PrvrI 17, 2005
suKimMdr isMG hMsrf
sMn 1947 ivwc iswK lizrisLp vloN Bfrq dy vwzy Brf nfl iml ky rihx df
qjLrbf bVf iGnfAuxf aqy kuVwqx vflf irhf hY. ieh Gfqk vI irhf hY ijs qihq
lwKF iswKF dIaF jfnF geIaF aqy lwKF hI iswK byGr ho ky rih gey hn. byGr
aqy rfjhIx kOmF nfl dunIaF Br ivwc aijhy hI slUk hoey hn. ies swc nMU lY
ky roxf ipwtxf qF suBfivk hI hY pr iesqoN awgy qurnf, kuwJ kr gujLrn
vflIaf socF df sRoq hoieaf krdf hY. iehI soc 1984 ivwc Kfilsqfn dy nfhry
nfl pRbl hoeI sI aqy iewk dhfkf bVy josLo GrosL nfl cwlI.
srkfrI pRfpygMzf msLInrI vI ies dhfky ivwc afpxI kfrvfeI ivwc
msq rhI aqy dunIaf dy kony kony ivwc afpxI cfxikaf nIqI qihq rMg ivKfAuNdI
rhI. jfxy axjfxy ivwc Kfilsqfn sMGrsL dy sMcflk vI ies pRfpygMzf msLInrI
dy purijLaF vjoN BUimkf inBfAuNdy rhy PlsrUp ieh sMcflk afpo Dfp ivwc lIro
lIr ho gey aqy Bfrq dI dysL BgqI nMU hor inKfr afAux lwgf. ieh suBfvk sI
ik soc qoN swKxy lok srkfr dI cfxikaf nIqI awgy itwk nhIN sn skdy, nqIjf
vI ieho ijhf hI inkilaf ik dunIaF Br dy iswK inwky inwky msilaF Auqy afps
ivwc AulJ ky rih gey aqy srkfr dy numfieMdy ienHF ivwc bYT ky kmFz sMBflx
ivwc vI sPl ho gey. ieh kmFz KfilsqfnI guwtF jF KfilsqfnI sMcflkF dI soc
dy rUp ivwc sfhmxy afeI hY.
trFto ivwc sMn 1981 ivwc Kfilsqfn dy nfhiraF qoN hoey qkrfr sdkf
ngr kIrqn mOky cwlI golI, Bfrq srkfr vloN trFto dI iswK kimAUntI ivwc kIqI
jfx vflI GuwspYT dI sLurUafq sI aqy ies qoN bfad srkfr iswKF dy hr kfrj
ivwc BfrU rhI hY. awj iswK dI soc 15 agsq aqy 26 jnvrI vrgy kfly idvsF nMU
kbUlx qwk plIq ho cuwkI hY.
trFto ivwc iswK mIzIey dI gYr hfjLrI aqy pMjfbI dy nF qy pnp rhy
mIzIey dI Brmfr ny ies KfilsqfnI soc dI gwzI nMU lIhoN lfhux ivwc aihm
BUimkf inBfeI hY. KfilsqfnI jrnYlF dy sLhIdI idnF nMU BulfAuxf aqy
rwKVI/vrq/vYlntfeIn vrgy KfmKfh iqAuhfrF nMU kmsLlfeIjL krnf ies mIzIey dI
dyx hY. mIzIaf iksy vI smfj dy kMn aqy awKF hoieaf krdf hY. ieh msly dI
gihrfeI qwk puwjx aqy AusnMU mihsUs krky afpxy pfTkF/sRoiqaF jF drsLkF qwk
phuMcfAux dy kfbl hoxf cfhIdf hF. mIzIey dI pRPuwlqf vI smfj dI ijLMmyvfrI
hoieaf krdI hY. ijs smfj dI sMpqI mIzIey nMU mjLbUq bxfAux aqy Aus Aupr
njLr rwKx ivwc Pyl ho jFdI hY Aus smfj df mIzIaf aMnf aqy bolHf ho jFdf
hY jo smfj nMU vI aMinaF aqy aqy boilHaF vFg kr idMdf hY. ies sUrq ivwc
smfj shI idsLf vwl vyKx aqy socx jokrf nhIN rihMdf ijs sdkf Ausdy kdm kdy
vI ivkfs vwl nhIN vwD skdy.
aYsy hI kuwJ hflfq hn sfzy iswK smfj dy awj klH.
aijhy hflfqF ivwc svY pVcolH hI iewk aijhf sfDn hY jo ivgVI
suafrn df muwZ bMn skdf hY.
Kfilsqfn Bfv afjLfdI df sMklp kOmI BivwK df mjLmUn hY. ieh
iGrxf, sfVf, mfrDfV jF smfj ivwc jLihr Golx vflIaF sLkqIaF nMU nsLt krn
vflf nusKf hY. ieh smfijk guxF nMU kRmbwD krky iewk cMgf smfj isrjx df
vsIlf hY. ieh Auh sfDn hY ijs rfhIN gurUafsLy anusfr jIvn bqIq krn dy sfDn
muheIaf ho skdy hn. ieh iswK dI mfniswk avsQf nMU skUn dyx dI dvf hY. ieh
srbwq dy Bly nMU dunIaF ivwc rUpmfn krn vflI Auh iKVkI hY ijs rfhIN gurU
sfihb dy dIdfr ho skdy hn. Kfilsqfn (afjLfdI) df sMklp gurU dI KusLI df
pfqr mjLmUn hY. ieh koeI bygfnI gwl nhIN sgoN dunIaf dy amn psMd lokF dI
izksLnrI ivwc Aukiraf Auh awKr hY ijs nMU dunIaF df hr mnuwK apxfAuxf
cfhuMdf hY. Kfilsqfn df sMklp dunIaF dI pMcfieq “XunfeItz nysLn” dy
“XUnIvrsl zYklrysLn afP ihAUmn rfeIts” dy Gyry ivwc afAux vflI Auh scfeI
hY ijs nMU iswK rfjnIqkF dI nlfiekI jF dunIaF dy lokF ny afpxI grjLF ihwq
axgOilaF kIqf hoieaf hY.
9/11 dI Gtnf ny sMsfr Br afjLfdI df sMGrsL kr rhIaF kOmF nMU
iewk aihm moV qy KVf kr geI hY. pwCmI mulkF dy rfjnIqk lok afjLfdI dy
sMGrsL nMU awqvfd dYNq hyT dbf ky Bsm kr dyxf cfhuMdy hn aqy ies mOky df
Pfiedf Bfrq dy cfxikaF nIqI dy mfihr rfjnIqk vI lYxf cfhuMdy hn.
ies mOky dUsrIaF kOmF, jo lMmy smyN qoN afjLdI df sMGrsL kr
rhIaF hn AunHF dy qOr qrIikaF nMU vI ghu nfl GoKx dI jrUrq hY. ksLmIrIaF
aqy PlsqInIaF df afjLfdI df sMGrsL sfzy leI pRyrnf sRoq bx skdf hY. iswKF
df ieqhfs Auh KjLfnf hY ijs nMU ivcfrn nfl BivwK dy kdmF dI idsLf AulIkI
jf skdI hY.
myrI smJ anusfr iksy sLihr dy ngr kIrqn jF hor gurpurbF dy
AuqsvF df pRbMD krn vfly anykF sLrDflU ho skdy hn pr afjLfdI dy sMGrsL
pRqI suihrd aqy XqnsLIl hox vfly lok iksy vI smfj ivwc 10% qoN vwD nhIN
hoieaf krdy. agr ieh 10% ngr kIrqnF aqy gurduafiraF dI isafsq ivwc AulJ ky
rih jfx qF ies qoN vwzI inrfsqf hor kI ho skdI hY. awj sfnMU iksy sVI-busI
soc dy DfrnI ivaMgIaF dI klm df isLkfr hox dI bjfey, loV hY iksy nMU isr
joV bYTx aqy ibTfAux df Auprflf krn dI. loV hY svY pVcol krn dI qF ik shI
idsLf dI sLnfKq krky kdm AuTfey jf skx.