![]() |
||||||||||||||
| |
||||||||||||||
|
AuTo drdmMdF dy drdIE[[[[[ adfrf sFJ svyrf ies hQlI sMpfdkI dy jLrIey pMjfb ivDfn sBf vloN 12 julfeI 2004 nMU srbsMmqI nfl pfs kIqy " pMjfb trmInysLn afP aYgrImYNt aYkt 2004 " vfly mqy qoN ielfvf pMjfb dy dirafeI pfxIaF sbMDI ieiqhfsk jfxkfrI nMU afm jnqf dI kichrI ivc ies krky ilaf irhf hY qF jo AunHF nMU pMjfb dy pfxIaF dy msly dy ipCOkV qoN ielfvf BivwK leI AuTfey jf skx vfly sMBfvI kdmF sbMDI jfxkfrI imlx qoN ielfvf sfzy kOmI/Dfrimk/smfijk afgUaF nMU gUVHI nINd ivcoN jgfAux leI hlUxf dyx df mOkf iml sky . ieQy ieh vrnxXog hY ik kuJ sfl pihlF pMjfb qoN bfhrly ihMdusqfnI sUibaF ivKy afeI kudrqI krOpI df isLkfr hoey lokF dI shfieqf leI anykF svY-sjy afgU jF afgU bnx dI lflsf rwKx vfly ieQy srgrmI nfl shfieqf iekwTI krn jF musIbq df isLkfr hoey lokF dy drd nMU ieDrly smfj ivc AuBrfx leI pMjfbI ryzIE/tYlIivXn/aKbfrF 倉y Dfrimk adfiraF ivc ibafn/qkrIrF dyx ivc hmysLF qrlomwCI hoey rihMdy sn jo ik pMjfb jF iswK kOm dIaF musLklfvF sbMDI awKF bMd krI rihMdy sn jF smyN df hfxI bxky afpxIaF nIqIaF imwQx dI bjfey pwQr Xuwg dy iensfnF dI qrHF ihMsf nMU hr msly df hwl smJdy sn . ipCly kuJ hPiqaF qoN jdoN df pMjfb dI ivDfn sBf ny srbsMmqI dy nfl " pMjfb trmInysLn afP aYgrImYNt aYkt 2004 " pfs kIqf hY Aus vkq qoN pMjfb dy pfxIaF df mslf hr Aus ivakqI dI soc df kyNdr ibMdU bx cuwkf hY jo ik pMjfb dy BivwK pRqI iPkrmMd hY . " AuTo drdmMdF dy drdIE[[[[[" dy isrlyK hyT hQlI sMpfdkI ilKx leI sfnMU ies krky vI mjLbUr hoxf ipaf hY ikAuNik kuJ vrHy pihlF qwk pMjfb nfl sbMDq rfjnIqk/Dfrimk GtnfvF bfry kfnPrMsF/mujLfhry krn vfly jF ihMdusqfn dI kYd ivc qVP rhy iswKF jF pMjfb dIaF musLklfvF sbMDI lok lihr pYdf krn leI BfeIcfrk styjF Aupr qkrIrf krn vflf vrg jF jQybMdk ZFcf ipCly iek mhIny qoN ies msly sbMDI afm sDfrn jnqf nMU lfmbMd krn qoN Gysl vwtI bYTf hY . pMj dirafvF dI DrqI vjoN jfxy jFdy pMjfb ivc bysLwk 1947 qoN pihlF pMj diraf vwgdy sn pr 1947 ivc ihMdusqfn/pfiksqfn bnx sdkf pMj dirafvF dy kMtrol sbMDI pYdf hoey roly nMU imtfAux leI aMqr-rfsLtrI dKl/sihXog nfl 1960 ivc ieMzo byisn trItI krky swqluj, rfvI 倉y ibafs df kMtrol ihMdusqfn nMU 倉y Jnfb, jLyhlm 倉y isMD df kMtrol pfiksqfn kol clf igaf sI . ies smJoqy qoN pihlF pYdf hoeI ksLdIgI sdkf pfiksqfn dy rfsLtrpqI aXUb nMU ieh kihx Aupr mjLbUr hoxf ipaf sI " mYN AunHF ielfkyaF df dOrf kIqf hY jo ihMdusqfn vloN pMjfb dy pfxIaF nMU afpxy mulk ivc zYm bxfAux sdkf pRBfivq hoxgy . ihMdusqfn ivc zYm bnx sdkf pRBfivq hox vfly lokF df kihxf hY ik BuwK 倉y ipafs nfl mrn dI bjfey Auh XuwD dy mYdfn ivc lV ky mrn nMU qirjIh dyxgy ijs krky ies msly nMU aKON prOKy nhIN kIqf jf skdf . " ihMdusqfn dI srkfr ny ienHF pfxIaF Aupr afpxf vwD hwk ijqfAux dy leI hI rfjsQfn dy rygly sUby nMU vwD pfxI(8 imlIan eykV Puwt) dI loV idKfeI sI jo ik bfad ivc hrIky hYzvrks dy jLrIey rfjsQfn nMU pMjfb df 75% dy krIb pfxI Byjx df kfrn bixaf sI . pMjfbI sUbf bnx vyly kyNdr srkfr dI kfxI vMz ny ijQy cMzIgVH/kflkf/krnfl vrgy anykF pMjfbI ielfky jLbrdsqI pMjfb qoN Koh ley gey sn AuQy pMjfb rIafrgynfeInysLn aYkt 1966 dI Dfrf 78, 79 倉y 80 aDIn kyNdr srkfr ny BfKVf zYm 倉y dirafeI pfxIaF qoN ielfvf pYdf kIqI jfx vflI ibjlI nMU afpxy kMtrol ivc rwK ilaf sI jo ik ihMdusqfn dy sMivDfn dy Ault sI . 1976 ivc ihMdusqfn dI pRDfn mMqrI ieMdrf ny pMjfb dy dirafvF dy pfxIaF dI vMz sbMDI cwldI af rhI bihs sbMDI pMjfb 倉y hirafxf dohF nMU 3[5 imlIan eykV Puwt, idwlI nMU 0[2 imlIan eykV Puwt 倉y rfjsQfn nMU 8 imlIan eykV Puwt pfxI dyx df PYslf idwqf sI . ieh pMjfb dI qRfsdI sI ik ijs vkq ieh PYslf idwqf igaf sI Aus vkq pMjfb pRqI drd rwKx vfly mfihrF ny ikhf sI ik ijqnI loV pMjfb nMU hY Aus qoN Gwt pfxI dirafvF ivc gujLr irhf hY 倉y kyNdr srkfr dI ieh DwkysLfhI pMjfb nMU brbfdI vwl Dkyl dyvygI . mfihrF anusfr pMjfb ivc 105 lwK eykV vfhI Xog hY 倉y kxk/Jony dIaF do PslF lYx leI iewk eykV nMU pMj eykV Puwt pfxI cfhIdf hY ijs sdkf iekwly pMjfb dI KyqIbfVI nMU pMj kroV 25 lwK eykV Puwt pfxI cfhIdf hY . iqMnF dirafvF ivc 3 kroV 27 lwK Puwt pfxI AuplbwD hY ijs krky pMjfb nMU hr sfl 2 kroV eykV Puwt pfxI DrqI dy QwloN kwZxf pYNdf sI . ihMdusqfn ivc hrI krFqI ilaf ky aMn dy BMzfr Brn vfly pMjfb ivc 35 lwK eykV jLmIn nihrI pfxI nfl, 50 lwK eykV nMU DrqI hyTlLy pfxI nMU itAUbvYwlF nfl 倉y 20 lwK eykV nMU ieMdr dyvqf Xfin isrP mINh dy shfry rihxf leI mjLbUr hoxf ipaf jdoN ik pMjfb dy pfxI nMU jYslmyr qwk iljf ky ryqly ielfkyaF nMU AupjfAU bxfAux dI koisLsL kIqI jf rhI sI . 1960-61 ivc pMjfb ivc 91000 itAUbvYwl sn jo ik 1981 ivc vwD ky 6 lwK ho gey sn . ieh vI vrnxXog hY ik ienHF ivcoN iqMn lwK dy krIb zIjLl Aupr sn jo ik pMjfb dy lokF leI nuksfndyh sI ikAuNik ijQy ibjLlI nfl cwlx vflf itAUbvYwl nihrI pfxI dy mukfbly iqMn guxf mihMgf hY AuQy zIjLl nfl cwlx vflf itAUbvYwl nihrI pfxI dy mukfbly 10 guxf mihMgf pYNdf sI . pMjfb dy kudrqI soimaF dI huMdI ies luwt Ksuwt nMU sLORmxI akflI dl ny ivsLysL muwdf bxfieaf sI pr aPsos dI gwl hY ik jdoN akflIaF dy kol swqf afAux qoN ielfvf AunHF dI sihXogI pfrtI dI kyNdr ivc swqf afeI qF akflI dVH vwt ky bYTy rhy . sLORmxI akflI dl vloN kyNdr srkfr dI ies kfxI vMz sbMDI suprIm kort ivc dfKl irwt nMU ieMdrf ny drbfrf isMG nMU dbkf mfr ky vfips lYx Aupr mjLbUr kr idwqf sI jo ik hux kYptn amirMdr isMG dy dlyrfnf kdm sdkf dubfrf crcf df ivsLf bx cuwkf hY . ies qfjLf Dmfky qoN bfad ihMdusqfn dI kyNdrI srkfr vloN rfsLtrpqI qoN mMgy gey idsLf inrdysL sdkf suprIm kort nMU ijnHF cfr muwidaF sbMDI afpxI rfey dyx leI ikhf igaf hY AunHF ivc pihlf muwdf " kI pMjfb srkfr df ieh PYslf ihMdusqfnI sMivDfn dy anukUl hY " dUsrf muwdf " kI ieh qfjLf PYslf ieMtr-styt vftr izsipAUt aYkt 1956 倉y pMjfb rIafrgynfeIjysLn aYkt 1966 dI Dfrf 78 qoN ielfvf 24 mfrc 1976 nMU jfrI kIqy notIiPkysLn dy anukUl hY " qIsrf muwdf " kI pMjfb srkfr ny ies PYsly nfl 31 dsMbr 1981 nMU hoey smJoqy sdkf rfvI/ibafs diraf dy pfxIaF dI vMz qoN ielfvf hor sfrIaF sLrqF nMU TIk qrIky nfl rwd kr idwqf hY " 倉y aKIrlf muwdf " kI pMjfb srkfr vloN 12 julfeI 2004 nMU pfs kIqf igaf ibwl pMjfb nMU suprIm kort vloN 15 jnvrI 2002 倉y 4 jUn 2004 nMU suprIm kort vloN idwqy PYsilaF qoN pMjfb nMU bcf skdf hY " sLfml hn . suprIm kort ny ies apIl Aupr afpxf PYslf dyx leI pMjfb, hirafxf, ihmfcl pRdysL, rfjsQfn, idwlI dIaF sUbfeI srkfrF qoN ielfvf kyNdr dI srkfr nMU afpo afpxf pwK 6 hPiqaF ivc dfKl krn leI ikhf hY jo ik iensfP dI afs rwKx vfly pMjfbIaF leI Kqry dI GMtI hY ijs krky smuwcy jgq ivc bYTy pMjfbIaF nMU ptIsLnF/ros mujLfhiraF df bMdobsq krnf cfhIdf hY qF jo suprIm kort dy jwjF nMU ieh drsfieaf jf sky ik pMjfb nfl afqimk sFJ rwKx vfly lok ijQy ikqy vI hn Auh AunHF dI kfrvfeI nMU gMBrIqf nfl vyK rhy hn . drdmMdF dy drd leI srgrm hox vfly jF aijhI zrfmybfjLI krn vfly lokF nMU sfzI apIl hY ik suprIm kort nMU ptIsLn Byjx qoN ielfvf aMqr-rfsLtrI BfeIcfry nMU ieh dwisaf jfvy ik pMjfb asYNblI vloN pfs kIqy gey ibwl sbMDI rfey dyx jf rhI suprIm kort dy kol ajy 1983 qoN pMjfb dy pfxIaF sbMDI afieaf hoieaf mslf ltk irhf hY jo ik Aus vkq dI kyNdr srkfr dI bdnIqI sdkf pMjfb-hirafxf hfeIkort qoN DoKy nfl suprIm kort ivc ilaFdf igaf sI . 1983 ivc jdoN pMjfb dIaF iksfnF dIaF kuJ jQybMdIaF ny hfeIkort ivc pfxIaF dy msly sbMDI pMjfb rIaOrgInysLn aYkt dI Dfrf 78, 79 倉y 80 nMU cYlMj kIqf sI qF Aus vkq dy cIP jsits sR: sMDfvflIaf ny 22 nvMbr 1983 nMU muZlI jfxkfrI sunx qoN bfad ikhf sI ik Auh ies msly sbMDI afpxf PYslf do idn dIaF srkfrI CuwtIaF qoN bfad 25 nvMbr nMU sunfAuxgy . ieMdrf srkfr ny afpxI cfxikaf nIqI Aupr cwlidaF hoieaF sR: sMDfvflIaF nMU CuwtIaF dOrfn hI pMjfb-hirafxf hfeIkort qoN bdl ky ptnf ivKy Byjx dy afrzr jfrI kr idwqy sn 倉y ihMdusqfn dy atfrnI jnrl ny suprIm kort nMU jLbfnI bynqI krdy hoey ikhf sI ik pMjfb dy iksfnF dIaF jQybMdIaF vloN AuTfieaf mslf nYsLnl pwDr df hY ijs krky suprIm kort ivc ies dI suxvfeI kIqI jfvy qF Aus vkq ies msly nMU cMzIgVH dI adflq qoN qbdIl krky idwlI dI suprIm kort vflI adflq ivc lY aFdf igaf sI ijQy ik ieh ipCly 21 sfl qoN dwibaf ipaf hY pr ies dy brfbr suprIm kort pMjfb dy pfxIaF sbMDI nvyN dfier kIqy muwidaF sbMDI afpxf PYslf dyx leI kfhl ivc hY . ies msly sbMDI iek ptIsLn iqafr hoeI peI hY ijs dI kfpI sFJ svyrf qoN pRfpq kIqI jf skdI hY pr Aus qoN ielfvf sfzI pMjfb nfl sFJ rwKx vfly hr ivakqI/sMsQF nMU bynqI hY ik afAux vfly 10 idnF qwk ies ptIsLn leI vwD qoN vwD dsqKq krn qoN ielfvf afpxy ielfky ivc ivcrdIaF Dfrimk/smfijk/rfjnIqk sMsQfvF dy afgUaF nMU ies msly sbMDI ihMdusqfn dI suprIm kort nMU ptIsLn sfeIn krvfAux leI lok lihr pYdf krn leI afpxf Xogdfn pfAux leI kihx . pMjfb dy pfxIaF sbMDI jykr suprIm kort dy jwjF ny jykr kfnMUn nMU aKON prOKy krky PYslf dy idwqf qF iPr pMjfb dI afriQk qbfhI nMU koeI nhIN bcf skygf 倉y ijs dy nqIJy sdkf bhuq jld hI pMjfb dy axKI/bhfdr lok KfnfbdosLF dI qrHF ijLMdgI bqIq krn leI mjLbUr ho jfxgy . |
|||||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com |
||||||||||||||