjkfl  dy aMqm sfl ivc mYnUM kfPI kuJ isWKx  nUM imilaf| hflFik  AunFH pfrtI  dy gvfcy vwkfr nUM hfsl krn leI smrpx,anusLfsn aqy pRqIbWDqf dI nsIhq jLrUr idWqI| afpxy aMqm  AudGftnI BfsLx ivc  AunFH spWsLt kIqf ik ieh bYTk myrI pRDfngI hyT aMqm hovygI aqy aglI bYTk dI pRDfngI nvF pRDfn krygf| AunfH ikhf ik komI jmhUrI gwTjoV (rfjg) nUM ipCly sfl hoeIaF lok sBf dIaF coxF ivc hoeI hfr aiqaMq hYrfnIjnk sI aqy sfnUM Aus dI AumId nhI sI|

 

idWlI gurduafrf  kmytI dI pRDfngI  df ivvfd sRI akfl qKLq sfihb ivKy puWjf

 nvIN idWlI:- idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dI sflfnf kfrjkfrnI dI cox bfry sRI akfl qKLq sfihb dy idsLf-inrdysLf dI AulMGxf  krn df mfmlf hux joLr PV igaf hY| hrivMdr isMG srnf dI cox nUM kmytI dy jnrl skWqr rivMdr isMG Kurfxf ny cuxoqI dy ky pUrf vyrvf sRI akfl qKLq sfihb nUM Byijaf hY|

           Aus ivc gurduafrf cox kfnUMn nUM iCWky qy tMgx aqy pMjfb dy muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG dI mdd nfl bMd kmry ivc bYT ky ahwuidaF dI vMz nUM Aujfgr kIqf igaf hY| kmytI dy jnrl skWqr rivMdr isMG Kurfxf ny sRI akfl qKLq sfihb dy idsLf-inrdysLf nUM iCWky qy tMgx df Kulfsf kridaF icWTI ivc iliKaf hY ik s[srnf vWlo krvfeI geI sflfnf cox gYr-kfnUMnI hY aqy ieh cox 18 jnvrI 2006 nUM krvfAux bfry sRI akfl qKLq sfihb dy hukmF dI AulMGxf hY| AunFH idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dI cox ivc s[srnf dy gruWp dI mnmrjLI rokx leI sRI akfl qKLq sfihb dI dKlaMdfjIL dI apIl kridaF ikhf ik s[srnf ny pMjfb puls dI srpRsqI  ivc iek pfsV  cox krvfeI hY | ies ivc kmytI dy pUry mYNbr vI sLfml nhI hoey sn| ieh cox 19dsMbr nUM hoeI sI ies cox nUM lY ky idWlI dI isWK isafsq ivc qlvfrF cWlIaF sn| s[Kurfxf  ny 3 siPaf dI KuWlI  icWTI sRI akfl qKLq sfihb  nUM ByjI hY| AunFH df kihxf hY ik kmytI  dy KjLfny dI sLryafm durvrqoN ho rhI hY| ies sbMDI kmytI pRDfn hrivMdr isMG srnf df kihxf hY ik asIN kfnUMnI pRikiraF aDIn hI coxF krvfeIaF hn|

 

bfjLfr ‘c DWVly nfl ivk rhy hn asLlIl kfrz

jlMDr:- pWCmI siBaqf df pRBfv iks qrfH BfrqI lokF qy BfrU huMdf jf irhf hY, ies df pqf nvyN sfl dy vDfeI sMdysL Byjx leI bfjLfr ivc ivk rhy vDfeI dy kfrzF qoN vI lwg irhf hY| ivdysLf ivc qF asLlIl kfrzf df pRcln qF hY hI hux aijhy hI asLlIl kfrzF pRqI  BfrqI nojvfnF aqy kuVIaF df kryjL vI vwDdf jf irhf hY| pMjfb dy vWzy-vWzy  sLihrF ivc qF hux ieh kryjL BUq bx ky AunFH dy isr svfr ho cuWkf hY| ieMnFH kfrzF qy qsvIrF vI asLlIl hn pr nfl hI asLlIl sLbdF ivc nvyN sfl dI vwDfeI vI idWqI geI hY|

          bilAU sI[zIjL qoN bfad hux asLlIl kfrzF  ny bfjLfr ivc DuMmf mcfeIaF hoeIaF hn| idlcsp gWl qF ieh hY ik ieMnFH kfrzF qy rok lgfAux leI koeI vI aWgy nhI afieaf hY| nojvfnF ivc ieMnFH kfrzF pRqI kfPI  kryjL hY,ies leI Auh  ies nUM vycx leI ilaf rhy hn| asLlIl kfrz dI vwDdI mMg sfzy siBafcfr nUM sWt mfr rhI hY| muMzy-kuVIaF bfjLfr ivc luk-Cup ky ieMnFH kfrzF nUM KrId rhy hn keI kfrzF ny qF hWdf  pfr kIqIaF geIaF hn|

 

aYs[jI[pI[sI  dy kYsL kulYksLn kyNdr qoN 2[78 lWK rupey dI corI

aMimRqsr:- sRI drbfr sfihb  kMplYks ivc gurU nfnk invfs siQq sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy kYsL kulYksLn kyNdr qoN 2 lWK 78 hjLfr rupey dI rkm corI ho geI hY aqy ies sbMDI aYs[jI[pI[sI dy hI do syvfdfrF nUM sLWk dy afDfr qy ihrfsq ivc ilaf igaf hY| ies Gtnf df vyrvf idMidaF sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy skWqr s[ rGvIr isMG ny aWj sLfm dwisaf ik sLnIvfr nUM kVfh pRsfLd dIaF prcIaF qoN lwgBg 4 lwK rupey iekWTy hoey sn| irvfieq muqfbk sfrI iekWTI hoey mfieaf hr rojL hI sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy KjLfny ivc jmFH krvfeI jFdI  hY pr sLnIvfr nUM iekWTI hoeI rkm somvfr nUM hI jmFH  huMdI hY,ikAuNik aYqvfr nUM CuWtI huMdI hY| sLnIvfr dI sLfm qwk kVfh pRsfd dIaF prcIaF qoN 4 lwK rupey dI rkm iekWTI hoeI sI| Aus ivcoN 2 lWK 78 hjLfr rupey dI rkm do syvfdfrF ieMdrjIq isNMG aqy jsvIr isMG ny kiQq qor qy  afpxy kol rWK leI aqy jmFH nf krvfeI| AunFH dwisaf ik sRomxI kmytI ny afpxy qor qy ieMnFH dohF syvfdfrF nUM ihrfsq ivc lY ky puWCigWC leI puls hvfly kr idWqf| koqvflI puls ny aYs[jI[pI[sI dI isLkfieq qy kys drj kr ilaf hY aqy jFc jfrI hY|

 

sLhIdI joV myly ‘qy isafsI pfrtIaF vwlo iek-dUjy ivruWD dUsLnbfjIL

akflI dl qy soRmxI kmytI ny ieiqhfsk iemfrqF nsLt kIqIaF: amirMdr

PqihgVH sfihb:-pMjfb dy muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny sRomxI akflI dl(bfdl) aqy sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI Aupr dosL lfieaf ik AunFH ny isWK ieiqhfs dIaF purfqn iemfrqF nUM Kqm kr ky rWK idWqf hY ijs kfrn afAux vflIaF nslF bhumuWly Dfrimk bfry pUrI jfxkfrI qoN vFJIaF rih jfxgIaF| AunFH ny ies gWl qy KusIL vI pRgtfeI ik pfiksqfn ivKy sQfpq isWK ieiqhfs nfl juVIaF purfxIaF iemfrqF iblkul Ausy rUp ivc kfiem hn aqy AunFH nUM surjIq rwiKaf jf irhf hY| Coty sfihbjLfidaF bfbf joLrfvr isMG,bfbf Piqh isMG aqy mfqf gujrI jI dI Xfd  ivc sLhIdI joV myly moky kFgrs vWlo krvfey gey smfgm nUM sMboDn kr rhy hn| AunFH akflI dl (bfdl) qy vrHidaF ikhf ik jdoN pMjfb ivco idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI rfhIN sony dI pflkI ijs ivc sRI gurU gRMQ  sfihb susoLiBq sI,nUM nnkfxf sfihb pfiksqfn ivKy sQfpq krn leI lY ky jfxf sI qF Aus smyN ieMnFH pMQ dy rKvfly khfAux vfilaF ny ies df bfeIkft kr ky iksy ivakqI df nhI sgo pwivqr sRI gurU gRMQ sfihb  df bfeIkft kIqf| AunFH iek pRsLn dy jvfb ivc ikhf ik akflI dl ny AunFH dI dubeI Xfqrf qy ijhVf pRsLn  icMnH lgfieaf hY,df jvfb dWs dyxgy  pihlF bfdl aqy AunFH df puWqr ieh dWsx ik AunFH afpxy bcfa leI suprIm kort ivKy iek-iek idn  df qIh-qIh lWK ruipaf jo vkIlf qy Krc kIqf hY, Auh ikWQo aqy ikvyN pRfpq huMdf hY| AunFH ikhf ik jy bfdl sfihb afpxy afp nUM sWcf smJdy hn qF Auh hyTlI adflq ivc af ky iBRsLtfcfr dy dosLf df sfhmxf krn| Auh JUTy hn qF hI suprIm kort vWl nUM BWj rhy hn| AunFH  dfavy nfl ikhf ik iek idn  Aus nUM sjLf jLrUr hovygI|

          muWK mMqrI ny ieh vI ikhf ik mojUdf smyN ivc afriQk ienklfb ilafAux vfsqy afriQk jMg lVn dI loV hY| aWj dy smyN ivc sfzI  ieh jMg pVosI mulk cIn nfl hY,ies leI pMjfb aWgy vD ky dysL dI afriQk KusLhflI leI Xogdfn pfAux vfsqy nvIaF afriQk XojnfvF AulIk irhf hY, ies leI ijs nfl nf isrP sfzI byrojLgfrI  dI smwisaf hWl hovygI blik afriQk pCVfpx vI dUr hovygf| ies moky  AunFH byrojLgfrI  dI smwisaF nfl nwijTx leI vI keI mWhqvpUrn aYlfn kIqy ijs qihq pMj hjLfr kroV rupey df dwubeI dIaF kMpnIaF nfl AudXog lgfAux leI smJoqf kIqf igaf hY aqy ipwCly 16 mhIinaF ivc 27 hjLfr kroV rupey dIaF iekfeIaF ivdysIL invysL rfhIN lWg cuWkIaF hn ies nfl pMjfb dy 10 lWK byrujLgfr nojvfnF nUM rujLgfr imlygf| AunfH mfrc mhIny qy rfj dy smUh sLihrF ivc cUMgI muafP krn df aYlfn vI kIqf|

          AunFH dwisaf ik pMjfb dy ipMzF dIaF ies smyN 42 hjLfr iklomItr sVkF hn,ijMnfH ivcoN 9 hjLfr iklomItr dI murMmq kIqI jf cuWkI hY| ies sfl 22 hjLfr iklomItr sVkF dI murMmq kIqI jfvygI aqy 7 hjLfr iklomItr lMbIaF ilMk sVkF bxfeIaF jfxgIaF| pMjfb dIaF 7300 iklomItr rfj dy muWK mfrgF ivco 3500 iklomItr sVkF nUM pWkf aqy coVf kIqf jf irhf hY| AunFH dwisaf ik sUby dI afriQk KusLhflI bfry pMjfb kol cfr hjLfr kroV rupey hor vDyry  afmdn ho rhI hY ijs ivco iek hjLfr kroV rupey bYNk ivc bqor iPk izpoijt kIqf hoieaf hY| kfnPrMs nUM sMboDn kridaF AunFH ikhf ik sfihbjLfidaF aqy mfqf gujrI jI dI lfsfnI kurbfnI aqy ieMnfH mhfn sLhIdF vWlo pfey pUrinaF qy cWlx dI aWj dy smyN dI sB qoN vWzI loV hY jdoN ik aWj df mnuWK  BoiqkvfdI ho irhf hY aqy ies ivc dUjIaf pRqI ipafr-siqkfr,hmdrdI ijhIaF BfvnfvF Gt rhIaF hn| ies moky ies pivWqr DrqI dy ivkfs ihWq keI aihm aYlfn kIqy ijs ivc PiqhgVH sfihb nUM afAux vfly sfry muWK mfrgF dy nF nvfb syLr,muhMmd KF,bfbf moqI rfm mihrf,dIvfn tozr mWl aqy bfbf bMdf isMG bhfdr dy nF rWKxf,PiqhgVH sfihb dy 50 ibsqiraF df drjf vDf ky 100 ibsqiraF  df krnf, srihMd moirMzf sVk qy 16[78kroV rupey dI lfgq nfl nyVy rylvy pul  bxfAuxf,iek mhIny dy aMdr -aMdr sYlfnI kyNdr vjoN ivksq krn leI  kfrgr Xojnf bxfAuxI Kumfxo ivKy 2[5 kroV rupey dI lfgq nfl sb-zvIjLn kMplYks df inrmfx  sLfml hn|

          pMjfb pRdysL kFgrs kmytI  dy pRDfn  sLmsyLr isMG dUlo ny ikhf ik  dysL aMdr isrP ieko-iek kFgrs pfrtI hY ijs ny kdy vI  sWqf  hfsl krn leI Drm df shfrf nhI ilaf sgoN hmysLf pMjfb aqy dysL dI KusLhflI leI qno mno XqnsILl rhI hY,jdoN ik akflI pfrtI ny gurduafiraF df shfrf lY ky gurduafiraF dI pivWqrqf nUM klMikq kIqf hY| ies qoN pihlF zf[hrbMs lfl aYm[aYl[ey srihMd aqy muWK pfrlImfnI skWqr ny Coty sfihbjLfidaF nUM sLrDFjlI Byt kridaF ikhf ik hlky dy ipMzf dy ivkfs leI jo vI muWK mMqrI qoN mMg rWKI Auh pUrIaF krvfeIaF| AunFH ieh vI mMg kIqI ik PiqhgVH sfihb ivKy zyrf mIrf mIrF,sDnf ksfeI,tozr mWl dI hvylI, Ausqfd sLigrd df mkbrf ,vrgIaF purfxIaF Ksqf hfl XfdgfrF df mUl ZFcf kfiem rWKdy hoey ieMnFH dI sFB sMBfl dy srkfrI pWDr qy pRbMD kIqy jfx| amloh hlky dy ivDfiek pfrlImfnI skWqr sRI sfDU isMG Drmsoq ny vI Coty sfihbjLfidaF aqy mfqf gujLrI jI nUM sLrDFjlI ByNt kridaF afpxy hlky dy ivkfs  pRfjYktF nUM pUrf krn dI mMg rWKI,ijs ivco muWK mMqrI ny sIvryjL aqy svWC jl pUrqI skImF pihl dy afDfr qy lfgU krn df aYlfn kIqf|

 

sRomxI kmytI nUM doPfV nhI hox idWqf jfvygf: BUMdV

Xmunfngr:- sRomxI akflI dl (bfdl) dy jnrl skWqr aqy sRomxI akflI dl hirafxf dy ieMcfrj blivMdr isG BUMdV ny aWj ieQy sRomxI  gurduafrf pRbMDk  kmytI dy sfbkf mYNbr amrjIq isMG mMgI dy invfs sQfn qy gWlbfq kridaF ikhf ik kFgrs ny pihlF pMjfb ivc isWKf  ivWc PuWt pfAux dI koisLsL kIqI| AuQy nfkfm hox qoN bfad hux hirafxf ivWc vWKrI sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI bxfAux dI sfijsL GV rhI hY| ies nUM hirafxf dy isWKf ny pUrI qrFH nkfr idWqf hY| AunFH ikhf ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI sQfpnf 1920ivWc afl ieMzIaF gurduafrf aYkt aDIn hoeI sI| Aus qo bfad isWKf ny dysL dI afjLfdI dy sMGrsL smyq keI sMGrsLf ivWc kurbfnIaF idWqIaF hn| sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI nUM doPfV krn dI iksy vI koisLsL nUM sihx nhI kIqf jfvygf| sqluj-Xmunf nihr dy hirafxf nUM pfxI dyx dy muWdy qy AunfH ny ikhf ik pMjfb leI pUrf Bfrq Aus dy Brf dy brfbr hY| ies leI pMjfb Auqy vI Auh hI inXm lfgU hoxy cfhIdy hn ijs qrHHF dy hor rfjF  qy lfgU huMdy hn| AunFH ikhf ik ieh mfmlf suprIm kort dy ivcfr aDIn hY| afAux vflIaF coxF ivc pfrtI gWTjoV dy sbMD ivWc AunFH ikhf ik kFgrs pfrtI nUM hrfAux vflI iksy vI pfrtI nfl gWTjoV krn qoN akflI dl iJjkygf nhI|

 

 pMQk morcf sfl 2006 nUM ‘sWqf pirvrqn’ dy rUp ‘c mnfeygf

PiqhgVH sfihb: ieiqhfsk sLhIdI joV myly dy ivckfrly idn pMQk morcy dy rUp ‘c akflI dl 1920,lok BlfeI pfrtI,sRomxI akflI dl  loNogovfl aqy idWlI sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI sFJI pMQk kfnPrMs moky sfry afgUaF vWlo ijWQy isWKI dy rfjnIqk,Dfrimk aqy smfijk  hlikaF ivc pqn leI sRI bfdl nUM ijLMmydfr TihrfAuNdy hoey jIa Br ky BMizaf igaf AuQy akflI dl loNgovfl vWlo krvfeI pMQk kfnPrMs dy BrvyN iekWT ivc gurU gRMQ sfihb dI hjUrI ivc blvMq isMG rfmUvflIaF,rvIieMdr isMG duWmxf aqy pRo[pRym isMG cMdUmfjrf ny CyqI hI qIjy PrMt  dy rUp ivc iekWTy ho ky bfdl nUM isWK Dfrimk hlikaF aqy rfjnIqk sWqf qoN dUr krdy hoey kFgrs nUM krfrI mfq dyx dy ierfdy nfl sfl 2006 nUM sWqf pirvrqn dy rUp ivc mnfAux aqy pMjfb ivc pMQk kdrF kImqF qy pihrf dyx vflI pMQk srkfr bxfAux dy rUp ivc mnfAux df aYlfn kIqf| akflI dl idwlI styt dy pRDfn qy idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI dy sfbkf pRDfn prmjIq isMG srnf ny ieMnFH afgUaF nUM bfdl nUM cfry  Kfny icWq krn aqy pMQk kdrF kImqF vflf purfqn akflI dl 1920 df akflI rfj muV ilafAux leI hr mdd krn aqy nfl rih ky sMGrsL nUM hmfieq df aYlfn kIqf|

          sRomxI akflI dl logoNvfl dy pRDfn pRo[ pRym isMG cMdUmfjrf ny isWKI ivc af rhy inGfr aqy adogqI qy icMqf pRgt krdy hoey ikhf ik idWlI isWK gurduafrf pRbMDk  kmytI dIaF coxF ivc afpxI hfr tflx leI ijvy pRkfsL isMG bfdl ny sRI akfl qKLq sfihb nUM vriqaf Aus nfl ies srvAuWc asQfn dI ajLmq nUM Zfh lWgI hY| AunFH ikhf ik hux sFJy morcy dy afAux nfl asIN  bfdl nUM rfjnIqk  aqy Dfrimk KyqrF ivco bfhr krky pMQk jmhUrI kdrF kImqf nUM muV bhfl krFgy| pRo[cMdUmfjrf ny bfdl aqy kFgrsIaF qy vrHidaF ikhf ik ieMnfH donF ivckfr gupq smJoqf ho cuWkf hY ijs kfrn sUby aMdr muWK ivroDI iDr huMidaF hoieaF vI sRomxI akflI dl bfdl vWlo asYNblI aqy jnqk qor qy jnqk msilaF nUM asrdfr ZMg nfl nhI cuWikaf jf irhf| AunFH ikhf ik hukmrfn kFgrs pfrtI vWlo lok ihWqF qoN mUMh  Pyrn  krky hI pMjfb hr Kyqr ivc pCVdf jf irhf hY aqy dysL df aMndfqf khfAuNdf iksfn krijLaf ivc jkiVaF hoieaf hY|

          akflI dl 1920 dy pRDfn rvIieMdr isMG duWmxf ny ies moky afpxy qyjL-qrfr BfsLx ivc bfdl nUM afVy hWQI lYNidaF ikhf ik AunFH ny rfjnIqI nUM vpfr bxf ky rWK idWqf hY| AunFH pMjfbIaF Kfs kr isWKf nUM apIl kIqI ik ipCly  smyN ivc pMjfb aMdr lokF dI luWt aqy iBsLtfcfr  PYlfAux vfly pRkfsL isMG bfdl nUM rfjnIqI ivco inKyV dyx qF pMjfb ‘c pMQ dI  srkfr bxn qoN koeI nhI rok skdf| AunFH  spWsLt kIqf ik AunFH dI lVfeI iksy rfjsI ahwudy jF ivakqIgq rMjsL kfrn nhI sgoN isWKI kdrF kImqF nUM bfdl ruKI Gux df Kurf Koj imtf ky pMjfb ivc shI arQF  ivc jmhUrI pMQk bxfAux df pRx hY| AunFH Bfvuk pr guWsy Bry lihjy ivc ikhf ik aWj sLhfdq dy idn hr nfnk nfl lyvfgMBIr huMdf hY pr  gurduafrf sfihb  dy iblkul sfhmxy sRomxI  kmytI vWlo dMdIaF kWZdy akflI afgUaF  dIaF vWzIaF -vWzIaF  PotoaF lgfeIaF geIaF hn| ijWQy  Auh ieMnFH dI byaklI sfbq krdIaF hn,AuQy ies gMBIr aqy afqm icMqn dy moky isWK kom df isr nIvF  krdIaF pRqIq  huuMdIaF hn| AunFH ikhf ik ieh smF rfjBfg bxfAux df nhI sgoN isWKI nUM bcfAux df hY| AyunFH ikhf ik tksfl dy muKI bfbf hrnfm isMG DuMmf ny 26 PrvrI nUM ies  sLhfdq  vflI jLmIn qy isWKf df qKLq bulfieaf hY aqy ivsLv Br  dy isWK afgU pMQk drdIaF df iekWT  hovygf| ies moky isWK kom ivc afeIaF kmjoLrIaF qy crcf dy nfl-nfl AunFH nUM rokx leI amlI kfrvfeI suLrU kIqI jfvygI|

          idWlI styt akflI dl dy pRDfn prmjIq isMG srnf ny akflI  dl bfdl dI pfrtI nUM rfjnIqI ivco KdyVn df sWdf idMidaF ikhf ik sRI akfl qKLq sfihb sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vrgIaF pMQk sMsQfvF nUM bfdl dI cuMgl ivco mukq  krvfAux df smF af igaf hY| AunFH ikhf ik hux bfdl nUM Zfhuxf aoKf nhI blik Auh qF Zihaf hI ipaf hY ikAuNik hirafxf,ihmfcl,kwlkqf aqy hux qfjLf qrIn idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI ivc Aus nUM imlI krfrI hfr qoN sfP ids irhf hY ik pMjfb dy lok vI bfdl nUM ies vfr muafPL nf krdy hoey rol ky rWK dyxgy| krnYl isMG pMjolI mYNbr sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn aqy akfl qKLq dy isMG sfihbfn nUM apIl kIqI ik Auh gurU sfihbfnf df zr mMndy hoey afpxI aMqr afqmf dI afvfjL nUM suxdy hoey iswKI prMprfvF df Gfx krn ‘c mdmsq pRkfsL isMG bfdl nUM nWQ pfAux|

idWlI dI isWK isafsq ivc iPr afeI grmI

nvIN  idWlI:- idWlI dI isWK isafsq afAux vfly idnF ivc kfPI  grmfAuNdI  njLr af rhI hY| idWlI dI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF nUM lY ky cWlI srgrmI nUM lY ky muV prmjIq isMG srnf nUM pRkfsL isMG bfdl dI cuxoqI df mfmlf joLr PVdf jf irhf hY| kmytI coxF nUM  lY ky nvyN  smIkrn bxn lWgy hn| pMjfb srkfr dI isWDI dKlaMdfjIL coxF dorfn hox dI gWl hux AuWTx  lwgI hY| iek hPqf pihlF hoeIaF coxF nUM lY ky  idWlI akflI dl aqy bfdl dl hux afhmo sfhmxy hn|

          idWlI gurduafrf coxF ivc bfdl kYNp dI hfr nUM pMjfb ivDfnsBf coxF dy BwivK dy sMdrB ivc vyiKaf jf irhf hY pr ieQy idWlI  gurduafrf pRbMDk kmytI dy ijMnfH pMj mYNbrF ny bfdl dl qoN vWK hox df aYlfn  kIqf sI AunFH ivco cfr rijMdr isMG, qrnjIq isMG nfgI, sLrn isMG aqy hrPUl isMG pihlF qoN hI bfdl kYNp qoN vWK vWK cWl rhy sn pr bKsILsL isMG  rohnI ny avqfr isMG ihWq nfl afpsI mqByd kfrn  afpxy afp nUM bfdl dl qoN vWK kr ilaf sI| ies vyly bfdl dl aqy kFgrsI pWKI idWlI akflI dl afhmo sfhmxy KVy hn|

          ies dorfn bfdl dl dy idWlI XUint dy pRDfn avqfr isMG ihWq ny iek ibafn ivc prmjIq isMG srnf aqy pRo[ drsLn isMG dy AunFH ibafnF dI sKq aflocnf kridaF ikhf ik  jo vI srnf aqy pRo[ drsLn isMG ny afpxy ibafn ivc ikhf hY,Auh dWsx ik kI ieh AunFH dy jLmIr dI afvfjL hY| idWlI isWK sMgqF qoN srnf ny votF lYky AunFH dIaF BfvnfvF nfl iKlvfV kIqf hY| srnf ny nF qF gurU Gr dI aqy nf hI sMgq dI syvf kIqf hY qy nf hI iswiKaf adfiraF dI ibhqrI leI kuJ kIqf hY| AunFH ikhf ik srnf ny afpxy Brf nUM pRDfn bxfAux dI cfl cWl ky ieh kfrf kIqf hY aqy amirMdr isMG nfl imlky aqy pMj kroV rupey Krc ky afpxy Brf nUM pRDfn bxfieaf hY| srnf ny sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI nUM  nIvF ivKfAux dI koisLsL kIqI hY|AunFH ikhf ik akfl qKLq sfihb dy jQydfr nUM cfhIdf hY ik srnf,pRo[ drsLn isMG aqy kYptn amirMdr isMG dy kfrnfimaF nUM vyK ky AunFH nUM sRI akfl qKLq sfihb qy qlb krky qnKfhF lgfAux|

vWzI DI dI mrjIL nfl ivafh krvfAux qy ipE ny Aus smyq 4 DIaF dI jfn lY leI

ieslfmfbfd:- pfiksqfn dy pMjfb sUby ‘c iek ivakqI ny afpxI vWzI DI vWlo afpxI mrjIL nfl ivafh krvfAux qy guWsy ivc af ky afpxIaF 4 DIaF dI glf vWZ ky hwiqaf kr idqI| afpxIaF DIaF dI Aus vyly glf vwZ ky hwiwwqaf kr idqI jdoNAuh suWqIaF peIaF hoeIaF hn| aYs[aYs[pI  muKqfr iekbfn ny ikhf ik njLLIr ny 25 sflf sB qoN vWzI DI muWkds bIbI nUM shuirE bulf ilaf| sfiraF ny iml ky rfq df Kfxf KfDf aqy jdoN sfrIaF kuVIaF so geIaF qF Aus ny qyjL hiQafr nfl sB dy isr DV qoN vWK kr idWqy| itWkf ny ikhf ik njLIr dIaF kuafrIaF kuVIaF dI Aumr 6,10aqy 12 sfl sI| Aus nUM zr sI ik ikqy Auh vI afpxI vWzI BYx dy nksyL kdmF qy nf cwlx|

 

dosILaF dI pusLq pnfhI krygI puls dy hosly psq

jlMDr:- ijLlf pRIsd mYNbr suKivMdr isMG suKF dI kuWtmfr dy dosL ivc PgvfVf dy Aup puls kpqfn aqy do Coty QfxydfrF smyq 3 mulfjLmF nUM muWaql kr dyx dy puls aiDkfrIaFdy PYsly  nfl ivBfg dy aiDkfrIaF qy krmcfrIaF hI nhI sgoN afm lokF ivc vI ieh crcf iCV peI hY ik hux srkfrI nokrI aijhy lokF dy rihmo-krm AuWpr hI inrBr ho ky rih jfvygI| inrpWK rih ky eImfndfrI qy DVWly nfl kMm krn dy srkfrI aiDkfrI dy idn puWgdy jf rhy hn| ivBfg dy ies PYsly nfl puls df mnobl izWgygf nhI blik pihlF hI isafsI afDfr AuWpr vMzIaF ivc peI puls aPsrsLfhI nUM hor  inrbl qy afsLrq bxf ky rWK dyvygI| puls ivBfg df iek sInIar aiDkfrI kih irhf sI ik aijhIaF GtnfvF puls dy mukMml rfjsIkrn vl sfnUM DUh iljfx df hI sUck hn| sUqrF muqfbk PgvfVf puls aqy suWKy ivckfr hoey JgVy dI Gtnf dI jFc kr rhy  afeI[jI jlMDr,hrdIp isMG iZWlo ny 35-40 gvfhF dy ibafn irkfrz kIqy aqy sBnF ny hI  ieh ikhf ik ijLlf pRIsLd mYNbr s[suWKf ny puls  krmcfrIaF nfl durivvhfr kIqf aqy BVkfht pYdf kIqI| jd ies sbMDI afeI[jI s[iZWlo nfl gWlbfq kIqI geI qF AunFH df kihxf sI ik mY qF puls vWlo qfkq dI vfDU vrqo kIqy jfx dy qWQ sfhmxy afAux qy kfrvfeI krn dI isPfrsL kIqI hY pr nfl hI AunFH spWsLt kIqf ik AunfH ny suWKy nUM Aus vWlo puls nfl kIqy JgVy qy durivvhfr dI Gtnf dy dosL ivc brI nhI kIqf|

          AunFH ikhf ik suWKy ivruWD bfkfiedf kys drj hY qy Aus dI vWKrI pVqfl kpUrQlf puls vWlo kIqI jf rhI hY| puls dy vWzy ihWsy ivc ies Gtnf nfl hlcl ijhI mcI hoeI hY| keI aiDkfrI kih rhy sn ik iek tI[vI cYnl vWlo ies sbMDI pWK pUrI iek pfsV qor qy pRsfrq krnf nYiqkqf dy Ault hY| nf ies pRsfrx ivc koeI gvfh idKfieaf aqy nf hI iksy puls aiDkfrI df pWK hI pysL kIqf igaf|

 

pfiksqfnI bWcf alqfP PrIdkot jylH qoN mfn-snmfn nfl rvfnf

PrIdkot:- nfsmJI ivc srhWdI inXmF dI AulMGxF krn ipWCo vfhgf srhWd qy BfrqI bI[aYs[aYP vWlo PVy jfx qy iPr PrIdkot dy bfl suDfr  Gr ivc Byjy jfx sdkf ipCly kfPI  lMmy arsy qoN afpxy pirvfr dI  judfeI df sMqfp Bog rhy alqfP sfh dIaF afpxy vqn pfiksqfn jfx dIaF afsf Aus vyly pUrIaF ho geIaF jdo aWj izptI kimsLnr sRI aolK syLKr ny Aus nUM BfrqI pRIq dI rIq inBfAuNidaF qohPy,miTafeI aqy suLB kfmnfvF dy ky vfhgf srhWd leI  rvfnf kr idWqf| ies moky ijLlHf smfijk surwiKaf aPsr hrpfl isMG vI hfjLr sn| ies moky alqfP ny ikhf ik Aus ny sRI aMimRqsr sfihb ivKy sRI hirmMdr sfihb ivKy mWQf tykx dI suWKxf suWKI hY ies leI muV Bfrq leI vIjLf lY ky sRI hirmMdr sfihb dy drsLnf leI afvygf| vrnxXog hY ik alqfP sLfh nUM glqI nfl BfrqI srhWd aMdr pRvysL krn qy bI[aYs[aYP vWlo PVy jfx ipwCo bIqI 28 agsq 2002 nUM  jd ies bfl suDfr Gr ivc Byijaf igaf Aus vyly ies dI Aumr lgBg 13 sfl sI| ies moky qy alqfP sLfh ny  Bfrq srkfr rfj srkfr aqy ijLlyH dy izptI kimsLnr  vWlo Aus dI vqn vfpsI leI kIqy gey AuprfilaF dI sLlfGf kridaF ikhf ik ies bfl suDfr ivcly suWcjy pRbMDF sdkf AusnUM iksy iksm dI idWkq df sfhmxf nhI krnf ipaf aqy ieQy rih ky Ausny bhuq kuJ iswiKaf| ijAuN hI ivsyLsL vfhn  alqfP sLfn nUM lY ky vfhgf bfrzr  leI rvfnf hoieaf qF alqfP sBnF nUM hwQ ihlf ky alivdf kihMdf hoieaf afpxy vqn vfpsI leI clf igaf|

akflI  rfjnIqI-2005 kI KWitaF kI guafieaf

lyKk:drbfrf isMG kfhlo

sfl -2005 dy GtnfkRm dy sMdrB ivWc jykr pMjfb dI rfjnIqI  qy ghu nfl Jfq mfrI jfvy qF BUqkfl dI qrFH ies qy isWK rfjnIqI pUrI qrFH  hfvI aqy pRBfvI njLr afAuNdI hY| ievyN hI ies vryH dy GtnfkRm dy sMdrB ivc jykr pMjfb dI isWK rfjnIqI qy zUMGI njLr mfrI jfvy qF sRomxI akflI dl bfdl dy suprImo pRkfsL isMG bfdl ies dy byqfj bfdsLfh vjoN ivcrdy njLr afAuNdy hn| isWqm dI gWl qF ieh hY ik 80sfl dI vzyrI Aumr df ieh sLKs ajokI Bfrq rfjnIqI aMdr iek anoKf rfjnIqk lIzr hY jo Bfrq aMdr iek mfrsLl isWK kom aqy pMjfbaq nfl sbMDq  dsMbr 14, sMn 1920 ivc hoNd ivc afeI rfjnIqk pfrtI sRomxI akflI dl dy pUrI qrFH pRBfvsLflI aqy dmdfr afgU vjoN kfiem hY| aYnI pRoZ  Aumr ivc mukMml rUp ivc rfjnIqk qor qy cyqMn aqy gqIsILl rihxf koeI Kflf jI df vfVf nhI, iek adBuq ikRsLmf hI ikhf jf skdf hY jo iek  rfjnIqk ivakqI aqy rfjnIqk pfrtI dI amUl pUMjI aKvfAuNdI hY| bfdl ajy vI aYsf axQwk nyqf hY jo pMjfb dy iek kony qy dUsry kony qWk  jf ky rfjnIqk smfgmF ivWc isLrkq krky vfps afAux dI AUrjf rWKdf hY| pMjfb dI isWK rfjnIqI aMdr kuJ hor vI akflI guWt aqy ieMnFH dy nyqf ivcr rhy hn,lyikn Auh sRomxI akflI dl bfdl aqy sRI bfdl snmuWK aiq boxyy ivKfeI idMdy hn| sfbkf pMjfb ivDfnsBf spIkr  rvIieMdr isMG dI agvfeI vflf sRomxI akflI dl 1920 aYNvyN nF df hI akflI dl rih igaf hY,ies df nf koeI BwivKI pRogrfm hY aqy nf hI  koeI jnqk afDfr hY| BUq ivWc ieh aksr pMjfb dy muWK mMqrI kYptn  amirMdr isMG dI bolI  boldf irhf hY pr kYptn sfihb ny BFp ilaf ik ieh dl iek kfgjIL syLr qoN vWD  qoN kuJ nhI hY AunFH ies dI QF idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI nUM qrjIh dyxI afrMB idWqI| sRomxI akflI dl dy nfrfjL nywqfvF dy  jmGty  qoN vWD kuJ  nhI ik  jo sRI pRym isMG cMdUmfjrf dI agvfeI  ivWc cl irhf hY| ies df vI koeI pRBfvsLflI jnqk afDfr nhI hY iPr vI ieh pMjfb aqy iswKf nfl sbMDq sjIv ltkdy msilaF nUM pRiqk aqy rfsLtrI pWDr qy AuTf ky afpxI hfjLrI  lvfAuNdf rihMdf hY| pMjfb aMdr sfbkf aYm[pI sRI aiqMdrpfl isMG df sRomxI akflI dl ieMtrnYsLnl, BfeI dljIq isMG ibtU df sRomxI Kflsf dl, zf[jgjIq isMG cohfn dI Kflsf rfj pfrtI, sRI jsvMq isMG df srb ihMd sRomxI akflI dl afid sLKLsIaqF aqy sKLsI suafrQF nfl bWJy  Coty -Coty rfjnIqk sMgTn hn jo isWK rfjnIqI  dI muWK Dfrf nfl juVn dI QF BfrU sRomxI akflI dl bfdl dI lIzrisLp dI aflocnf vWl ruicq rihMdy hn| ieMnFH ivco qfkqvr aqy pMjfb dIaF kuJ pfktF ivc pRBfvsLflI rsUK aqy hmfieq rWKx vflf sRomxI akflI dl aMimRqsr hY| ies dy afgU sRI ismrnjIq isMG mfn nUM sMn 1989-90 ivWc isWK kom ny afpxf afgU mMn ilaf sI| lyikn lIzrisLp dIaF vWzIaF GftF krky Auh  ieh ruqbf bhuq jldI guaf bYTy| iPr vI sRI mfn aqy Aus df dl isWKf dy,pMQ aqy pMjfbIaF dy ihWqf dy hmysLf Tos muWdy AuTfAux dI nIqI qy cldy  hn aqy ies nfl kdy smJoqf nhI krdy| pr sRI mfn df sB qoN vWzf duKFq ieh hY ik AunFH dIaF lIzrisLp dIaF GftF krky lok AunFH nfl nhI juVdy| ies sfl mfGI dy purb smyN AunFH dy rojLf mfrv dInf kFgV qoN lY ky mukqsr  sfihb qWk  isWKI,isWKI insLfinaF dI cyqnf,isWK nojvfn  nUM nisLaf qoN qobf krn dy muWdy AuTfey| pMj sLhIdI  kfnPrMsf kIqIaF| sMq jrnYl isMG iBMzrfvflF  nUM sLhId krfr dyx ivc muWK rol adf kIqf| kFgrs vWlo muV awqvfd df KoP pYdf krn dI nIqI df ivroD kIqf| isWKf dy ihWqF dI rfKI bIbI mnjoq kor muhflI qy JUTy kys pfAux ivruWD rfsLtrpqI  aqy mfnv aiDkfr afXog qWk phuMc kIqI| sRomxI kmytI dI sfbkf pRDfn bIbI jfgIr kor df mwuidaf afDfrq ivroD jfrI rwiKaf| 23 nvMbr nUM Aus nUM muV pRDfn nf cuxnf ieh dl afpxI vWzI pRfpqI smJdf hY| ies nfl aMdr isWK aqy pMjfbIaF nfl juVy kuJ vDIaf afgU hn ijvyN jnrl skWqr jQydfr crn isMG luhfrf,BfeI rfm isMG,pRo[ jgmohn isMG,iksfn ivMg dy sRI sqnfm isMG bihrU aqy XUQ afgU virMdr isMG mfn afid| jQydfr luhfrf ny sRI mfn dI ies sfl 78-rojfH jylH Xfqrf smyN afpxI pfrtI dI agvfeI suWcjy ZMg nfl krn df sPl aqy  vDIaf sbUq idWqf| ies dl ivWc pMjfb dI isWK rfjnIqI aMdr qfimlnfzU dI drfvV rfjnIqI vFg sRI krunfinDI dI zI[aYm[ky pfrtI dy mukfbly sRI rfmcMdrn aqy hux bIbI jYlilqf dI agvfeI vflI aMnf zI[aYm[ky vFg sRomxI akflI dl bfdl mukfbly KVfH hox df mfdf aqy dm-Km hY bsLrqy ieh afpxI lIzrisLp dy qor-qrIikaF ivWc ivhfrk aqy  ienklfbI qbdIlI ilafvy|

          ijs isWKI nfmk inrMqr smfijk,afriQk,aiDafqimk aqy rfjnIqk ienklfb df bUtf pMjfb dI pivWqr DrqI qy isWKf dy pihly sRI gurU nfnk dyv jI ny lwgfieaf Auh dUsry no gurUaF dIaF aduWqI kurbfnIaF aqy AuWcqm cirWqr sdkf amr vyl dI qrFH vwDdf PuWldf igaf| smyN anusfr ies ny jIvn dy hr soLBy aqy rfjnIqI nUM pRBfivq krnf afrMB idWqf| pMjfb aqy afs pfs dy ielfikaF ivWco ijWQy jfbr muglsLfhI nUM jVoH puWt ky rWK idWqf,syLry pMjfb mhfrfjf rxjIq isMG dI agvfeI ivc iek qfkqvr Drm-inrpWK isWK rfj sQfipq kIqf,AuQy dysL ivco aMgryjL nUM kWZx leI 80 pRqIsLq kurbfnIaf idWqIaF| sMn 1947 aqy sMn 1966 ivWc pMjfb dI vMz Aupr ajoky pMjfb dI rfjnIqI qy isWK rfjnIqI  lgfqfr pRBfvI hY| ies df Tos sbUq sMn 1966 qoN hux  qWk sfry muWK mMqrIaF df isWK hoxf hY BfvyN Auh kFgrs jF akflI dl nfl sbMDq hox| pMjfb dI rfjnIqI qy ajoky sMdrB ivWc pRBfvI hox df muWK sRoq 15 nvMbr 1920 nUM sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI aqy 14 dsMbr 1920 nUM sRomxI akflI dl vjoN Dfrimk  aqy rfjnIqk  sMsQfvF  dI sQfpqI hY| ieMnFH dI hoNd AuprMq iek ivhfrk  rUp ivWc mYQymYtIkl  PfrmUlf eIjfd hoieaf hY jo isWK nyqf jF bVf sRomxI kmytI qy kfbjL hovygf AuhI isWKI rfjnIqI df sLfh-svfr rhygf| isWK rfjnIqI  nUM pMjfb  rfjnIqI qy pRBfvI bxfAux leI pMQk eyjMzy qoN ielfvf isWK PlsPy anusfr dUsry DrmF vrgf rfjsI ivcfrF dy lokF nfl pMjfb,pMjfbI,pMjfbIaq aqy smfijk iensfP dy afDfr qy qflmyl rWKxf,isWK afgU df AudfrvfdI hoxf jLrUrI hY| isWK afgU  nUM isWK Drm aqy rfjnIqI dy sumyl df igafn aqy ies nUM aml ivc sMBflx df qjrbf vI byjoV hoxf cfhIdf hY| bfbf KVk isMG aqy mfstr qfrf isMG ieMnFH guxf krky hI isWK rfjnIqI dy sLfh-svfr bxy sn|

          pMjfb aMdr isWK rfjnIqI dy pRBfv krky hI kFgrs vrgI eykfiDkfrvfdI pr sYkUlr khfAux vflI pfrtI pMjfb dI sWqf qy kbjyL leI  ies ivc dKlaMdfjIL krdI rihMdI hY| sWc qF ieh hY ik  pMjfb ivWc DWVlydfr kFgrs muwK mMqrI akflI ipCokV vfly rhy hn ijMnFH ivWc sRI pRqfp isMG kYro, igafnI jYl isMG,sRI byaMq isMG aqy kYptn amirMdr isMG sLfml hn| kYptn sfihb ny isWDy-aisWDy  ZMg nfl sRomxI kmytI qy sRI kYro vFg kbjLf krn dy hWQkMzy vrqy,vWKrI gWl ieh hY ik hmysLf nmosIL pWly peI| ies sfl  pMjfb aMdr jy kFgrs rfjnIqI qy  iDafn mfiraf jfvy qF ies nUM DWVly nfl isWK rfjnIqI krdy vyiKaf igaf| ies ny vWzy pYmfny qy isWKI purb mnfey,Dfrimk styjF qoN nnkfxf sfihb (pfiksqfn) qWk pflkI  Xfqrf df  afXojn  sRI prmjIq isMG srnf  nfl iml ky kIqf| sRomxI akflI dl  aqy isWK  sMsQfvF nUM  kmjoLr krn  aqy akflI lIzrisLp Puwt aqy KrIddfrI dI nIqI jfrI rWKI| ies dI qfjIL imsfl ivDfiek  gurpIRq isMG kFgV nUM lMbI rYlI vyly kFgrs ‘c sLfml krnf hY| ivDfnsBf ivc awqvfd dy muWdy qy bihs vI iesy nIqI df ihWsf sI| lyikn sRomxI akflI dl dI idEkWd aqy dUr-adysL bfdl lIzrisLp ny kFgrs pfrtI aqy  kYptn sfihb  dy nWk ivWc dm  kr rWiKaf hY| sRomxI kmytI  qy bfdl df pUrf  eykfiDkfr kfiem hY | sfl 2006 ivDfn sBf coxF dI iqafrI df sfl  hox krky rfjnIqk  dUr-aMdysIL ivKfAuNdy  AunFH ivvfdgRsq sfbkf pRDfn  bIbI jgIr kor dI QF sfP-suQrI sLvI vflf inmfxf afgU avqfr isMG pRDfn Qfp idWqf qF ik kFgrs aqy  ivroDI akflI guWtF nuM aYsf muWdf nf iml sky| ievyN sLihrI sMgq nUM sRI srnf rfhIN pRBfivq krn df kYptn  sfihb df mnsUbf vI TuWs kr idWqf|

          sRomxI akflI dl dI qfkqvr rIV dI hWzI  jnqk afDfr vfly nyqf  sRI bfdl dy sihXogI hn jd ik kYptn sfihb dI tIm ivWc aYsy nhI hn| ieMnFH ivc iemfndfrI dy puMj aqy afriQk mfmilaF dy mfihr kYptn kMvljIq isMG,dilqf dy GWt igxqIaF dy msIhf jQydfr syvf isMG  syKvF,hMZy hoey jnqk afgU suKdyv isMG ZINzsf,sRI inrml isMG kfhlo,blivMdr isMG BUMdV,anusuicqaqy grIbF dy afgU sRI goibMd isMG kFJlf ,DWVlydfr jQydfr qoqf isMG aqy iskNMdr isMG mlUkf sLfml hn| ieMnFH ny ies sfl akflI dl mjLbUq krn leI hr pWDr qy jlsy-jlUs rfhIN kFgrs srkfr dIaF ivkfshIx nIqIaF ivruWD lfmbMdI  jfrI rWKI|ies sfl isWK rfjnIqI dI pMjfb vWl mhWqvpUrn  gWl ieh rhI ik aWg  Pukx vflf afgU sRI bfdl df puWqr suKbIr isMG bfdl iek qfkqvr aqy gqIsILl nyqf vjoN AuBiraf| sMsd aMdr Aus ny XU[pI[ey srkfr nUM nfnfvqI kimsLn dI  irport aqy pMjfb  mfmilaF bfry Gyiraf jd ik pMjfb ivc kYptn  sfihb aqy  Aus dI kFgrs srkfr nUM sjIv muWidaF  qy GyiraF| Aus dy sMjIdf aqy pRBfvsLflI afgU AuBrn bfry sRI ZINzsf ny spwsLt kr idWqf ik  suKbIr df sRI bfdl df puWqr hoxf Aus dI  Xogqf jF aXogqf nhI aKvf skdI| jy Auh afpxI kfblIaq dy blbUqy akflI afgU bxdf hY qF insLicq qor qy bxy|

          suKbIr bfdl ny XUQ akfl dl  ivWc nvIN rUh  PUk ky  ies sfl hrsuiKMdr bfdl,rvIkrn kfhlo, brijMdr brfV ,gurpRIq BWtI  brgy nojvfn afgU pYdf kIqy hn| gurdfspur  ijLlyH ivWc  rvIkrn kfhlo ny 11 hjLfr  nojvfn  BrqI krky imsfl pYdf kIqI hY| Auh afDuink  kMipAUtrIikRq nsLf rihq  isWK nojvfn akflI  dl aMdr  BWivKI rfjnIqI  jMg leI BrqI krn  df tIcf rWKdf hY | pMjfb aMdr  isWK stUNzYNts  PYzrysLnF vI jfgrUk  ZMg nfl  kMm kr rhIaF hn |BfvyN  isWK rfjnIqI  dy byqfj  bfdsLfh  bxn nfqy  sRI bfdl df aglIaF ivDfnsBf coxF bfad coQI vfr pMjfb dy muWK mMqrI bxn dy afsfr pYdf  ho rhy hn pr ikMnf cMgf hovy  jy vWK -vwK  guWtF  dy afgU iswK isDFqF  qoN syD lYNdy KWbIaF  vFg iekWjut  ho ky ijvyN  Auh pWCmI bMgfl  ivWc ipCly 28sflF qoN kfbjL hn, pMjfb aMdr  lMmf smF suWaC ivkfsmeI aqy jvfbdyh rfj dyx leI iqafr ho jfx| kfsL koeI isWK nyqf isWK rfjnIqI  nUM pMjfb aMdr iek insLfn aqy iek ivDfn qihq lfmbMd kr sky jF iPr isWK rfjnIqI  aYsI jugq bxf sky|

suKbIr vWlo kFgrs nUM qkVf Jtkf, iek  hjLfr  kFgrsI akflI dl ‘c sLfml

cMzIgVH:- sRomxI  akflI dl dy jnrl skWqr qy mYNbr pfrlImYNt suKbIr isMG bfdl ny aWj kFgrs nUM qkVf Jtkf idMidaF ieko hWly ivc hjLfrF kFgrsIaF nUM pfrtI ivc sLfml kr ilaf| ies qrfH akflI dl ny lMbI rYlI ‘c kFgrs vWlo akflI smrQk ivDfiek gurpRIq isMG  kFgV nUM qoVn df QoVyH hI idnF aMdr kYptn amirMdr isMG nUM krfrf jvfb idqf hY| kFgrs pRDfn sLmsyr isMG dUlo dy pRBfv vfly ropV qy  afs-pfs  dy KyqrF nfl sbMDq hjLfrf  kFgrsI nyqf qy vrkr aWj akflI dl  ivc sLfml hox leI klgIDr invfs  ivc phuMcy| suKbIr isMG bfdl ny ieMnFH nUM Kud isropoy dy ky pfrtI ‘c sLfml kIqf|

          ies moky pRYsw kfnPrMs  nUM sMboDn  kridaF suKbIr ny dfavf kIqf ik ieh qF aWj suRrUafq hI hY qy sfl 2006 ivc kFgrs dy vWzy-vWzy QMm izWgx vfly hn| AunFH dfavf kIqf ik 15 kFgrsI ivDfiekF df vI AunFH nfl sMprk hY qy nvyN sfl ‘c jUn-julfeI qwk vWzy-vWzy isafsI  Dmfky hoxgy| aWj kFgrs CWz ky akflI dl ‘c sLfml hox vfilaF ivc 81 srgrm nyqfvF dy nF sLfml hn| ieh sfry afpxy hjLfrF smrQkF sihq cMzIgVH phuMcy hoey sn|

          suKbIr ny kFgrsIaF nUM pfrtI ‘c  sLfml krn mgroN svflF dy jvfb idMidaF AunFH ikhf ik ‘hMkfrI rfjy’df rfj cWl irhf hY,ijs kol afm lokF leI qF kI blik afpxI pfrtI dy vrkrF qy afgUaF nUM imlx df vI smF nhI| AunFH ikhf ik amirMdr isMG sImq lokF dy Gyry ivc rihMdy hn| AunFH dy do iqMn chyqy afdmI srkfr clfAuNdy hn|AunFH ikhf ik ies kfrn kFgrs lokF nflo tuWt rhI hY qy akflI dl lokF nfl juVI hoeI pfrtI hY,ijs krky  kFgrsI inrfsL ho ky akflI dl ivc afAuxf suLrU kr rhy hn AunFH ikhf ik hryk ijLlHf kFgrsIaf ivc inrfsLf hY| AunFH iek pRsLn dy AuWqr ‘c ikhf ik muWK mMqrI ahudy dy AumIdvfr pRkfsL isMG bfdl hI hn qy agly 20sflF qk rihxgy| AunFH amirMdr Aupr  ivkfs kMmf bfry ivDfnsBf ivc bihs qoN BWjx df dosL vI lfieaf| lMbI rYlI bfry AunFH ikhf ik sQfnk lok bhuq GWt sn| AunFH amirMdr isMG nUM cuxoqI idwqI ik jy Auh sLkqI drsLn dyKxf cfhuMdy hn qF moqI bfg sfhmxy rYlI rWKx qF akflI vI smfnqr rYlI krky afpxI sLkqI  idKfAuxgy|

 

akflIaF kol votF mMgx leI  koeI muWdf nhI CWzFgy: Tykydfr

jlMDr: pMjfb dy sfry  msly hWl krky aqy pMjfb nMU ivkfs dIaF lohF qy ilaf ky sRomxI akflI dl bfdl kol koeI aijhf muWdf nhI  CWzFgy ,ijs nMU lY ky Auh lokF kolo votF mMg skx| ieh gwl vx ivBfg pMjfb kfrporysLn dy cyarmYn qy mojUdf ivDfiek hrijMdr isMG Tykydfr ny  gWlbfq kridaF khI| sRI Tykydfr ny ikhf ik akflI dl kol ies smyN vI asl ‘c koeI muWdf nhI hY| nf AunFH kol koeI Dfrimk muWdf hY aqy nf hI koeI rfjsI,Auh hvf ivc hI zFgF mfr rhy hn| AunFH ikhf ik akflIaF df pMjfb pRqI kdy koeI stYNz nhI irhf| jdoN AunFH dI pMjfb ‘c srkfr sI AudoN AunfH nUM pMjfb df koeI mslf cyqy nhI afieaf,pr jdoN Auh sWqf qoN lwQy sn qF AunFH nUM pMjfb dI icMqf ho geI qy pMjfb dy msly Xfd af gey| AunfH ikhf ik akflI dl ny hmysLf hI pMjfb dy ihWqf nUM njLraMdfjL krky afpxy ihWqf nUM aWgy rwiKaf| bfdl dy rfj ‘c hoeI  kurWpsLn nUM pMjfb  df bWcf-bWcf jfxdf hY pr  jd pMjfb  dy muWK mMqrI kY[amirMdr isMG ny bfdl dy Aus dy sfQIaf dI kurpWsLn jWg-jfihr  krn dI muihMm ivWZI qF ieMnFH rolf pf idWqf ik Auh akflIaF ivruWD bdly dI Bfvnf nfl kMm kr rhy hn|

          s[Tykydfr ny sRomxI akflI dl dy jnrl skWqr qy lok sBf mYNbr sRI suKbIr isMG bfdl dy ies dfavy nUM KoKlf krfr idWqf ik kFgrs dy 15-20 ivDfiek AunFH dy sMprk  ivc hn| sRI suKbIr buKlfht ‘c af ky hI aijhI ibafnbfjIL kr  rhy hn| AunFH ikhf ik kFgrs df koeI vI ivDfiek akflIaF nfl kdy vI nhI jf skdf ikAuNik sB nUM pqf hY ik akflI dl df ipCly smyN ‘c rol kI irhf hY| AunFH ikhf ik  kFgrsI ivDfiek nhI sgoN akflI dl dy lIzr kFgrs vWl af rhy hn| sRI Tykydfr ny akflI lIzrF dy ieMnFH dosLf nUM bybuinafd dwisaf ik muWK mMqrI kY[amirMdr isMG dubeI ivc isrP sYr krn hI gey sn| AunFH ikhf ik  kY[amirMdr isMG ny dubeI dIaF bhuq sfrIaF  kMpnIaF nUM pMjfb ivc srmfieaf lfAux lfAyux leI rjLfmMd kIqf hY,ijs nfl pMjfb dI kfieaf-klp hovygI| sRI Tykydfr ny ikhf ik jdoN dI muWK mMqrI kY[amirMdr isMG ny sWqf sMBflI hY AuNdo qoN hI pMjfb ivkfs dIaF bulMdIaF vWl viDaf hY|

luiDafxf ‘ c cVHdy sfl qoN cl rhI akflI dl dI iKWcoqfx qy DVybMdI hux sfrIaF hWdF-bMnyH tWp geI

 luiDafxf(qijMdr isMG):- vrHf lMG  irhf hY pr sRomxI  akflI dl dI DVybMdI qy isafsI  kfto-klys cVHdy sfl qoN lY ky Kqm hox vfly idnF  ivc kuJ Gtx dI bjfey vwDdf hI jf irhf hY| ieh klys Lqy DVybMdI luiDafxf ‘c koeI nvIN gWl nhI| ieh keI sflF qoN cilaf af irhf hY pr jo  ies lMG rhy sfl ivc DVybMdI dy jlvy dyKx nUM imly hn,Aus bfry jy cVHdy sfl qoN lY ky  aWj qwk motI ijhI njLr mfrI jfvy qF ieh DVybMdI pihlf luiDafxf dy iqMn akflI dl dy soLrf ‘c cldI sI,jo ik pfrtI pRDfn ny mokf sMBfl ky iqMnf syLrf nUM ieko Gft qy pfxI iplf ky kuJ sLFq kr idwqf sI pr kuJ smyN bfad hI ieMnFH syLrF ‘co iek do ijLlHf jQydfr bxn nfl TMzI hoeI DVybMdI iPr DuKx lWg peI BfvyN pfrtI dy komI pRDfn qy bfkI  dy do akflI syLrF nUM pfrtI df mIq pRDfn bxf idWqf sI pr iek DVy dy vrkrF ny ijLlHf jQydfr nUM pRDfn mMnx qoN iek qrFH nfl sfP nFh kr idqI| iPr DVybMdI qy iKWcoqfx Aus vyly  luiDafxf ‘c hor vWD geI qy do DVy afhmo-sfhmxy af gey| jdoN XUQ ivMg dy komI pRDfn s[iZWlo qy sfbkf mMqrI  s[grcf ny mfn dl dy ijLlHf pRDfn qy sRomxI kmytI dy mYNbr nUM sRomxI akflI dl ivc suKbIr isMG bfdl dI agvfeI ivc sLfml krvf idWqf| ies smfgm ivc iqMn syLr idKfeI nf idqy qy Ausy idn qoN luiDafxf ivc Gusr-musr hoxI suLrU ho geI pr komI pRDfn XUQ ivMg ny mfn dl nUM CWz ky afey s[bYNs dy Coty Brf koNslr bYs nUM luiDafxf sLihrI XUQ ivMg df pRDfn inXukq kr idWqf| ieh inXukqI df mfmlf isry cVH ky luiDafxf dy akflIaF dy boilaf pr s[iZWlo qy s[grcf qy AunFH dy sfQI pRDfn bYNs nUM pRDfn sPl bxfAux qy glI-glI, muWhly snmfn krvf ky afpxI sfK jLrUr pYdf kr leI| luiDafxf ivc  kYptn srkfr ivruWD meI dy mhIny rWKy izptI kimsLnr dy dPqr aWgy Drny ‘c bYNs BrfvF ny Coty bfdl dI luiDafxf afmd nfl isr qoN lY ky pYrF qk joLr lgf ky kfrF-skUtrF dy kfPly ‘c igWl vflI nihr qoN lY ky Drny ‘c puWjxf qy afpxI PV bfry Coty bfdl nUM idKfAuxf qy dUsry DVy dI bolqI bMd krnf sI| luiDafxf ‘c iek vfrI XUQ ivMg dy iek DVy ny Coty bfdl dI luiDafxf afmd leI  aWzIaFcuWk ky joLr lgfieaf sI pr ivroDI  Kymy ny aYn moky qy Coty bfdl dI PyrI rukvf ky AunFH dIaF afsF qy pfxI PyiraF sI|

          ieQy hI bs nhI ipCly mhIinaF ivc nfnfvqI irport dy nsr hox qy sRomxI akflI dl ny idWlI ivc iensfP rYlI rWKI sI pr luiDafxf dy ijLlf jQydfr qy hor afgUaF ny iek cfr mYNbrI  kmytI bxf idqf ijs df rolf vI keI idn ipaf aqy Kuwlf cYlMj qy Aus kmytI dy dUsry iDr ny vyKIey AuDyV ky AunFH nUM KyrUM-KyrUM kr idWqf aqy aWz-aWz mIitMgf krky afpxf rfg alfipaf| BfvyN aWlg ho ky kIqIaF mIitMgf df nfl hI Bog pY igaf| iesy dorfn koNslr bYNs df ngr ingm dy mulfjLmF nflo kfto-klysL ivc isr cVH ky boilaf| ieMnFH idnF ivc dMgf pIVqF ny afpxy gruWp bxf ky DVybMdI dy KuWly drsLn krvfey| ieMnHF idnF ivc idWlI qoN pfiksqfn jfx vflI sony dI pflkI nUM luiDafxf dy iek DVy ny aWKf ivc ivCf ky svfgq kIqf, dUjy ny pfsf vWtx dI ibhqrI smJI aqy ies sfl dy afKrI mhIinaF ‘c kYptn kMvljIq isMG PyrIaF vI  ieMnFH dy iek DVy nUM iqwKI sUl vFg cuWBIaf| iPr luiDafxf df kuJ TMzI hvf clx bfry gwl qusI sI aqy sRomxI akflI dl dy komI pRDfn s[bfdl ny sLihrI isWK nUM mfx dyx leI jQydfr avqfr isMG mwkV nUM sRomxI kmytI df pRDfn bxfieaf sI pr ieh jQydfr mWkV df snmfn qy KusILaF df ajy cfa luiDafxf dIaF sMgqF ny cuwikaf nhI sI jf irhf ik luiDafxf ‘c lokl gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF ny DVybMdI dy njLfry dy KwulyH drsLn dIdfr hr vrkr nUM nyVy qoN krvf idWqy|

          luiDafxf dy ieiqhfsk gurduafrf gAuGft leI cfr AumIdvfrF  dy dovF DiVaF  ny aYn moky qy afpxy AumIdvfr  KVyH krnf qy lkIr  iKWc ky lVnf qF isafsI qfany imhxy qy isafsI kuWVqx vflI bolI ieMnFH coxF ivc  KwulH ky bolI geI| keI nyqf ies CotI  cox ‘c afey  pr nqIjy  ijLlHf jQybMdI dI JolI ivc pYx nfl DVybMdI dI QF qy ieMnFH coxF vfly idn iekwilaf gWlbfqF nhI, sgoN ieWtF-vWty qy zFgf soty qy boqlF nfl isr pfVn qwk puWj gey| ieh lVfeI qo bfad dovyN DVy iek  dUsry iKlfP mIitMgf krn qy rWj ky BVfs kWZx qk qur pey aqy iek DVy ny aYs[aYs[pI nUM iml ky dosILaf nUM PorI igRPqfr dI mMg kr idWqI| iek dUsry dIaF isLkfieqF hfeIkmFz kol puWjdIaF krn dI vI DmkI dy idqI| ieQy hI bs nhI hux qF jy mfmly  ngr-ingm vwlo vDfeI pIx vfly pfxI qy sIvryj dy vfDy nUM rokx leI vI ieMnFH akflI vIrF dI DVybMdI jWg jLfhr ho geI ikAuNik iek idn pihlF ijLlHf jQydfr ny kuJ koslr qy ijLlHf iekfeI  vrkrF nUM nfl lY ky ngr ingm  iKlfP KUb pRdrsLn kIqf qy mMg kIqI sI aqy ajy Auh Kbr dI isafhI suwkI vI nhIN sI ik dUsry idn hI ivroDI iDr ny ngr ingm nUM 31 dsMbr qwk altImytm dyx leI s[grcf qy iZwloN dy hmfieqI koNslrF s[ zMg ny mIitMg krky jlvF idKf idwqf| so ies qrHF CotIaF CotIaF jF vwzIaF vwzIaF kuVwqx BrIaF mIitMgF jf iKwcoqfx sfrf sfl cldI rhI| so ies DVybMdI pYdf krn ‘c kOx ijMmyvfr hY, ieh svfl hr iek dI jubfn qy af irhf hY| pr iek isafsI tksflI akflI afgU ny sfry kfto klysL bfry KuwlH ky afiKaf ik ies leI pfrtI pRDfn s[bfdl dosLI hn ikAuNik Auh awj qoN hI nhIN, ipwCly keI sflF qoN iKwcoqfx qy DVybMdI dyKx dy sLOkIn hn| hux dyKxf ieh luiDafxy ivc akflI afpsI eykqf DVybMdI nUM ikvyN Kqm krdy hn jF ik bldI dI qyl pf ky BFbV bxfAuNdy hn| ieh sfry mfmly qy isafsI pMzqF ny iek lfeIn ivc afpxf Auqr idMidaF dwisaf ik luiDafxy ivc pYdf hoeI akflI dI iKwcoqfx qy lVfeI df iswDf asr ivDfnsBf coxF ivc kFgrs nUM dysI iGE vFg jrUr lwg skdf hY, agr ienHF ny eykqf nf kIqI|

mfqf ibsLn kOr df aMqm sMskfr, mrdy dm qk Auh afpxy puwqr dI irhfeI dI mMg krdI rhI, mfieafvqI ny sMskfr vfsqy vI kFsLI rfm nUM afjfd nf kIqf

kIrqpurf sfihb/ropV :- awj bhujn smfj pfrtI dy jnm dfqf bfbU kFsLI rfm dI mfqf sv[ ibsLn kor df bfbU kFsLI rfm dI gYr mojUdgI ivc aMiqm sMskfr kr idwqf igaf| mfqf ibsLn kOr df bIqy idnIN pI[jI[afeI[ cMzIgVH ivKy, idhFqho igaf sI| pirvfrk mYNbr bfbU kFsLI rfm df ieMqjLfr kr rhy sn pr mfieafvqI ny AuhnF nUM afpxI cuMgl qoN afjfd nf kIqf| mfqf  ibsLn kOr afpxI ijMdgI dy aKIrly smyN ivc vI kFsLI rfm dI irhfeI leI bhuq doV Bwj krdI rhI pr mfieafvqI ny pqf nhIN ikAuN kYd kr ky rwiKaf hY| aMiqm Xfqrf ivc BfrI igxqI ivc vwK vwK isafsI dlF dy afgUaF qy vrkrF ny ihwsf ilaf|

          ies moky qy lok sBf dy izptI spIkr crnjIq isMG atvfl, pMjfb kFgrs dy pRDfn sLmsLyr isMG dUlo, afnMdpur sfihb hlky dy ivDfiek rmysL dwq sLrmf, sfbkf mMqrI qy akflI afgU gurdyv isMG bfdl, mf[ qfrf isMG lfzl, sfbkf mMqrI, ijlHf kFgrs kmytI dy pRDfn amrjIq isMG sYxI, zf[ guirMdr isMG ibwlf, isMLgfrf rfm shUMgVf sfbkf ivDfiek, hrBjn isMG lfKf, sfbkf aYm[pI[, dyvI dfs nfhr pRDfn bhujn smfj pfrtI aMbydkr,mYzm kuldIp kOr cyarprsn, zf[ mnohr lfl, aYzvokyt bYNs zf[ kulvMq rfey sLrmf, aYs[aYlw[ smfl qy BfrI igxqI ivc lok hfjLr sn| pRsLfsLn vwloN vI sRI surjIq isMG ey[zI[sI[ ropV, sRI jspfl isMG Dnoaf aYs[pI[ hYzwkuafrtr ropV, qihsIldfr hrismrn isMG, nfieb qihsIldfr suirMdrpfl isMG qy bhuq sfry pRsLfsLink aiDkfrI qy puils mulfjLm hfjLr sn| mfqf ibsLn kOr dI arQIN GroN rvfnf hox smyN sRI crnjIq isMG atvfl izptI lok sBf spIkr, gurdyv isMG bfdl, qy hor pirvfrk mYNbrF ny moZf idwqf| sB dIaF awKF ivc hMJU sn| mfqf ibsLn kOr amr rhy dy nfary lwg rhy sn| bfbU kFsLI rfm nUM ies moky nf Byjx kfrn lok mfieafvqI nUM burI qrHF kos rhy sn| bMugf sfihb nyVy srHF pwqx dy kol sqluj diraf dy kMZy qy mfqf ibsLn kOr df pUry iswK Dfrimk rIqI irvfjF anusfr aMiqm sMskfr kIqf igaf| icKf nUM agnI AunHF dy puwqrF drbfrf isMG qy hrbMs isMG qy puwqrI svrn kOr ny idwqI| pirvfrk mYNbrF ny dwisaf ik mfqf ibsLn kOr nimwq rwKy sihj pfT df Bog 8 jnvrI nUM 1 qoN 2 vjy qwk ipMz buMgf sfihb AunFH dy Gr ivKy pvygf| AunHF ny rfjsI nyqfvfnUM apIl kIqI ikAuhies sLrDFjlI smfgm ivc hfjLr hox|

 

sMsfr dy ieiqhfs df invyklf sfkf : sfkf srihMd

sMsfr ivc keI vfr aijhIaF GtnfvF vfprdIaF hn jo duKFq huMdIaF hoeIaF vI sunihrI ieiqhfs bx jFdIaF hn| aYsy hI duwKmeI qy sunihrI ieiqhfs bx jFdIaF hn| aYsy hI duwKmeI qy sunihrI ieiqhfs df kFz hY Coty sfihbjLfidaF dI sLhIdI df| do inwky- inwky nMnHy sfihbjLfdy dy bfbf joLrfvfr isMG qy bfbf Piqh isMG dI sLhIdI iswK ieiqhfs df iek zUMGf pwC hY jo duwKdfeI huMidaf hoieaf vI pRyrnf idMdf hY| AuNJ qF iswK Drm dy ieiqhfs ivc anykF khfxIaF, gfQfvF, GtnfvF hn jo afpxI sLfhdI afp BrdIaF hn pr sfkf srihMd AunHF ivcoN iek invyklI vI hY ikAuNik ies Gtnf ny iswK mnF aMdr smyN dI hkUmq ivruwD guwsy qy nPrq dI jvflf nUM hor BVkf idwqf| nUry mfhI pfsoN dsmysL ipqf jI ny jdoN Coty sfihbjfidaF aqy mfqf gujrI jI dy sLhIdI pRsMg nUM suixaf qF AunHF ny qIr nfl bUty nUM AuKyVidaF ikhf ik hkUmq dI jVH puwtI geI hY|

          ies sfky ny iswK sMGrsL ivc nvIN rUh PUk idwqI| mukqsr dI jMg ivc ijwq qy ipwCoN bfbf bMdf isMG bhfdr dI agvfeI hyT aijhI AuQwl puwQl ilaFdI ik mugl smrfj dIaF jVHF ihwl geIaF| isMGfsn zolx lwg ipaf| bhfdr sLfh aqy Aus ipwCoN PrUKsLIaq nUM Kuwd iswKF ivruwD muihMmF dI agvfeI krnI peI| smyN df hYNkVbfj vjLId KF aqy Aus dy drbfrIaF dI jo dsLf hoeI Auh ieiqhfs bx igaf| srihMd qy suhfgf iPr igaf| ies sfky ipwCoN iswK Aus muhfjL qy ho qury ijs dI mMijl iswK rfj sI qy ieh mMijLl sr vI kIqI|

          sfkf srihMd dI dfsqfn iswK ihridaF ivc lU kMzy KVHy krn vflI khfxI hY| sIq BrI lihr dI rfq afnMdpur Cwzxf, isrsf ny rsqf roikaf| pirvfr KyrUM KyrUM ho igaf| vwzy sfihbjLfidaF ipqf gurU goibMd isMG jI aqy dovyN mfqf iksy pfsy| Coty bfibaF dI joVI iksy pfsy|

KusLI nfl kurbfnIaF dyx cly joVI Aus pfsy joVI Aus pfsy| Coty sfihbjLfidaF mfqf gujrI smyq gurU Gr dy rsoeIey gMgU nfl ipMz KyVI(shyVI) vwl inkl gey| mfqf jI kol mohrF aqy srkfrI ienfm dy lflc dy mn zulf idwqf| virHaF df KfDf nmk hrfm hox lwgf| Dn dy lflc ny mn ivc ivsfhGfq leI mjLbUr kr idwqf| jo kMm dusLmx nhIN krdf Auh gMgU hwQoN hoieaf :

 “ bdjfq bdisPfq vhu gMgU inmk hrfm||

 tukVy pY siqgur ky ju plqf rhf mudfm|

 dunIaF mYN afpxy nfm ky bdnfm kr igaf|

dusLmn BI ju n krqf vhu iX kfm kr igaf||

 siqgurF dy tukiVaF qy plx vfly gMgU ny bwicaF dI sUh muirMzy Qfxy dy idwqI| AunHF ny sfihbjLfidaF nUM mfqf jI smyq pwkV ky srihMd dy sUbydfr vjLId Kfn dy hvfly kr idwqf| sfihbjLfidaF aqy mfqf gujrI jI nUM TMzy burj ivc kYd kr idwqf| kihr dI sIq, BuwKy Bfxy sfrI rfq dfdI mF dI hod ivc bYTy sfihbjLfdy dfdI pfsoN ipqf dI sUrmgqI, dfidaF pVdfidaF dI kurbfnI dIaF bfqF suxdy rhy| iswKI asUlF qy idRVH rihx leI iswiKaf lYNdy rhy| nMinHaF sUrbIrF ivc dfdI dI god dIaf bfqF nfl ieMnHI idRVHqF af geI ik AunHF ny Auqr idMidaF dfdI aMmF nUM Brosf ies qrHF idwqf|

          DMn Bfg hmry hY mfeIN|

          Drm hyiq qn jy kr jfeIN|

sfihbjLfidaF nUM kcihrI ivc pysL krn df hukm hoieaf| bwicaF  dy hoNsly bulMd sn| mfqf gujrI idl hI idl ivc iPkrmMd sn| bwicaF nUM iqafr kIqf igaf| kcihrI jfx vyly sLhfdq df jfm pIx qoN pihlF iqafr kridaF dfdI mF ny nMnHIaF ijMdf nUM Byjx vyly awlf Xfr Kf dI jubfnI ieMJ ikhf :

“ jfn sy pihly afE gly lgf qoN lUM

 ipafry sy sroN pY nMnHI sI klgI sjf qoN lUM|

mrny sy pihly qum ko mYN dulhf bnf qoN lUM”

sfihbjLfidaF nUM kcihrI vjLId Kfn dy sfhmxy pysL kIqf igaf| bwicaF nUM ieslfm Drm Dfrn krn leI ikhf igaf| bwicaF nUM pihlF Dn, dolq, jfgIrF, sLfhI zolIaF dy lflc idwqy gey| iPr sLrIrk ksLt qy moq dy  zrfvy idwqy| nMnHIaF qy koml ijMdf dy ichiraF qy bIrqF qy juraq pRqwK ids rhI sI| bwicaF ny afzol icq rihMidaF roab Bry juafb vI idwqy| ienFH juafbF ny sfrI amIr qy vjLIr mMzlI nUM kMbxI ijhI CyV idwqI|

          lwgfqfr do idn lflc, zrfvy, DmkIaF cwldIaF rhIaF| muwlF, kfjLIaF nUM  bwicaF dI sjLf insLicq krn leI ikhf igaf jo anoKI vI hovy| mflyrkotlf dy sLyr muhMmd KF nUM swidaf igaf ik Auh afpxy Brf dI mOq df bdlf ienHF bwicaF nUM mfr ky lY lvy pr sLyr muhMmd ny ikhf dusLmx (gurU) qoN bdlf mYdfny jMg ivc hI ilaf jfvygf| ienHF bwicaF rfhIN bdlf lYxf pfp hY, Kudf df kihr hY| ies leI rwb sfnUM ies kihr qoN bcf lvy| awlHf Xfr KF dI jubfnI AUs ny ikhf|

          bdlf hI lYnf hogf qo hm lyNgy bfp sy|

          mihPUjL rKy hm ko Kudf aYsy pfp sy||

aKIr sfihbjLfidaF nUM nINhF ivc icx ky sLhId krn df hukm suxf idwqf igaf| dovyN sfihbjLfidaF dy KusLI KusLI ksLt sih rhy sn| sjLf df Bor vI gm AunHF dy ichiraF Auqy nhIN sI| jYkfry lfAuNdy hoey Auh sLhId ho gey| dohF sfihbjLfidaF dI sLhIdI dI Kbr sux ky mfqf gujrI vI TMzy burj ivc pRfx iqafg gey| dIvfn tozr mwl qy hor sLihrIaF ny rl ky sfihbjLfidaF aqy mfqf gujrI df sskfr sony dIaF mohrF dy ky KrIdI jmIn Auqy kIqf ijQy awj kwlH gurduafrf joqI srUp suBfiemfn hY| ieh afpxI Dn, dolq sB kuJ lutf dyx vflI imsfl hY|

          sfihbjLfdf jorfvr isMG aqy sfihbjfdf Piqh isMG jI ny  ijs dlyrI nfl kcihrI ivc Auqr idwqy aqy isdk idlI df sbUq idwqf, moq dy BYa qoN rihq ho ky asih qy akih ksLt shfrdy hoey sLhIdI nUM pRfpq hoey||

 

11 dfgI aYm[pIaF  dI pfrlImYNt  qoN CuwtI, mIzIaf nUM sfrI Aumr nhIN Buwlxgy

nvIN idWlI:- sMsd ivc svfl puWCx leI pYsy lYx dy dosIL 10 lok sBf aqy iek rfj sBf mYNbr  nUM afpxy -afpxy sdnF ‘co brKfsq krn df mqf ijQy rfj sBf ivc srbsMmqI nfl pfs kr idwqf igaf AuQy lok sBf ivc ies mMqv df mqf srbsMmqI nfl pfs hox qoN pihlF brKfsqgI  dy PYsly qoN afpxy-afp nUM vwK rWKdy hoey BfrqI jnqf pfrtI aqy bIjU jnqf dl dy mYbrF  ny sdn ‘co vfk afAUt kIqf| lok sBf dy ijMnFH 10 mYNbrF nUM brqrP kIqf igaf hY AunFH ivc Bfjpf dy aMnf sfihb aYm[ky[pfitl,pRdIp gFDI,surysL cMdl, bspf dy nirMdr kumfr kusLvfhf,rfjf rfm pfl aqy lfl cMdr kol,kFgrs dy rfm syvk aqy rfjd dy mnoj kumfr hn| sdn dy nyqf sRI pRxb muKrjI ny pRsLn kfl ipWCo ieh mqf pysL kIqf ik dosIL pfey gey 10 mYNbrF df afcrx anYiqk aqy asoLBink hY aqy AunFH df lok sBf ivc bixaf rihxf brdfsLq nhI kIqf jf skdf| ies leI AunFH nUM sdn ivco brqrP kr idqf jfvy| ies mqy qy lwgBwg pMj GMty cWlI crcf ivc pUry sdn ny dosIL mYNbrF ivruWD sKq qo sKq kfrvfeI krn dI hmfieq kIqI pr Bfjpf ny ieh mfmlf ivsyLsL aiDkfr kmytI dy hvfly krn dI rsmI soD rWKI ijs nUM sdn ny iek afvfj nfl rWd kr idwqf|

zFsr dy  gupq aMgf qy vfr

btflf :- aWj btflf  dy iek sLfdI smfroh ivc vfprI idlcsp pr inMdxXog Gtnf ivc iek kiQq purfxy pRymI vwlo ivafhuqf zFsr dy pqI aqy Aus nfl mfr kutfeI krn df smfcfr imilaf hY| sUqrF qoN imlI jfxkfrI  dy muqfbk iek lVkf jo ik kiQq qor qy ieh dfavf krdf af irhf sI ik Ausdf btflf dI iek zFsr nfl ipCly smyN qoN hI pRym cwldf af irhf hY,jdik zFsr dy GridaF dI sihmqI nf hox krky zFsr dI sLfdI jlMDr hor iksy nfl kr idWqI| aWj jdoN sbMDq zFsr btflf dy iek pYlys ivc afXoijq sLfdI smfroh ivc zFs kr rhI sI qF Auh purfxf pRymI AuQy af DmikaF| Aus ny afpxy  sfQIaF nfl pihlF zFsr dy Gr vfly qy gflI gloc kIqf aqy iPr zFsr  nUM dbocidaF hoieaf Ausdy gupq aMgf qy keI vfr kIqy ijs qy qurMq bfad zFsr  nUM pihlf btflf dy iek hspqfl  ivc dfKl krvfieaf igaf| ieh Aukq Gtnf dI  pusLtI krn leI  jdoN zFsr dy GridaF nfl gWlbfq kIqI geI qF AunFH ikhf ik sfzI lVkI df iksy vI lVky nfl ipafr jF koeI hor cWkr nhI cWldf sI blik sLihr dy hI iek lVky ny iksy purfxI rMijsL dy clidaF ieh iGnoxI hrkq kIqI hY| zFsr dy GridaF ieh vI ikhf ik asIN ieh sfrf mfmlf  puls ivc dy ky hmlf krn vfly dosIL qy Ausdy sfQIaF nUM kfnUMn muqfbk sjLf idvfAux dI apIl krFgy|

aYn[afr[afeI koty dy kroVf dy bkfey sKqI nfl vsUlx df PYslf

 cMzIgVH:- sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy iswiKaf nfl sbMDq vWK-vWK msilaF sbMDI aWj ieQy klgIDr invfs ivKy  ivsyLsL bYTkF kmytI dy pRDfn jQydfr avqfr isMG mWkV dI pRDfngI hyT hoeIaF| vrnxXog hY ik ieMnFH mIitMgf ivc pfrtI dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl dI ivsyLsL qor qy mojUd sn| imlI jfxkfrI anusfr kmytI nfl sbMDq iswiKaq adfiraF qy trWstf dy kMmkfj ivc suDfr leI keI mhWqvpUrn PYsly ley gey| mYzIkl kflj dy aYn[afr[afeI koty dIaF sItF nfl sbMDq KVyH kroVF rupey dy bkfey sKqI nfl vsUl krn df PYslf ilaf igaf hY| ieMnFH ivc keI pRmuWK akflI dy muMzy-kuVIaF vI sLfml hn,ijMnFH kol 36 lwK rupey qwk df bkfieaf hY| vrnxXog hY ik ies mfmly ivc bIbI jgIr kor dy smyN kfPI ivvfd iCiVaf sI| kIqy gey PYsly anusfr ieh rfsIL 4 iksLqf ivc vsUlI jfvygI| PYslf kIqf igaf hY ik pihlI iksLq 15 jnvrI qwk BrnI pvygI  qy ies ivc asPl rihx vfly ividafrQIaF nUM aprYtsisLp ivc bYTx dI afigaf nhI idwqI jfvygI| ividafrQIaF dy mfipaF nfl mjITIaF kmytI dIaF PIsF sbMDI  isPfrsLf dy muWdy nUM lY ky hoeI bYTk ivc iqMn mYNbrI kmytI giTq krn df PYslf kIqf igaf hY| ieh ividafrQIaF dy mfmilaF dIaF isLkfieqF df Xog ZMg nfl inptfrf krygI| ies qoN ielfvf sRomxI kmytI nfl sbMDq kfljF qy hor ividak  adfiraF dy kMmkfj ivc suDfr leI ieMnFH dy punrgTn df PYslf vI ilaf igaf| gurU rfmdfs mYzIkl kflj aMimRqsr dIaF sItF 50 qoN  vDfky100 krn aqy post gYrjUeyt kors suLrU krn dy pRsqfv vI pfs kIqy gey| vrnxXog hY ik aWj  hoeIaF ieMnFH mIitMgf qoN mIzIaF nUM dUr hI rwiKaf igaf hY|

amirMdr dubeI qoN prq ky idWlI ‘c atky

 cMzIgVH:- pMjfb dy muWK mMqrI  kYptn amirMdr isMG  jo afpxy cfr  idnf dubeI dory qoN bfad kWlH svyry Bfrq prq afey hn,hfly qwk idWlI ivc hI itky hoey hn| ieQy srkfrI sUcnf dy muqfbk AunFH dy kWlH cMzIgVH afAux dI sMBfvnf hY| muWK mMqrI afpxy Coty ijhy dl dy nfl dubeI dy iek mMqrI jo AuQo dI bhurfsLtrI ienPrfstrkcr kMpnI dy mflk vI hn,dy sWdy qy AuQy ies kMpnI vwlo bxfey gey poRjYktF dI jFc krn gey hoey sI| ies moky qy AunFH dy afbUDfbI df vI dorf kIqf aqy AuQy dy AudmIaF nUM pMjfb ivc  invysL krn leI sWdf idqf| AunFH ny dUn skUl Elz buafeyjL aYsosIeysLn dy smfroh ivc vI ihWsf ilaf| pMjfb mMqrI mMzl dI keI vfr aWgy pfeI geI bYTk hux 27 dsMbr nUM hox dI sMBfvnf hY,ijs dI pRDfngI muWK mMqrI krngy| iek hor muWdf ijs qy muWK mMqrI nUM afAuNidaF hI iDafn dyxf hovygf,Auh hY rfj dI pihlI inWjI KyqrI XUnIvristI, lvlI XUnIvristI| ies XUnIvristI nUM sQfpn krn sbMDI  pRsqfv lgBg ZfeI mhIny pihly rfj ivDfn sBf ivc pfs krky rfjpfl jnrl aYs[aYP rozigrjL nUM mnjUrI leI Byj idwqf igaf sI pr rfjpfl ny ies sbMD ivc kuJ spWsLtIkrn mMgy sI pr srkfr ny ieh spwsLtIkrn Porn hI rfj Bvn Byj idqy sn, ijQy rfjpfl ies qoN squMsLt nhI hoey| iesy ivc lvlI XUnIvristI nUM sQfpq krn leI pMjfb srkfr vWlo jfrI kIqf iek afrzInYNs vI lYps ho igaf hY| ies leI hux jlMDr siQq ies sMsQf df bqor XUnIvristI styts Kqm ho igaf hY| muWK mMqrI nUM  cMzIgVH prqx qy sB qoN pihlf rfjpfl nfl imlky AunFH dy ies XUnIvristI sbMDI sfrIaF sLMkfvF df hWl krnf pvygf|

kyvl srnf nhI, hor bWjr glqIaF krn vfilaF nUM vI jQydfr akfl qKLq qy qlb kry: mfn

luiDafxf (qijMdr isMG ):-sRI akfl qKLq dy kyvl jQydfr prmjIq isMG srnf nUM swdx qy mfmlf hWl nhI hoxf,sgoN isWK kom ‘c rihMdy bWjr glqIaF bfry sMq isLkfgo qoN iphovy qoN ielfvf sRomxI akflI dl dI ibrD suprImo mfqf jo pfiksqfn dy gurDfmF dy drsLn dIdfr qoN vfps afeI hY aWj dIaF aKLbfrF ivc CpI mfqf jI dI Poto qy lWgy kfly vfl sfP idKfeI idMdy hn, sRI akfl qKLq qy qlb krky sKLq sjLf suxfeI jfvy qF jo aWgy qoN koeI hukmnfmyN dI AulMGxf krn dI koeI juraq nf kr sky| sRI akfl qKq df hukm sKqI vflf huMdf hY| ieh mMg sRomxI akflI dl (a) dy komI pRDfn ismrnjIq isMG mfn ny gwlbfq kridaF khI| AunFH ikhf ik ijs qrIky nfl akfl qKLq dy jQydfr nUM ZldI sLfm bfdl dy iesLfry qy idWlI kmytI leI hukmnfmf jfrI kIqf hY,Auh kfhlI ivc ilaf igaf hY|

          AunFH ikhf ik agr jQydfr ny ieh PYslf afpxy sfQI jQydfrF aqy ivdvfnF nfl ilaf huMdf qF ies qy AunFH ny vI aml krnf sI qF ieh hukmnfmF isafsI bMidaF dy dKl dyx df sfP idKfeI dy irhf hY| s[mfn ny ikhf ik sRomxI akflI dl dy pRDfn s[pRkfsL isMG bfdl iek pfsy qF pMjfb ivc hmiKaflIaF nfl cox smJoqf krn leI bUhy KuWlyH afK rhy hn,dUjy pfsy Bfjpf nfl iPr jWPIaf pfAux dI duhfeI pf irhf hY | s[mfn ny ikhf ik ijhVy Bfjpf dy 10 mYNbrF  nUM irsLvq lYNdy tI[vI cYnlf qy idKfieaf igaf hY bfdl aWj AunFH iKlfP bolx dI bjfey AunFH  nfl smJoqy dIaF gwlf kr irhf hY| s[mfn ny bspf suprImo dI mfqf dy ieMqkfl qy duwK df iejLhfr kridaF ikhf ik bspf pRDfn mfieafvqI kFsIL rfm nUM afjLfd kry qF jo Auh afpxI mfqf dI icqf nUM aWg idKf sky|

jQydfr nUM  kfhl nhI pr roa sKq kfrvfeI vflf

jlMDr:idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI  dI sflfnf cox nUM lY ky  AuTy ivvfdf ivc sRI akfl qKLq sfihb  dy jQydfr igafnI joigNdr isMG vydFqI  kfhl ivc qF nhI pr sKq kfrvfeI krn dy mUz ivc dyKy jFdy hn| AunFH  dy nyVly sUqrF df kihxf hY ik jykr pMQk afgUaF ivc sRI akfl qKLq  dy afdysLf dI AyulMGxf df ruJfn ibnF rok tok cWlx idWqf igaf qF ies srb AuWc asQfn dI mfx-mirafdf nUM Zfa lWgygI| AunFH df kihxf hY ik rfjsI nyqfvF ivc ieh ruJfn BfrU ho igaf hY ik afpxy sUq bihMdI Auh hr gWl pRvfn krn leI iqafr hn pr isWK pMQ dIaF mhfn sMsQfvF jF AuWc ahuwidaF dy siqkfr jF mfx snmfn leI  Borf Br vI sMjm vrqx leI iqafr nhI| jQydfr sfihb dy njLdIkI sUqrF df kihxf hY ik 19 dsMbr dI idwlI kmytI  dy jnrl skWqr s[rivMdr isMG Kurfxf vWlo rWKI jnrl hfAUs dI mIitMg nUM kmytI dy pRDfn s[prmjIq isMG srnf vfr -vfr rWd krdy rhy hn| pihlf s[srnf ny 10 dsMbr nUM iek afdysL jfrI kIqf ik 19 dsMbr nUM kmytI dy jnrl hfAUs dI koeI mIitMg nhI ho rhI| iPr 15 dsMbr nUM AunfH dI pRDfngI  hyT hoeI  kmytI dI  kfrjkfrnI dI mIitMg ivc mqf pfs krky 19 dsMbr dI jnrl mIitMg nUM rWd kIqf qy nfl hI 21 idn dy noits Aupr 18 jnvrI nUM jnrl hfAUs dI mIitMg sWd ky sflfnf cox aYlfn kIqf igaf|

          idWlI kmytI dy Aus vyly dy pRDfn s[ prmjIq isMG srnf vwlo 16 dsMbr nUM kmytI mYNbrf nUM ilKy do pWqr ivc vI sRI akfl qKLq sfihb  ivKy puWjy sn| pihly pWqr ivc sBnF mYNbrF nUM sUicq kIqf igaf hY ik sflfnf cox leI jnrl hfAUs dI mIitMg 18 jnvrI nUM ho rhI hY| 19 dsMbr nUM koeI mIitMg  nhI swdI geI| ies pWqr df Auqfrf zfierYktr gurduafrf ielYksLn idWlI aqy kimsLnr pfrlImYNt strIt nUM vI Byijaf igaf hY| Ausy idn jfrI dUjy pWqr ivc gurduafrf ielYksLn nUM spWsLt kIqf hY ik sflfnf cox ivc koeI aVcx nhI| ies cox leI 18 jnvrI nUM kmytI dy jnrl hfAUs dI mIitMg sWd leI geI hY| sUqrF df kihxf hY ik 19 dsMbr dI mIitg rWd krn bfry ieMny vWzy sbUq mojUd hn iPr pqf nhI kuJ lok ikvyN afKI jf rhy hn ik jQydfr sfihb ny ieh mIitMg rWd krky cMgf nhI kIqf| sUqrF df kihxf hY ik s[srnf qy AunFH dy hmfieqIaF  kolo AunFH duafrf jfrI pWqrF bfry hI spWsLtIkrn mMigaf jfvygf| pqf lWgf hY ik ies mfmly bfry jQydfr vydFqI hornF qKLqF dy jQydfrF nfl vI sMprk ivc hn aqy AunFH vWlo 25 dsMbr nUM PiqhgVH sfihb dy sLhIdI joV myly Aupr mulfkfq smyN ies mfmly bfry ivcfrn leI mIitMg sWdy jfx dI sMBfvnf hY| jnvrI dy pihly hPqy qwk hI ieh mIitMg sWdy jfx dI sMBfvnf  hY qy Ausy mIitMg ivc srnf qy AunFH dy hmfieqIaF  nUM qlb krn bfry PYslf ilaf jfvygf|

bfdl afpxy  inWjI ihWqf leI  isWKf dI vrqoN kr rhy hn : srnf

nvIN idWlI:- sRomxI akflI dl idWlI dy pRDfn prmjIq isMG srnf ny akflI dl bfdl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl qy dosL lfAuNidaF ikhf ik Auh Bfjpf aqy afr[aYs[aYs nfl iml ky  iswKf dI vrqoN afpxy pirvfrk ihWqF leI kr rhy hn| AunFH ikhf ik idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF ivc akflI dl bfdl ny gurduafrf pRbMDk kmytI dy mYNbrF nUM vWK-vwK qrFH df lflc idWqf pr iPr vI pRkfsL isMG bfdl nUM BfrI hfr df sfhmxf krnf ipaf| AunFH gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF nUM nfjfiejL krfr dyx vfly ivroDIaF nUM jvfb idMdy hoey ikhf ik idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF ivc akflI dl bfdl ny gurduafrf pRbMDk kmytI dy mYNbrF nUM vWK-vWK qrFH df lflc idWqf pr iPr vI  pRkfsL isMG bfdl bfdl nUM  BfrI hfr df sfhmxf krnf ipaf| AunFH gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF nUM nfjLfiejL krfr dyx vfly ivroDIaF nUM  jvfb idMdy hoey ikhf ik idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI df gTn aqy sMcfln sMsd vWlo1971 ivc iek aYkt bxf ky  kIqf igaf sI| ies cox nUM gurduafrf cox zfierYktoryt dI hfjLrI ivc krvfieaf jFdf hY| ies vfr 9 dsMbr nUM  cox vI inXmF  muqfbk hoeI hY| hrivMdr isMG srnf bkfiedf srbsMmqI nfl idWlI iswK gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn cuxy gey hn |

           jlMDr qoN myjr isMG muqfbk prmjIq isMG srnf ny dfavf kIqf hY ik Auh idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF afm coxF  smyN sMgq vWlo idWqy gey Brosy df pUrf siqkfr kr rhy hn aqy sMgq dIaF AumIdF qoN Kqy Auqry hn| AunFH ikhf ik 1947 qoN bfad ieh pihlf mokf hY ik iswK sMgq ivCVy gurDfmF dy KuwlyH drsLn kr skI hY| pfik pMjfb dy muWK mMqrI vWlo sMgq df svfgq kIqf igaf sI pr nIvIN soc rWKx vfilaF ny ieiqhfsk ngr kIrqn df vI ivroD kIqf| myrI gYr-hfjLrI ivc cox mIitNMg rWKI geI,jo ik asIN pihlF qoN  inrDfrq  pRogrfm muqfbk jnvrI ivc rWKI hY| AunFH ikhf ik pMQk sMsQfvF qy BfrU DVy ny idWlI kmytI dy mYNbrF dy eImfn nUM KrIdx leI joLr lgfieaf pr sPlqf nhI imlI|

         

idwlI ivc sRomxI akflI dl nUM Jtkf

nvIN idwlI :- sROmxI akflI dl(bfdl) nUM awj  Aus vyly Jtkf lwigaf jd Aus nfl sbMDq idwlI iswK gurduafrf pRbMDk kimytI  dy 6 mYNbr idwlI iswK gurduafrf pRbMDk kmytI dy sfbkf pRDfn  prmjIq isMG srnf dy sROmxI akflI dl idwlI ivc sLfml ho gey| awj ieQy kmytI dy muwK dPqr gurduafrf rkfb gMj sfihb ivKy ienHF mYNbrF nUM KusLfmdId kihMidaF sRI srnf ny dfavf kIqf, “ iehdy nfl bfdl akflI dl df pUrI qrHF sPfieaf ho igaf hY| AuQy lwsI vI nhIN bcI, pfxI rih igaf hY| iehdy nfl hux asIN pwCmI idwlI ivcoN koeI vI sIt nhIN hfrn lwgy|

          akflI dl(bfdl) nfloN mukMNml qoV ivCoVf kr ky afey ienHF 6 kmytI mYNbrF ivc idwlI gurduafrf  pRbMDk kmytI dy jnrl skwqr rfijMdr isMG tYkno, srn isMG, qrjIq isMG nfgI, pRo: hrimMdr isMG muKrjI ngr, hrdUl isMG ibmrfh qy bKsLIsL isMG roihxI qoN ielfvf idwlI gurduafrf cox zfierYktoryt dy sfbkf koafrzInytr ieMdrmohn isMG aqy akfl qKq sfihb dy sfbkf jQydfr BfeI rxjIq isMG Kymy dy nirMdr isMG mTfrU, jsvMq isMG sMDU, hrdIp isMG qy BuipMdr isMG bfvf pRmuwK hn| ienHF nUM dl dy pRDfn sRI srnf, sInIar mIq pRDfn gurcrn isMG gwqkf mfstr, jnrl skwqr Tykydfr surjIq isMG qy joigMdr isMG vflIaf ny isropfAu nfl snmfnq kIqf|

          akfl qKq sfihb dy jQydfr igafnI joigMdr isMG vydFqI vwloN hfl hI ivc hoeI idwlI gurduafrf pRbMDk kmytI dI sflfnf cox bfry aKbfrF ivc Cpy ibafn df gMBIr noits lYNidaF sRI srnf ny ikhf, “ asIN iksy iksm dI koeI mirafdf BMg nhIN kIqI| akfl qKq dI mirafdf qy prMprfvF dI rfKI leI asIN afpxy KUn df  afKrI kqrF qwk vfAux leI iqafr hF| sRomxI akflI dl idwlI df gTn hI pMQk mirafdfvF dI rfKI kfrn hoieaf sI qy AunHF dI rfKI krnf hI dl df muwK mMqv hY”| AunHF 19 dsMbr nUM hoeI kmytI dI sflfnf cox mulqvI krn leI idwqy afdysL dI aflocnf kridaF ies nUM isafsI ihwqF qoN pRyirq ‘mMdBfgI kfrvfeI’ ikhf| akfl qKq dy jQydfr nUM apIl kridaF sRI srnf ny ikhf ik Auh smuwcy iswK jgq qy smuwcy pMQ dy syvfdfr vwjoN syvf inBfAux qy aijhI apIl qKq dy sfbkf jQydfr pRo: drsLn isMG pihlF kr cuwky hn| AunHF ies gwl qy dwuK pRgt kIqf ik ajy qF hor bhuq sfry aijhy komI msly axgoly hI igafnI vydFqI dy iDafn ivhuxy tokrI ivc pey hn ijs kfrn iswKI srUp qy iswKI isDFq nfl iKlvfV ho irhf hY|

           sRI srnf ny akfl qKq dy jQydfr nUM apIl kIqI ik Auh soVy ihqF ivc isafsq df hWQ Tokf bxn dI QF sRI akfl qKq sfihb dI mirafdf, mfx aqy gOrv nUM bhfl krn leI Xqn krn| AunHF vwloN nnkfxf sfihb gey ngr kIrqn dy bfeIkft dy Purmfn nfl sRI akfl qKq sfihb df snmfn Gitaf hY|

          sRI srnf ny igafnI joigMdr isMG vydFqI nUM Xfd krvfieaf ik ienHF ltkdy msilaF ivc sRI pRkfsL isMG bfdl df bfdl df bqOr sROmxI akflI dl dy pRDfn hvn krvfAuxf, srdfrnI bfdl df afsUqosL dy zyry ivc jfxf, akflI dl bfdl dy sInIar nyqf qy sROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy mYNbr suwcf isMG lMgfh df 501 rmfiex dy pfT krfAuxf, zf[ jsvIr isMG afhlUvflIaf, ijnHF nUM muV iek XUnIvristI df vI[sI[ Qfipaf df vI iek aijhy smfgm ivc sLfml hoxf, ijQy akfl qKq ny jfxoN vrijaf sI, hornF qoN ielfvf pRmuwK hn|

 

kYptn, bfdl qy suKbIr pysLIaf qoN tflf vwtdy rhy

cMzIgVH :- pMjfb dy iqMn vwzy nyqF muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG, sROmxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl aqy sMsd mYNbr suKbIr isMG bfdl pUrf sfl iek nf dUjy kfrn ijlHf kcihrIaF ivc pysL hox qoN tflf vwtdy rhy| ijlHf adflqF ivc kYptn amirMdr isMG ivruwD cwldy mfnhfnI dy kysF ivc vfr vfr sMmn Byjx dy bfvjUd AunHF ny kcihrIaF qoN dUrI rwKI| sRI bfdl ny qF iek awD vfr gyVf lfAux ipwCoN adflqF qoN Cot mMgI| suKbIr isMG bfdl pUry sfl ivc kyvl do vfr hI pysL hoey|

           bfdl pirvfr vwloN muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ivruwD dfier hwqk dy iqMn kysF dI aglI suxvfeI hux nvyN vrHy qy jf peI hY| sRomxI kmytI dI sfbkf pRDfn jfgIr kOr nUM cflU sfl dy afKrI vrHy awT dsMbr nUM adflq ivc pysL hoxf ipaf| AunHF ivruwD gurU afsrf trwst muhflI vwloN mfnhfnI df kys pfieaf hoieaf hY| pMjfb srkfr dy iek sInIar afeI[ey[aYs[ aPsr sRI ibkrmjIq isMG nUM ies sfl adflqF dy keI gyVy mfrny pey|

          pMjfb dI izptI muwK mMqrI bIbI rijMdr kOr BwTl ivruwD kiQq 44 lwK rupey dy iBRsLtfcfr dI suxvfeI  Auqy suprIm kort vwloN rok lf idwqy cwkrF ivc pYx qoN bcy rhy| pMjfb dy lIzrF vwloN iek nf dUjy kfrnF krky adflqF ivc pysL hox qoN Cot mMgy jfx qy afm lok ieh smJx lwg pey hn ik dovyN nyqf lokF dy awKI Gwtf pf rhy hn|

          pMjfb dy mrhUm muwKmMqrI byaMq isMG kql kFz dy iek mulfjLm jgqfr isMG hvfrf nUM ijlHf kcihrIaF ivc  pysL krn smyN ieiqhfsk iekwT dyKx nUM imilafr| mfzl jylH ivcoN do sfl pihlF Prfr hox qoN ipwCoN jUn ivc idwlI puils vwloN AusnUM igRPqfr kIqf igaf| idwlI pulIs ny AusnUM cMzIgVH puils dy suprd kIqf| XUtI pulIs nUM jdoN 7 julfeI nUM Aus nUM ijlHf kcihrIaF ivc pysL kIqf qF hjLfrF dI qdfd ivc iekwT hoieaf aqy sYNkiVaF dI igxqI ivc puils pwbF Bfr hoeI rhI| Aus nUM ijlHf kcihrIaF ivc hr vfr pysL krn smyN pMjfb aqy idwlI pulIs qoN ibnF ivjIlYNs aqy sI[afeI[zI[ df shfrf lYxf ipaf| awj kwlH Auh mfzl jylH buVYHl ivc njLrbMd hY|

          cMzIgVH dIaF ijlHf kcihrIaF ivc suxvfeI aDIn byaMq kql kys imQy smyN qy suxvfeI mukMml krn qy igaf hY| byaMq isMG kql agsq 1995 nUM kql hoieaf sI aqy pMjfb qy hirafxf hfeIkort vwloN ieh kys 31 akqUbr 2005 qwk Kqm krn leI afdysL idwqy  gey sn| kys dI mojUd styj dyK ky ieh pqf lwgdf hY ik  ieh kys awj mukx dy nyVy qyVy  nhIN| pqf lwgf hY ik kys dI suxvfeI dorfn ajy srkfrI pwK dy gvfhF dy ibafn dy rhy hn| awj kys dI suxvfeI ipwCoN 6 jnvrI leI awgy pf idwqf igaf hY| ieQy ieh dwsxf vI roick rhygf ik pMjfb aqy hirafxf hfeIkort ny kys dI suxvfeI ibnF nfgf suxn leI ikhf sI pr ies qy aml nf ho sikaf|

          ijlHf kcihrIaF dy vkIlF vwloN iesy sfl hI iek jwj dy vqIry ivruwD hVqfl krn df aYlfn kIqf igaf sI pr ijlHf aqy sYLsLn jwj dy dKl kfrn mslf smyN isr hwl ho igaf|

          pMjfb puils dy iek Aucw aiDkfrI aqy kFgrs pfrtI dy  iek nyqf qy ijlHf kcihrIaF dy vkIlF ivckfr kfPI KVkI| kFgrs pfrtI dy nyqf Auqy mnuwKI aiDkfrF dy vkIl Auqy hmlf krn df dosL lwigaf jdoN ik vkIlF ny ies dy ivroD ivc ros pRgt kIqf qF dohF iDrF ivc vDy qxfa dy iswty vjoN vkIl amr isMG cfhl aqy arivMd Tfkur nUM pMjfb puils vwloN surwiKaq idqI geI|

 

iswK dI kuwtmfr  krn vfly amrIkI jylH Byjy

inAUXfrk :- ieQoN dy kueInjL broa rYstorYNt dy bfhr 50 sflF rfijMdr isMG Kflsf dI kuwtmfr krn vfilaF nUM jylH Byijaf igaf hY| Gtnf ipwCly sfl julfeI ivc hoeI sI| kys dI suxvfeI dorfn ieh gwl sfhmxy afeI ik ienHF pMj ivakqIaF ny rijMdr isMG Kflsf aqy Ausdy imwqr gurcrn isMG (51 sfl) dIaF pwgF vwl iesLfrf krky AunHF df mKol Auzfieaf| nfl hI pwgF lfhux leI mjLbUr krn lwgy| ienHF ny rfijMdr isMG dy mUMh qy muwky vI mfry| ieh ivakqI inkols msylI (22 sfl), Aus df Brf slvftor msylI(26), ienHF df mqryaf ipE ivktr ksYNitno(58), tYrYNs ilEinjL (53 sfl) aqy rfien mIhn (24) sn| jsits symUr rotkr ny 5 dsMbr nUM msylI BrfvF iKlfP dosL afied kr idwqy sn| sflvftor nUM do sfl jylH ‘c kwtxy pYxgy qy do sfl Aus nUM Qfxy hfjLrI BrnI pvygI| inklys nUM 6 mhIny dI kYd dI sjLf suxfeI geI hY| pMj sfl dorfn jykr Ausny iPr koeI aijhf kfrf kIqf qF Aus iKlfP sKq kfrvfeI hovygI| AusnUM aiDkfrF dI rfKI leI srgm ‘iswK kulIsLn’ nfl 150 GMty BfeIcfry dI syvf ‘c lfAuxy pYxgy| mIhn nUM do mhIny dI kYd qy iqMn sfl dI ingrfnI qy iswK kulIsLn nfl 150 GMty lfAux dI sjLf imlI hY| iesy qrHF ilEnjL nUM jylH ivc 20 idn ibqfAuxy pYxgy| Aus Auqy iqMn sfl ingrfnI rwKI jfvygI aqy AusnUM iswK kulIsLn leI 50 GMty kMm krnf pvygf| kYsoitno nUM 5 idn jylH ivc rihxf pvygf|

 

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com            Here We Grow Again