![]() |
|||||||||||
| |
|||||||||||
|
hmdrd aqy kOmFqrI pRdysI dy mflk amr Buwlr iKlfP kfmy dI imhnq dwbx sdkf mukwdmf drj
sMq rfm AudfsI dy jjLbfqI gIq "cVdf rhIN vy sUrjf kMmIaF dy vyhVy" dy drd nMU ibafnidaF afpxy imhnqfny dI mMg kridaF vrkr rGvIr isMG igwl ies Gtnf sdkf coKf pRysLfn njLr af irhf sI. Ausny dwisaf ik AusdI kMpnI "jIrI rYnovysLn" Coty pwDr qy apryt kr rhI hY aqy kYsL Ploa dy Kqm hox sdkf bYNkrwpsI inkfry KVI hY. Xfd rhy ipCly idnIN hmdrd iKlfP aijhf hI iewk hor kys vI drj hox dI crcf iCVI sI. hmdrd aqy kOmFqrI pRdysI vloN afpxy pricaF ivwc ibnHF iejfjLq, pRiswD nfvlkfr bUtf isMG sLfd df iliKaf nfvl "awDI rfq pihr df qVkf" pRkfsLq huMdf irhf ijsdf imhnqfnf mMgx qy Buwlr ny sLfd nMU qoV ky korf juafb dy idwqf sI. sLfd anusfr AunHF vloN hmdrd iKlfP kfnMUnI kfrvfeI leI noits Byijaf hoieaf hY. Drnf qF kI icVI vI Ptkx nhI idaFgf[[[[amirMdr isMG
aYP[afeI[afr[ ijs dy afDfr `qy bfdl AuWqy kys drj hoieaf! pMjfb dy sfbkf muwK mMqrI sRI pRkfsL isMG bfdl qy Aus dy pirvfr dy mYNbrF ivruwD ivjIlYNs vloN ijs aYP[afeI[afr[ dy afDfr AuWqy clfn pysL kIqf igaf hY Auh aYP[afeI[afr[ blvMq isMG nfmI ivakqI vloN 24-6-2003 ƒ ivjIlYNs ibAUro dy muhflI ivcly Qfxy `c drj kIqI geI sI. ies aYP[afeI[afr[ anusfr bfdl ny 1997 qoN 2000 qk afpxy puwqr suKbIr bfdl, afpxI pqnI suirMdr kOr bfdl, pirvfr dy hor mYNbrF iek dosq kMvlpRIq isMG iswDU, nroqm isMG iZwloN, asLIsL kpUr vfsI idwlI afid aqy sRI ikRsLn kumfr pI[ey[ suKbIr bfdl, hrdIp isMG BMvrf E[aYs[zI[ bfdl ny bysLumfr kflf Dn iekwTf krky dysL-ivdysL ivc bynfmI jfiedfd bxfeI hY. ijs ivc hyT ilKIaF jfiedfdF sLfml hn:-
Aukq jfiedfdF qoN ielfvf ienHF vloN hor vI bhuq sfrI bynfmI jfiedfd dysL aqy ivdysL ivc bxfeI hoeI hY. ijs bfry zUMGfeI nfl pVqfl krn dI loV hY. sRI bfdl ny afpxy sLfsn kfl dOrfn ahudy dI durvrqoN kridaF afpxy chyiqaF ƒ vwK-vwK AuWc ahuidaF AuWqy BrqI krvfAux, bdlIaF krvfAux aqy qrwkIaF krvfAux bdly BfrI rkmF vsUl kIqIaF sn. iBRsLtfcfr ivroDI lVfeI ƒ pMQ ivroDI krfr dyx dI Kflsf pMcfieq qy hor jQybMdIaF vloN sKq inMdf luiDafxf (03 dsMbr): awj imqI 3-12-2003 ƒ Kflsf pMcfieq, Kflsf aYksLn kmytI, ieMtrnYsLnl Drm pRcfr kONsl, suKmnI syvf susfietIaF, iswK PYimlI klwb, pRo: gurmuK isMG ivcfr mMc qy smUh imsLnrI kfljF smyq do drjn qoN vwD pMQk soc vflIaF jQybMdIaF ny ihwsf ilaf. mIitMg dI pRDfngI Kflsf pMcfieq dy kOmI pMc s[ crnjIq isMG ny kIqI. mIitMg ƒ sMboDn kridaF s[ crnjIq isMG ny iBRsLtfcfr dI lVfeI ƒ pMQ ivroDI krfr dyx vfly aKOqI afgUaF dI krVy sLbdF ivc inMdf kridaF puiCaf ik pMQ qy sLhIdF dy nF `qy votF lY ky pMj sfl rfj krn vfly bfdl ny afpxy BfsLn ivc ikqy vI pMQ jF iswK sLbd iesqymfl kIqf hY? qy AusdI afizE, vIzIE jF aKbfr df ibafn smUh pMQ awgy pysL kIqf jfey. aKbfrF ivc srkfr dy huMidaF bfdl vloN idwqy gey iesLiqhfr dIaF kitMgF ƒ pRYs ƒ irlIjL kridaF s[ crnjIq isMG ny dfavf kIqf ik jd qk pRkfsL isMG bfdl rfjBfg ivc rhy afpxy afp ƒ dfs pRkfsL isMG bfdl ilKdy rhy qy jdoN rfj Bfg Kus igaf qF gurU pMQ df dfs ilKxf sLurU kr idwqf. ijnHF, iswK hwkF dI Kfqr ieMnF vwzf morcf lgfieaf, do qoN ZfeI lwK isMG jylH ivc gey, drbfr sfihb `qy atYk, 84 dy dMigaF qy 10 sfl Gor puils qsLwdd sih ky kIqIaF kurbfnIaF dy bdly rfj Bfg lYx vfly s[ bfdl ny iek vI kMm pMQ dy Bly dI Kfqr nhIN kIqf. Aultf BfrI jwdo-jihd qy kurbfnIaF krky akfl qKLq sfihb qoN bxy akflI dl ƒ ‘iBRsLtfcfr’ krky bdnfm kIqf. aYsy iBRsLt afgU ƒ sLoRmxI akflI dl dI pRDfngI qoN qurMq brKfsq kr dyxf cfhIdf hY ijs ny sfrI dunIaF ivc iswK kOm df isr nIvF kIqf hY. iBRsLtfcfr dy kys ƒ pMQ ivroDI krfr dy ky adflq dy bfhr iekwT krn vfly aKOqI akflI afgUaF dI krVI inMdf kridaF mfqf sfihb kOr gurmiq kflj PrIdfbfd dy cyarmYn igafnI jgmohn isMG ny ikhf ik jdoN KrV ivKy aKOqI Binafry vfly ny cYlMj krky 10 gurU gRMQ sfihb dy pfvn srUp agn Byt kIqy qF Aus vyly ieh aKOqI lIzrF ny koeI afvfjL nhIN sI AuTfeI. Kflsf pMcfieq luiDafxf dy knvInr BfeI gurdyv isMG btflvI ny iBRsLtfcfr dy kys ivc Psy pRkfsL isMG bfdl dy hwk morcf lfAux vfly akflI lIzrF dI sKq inKyDI kridaF ikhf (cor kI hfmf Bry n koie) dy aDfr `qy tOhVf sfihb ƒ afpxf ibafn vfps lYxf cfhIdf hY. s[ btflvI ny ikhf jdoN pRkfsL isMG bfdl pMjfb df muwK mMqrI sI nfl sLoRmxI akflI dl df pRDfn vI sI, sLoRmxI gurduafrf pRbMDk kmytI qy idwlI iswK gurduafrf pRbMDk kmytI `qy bfdl df kbjLf sI qy sYNtr srkfr ivc vI akflI dl dI BfeIvflI sI Aus vkq iswK kOm dIaF mMgF vfsqy morcf nhIN lfieaf igaf. Kflsf aYksLn kmytI dy knvInr s[ suKivMdr isMG ny iBRsLtfcfr dI inKyDI kridaF ikhf ijhVI iswK kOm dI numfieMdgI krn df bfdl dfavf krdf hY Auh kOm aiq grIbI dI hflq ivc afpxf Drm qbdIl kr rhI hY. s[ suKivMdr isMG ny bhuq hI aPsos Bry lihjy ivc ikhf ik bfdl vrgy iswK afgU aKvfAux vfly iBRsLtfcfr krky arbF dI sMpqI bxfeI bYTy hn. AunHF smUh akflI lIzrisLp ƒ cYlMjL kIqf ik iek vI akflI lIzr sRI gurU gRMQ sfihb dI hjLUrI ivc KV ky kih dyvy ik bfdl qy Ausdy lVky suKbIr bfdl qy Drm pqnI suirMdr kOr bfdl ny iBRsLtfcfr nhIN kIqf. AunHF aKIr ivc akflI lIzrF ƒ nyk slfh idMidaF ikhf ik Auh iesƒ pMQ dI lVfeI kih ky pMjfb df mfhOl Krfb nf krn aqy vDIaf vkIlF rfhIN afpxf kys lV ky sfbq krn ik asIN iBRsLt nhIN. mIitMg ivc blvMq isMG mInIaF, BuipMdr isMG inmfxf, apndIp isMG Kflsf, zf: kulvMq isMG, jsvMq isMG myhrbfn, Pqih isMG imsLnrI, bldyv isMG gurmuK ivcfr mMc, jQydfr joigMdr isMG suKmnI sfihb syvf susfietI, BfeI nirMdr isMG Bgq isMG ngr syvf susfietI, jrnYl isMG amn ngr insLkfm kIrqn susfietI, jsbIr isMG jogf mfzl gRfm, mfstr kulvMq isMG, drsLn isMG ihMmq isMG ngr Drm pRcfr sBf, srbjIq isMG, rxjIq isMG, rxjIq aKfVf qoN ielfvf sYNkVy iswKI soc `qy pihrf dyx vfilaF ny ihwsf ilaf. kYptn iKlfP dosL qYa
sonIaf vlo giTq 3 mYNbr kmytI nUM kFgrs sMsd mYNbr imly, amirMdr qy BwTl dy mfmly qy ivcfr
kFgrs sUqrF ny dwisaf ik kuJ sMsd mYNbrF ny muwK mMqrI amirMdr isMG dy nyVly aiDkfrIaF qy jMm ky vfr kIqy. AunfH ikhf ik muwK mMqrI dy afly duafly kuJ aiDkfrI AunfH nUM guMmrfh krn ivwc lwgy hoey hn. kuJ sMsd mYNbrF ny ikhf ik pMjfb srkfr nUM pRsLfsink aqy puls Pyrbdl krky cMgy aiDkfrIaF dIaF inXukqIaf krnIeF cfhIdI hn. Msd mYNbrF ny ikhf ik ieh smF ies qy ivcfr hoxf cfhIdf hY ik kfgrs ikvy sUby ivc akflIaF df sfhmxf kry. kFgrsI sUqrF ieh vI kihxf hY ik mIitMg ivc pihlF muwK mMqrI rfijMdr kor BwTl vlo idqy gey Aus ibafn nUM psMd nhI kIqf igaf ijs ivc AunF ikhf igaf sI ik muwK mMqrI nyAunFH nfl bfdl dy mfmly ivc slfh nhI kIqI. bIbI BwTl ny afpxy ibafn ivc ieh vI ikhf sI ik pMjfb ivc akflI dl dI siQqI hux mjLbUq hY. iek sMsd mYNbr ny pMjfb pRdys kFgrs kmytI dy pRDfn aYc[aYs hMspfl qy vI vfr kIqy. sUby ivc kFgrs dy srgrm nf hox df mfmlf vI AuTfieaf igaf. sMsd mYNbrf df kihxf sI ik lok sBf dIaF coxF nyVy af geIaF hn ies leI kFgrsI vrkrF nUM srgrm ho jfxf cfhIdf hY pr ieh vrkr ajy qk srgrm nhI hoey. sUqrF muqfbk zf[mnmohn isMG,aqy mihisnf ikdveI ny sMsd mYNbrF nUM Brosf idvfieaf ik Auh ies sbMDI kYptn amirMdr isMG nfl gwlbfq krngy. smiJaf jFdf hY ik hfeI kmfn vwlo hux BwTl qo vI jvfb qlbIO kIqI jfvygI. hfeI kmfn srkfr aqy pfrtI ivc pfeIaF jFdief KfmIaf nUM dUr krn dy inrdysL dyvygf. cMzIgVH qo drsLI muqfbk iek mYNbr pfrlImYNt ny dwisaf ik sfry mYNbrF ny kFgrs pRDfn nUM pMjfb dI lIzrisLp ivc qbdIlI nf krn bfry afpxI rfie idwqI ik muwK mMqrI dy kMm kfj ivc jLrUr suDfr krfieaf jfvy. AunfH dwisaf ik asI ies gwl qy vI jLor idwqf ik pMjfb ivc bfgI srgrmIaF qy sKqI nfl Twl pfeI jfvy qy pMjfb ivc ieh sMdysL Byijaf jfvy ik pMjfb dI lIzrisLp ivc koeI qbdIlI nhI kIqI jfvygI . AunFH ikhf ik hr roj ies sbMDI Cp rhIaF Kbr nfl pfrtI df bhuq nuksfn ho irhf hY. lok sBf coxF isr qy yhn ,ies leI lIzrisLp sMbMDI spwsLt sMkyq dyxf bhuq jLrUrI hY. AunfH ikhf ik kyptn amirMdr isMG vwlo bfdl ivruD kIqI kfrvfeI dI vI pRsMsLf hoeI.AunFH ikhf ik mIitMg ivc pMjfb ivc aPsrsLfhI dy rfj hox dI gwl vI kIqI. tohVf qy hornF sfbkf akflI mMqrIaF qy ivDfiekF nUM bfdl nfl imlx nhI idwqf igaf. pitaflf: pMjfb dy sfbkf akflI muwK mMqrI pRkfs isMG bfdl aqy AyunfH dy puwqr sfbkf mMqrI mMqrI suKbIr isMG bfdl nUM imlx aYs[jI[pI[sI pRDfn aqy bjLUrg akflI nyqf jQydfr gurcrn isMG tohVf sxy 200 dy krIb akflI nyqfvF aqy kfrkMunF nUM pitaflf dI kyNdrI jyl dy myn gyt qy hI rok ilaf igaf aqy AunfH nUM aMdr nhI jfx idwqf igaf. ijs qy kyNdrI jyl dy myn gyt qy jQydfr gurcrn isMG tohVf dI agvfeI ivc akflI kfrkuMnf ny ros Drnf dy idwqf aqy iek GMty qwk sIniar akflI nyq fijnFH ivc keI sfbkf mMqrI sLfml sn gyt dy bfhr sVk qy hI bYT gey aqy pMjfb srkfr aqy muwK mMqrI ivruwD zt ky nfarybfjLI kIqI.sQfnk kyNdrI jyl aiDkfrI ny pRkfs isMG bfdl aqy AunFH dy puwqr nUM imlx lei mMglvfr aqy sLuwkrvfr dy idn inrDfrq kIqy hn .pitaflf kyNdrI jyl aiDkfrIaF vlo jyl inXmF dy Ault pRkfs isMG bfdl aqy suKbIr bfdl nUM imlxdyx qo ienkfr krn df mfmlf akflI ivDfiekF ny pMjfb dy rfjpfl kol AuTfAux df PYslf kIqf. jQydfr tohVf ny awj dI Gtnfdy qurMq bfad akflI dl dy mojUdf aqy sfbkf ivDfiekF aYm [pIjL nfl mIitMg kIqI aqy rfjpfl nUM jyl aiDkfrIaf ivruwD mMg pwqr dyx leI ikhf. ivafh smfgmF ’c corIaF krn vfly igroh df prdfPfs luiDafxf(qijMdr isMG) ijLlf puls ny ivafh sLfdIaF dy pRogrfmf ivc corIaf krn ivc srgrm igroh dIaF pMj aorqF smyq awT lokF nUM kfbU krky AunFH dy kbjLy ivwc corI kIqy gihxy aqy nkdI brfmd kIqI hY. ies sMbMDI jfxkfrI idMdy hoey aYs[pI [zI gurRIq isMG ny dwisaf ik puls ny gupq sucnf dy aDfr qy mwD pRdys ijLlf rfjgVH dy ipMz kVIaF invfsI inrmlf pqnI nfrfiex ,cMdf pqnI isLv nrfiex,sonm puwqrI isLv nUM igRPqfr krky AunFH dy kbjLy ivc keI qoly sonf,nkdI aqy keI hor smfn brfmd kIqy hn. AunFH ny dwisaf ik Aukq igroh ivafhF dy sIjLn ivc pMjfb af jFdf hY aqy ieQy cfdrF nUM vycx dI afV ivc ivafh pRogrfm ivc vV ky aorqF dy prs aqy gihxy corI krdy sn.ienfH ivc iqMn nojvfn lVkIaF sfP suQry kwpVy pf ky jFdIaf sn aqy mokflgdy hI sfmfn nUM corI kr afpxy mrd sfQIaf nUM sop idMidaf sn,ijnFH ny puwCigwC dorfn luiDafxf smyq pitaflf aqy jlMDr ivc nvI corIaf krn dI gwl kbUl kIqI hY. Aukq igroh ny irbyrf irsorts ivc iek ivafh pRogrfm ivc sLfml blbIr kor invfsI pRqfp isMG vflf qo prs Koihaf sI,ijs dI isLkfieq qy puls ny Aukq igroh nUM kfbU kIqf. aMimRqsr ivrfsq mylf pUrI sLfno-sokq nfl sLurU aMimRqsr:pMj rojf aMimrqsr ivrfsq mylf’awj purfqn ieiqhfsk rfm bfg qo pUrI sLfno sLokq nfl afrMb ho igaf. muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny pMjfb dy amIr ivrsy nUM drsfAuNdIa JfkIaf nuM hrI JMzI dy ky Kflsf kflj leI rvfnf kIq sI ijQy ieh mylf cwlx hY. JfkIaF dI ieh pRdrsLnI jI[tI[roz qo huMdI hoeI Kflsf kflj dy muwK gyt qy Kqm hoeI. pRdrsLnI nUM rvfnf krn qo pihlF muwK mMqrI ny ikhf ik srkfr amIr pMjfbI siBafcfrk ivrsy nUM pRPuwlq krn leI sMjIdgI nfl Auprfly kr rhI hY. iesy leI pitaflf,kpurQlf aqy aMimRqsr dI amIr ivrfsq ivsv ivc Aujfgr kIqI jfvygI aqy purfxy sLihr dIaF ieiqhfsk iemfrqF dI pUrI sFB sMBfl kIqI jfvygI aqy ienfH dI purfqn sLfno sMkyq nUM bhfl krn leI srkfr pYsf Krc krygI. AunFH ikhf ik pMjfb srkfr pfiksqfnI pMjfb dy muwK mMqrI nfl icwTI pwqr kr rhI hY qF jo dohF pMjfb dy sFJy siBafcfrk ivrsy dI pRPuwlqf leI dovyN iDrF afdfn pRdfn kr skx. aMimRqsr ivrfsq mylf ijQy ieQy dI ivrfsq nUM Aujfgr krygf AuQy sYr spftf snaq leI vi lfhyvMd sfbq hovygf. pMjfbI siBafcfr nfl sbMDq JfkIaf ivc pMjfbI siBafcfr nUM BrpUr ZMg nfl Aujfgr kIqf igaf sI.muhro dy hfQIaF qy inhMg isMNG bYTy sn aqy AunfH dy ipCy Zol dI qfl qy nwcdIaf GoVIaF aqy inhMg isMG sjy hoey sn. AunfH dy ipCy mIrI pIrI akfdmI ,aMimRqsr dy amrIk iswK bwcy mfrsLl afrt gqky df pRdrsLn krdy jf rhy sn.ieh ivrfsq mylf 7 dsMbr qk jfrI rhygI. isafsqdfnF ny gurU gRMQ sfihb nUM iswKf qk sImq kr idwqf aMimRqsr: awj ieQy gurU nfnk dyv XUnIvristi ivc gurU gRMQ sfihb bfry sLurU hoeI qIjI komfqfrI kfnPrMs dy AudGftn moky pMjfb dy gvrnr aqy XUnIvristI dy cFslr E pI vrmf ny ikhf ik smuwcI mfnvqf dI BlfeI leI gurU gRMQ sfihb df sMdysL hI ajoky Xuwg ivc iPrkU BfeIcfrf aqy ivsLv sLfiq kfiem rwK skdf hY. ieh iqMn idnF kfnPrMs XUnIvristI dy gurU nfnk aiDayn ivBfg vwlo akfdmI afP gurU gRMQ sfihb stwzIj amrIkf dy sihXog nfl krvfeI jf rhI hY. sRI vrmf ny ikhf ik gurU gRMQ sfihb ivclI bfxI df sfr smuwcI mnuwKqf dI cVHdI klf vfsqy hY aqy ieh iek prmfqmf df sMdysL idMdf hY. AunFH ikhf ik gurU gRMQ sfihb df pRym aqy sLfqI df sMdysL afAux vflIaf pIVIHaf nUM soD idMdf rhygf. ajoky mfhol ivc qF ies dI mwhqqf hor vI vD jfdI hY. gurU gRMQ sfihb smfjk,Dfrimk aqy siBafcfr rIqiaf df gRMQ hY. brqfnIaf dI kueInjL kYrt dy jsits moqf isMG ny ikhf ik ies vyly buinafdI loV lokF ivc aiDafqmk rucI jfigRq krn dI hY. mnuwK df BivwK hsor vI Aujvl ho skdf hY,jykr Auh iensfnIaq,aiDafqmkqf brdfsLq krn dI sLkqI aqy Audfrqf vrgy guxF nUM apxfey. AunfH ikhf ik mnuwKqf nUM sB qo vwzf Kqrf nYiqk kdrF kImqF dy izgx kwtVqf aqy suvfrQIpuxy qy hY. akfdmI afP gurU gRMQ stwzIjL (amrIkf) dy cyarmYn pRoPysr hrbMs lfl ny mojUdf siQqI qy duwK pRgt kridaF ikhf ik rfjsI lokF dy svfrQpuxy ny gurU gRMQ sfihb nUM iswKf qk hI sImq krky rwK idwqf hy jdo ik ieh smuwcI mfnvqf df srv sFJf gMrQ hY. ies qo pihlF XUnIvristI dy vfeIs cFslr zf[aYs[pI isMG ny sB nUM jI afieaf afiKaf. AunFH ikhf ik gurU grMQ sfihb diaF iswiKafvF ajoky smyN ivc vI ZukvIaF hn. kfnPrMs dy zfierYktr aqy ivBfg dy muKI zf[blvMq isMG iZwlo ny kfnPrMs bfry jfxkfrI idwqI. bfdl vloN jbr ivroDI lihr ivwZx df PYsl
pfs miqaf ivc ikhf igaf ik pMjfb dI rfjvfVf kFgrs srkfr vwlo Kflsf pMQ aqy smUh pMjfbIaF dy hrmn ipafry aqy bydfg afgU aqy pMQ dI vfhd numfieMdf jQybMdI sLRomxI akflI dl dy inDVk jrnYl s[pRkfs isMG bfdl ivruwD GtIaf qo GtIaF pwDr dI rfjDfnI aDIn bxfeI sfijsL rfhI AunfH dy pirvfr dy mYNbrf aqy hor akflI vrkrF aqy nyqfvF ivruwD kIqIaF jf rhIaF koJIaF kfrvfeIaF dI BrpUr inKoDI krdI hY. sR[pRkfs isMG bfdl df lMbf jnqk jIvn pMQ aqy pMjfb pRqI byimsfl kurbfnIaF aqy pMQk ihwqf leI juJy lfsfnI sMGrsL dI KulIH ikqfb hY. AunfH dI nyk nIaqI vcnbwDqf ,hlImI aqy eImfndfrI dy dfsqn pMjfb dy bwcy bwcy dy mn Aupr AuwkrI hoeI hY.awj dI iekwqrqf pfrtI pRDfn sR[bfdl ,smuwcy pMQ aqy pMjfb nUM pMQ dusLmx aqy sfijLsLI muwK mMqrI vwlo idwqI ies vMgfr nUM iKVy mwQy svIkfr krdI hY aqy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG nUM ieh dws dyxf cfhuMdI hY ik pMQ aqy pMjfb dy isrmor afgU sR[ pRkfs isMG bfdl nfl mwQf lgf ky Aus ny smuwcy sLRomxI akflI dl Bfjpf aqy jmUhrIaq psMd hor pfrtIaF dI axK nUM vMgfiraf hY ijs df mUMh qoVvf jvfb idwqf jfvygf. jLFbFjL XoiDaf dI ieh jQybMdI hmysLf hI qfkq dy nsLy ivc aMnyH hoey ,hMkfrI rfijaF aqy qfnfsLfhf dI hYkV BMndI afeI hY aqy afAux vfly idnF ivc ieh jQybMdI afpxy sLfnfmqy ivrsy qo pihrf idMdI hoeI afpxy isrlwQ jrnYl s[bfdl dI agvfeI ivc pMjfbIaF nUM pMjfb aqy pMQ dusLmxf qo injLfq idvfAux leI idRV sMklp hY. dUjy mqy ivc ikhf igaf ik awj dI ieh iewkqrqf sUby dI kFgrs srkfr dy afdysLf Auwpr ipCly idnI sLRomxI akflI dl dy nyqfvF aqy vrkrF dI gYr lokqMqrI aqy gYr kfnUMnI PVo PVfeI dorfn pvn gurDfmF dI GyrfbMdI aqy qlfsLIaf aqy sLrDflUaF dy mwQf tykx aqy syvf leI jfx qo rokx dIaF iGxfAuxIaF kfrvfeIaF dI krVy lPjLF ivc inKyDI krdI hY. puls dI ies kfrvfeI nfl iswK ihridaf nUM BfrI Tys phuMcI hY aqy pMQk ihrdy vlUMDry gey hn. qIjy mq ivc ikhf igaf ik awj dI ieh iewkqrqf sLRomxI akflI dl dy pRDfn sR[pRkfs isMG bfdl dI 1 dsMbr nUM ropV dI adflq ivc pysLI smyN ropV dI adflq ivc pysLI smyN pMjfb Br ivco vhIrF Gwq ky aqy kFgrs srkfr dy jbr aqy jLulm df tfkrf krdy hoey phuMcy sLRomxI akflI dl dl BfrqI jnqf pfrtI dy smUh vrkrF ,nyqfvf,pMQ drdIaF aqy smUh pMjfbIaF df qih idlo DMnvfd krdI hY.ieh iewkqrqf sLfqmeI qrIky nfl af rhy vrkrF aqy nyqfvF Auwpr pMjfb pulIs vlo kIqy gey vihsLIafnf lfTIcfrj ,sIniar nyqfvF aqy vrkrF dIaF pwgf lfAux aqy AunFH nUM byiewjq krn dI kfrvfeI dI sKq qy lPjLf ivc inKoqI krdI hY aqy mMg krdI hY ik ies Gtnf leI ijLMmyvfr dosLI aPsrF nUm sKq qo sKq sjLfvF idwqIaf jfx. puls ny jLflm kFgrs srkfr dI sLih qy inwhQy vrkrF ,bIbIaf,bjLUrgf aqy bwicaf Auwpr ijs qrIkyy nfl kihr Zfihaf,ieh iek byhwd sLrmnfk kfrvfeI hY. pMjfb dI kFgrs srkfr ny sUby ivc lokqMqr dfGfx kr idwqf hY aqy ivroDI iDr dI jUbfn bMd krn leI srkfr vwlo hr hMBlf vriqaf jf irhf hY. srkfr vwlo lokF dy mnuwKI aiDkfrF df Gor AulMGx kIqf jf irhf hY. ieh iewkqrqf pMjfb Br ivco hjLfrF dI igxqI ivc akflI vrkrF aqy nyqfvF nUM igRPqfr kIqy jfx dI vI purjLor inKyDI krdI hY. ieh iewkqrqf ies gwl qy idRV hY ik muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny rfj ivc ax aYlfnI aYmrjMsI lgfeI hoeI hY. bfdl dI igRPqfrI bfad pMjfb ’c 4 srkfrI bwsF nUM awg cMzIgVH: akflI dl dy pRDfn sRI pRkfs isMG bfdl aqy AunfH dy byty suKbIr isMG bfdl nUM jyl Byjy jfx dy iKlfP rfj Br ‘c ivafpk ros hY aqy srkfr ny jy hor sKqI vrqI qF ieh ros ihMsk rUp vI lY skdf hY. BfvyN ajy rfj Br ‘c amn df mfhol bixaf hoieaf hY pr ies dy bfvjUd mukqsr ijLly’c cfr srkfrI bwsf nUM awg lfey jfx dIaF irportF imlIaf hn. pRfpq irportF anusfr bIqI rfq jF awj svyry mlot bws awzy Aupr KVIaF do aqy pMjfb hirafxf dI hwd qy pYNdy iesy Kyqr dy ksbf ikilHaFvflI ‘c vI do srkfrI bwsf nUM awg lfeI geI. dwisaf jFd hY ik puls awg lfAux vfilaF dI pCfx nhI kr skI aqy axpCfqy ivakqIaf iKlfP mfmlf drj kIqf igaf hY. ijLlHf puls muKI rxbIr isMG Kwtxf ny dwisaf ik lMbI Qfxy dy aYs[aYc[E blbIr isMG nUM izAUtI ivc kqfhI dy dosLf hyT muwaql kr idwqf igaf hY. iesy dorfn siQqI dy mwdynjLr puls vwlo srkfr dIaF hdfieqF anusfr akflI ivDfiekF nyqfvF qy srgrm kfrkuMnf dIaF igRPqfrIaF df rfj Br ‘c islislf hor qyjL kr idq f hY. kl ropV ‘c vI keI pRmuwK akflI afgUaF smyq anykF vrkrF iKlfP vwK vwK DfrfvF qihq kys drj kIqy gey hn. pihlF hI PVy hjLfrF kfrkuMnf qy afgUaF nMU jylHF’c Byj idwqf igaf hY. akflI dl dy morcy dy aYlfn kfrn sLfied ienfH nUM 13 dsMbr qk jylFH ‘c hI rihxf pvy.imlI jfxkfrI muqfbk awj bfdl nUM pitaflf jylH’c imlx gey keI afgUaF nUM vI puls ny igRPqfr krn dI koisLs kIqI pr ieh nyqf pihlF sUcnF imlx qo iksy qrFH iek hotl ‘co bc ky iKsk gey. ienfH ‘c sfbkf mMqrI sRI jnmyjf isMG ,ivDfiek rxDIr isMG aqy suKbIr dy mIzIaf skwqr bwbI bfdl dwsy jFdy hn. puls hux akflIaf dy Gr Gr Cfpy mfr rhI hY ,ijs kfrn Auh rUpysL ho gey hn. mlot qo sLfqX,suKIjf,goiel gupqf qy sMjy anusfr mlot dy bws stYMz Auwpr KVIaF pYpsU roz trFsport kfrporysLn dIaF do bwsf nUM sLrfrqI ansrF vwlo awg lf idwqI geI ijs nfl iek bws lgBg awDI sVI pr dUsrI df mfmUlI nuksfn hI hoieaf . Auwc puls aiDkfrIaF aqy aYs[zI[aYm mlot vlo moky qy phuMc ky siQqI df jfiejLf ilaf igaf. moky qy iewkqr jfxkfrI anusfr muqfbk awD sVI bws dy zrfeIvr dljIq isMG ny dwisaf ik kl Aus nysLfm nUM 6 vj ky 45 imMt qy afpxf afKrI cwkr lgfAux qo bfad bws nUM bws stYNz qy KVf kIqf aqy awj svyry Aus ny bws nUM biTMzf leI lY ky cwlxf sI. Aus ny dwisaf ik svyry 5[20 vjy jdo Auh afpxI izAUtI Aupr afieaf qF Aus ny dyiKaf ik Auprokq bws nUM awg lwgI hoeI sI. Aus ny qurMq kuJ hor lokF dI shfieqf nfl imwtI aqy pfxI nfl awg qy kfbU pfieaf. puls moky qy phuMc ky siQqI df jfiejLf ilaf. BwTl nUM PsfAux leI PrjLI rsIdF iqafr kIqIaF
iesy dorfn sRImqI BwTl ny ikhf hY ik jy sLRomxI akflI dl aqy pMjfb srkfr ivckfr cwl rhy tkrfa kfrn pMjfb dy hflfq Krfb huMdy n qF ies dI iswDI ijLMmyvfrI muwK mMqrI amirMdr isMG dy isr afvygI.AunfH ny ikhf ik AuMj qF sUby ivc vfprn vflI hr Gtnf dI ijLMmyvfrI muwK mMqrI dI hI huMdI hY ,pr sRI bfdl ivruwD muihMm CyVn sbMDI Aus ny iksy mMqrI sfQI nfl slfh nhI kIqI. ies krky hr Gfty vfDy leI muwK mMqrI ijLMmyvfr hY. sRImqI BwTl awj ieQy kcihrIaF ‘c qfrIK Bugqx ipwCy gwlbfq kr rhy sn. AunfH ny ikhf ik kFgrs pfrtI ‘c prMprf rhI hY ik ivroDI iDr dy iksy vI nyqf ivruwD koeI vwzf kdm cuwkx qo pihlF mMqrI mMzl jF pfrtI dy sfQIaf nfl slfh msLvrf kIqf jfvy.qqkflI muwK mMqrI byaMq isMG qy hor kFgrsI muwK mMqrI ies prMprf dI pflxf krdy rhy hn. AunfH ikhf ik pMjfb srkfr nUM sLRomxI akflI dl nUM kmjLor nhI smJxf cfhIdf. AunFH ny duhrfieaf ik sRI bfdl iKlfP sLurU kIqI lVfeI nUM kFgrs bnfm akflI dl nhI,sgo akflI dl bnfm pMjfb srkfr smiJaf jfvy. AunFH ikhf ik jy ivDfiek dl dy nyqf nUM bdilaf jFdf hY qF AunfH nUM koeI ieqrfjL nhI hovygf. cMbf nyVy bws rfvI ‘c izwgI: 32 hlfk, 30 jLKmI cMbf: cMbf Brmor sVk Auqy ieQo lgBg 35 iklomItr dUr gyhrf nyVy ihmfcl roz trFsport kfrporysLn dI iek bws dirafrvI ivc jf izwgI ,ijs kfrn zr hY ik Gwto Gwt 32 ivakqI mfry gey qy 30 jLKmI ho gey. ihmfcl roz trFsport kfrporysLn dy aiDkfrIaF ny awj ieQy dwisaf i 31 lfsLf hux qk diraf ivco kwZ leIaF geIaF hn aqy AunfH dI pCfx krn dI koissL kIqI jf rhI hY. bws df zrfeIvr suBfsL cMd jLKmI hoiea fhY ,jdik kMzktr kuldIp cMd nhI lwB irhf hY.cMbf qo Auwc puls aiDkfrI zfktrI tImF nUM lY ky moky qy phuMc gey hn. hfdsf dupihr iek vjy dy lgBg vfpiraf. gMBIr rUp ivc jLKmI hoey ivakqIaF nUM cMbf dy jLonyl hspqfl ivcdfKl krvfieaf igaf hY. kuJ hornF nUM nyVly Drvflf aqy Brmor dy hspqflf ivc dfKl kIqf igaf hY. ihmfcl pRdysL dy rfjpfl aqy muwK mMqrI ny ies iBafnk hfdsy Auqy zUMGf dUK pRgtfAuNidaf imRqkF dy pirvfrk mYNbrF nfl hmdrdI pRgtfeI hY aqy jLKmIaF dy jldI qMdrusq ho jfx dI kfmnf kIqI hY. mfry gey ivakqIaF dy pirvfrk mYNbrf nUM srkfr vwlo Zukvf muafvjf idwqf jfeygf. sfry imRqk cMbf aqy nfl lwgdy ijLilaf dy hI dwsy jFdy hn. pitaflf df iklf mubfrk amrIkf sMsQf vlo ‘aiqaMq pur-Kqr sQfn ‘krfr nvIN idwlI: vfisLMgtn dI sMsQf vrlz mfnUmYNt PMz ny pitaflf dy iklf mubfrk aqy gujrfq dy Buj ajfiebGr nUM ivsLv dy 100 sB qo vD pur Kqr arQfq Kqry ivc pey hoey sQfn aYlfinaf hY. Bfrq dI sMsQf’ientYk’vlo ByjI geI iek qjLvIjL dy afDfr qy amrIkf dI Aukq sMsQf ny ieMnF dovF sQfnF nUM sUcIbD kIqf hy. iklf mubfrk 300 sfl purfxf hY Buj ajfiebGr BUcfl dI mfr hyT af igaf sI. ientYk dy vfeIs cyarmYn aYs[ky imsLrf ny dwisaf ik hux sI ienFH dovF mhfn ivrfsqI XfdgfrF dI kfieafklp vfsqy komFqfrI eyjMsIaF vwlo Dn pRfpq krn leI bhuq jldI pRfjYkt iqafr krFgy. ientYk ny iklf mubfrk leI qF iek Xojnf AulIkI vI hoeI hY. aijhI hI Xojnf pMjfb dy 150 sfl purfxy kpUrQlf pYls leI vI AulIkI geI hY. AunfH ieh vI dwisaf ik hirmMdr sfihb aMimRqsr nUM ivsLv ivrfsq sQfnf dI sUcI ivc sLfml krn dI ientYk dI qjvIjL Auqy XUnysko ny pRikiraf sLurU kr idwqI hY. hfl hI ivc XUnYsko vwlo hirmMdr sfihb bfry mMgy gey kuJ spwsLtIkrn df jvfb ientYk vwlo Byijaf igaf hY. sRI imsLrf anusfr apRYl mhIny AunfH ny kyNdrI siBafcfr mMqrfly rfhI ieh qjvIjL XUnysko nUM ByjI sI. ies ivsLv sMsQf vwlo ies bfry PYslf ley jfx ivc 6 mhIny hor lwgxgy. AunFH afs pRgtfeI ik hirmMdr sfihb nUM ivsLv ivrfsq df drjf jLrUr imlygf ikAuik XUnysko vwlo koeI boDI asQfnF nUM ieh drjf pihlF hI idwqf jf cuwkf hY. hirmMdr sfihb bfry sfry mMgy gey vyrvy Byjy jf cuwky hn. ieh iek aijhf pfvn asQfn hY ijs dy drsLnF leI rojLfnf hjLfrf sLrDflU phuMcdy hn qy sIs Jukf ky jIvn sPl krdy hn. bjLUrg iswK aorq 45 sfl bfad afpxy bwicaf nUM imlI ieslfmbfd: iek 77 sflf bjLurg iswK aorq hrbMs kor ijhVI ik 1955 ivc afpxy do bwicaf qo ivCV geI sI awj mujLwPrfbfd ivc AunFH nUM 45 sfl bfad imlI. hrbMs kor df iswK pqI jo ik pfiksqfn ivc muwjLPrfbfd nyVy iek ipMz ivc rihMdf sI qy dysLf dy btvfry vyly ksLmIr vfly pfsy Aus nUM Cwz ky af igaf. koeI hor rsqf suJdf nf dyK ky hrbMs kor ny ieslfm Drm afpxf ilaf aqy hdfieq Auwlf avfn nfl inkfh kr ilaf. Aus ny AuQy do bwicaf mnjLUr aqy jInq nUM jnm idwqf. btvfry qo bfad Bfrq qy pfiksqfn ivcfly hoey smJoqy qihq ik jo vI btvfry ‘c pRBfvq hoey sn,Auh iek dUjy dysL ivc Byj idqy jfx qF Aus nUM Bfrq ivc Byj idwqf igaf. Auuh aihmdfbfd ivc muV afpxy pihly iswK pqI nUM imlI qy do hor bwicaf lVkI mnmohn aqy puwqr idlvIr isMG nUM jnm idwqf .afpxy puwqr idlvIr aqy Aus dI pqnI nfl hfl hI ivc hrbMs kor afpxy musilm pqI dy bwicaf dy inkfhF ivc sLfml hox phuMcI hY. jo krygf, so Brygf
suKbIr vwlo ispfhI nUM cpyV
afpxy huMidaf vI ivroDI vrgf slUk
cfr rfjF dIaF ivDfn sBfeI coxF’c 63 PIsdI poilMg nvIN idwlI: cfr rfjF ,idwlI,mwD pRdysL,rfjsQfn aqy CqIsgVH ivc 63 PIsdI poilMg hoeI. mwD pRdys ivc hoeI ihMsf kfrn iek iesqrI dI moq ho geI,jdo ik CwqIsgVH ivc nkslI kfrkMunF ny afpxy pRBfv vfly Kyqr ‘c ielYktrfink voitMg msLInF Koh leIaF. dysL dI rfjDfnI idwlI ivc 45 PIsdI poilMg hoeI,jdo ik CwqIsgVH ivc 62 PIsdI qo vwD votrF ny vot dy aiDkfr dI vrqo kIqI. mwD pRdys ivc 50-55 PIsdI aqy rfjsQfn ivc krIb 65 PIsdI poilMg hox dI Kbr hY. mwD pRdys ivc kuwl imlf ky 378 kroV votrF ny vot dy aiDkfr dI vrqo kIqI. iBMz sLihr ivc iek iesqrI dy DiVaF dy ivckfr clI golI ‘c Ps ky mfrI geI. rfjsQfn ivc poilMg dorfn sLfqI bxI rhI.ienFH rfjF ivc poilMg svyry mwDm cfl nfl sLurU hoeI ikAuik svyry TMz vfhvf sI.BfrqI jnqf pfrtI dy afgUaF mdn nfl Kurfxf,vsUMDrf rfjy aqy Aumf BfrqI ny vI afpxy vot dy hwk dI vrqo kIqI. CwqIsgVH ivc nkslIaF ny voitMg dy bfeIkft df swdf idwqf hoieaf sI. nksl pRBfv vfl KyqrF ivc poilMg dI cfl bhuq mwTI rhI prdUjy KyqrF ivc bUQF dy bfhr lMmIaF lMmIaF lfeInf lwgIaF hoeIaF hn. pIpljL vfr gruwp dy kfrkunF ny cyr kMzI aqy rYzI poilMg bUQF ivKy stfP nUM bMDk bxf ilaf ijs kfrn bIjfpur ivDfn sBf hlky ivc voitMg dy kMm ‘c ivGn pY igaf. nkslIaf vwlo clfeI geI golI kfrn iek vkqI jLKmI ho igaf. akflI dl dI pMQk hoNd bcfAuxf hI smyN dI loV iBRsLtfcfr dy dosF aDIn afiKr sRI pRkfs isMG bfdl ivruwD adflq ivc clfn pysL ho hI igaf. adflq ny BfvyN AunFH nUM 13 dsMbr qk inaFiek ihrfsq ivc Byj idwqf hY pr ies siQqI kfrn keI nvyN muwidaf ny jnm lY ilaf hY. clfn pysL krn ivc dyrI aqy aKbfrI ibafnF dI crcf dy sfDfrn lokI keI qrFH dy mqlb kwZ rhy sn. cflfn df kuJ ihwsf lIk hox qy vI keI sLMky AuTy pr clfn pysL hox nfl sfrI crcf ny hor rUp Dfrn kr ilaf hY. clfn pysL huMidaf hI sRI bfdl dy akflI dl ny pMjfb srkfr ivruwD ros pRgt krn leI cwkf jfm df swdf idwqf hY. ieh iek sMkyqk sMGrsL sI. sRI bfdl dy rfj kfl dorfn jLlIl hoey akflI vrkr BfvyN pMQk pRBfv hyTf akflI dl nUM rwbI pfrtI mMn ky iksy vI qrFH dy sMGrsL leI sVkF qy inklx leI mjLbUr huMdy hn pr ies vfrI AunfH ivc pihlF vrgF Auqsfh nhI sI. ies dy keI kfrn ho skdy hn pr do pRmuwK krn sfP njLr afAuNdy hn . pihlF kurbfnI vfly vrkr sRI bfdl dI srkfr ivc pMj sfl ruldy hI rhy. akflI siBafcfr hI bdl idwqf igaf,rvfieqI akflI qy rvfieqI Qfxy dI QF jIn vfly ,mobfeIl Pon vfly ,vwzIaF kfrF qy koTIaF vfly kfikaf ny sB izAUtIaF sFB leIaf. ies qrFH 1997 mfzl df akflI dl hoNd ivc af igaf. dUsrI gwl pihlF akflIaf ny lok ihqf leI keI pMQk sMGrsL kIqy. ienfH sMGrsLf dorfn akflI kdy Gbrfey nhI jylH jfx dy nF qy hI akflIaF dy ichry Auqy lflIaF BKx lwg jFdIaf sn. koeI jylH nM shurf Gr ,koeI nfnky qy koeI afrfmgfh kihMdf sI. zFgf KfxIaf,jylH jfxf jF iPr sLhIdIaf dyxIaF akflIaF leI sfDfrn ijhf mfmlf sI. ieh sB kuJ Audo hI sMBv huMdf hY jdo iksy aijhy muwdy Auqy sMGrsL hovy ,Aus df sbMD pMQ jF pMjfb nfl hovy. nyqf vI kyzr nUM Audo hI kurbfnIaF leI hlUx skdy hn pr aijhI koeI gwl hI nhI. 1997’c bxI akflI Bfjpf srkfr dy Xuwg ivc jQydfrF qy vrkrF dI bjfey ivDfnkfrF df Xuwg sLurU ho igaf. jQydfr qy tksflI akflIaF dI QF kfikaF qy cfplUsF ny sFB leI. vrkrF jQydfr leI pRDfn nfl gwl krnI qF dUr dI gwl ,pfrtI pRDfn dy irhfiesL dy aMdr lMGx leI GMitaFbwDI Duwpy lfeInF ivc KVH ky pulIs dIaF iJVkF Kf ky sbr krnf pYNdf sI. dUsry pfsy 1997 mfzl dy akflIaF dIaF gwzIaF ibnf rok tok aMdr jFdIaF vyK tksflI vrkrF Auqy jo bIqdI sI Auh rwb hI jfxdf sI. ies krky vrkrF nUM inrfsLqf ny Gyr ilaf. iehI kfrn sI ik aYqkI cwkf jfm nUM Auh huMgfrf nhI imilaf ijs dI pfrtI dy Auwc nyqf qvwky krdy sn. BfvyN kuJ tksflI vrkrF jF jQydfrF ny nyqfvF df mUMh rwKx leI sLrmo kusLrmI rsqf roko sMGrsL ivc ihwsf jLrUr ilaf pr qndyhI nfl ihMmq krky hornF vrkrF jF afm lokF nMU lfmbMd krky kfPlf bxfAux df Xqn nhI kIqf ikAuNik ies vfrI muwdf isrP iBRsLtfcfr df hI sI. akflI ieiqhfs ivc ieh pihlI vfrI hoieaf hY ik pfrtI pRDfn dy iKlfP ies qrFH dy gMBIr dosL lwgy. bysLwk awj akflI vrkr kMnI qyl pf ky mUNMh ivc Gfh lY ky aqy idl Auqy pwQr rwK ky ivcr rhy hn iPr vI aMdro qF Auh Aubly pey hn. jLmIr JMjoVy dy rhI hY. jQydfrF dI vI mjLbUrI hY.jykr Auh sRI bfdl ivruwD kuJ bolxgy qF kFgrsI eyjMt hox df Twpf lf ky sfrI Aumr dI kIqI pMQk kmfeI Auqy kflK ml idwqI jfvygI. bolx qy jo ho skdf hY,Auh jQydfr gurcrn isMG tohVf dy hsLr qo spsLt hY. jLKmIm hoey jQydfr tohVf ny vI kfPI smF bfdl ivruwD rfjsI GoVf Bjf ky dyiKaff pr pMQk idwK vflf akflI dl AuBfrn ivc asPl rhy. muV GuV puwq bsMq Esy hwtI bihwxf’vflI khfvq vfgUM jQydfr tohVf iPr sRI bfdl nfl jf rly.BfvyN kuJ bfdl smrQk bfdl pirvfr ivruwD afied hoey dosL pwqr nUM adflqI PYsly qk mMnx dI kfhlI nhI krngy pr ies nUM rwd krn bfry kuJ kihx leI dyrI qy sMkoc jLrUr krnf hovygf ikAuNik iek gwl qF sfP hY ik vKryvY dy idnF ivc jdo dohy kflI DVy imhxo imhxI huMdy sI qF sRI bfdl ivruwD pysL kIqy jfx vfly clfn dI poRVqf vfr vfr njLr afAuNdI sI. ieh vwKrI gwl hY ik awj dohF afgUaF dI sulf sPfeI hox krky hux dy ibafnF ivc kfPI aMqr hY. awj dy jfgrUk Xuwg ivc inwq nvyN bdlqy isafsI hflq nUM dyK ky jLrUr akflI dl afpxI AuhI pMQk idwK rwK ky rfjsI gwzI dI spIz smkflIaF dy nfl rlfAuxI cfhuMdf hY jF AunfH qo awgy lMGxf cfhuMdf hY qF iPr gwzI dI murMmq krn dy Krfb ieMjx nUM bdlx qo ibnF koeI hor cfrf nhI hovygf. pihlI gwl qF ieh ik jdo sRI bfdl aqy AunfH dy pirvfr ivruwD dosL pwqr afied ho hI igaf qF sRI bfdl nUM akflI ieiqhfs ,pMQk prMprfvF aqy rfjsI mfpdMzf nUM iDafn ivc rwK ky nYiqk afDfr qy afpxy ahudy qo ht jfxf cfhIdf hY. ies qrFH ivhly ho ky sRI bfdl nUM adflqI kysF dI pYrvI krnI vI soKI ho jfvygI.jykr sRI bfdl adflq vwlo brI ho jFdy hn qF sMgqF pRDfngIaF afpy hI AunfH dI JolI pf dyxgIaF. awj akflI dl dy pRDfn qy lwgy dosLf krky akflI mfniskqF rogI ho geI hY. ies df ielfj kIqy ibnF awgy vwDxf asMBv ho igaf hY. sLoRmxI akflI dl ivc Gwto Gwt poxI drjn afgU aijhy hn ijnFH qy iBRsLtfcfr jF kunbfprvrI vrgf dfg nhI. AunFH dI lokipRXqf vI Gwt nhI. BfvyN ienfH ivco vI bhuqy afgU iehI kih rhy hn ik sRI bfdl jy jylH gey qF jylH ivc hI akflI dl df Blf ies gwl ivc hI hY koeI bydfg qy bylfg afgU hI pMQk pfrtI dI agvfeI sFBy aqy akflI prMprfvF qy pMQk rvfieqF nUM bcfAuxF df suihrd Auprlf kry. rfjy leI jgfH dyKx afey hF pitaflf: iBRsLtfcfr dy dosLf ivc burI qrFH AulJ cuwky bfdl pirvfr dy do muKI pRkfs isMG bfdl nUM awj sfm 4[38 vjy pitaflf jylH ivc bMd kr idwqf igaf. awj pRkfs isMG bfdl df kdo nUro nUr muKVf awj bynur qy murJfieaf hoieaf sI,Auh awj ieMnI nmosLI ivwc lwg rhy sn ik vfr vfr pwqrkfrf vwlo kIqy jf rhy svflF dy jvfb leI iewk vfr vI mUMh nf KolH sky ,Bfvy ik suKbIr bfdl ny pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG nUM gfl kwZ ky afpxy guwsy df iejLhfr kIqf. Aus ny ikhf ik juzIsrI df asI snmfn krdy hf qy iewQy rfj leI jgfH dyKx afey hF ikwQy rwKxf dy hor svflF dy jvfb nf idMdy hoey AunfH nUM jyl dI iKVkI ivco dI jylH aMdr bMd kIqf,iewQy hI KVyH iek bjLurg ny TozI qy hwQ rwK ky ikhf ik afey hfey pihlf kdy bfdl leI pUry gyt Kuwly jfdy sn pr awj ienfH dI ijMd jyl dI iKVkI ivc hI smF geI. pRfpq jfxkfrI anusfr jdo hI sRI bfdl df pitaflf jylH ivc ilafAux df afrzr pitaflf puils kol afieaf qF sfZy iqMn vjy pitaflf kyNdrI jyl nUM jfx vfly sfry rsqy bMd kr idwqy{ gey ijs kfrn afm jnqf nUM kfPI pyRsLfnI df sfhmxf krnf ipaf. AuDr gurduafrf duK invfrn sfihb pitaflf ivKy akflI dl dI lIzrisL iekwTI hoeI sI qy ies afs ivwc sI ik sR[ bfdl gurduafrf sfihb ivKy mwQf tykx leI afAuxgy pr sR[bfdl nUM Aus dI kfr smyq jylH ivwc ilaFdf igaf. AuhnF dy nfl pRDfn sLRomxI gurduafry pRbMDk kmytI jQy [gurcrn isMG tohVf vI sn. sR[ bfdl qy suKbIr dy pitaflf jylH ivwc afAux kr ky ieQy surwiKaf pRbMD sKq kIqy gey hn ijs leI puils isvl lfeIn Qfxf qo ivsLysL qor qy mMgfeI geI hY. ies smyN sR[suKjIq isMG bGog qy surjIq isMG vI nfl sn. jylH sUqrF qo imlI jfxkfrI anusfr sR[ bfdl nUM ey klfs ivwc rwiKaf igaf hY. ropV qo jylH qwk sR bfdl nUM vyKx leI zf[BIm sYn aYny zf[ gulsLn rfey vI afey hoey sn. ies qo ielvf jylH aMdr jQy tohVf vI nfl gey qy AuhnF zyZ GMty dy krIb aMdr gwlbfq vI kIqI. zyrf swcf sody dI ho geI kmfl, CotI Aumry ivafhqf bfby ny afpxf bfl isrsf: zyrf swcf sodf isrsf dI scfeI holI holI lokf dy sfhmxy afAuxI sLurU ho geI hY aqy ijQy pihl ies zyry dIaF krqUqF dI jFc mfnXog hfeI kort ny sI bI afeI qo krvfAux dy hukm jfrI kIqy hoey hn ,AuQy hI ies zyry ivc bIqy idnI zyry dy muwKI vwlo afpxy sLfihbjfdy df CotI Aumry ivafh krky BfrqI kfnUMn nUM itc krfr idwqf hY. isrsf dy lokF ivc ieh ivafh ijQy crcf df ivsLf bixaf hoieaf hY AuQy hI lokF vwlo ies nUM kfnUMn nfl iKlvfV dwisaf jf irhf hY. imlI jfxkfrI anusfr bfby gurmIq isMG df jnm 15 agsq 1967 nUM hoieaf dwisaf jf irhf hY aqy Aus df ivafh bfl Aumry,jdo Auh hfly 16 sfl df sI qF 1983 ivc hoieaf jo BfrqI kfnUMn dI AulMGxf sI aqy ies rIq nUM jfrI rwKdy hoey kiQq bfby ny afpxy nfbflg muMzy df ivafh vI CotI Aumry kr idwqf hY. pRfpq jfxkfrI anusfr ies sfihbjLfdy df jnm 17 agsq 1984 df hY,jo ivafh vfly idn 19 sfl iqMn mhIny dI Aumr bxdI hY ,jo BfrqI kfnUMn muqfbk krIb poxy do sfl qo Gwt hY. sUqrF qo imlI jfxkfrI anusfr afpxy hI bxfey asUlF dIaF DwjIaF sLryafm pRymIaf vwlo AuzfeIaF geIaf qy lwKf rupey dIaF afiqsLbfjLIaF sLfV ky vfqfvrn nUM pRdUisLq kIqf igaf. zyry dy pRymIaF vwlo ijQy ieh pRcfr kIqf jFdf hY ik ivafh sfdy qrIky nfl krnf cfhIdf hy AuQy hI lwKf rupey Krc kr ky sfihbjfdy dy ivafh df tYNt cMzIgVH qo spYsLl mMgvfieaf dwisaf jf irhf hY. ijLkrXog hY ik moh mfieaf qo lokF nUM dUr rihx df pRcfr krn vfly kiQq sfD bfbf gurmIq isMG ny afpxy muMzy dy ivafh qy pYsf pfxI dI qrFH vhfieaf dwisaf jf irhf hY. ieh ivafh bfl Aumry krky BfrqI kfnUMn dI AulMGxf kIqI geI hY qy nfl hI ies ivafh ‘c kIqy gey Krcy bfry vI ielfky ivc kfPI crcf hY. |
||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com |
|||||||||||