|
|

|
pMjfb dI nvIN afriQkqf
qy pMjfbI siBacfr df BivwK |
|
PrvrI 16, 2006
ipCly 10-12 sflF ivc jdoN qoN pMjfb ivc srgrm KfVkUvfd dI
sP lpytI geI hY, pMjfb ivc iek nvIN iksm dI afriQk srgrmI vyKx ƒ iml rhI
hY. asl ivc ieh ies iksm dI afriQkqf hY, ijs ƒ shI mfainaF ivc pYdfvfrI
afriQkqf df nF nhIN idwqf jf skdf. ieh pYsy dI lYa-dy, afeI clfeI aqy
vyc-vwtq hY, ijs dy afsry pMjfb dI nvIN afriQkqf afpxf pMjf psfr rhI hY.
pMjfb dy pyNzU aqy ÈihrI KyqrF ƒ jy QoVHf ijhf vI iDafn nfl vyiKaf jfvy
qF ieQy ijhVy DMdy pRmuwK rUp ivc pnp rhy hn, AunHF ivc pRfprtI zIlr,
ibAUtI pfrlr, mYirj pYlys, Èrfb dy Tyky, puils dI imlIBugq nfl smYk aqy
BuwkI dI vyc-vwtq, sfDF dy zyry, pYtrol pMp, iqMn stfr jF PfeIv stfr
hotl, PfeInFs ijhVf ik sUdKorI df afDuink rUp hY, afid pRmuwK hn. pMjfb
dI KyqI aqy snaq ipCly kfPI lMmy smyN qoN Gfty ivc jf rhI hY. duafby ivc
lokF dy pRdyÈF ivc gey hox kfrn BfvyN kuJ bcfa vflI siQqI hY, pr mflvy
dy keI iËilHaF ivc qF siQqI ieh hY ik iksfn DVf-DV afpxy KyqI sMd aqy
ËmInF vyc rhy hn. ÊrIb iksfnF dIaF ienHF ËmInF ƒ afVHqIey, vwzy puils
aPsr, Èrfb dy Tykydfr, srdy-puwjdy snaqkfr aqy keI isafsqdfn afpxf kflf
Dn KpfAux leI KrId rhy hn. pMjfb dy bhuq sfry vwzy aPsr vI ipCly smyN
ivc pYsy dI bhuqfq vyK ky pRfprtI zIilMg df DMdf krn lwgy hn.
ieh gwl pMjfb ivc hux lok afm afKdy hn ik ieQoN dy pyNzU KyqrF ivc pYsf
jF qF sfDF kol hY jF Èrfb dy TykydfrF kol jF iPr pMjfb dy isafsqdfn
mflo-mfl hn. ikAuNik AunHF ƒ mltInYÈnl kMpnIaF pMjfb ivc afpxy pYr psfrn
leI vwzIaF irÈvqF dy jFdIaF hn. ieMJ pMjfb dI asl afriQkqf KyqI aqy
snaqkfrI jdoN mMdy vflI siQqI vwl vD rhI hY qF ÊYr-pYdfvfrI DMdy afpxf
isr cuwk rhy hn. jlMDr Èihr ivc hI KyzF dI snaq df AujfVf idl dihlf dyx
vflf hY. iesy qrHF luiDafxy dI hOjrI snaq ny vI ipCly smyN ivc vwzf mMdf
sihx kIqf hY. ienHF snaqF ivc ijhVIaF aOrqF jF kuVIaF kMm krdIaF sn, Auh
kMm nf imlx kfrn hOlI-hOlI vyÈvfgmnI vwl vD rhIaF hn. ibAUtI pfrlr df
DMdf asl ivc vyÈvfgmnI leI pihlf kdm bxdf hY. pMjfb dy ÈihrF dy hr moV
‘qy ibAUtI pfrlr hn. hux qF ipMzF aqy Coty-Coty pyNzU awizaF AuWpr vI
ibAUtI pfrlr afpxy DMdy KolH ky bYT gey/geIaF hn. jlMDr Èihr ivc hI ieh
gwl vyKx ƒ imlI hY ik ijQy keI snaqF huMdIaF sn, hux AuQy ÊYr-AupjfAU
vwzy-vwzy hotl jF aXfÈI dy awzy hn.
ijhVy DMdy asIN AuWpr igxfey hn, AunHF df afps ivc gUVHf sbMD hY aqy ieh
sfry iek-dUjy nfl iek lMmI kVI dy rUp ivc juVy hoey ÊYr pYdfvfrI DMdy
hn. ienHF sfry hI DMidaF ivc iek gwl sFJI hY ik ienHF ivcoN iswK isDFq
anusfr bhuq hI siqkfrI geI ikrq gfieb hY. ienHF DMidaF dy psfry nfl iek
pfsy qF pMjfb dI pYdfvfr dI rIVH dI hwzI KyqI pYdfvfr Kqm ho rhI hY,
dUjy pfsy ikrq ivroDI siBafcfr afpxy pYr psfr irhf hY. iesy qrHF snaqI
pYdfvfr izwg rhI hY. snaqI XUint AuWjV rhy hn. ienHF ivc kMm krn vfly
kfmy bykfr ho rhy hn. pMjfb dy muMzy ijhVy kdI KyqF ivc ikrq krn ƒ afpxf
Bfg smJdy sn, hux kutwZy ijhy ZMg nfl vfl ktf ky, iek kMn ivc muMdr pf
ky mjƒ bxn lwgy hn.
pMjfb dy ÈihrF dy nfl lwgvyN ijhVy ipMz hn AunHF ivc ies iksm df
siBafcfr Kfs krky jwtF dy muMizaF ivc ivafpk pwDr ‘qy psr igaf hY. jwtF
dy muMzy ËmIn vyc ky jF qF kfrF KrId rhy hn jF koTIaF pf rhy hn. ieh
kfrF sfrI idhfVI pMjfb dIaF mfsUm kuVIaF df ipwCf krdIaF hn aqy Èfm ƒ
pRdysI pYsy nfl bxIaF vwzIaF koTIaF ivc hËfrF rupey dI Èrfb AuzdI hY.
pMjfb dI kiQq nv-afriQk AusfrI bfry ijhVI asIN Auprokq dlIlbfËI kIqI hY
ieh hvfeI gwlF nhIN hn, pMjfb dy iksy vI nYÈnl jF styt hfeIvya AuWpr
inkl ky koeI vI vyK skdf hY ik ienHF sVkF AuWpr kI bx-Ausr irhf hY.
pMjfb dI jrKyË ËmIn ijhVI ieQoN dy lokF leI awj vI vwzy roËgfr df sfDn
bx skdI hY, hotlF, storF aqy kbUqrF df vsybf bxIaF aYn[afr[afeI[ koTIaF
Qwly dwb rhI hY. pMjfb dI KyqI aqy snaq dy AujfVy dy bdl vjoN Ausr rhI
hotl snaq, pRfprtI zIlrF dI snaq aqy ibAUtI pfrlrF dI Brmfr pMjfb ƒ
isMGfpur aqy hor pUrbI eyÈIaf dy mulkF vFg vysvfgmnI df awzf bxfAux jf
rhI hY. ies afriQkqf dy mwdynËr pMjfb df siBafcfr vI bdl irhf hY. kuVIaF
hux afm rUp ivc lMmIaF-lMJIaF aqy sunwKIaF nhIN rhIaf. kfmuk kwpiVaF ivc
ipwdIaF ijhIaF bx rhIaF hn. muMizaF df hfl iesqoN vI mfVf hY.
axK iewËq aqy ÊYrq leI mr imtx vflf pMjfb ikDry guafc irhf hY. pYsy mgr
dOVn vfly aqy sdf zflrF dI igxqI leI gwTF bMnHx vfly bfxIaF dI igxqI
lgfqfr vD rhI hY. ipCly smyN ivc jwtF ny vI vwzI pwDr qy PfeInFs, afVHq
aqy pRfprtI zIilMg dy DMdy apxfey hn. ienHF DMidaF ivc afAux nfl Kfs
krky jwtF aqy afm krky pyNzU pMjfbIaF ivcoN pMjfb df ivrfsqI kx mr irhf
hY. hux isrF ‘qy vfl nhIN nf ichiraF ‘qy dfVHIaF hn. awgy jy muMzy
dfVHIaF ktfAuNdy vI sn qF QoVHI mOlvI tfeIp dfVHI ËrUr rwKdy sn ijhVI
pMjfbI mrdfngI df icMnH smJI jFdI sI. kwtIaF dfVHIaF AuWpr jvfn pwgF
ËrUr bMnHdy sn. hux ieh sfrf kuJ Auz-puz irhf hY. igwcIaF muMn ky AuWcy
cwky vfl, ksUqIaF ijhIaF PRYc kt dfVHIaF, kMnF ivc muMdrF, keI vfr qF
nwk aqy Brvwty ivc vI nwQ, jnfnIaF vFg mulfiem cyhry, Pys pYk qy ichiraF
dI QrYizMg afid nvyN pMjfbI juafnF df gihxf bx rhy hn. aijhI juafnI qoN
koeI afpxy BivwK, pMjfb dy BivwK aqy pMQ jF kOm leI lV-mrn dI qvwko kr
skdf hY? 60ivaF qoN 80ivaF qk hry ienklfb dI afmd nfl pMjfb ny iek vfr
Ëordfr afriQk AuQfn vyiKaf hY. ies AuQfn dy nfl-nfl hI pMjfb dIaF sVkF
aqy pyNzU pMjfb dy mkfn aqy mMzIaF pwky hoey sn. hux ienHF mMzIaF aqy
sVkF ivc lwk-lwk zUMGy toey hn ijnHF ƒ pUrn dI ihMmq pMjfb srkfr ivc
nhIN aqy nf hI kyNdr dy pMjfbI pRDfn mMqrI kol ieMnf hIaf hY ik Auh
kyNdr dI aPsrÈfhI ƒ DOxoN PV ky khy ik ‘idAu Auey pMjfb dIaF sVkF bxfAux
leI PMz.‘ ieh gwl ajIb nhIN lgdI ik pMjfb dIaF sVkF pwkIaF krn leI vI
ipCly idnIN kuJ pRvfsI pMjfbIaF ny bIVf cuwikaf hY. pMjfb ‘coN ishq
kyNdr gfieb ho rhy hn. skUl aqy skUlF dy mfstr mukfey jf rhy hn.
miTafeIaF bxfAux vfly vpfrIaF ƒ XUnIvristIaF aqy izgrIaF vycx dy
lfiesYNs idwqy jf rhy hn. ies siQqI ivc koeI ‘mrd kf cylf‘ hI siQqI ƒ
bdl skdf hY.
DMnvfd sihq
jsvIr isMG ÈIrI
editorial@sanjhsavera.com |
|