nvMbr 17, 2005

zrwg qskrI dI gMBIr smwisaf pRqI icMquq hox dI loV

knyzIan pMjfbI BfeIcfry ivc zrwg smgilMg dI vwD rhI bImfrI ƒ rokx leI ies DMdy ivc pey lokF dy pRIvfrk mYNbrF dy sihXog qoN ielfvf BfeIcfrk sMsQfvF aqy knyzIan srkfrI adfiraF ƒ iekwTy ho ky kMm krn dI sKq loV

jMgl dI awg dI qrHF PYl rhI ies bImfrI dI rokQfm leI kdm puwtx ivc sfzy sfiraF vloN kIqI dyrI vYnkUvr ielfky ivc gYNg/zrwg dy cwkr ivc Psy pMjfbI nOjvfnF vloN iek dUsry ƒ kql krn vfly iCVy mMdBfgy ruJfn vrgy mfhOl ƒ trFto mhFngrI ivc jnm dyx leI iËMmyvfr hovygI
(jspfl isMG bwl)
ipCly kuJ sfl qoN smuwcy knyzIan iswK BfeIcfry dy mnF aMdr vYnkUvr ielfky dy ivc vwKy vwKry DiVaF Xfin gYNg nfl sbMD rwKx vfly pMjfbI nOjvfnF vloN iek dUsry ƒ idn idhfVy kql krn dIaF idl kMbfAU GtnfvF sdkf ies mulk ivc afpxI nvIN pnIrI dy BivwK pRqI icMqf iCVI hoeI hY . AunHF dy mnF ivc ieh icMqf hoxI vfiËb hY ikAuNik ijs qrIky nfl vYnkUvr dy ielfky ivc hux qoN qkrIbn 14 sfl pihlF akqUbr 1991 ƒ ÈurU hoeI ies ihMsf ny hux qwk 100 dy krIb ivakqIaF dI iËMdgI lYx qoN ielfvf anykF hI pRIvfrF dI KuÈI ƒ qihs nihs kr idwqf hY aqy ipCly 4-5 sfl ivc anykF pMjfbI nOjvfnF qoN ielfvf kuJ sDfrn ivakqI jo glq smyN Aupr glq jgHf Aupr hox sdkf BulyKy ivc jF krOs PfeIirMg sdkf mr gey sn dI mOq df kfrn bxdI hoeI hux jMgl dI awg dI qrHF PYldI nËr af rhI hY .

          sfzy nOjvfnF ivc ies bImfrI dy PYlx dy kfrn ijQy sfzIaF bhuigxqI BfeIcfrk jQybMdIaF vloN ienHF nOjvfnF dy bOiDk/srIrk ivkfs leI lOVINdy pRogrfm sQfipq krvfAux qoN PyrIaF awKF iËMmyvfr hn AuQy Auh pRIvfrk mYNbr iËafdf iËMmyvfr hn jo ik ienHF nOjvfnF vloN afpxy sRoq qoN keI guxf vDyry pwDr dI kmfeI sbMDI AunHF ƒ pRÈn krn dI bjfey awKF bMd kr lYNdy hn . iksy afm PYktrI ivc sDfrn vrkr dI qnKfh Aupr kMm krn vflf ivakqI jF nvF ibËns ÈurU krn vflf nOjvfn jF ivhlVH nOjvfn jdoN 70,000-80,000 zflr dI kfr/aYs[XU[vI[ lY ky sfrf idn GumMdf rihMdf hY qF Aus vkq jykr Aus dy Grvfly jF nËdIkI irÈqydfr pRsnmeI aMdfË ivc Aus ƒ ies qfËf lwBy ? kONrU ? dy KËfny bfry nhIN puwCdy qF Auh sfzI soc anusfr afpxy nOjvfn byty/bytI ƒ Ëurm dI dunIaF ivc Dkylx leI shfiek BUimkf inBFAudy hn . ienHF lokF vloN gYr-kfƒnI kfrvfeIaF sdkf iekwqr kIqI mfieaf dy nfl iPr afpxI ÈkqI df pRdrÈn krn vfly ieh sPYdpoÈF sbMDI aksr bhuigxqI lok Gusr-Pusr qF krdy hn .

          ibRitÈ kulMbIaF dy ivc ienHF kqlF qoN ielfvf BMg/nÈIlIaF golIaF dy kfrobfr sdkf inwq nvyN idn ho rhIaF igRPqfrIaF ivc pMjfbI mUl vfly ivakqIaF dI igxqI sdkf sfzy BfeIcfry dI kfPI bdnfmI ho rhI hY aqy hux ieh bImfrI knyzf dy pUrbI ihwsy Xfin trFto mhFngrI ivc afx puwjI hY . trFto ielfky dy ivc ies vkq hr pRIvfrk bYTk ivc ijQy cfr ku pRIvfr iml bYTdy hn AuQy vYnkUvr ivc ho rhI kqlogfrq qoN gwl ÈurU ho ky nÈIlIaF dvfeIaF dI rokQfm leI knyzf/amrIkf dy bfrzr Aupr kIqIaF igRPqfrIaF dIaF KbrF sdkf ieh KdÈf Ëfihr kIqf jFdf hY ik trFto bhuq jld dUsrf vYnkUvr bx jfvygf . trFto ielfky ivc kuJ aijhy ? sPYdpoÈ ? ipCly 2-3 sfl ivc AuBr ky afey hn jo ik trFto dUsrf vYnkUvr bxygf df KdÈf Ëfihr krn vfly lokF dy zr ƒ jfieË TihrFAudf hY . jykr ienHF lokF ƒ inkt BivwK ivc nwQ nF pfeI geI qF Ëurm dI dunIaF ivc ieh “vwzIaf mwCIaF” df ruqbf hFsl krdy hoey afpxy hyTF aijhI sYnf-mYnf iekwqr kr lYxgy jo ik afpxf jIvn-pwDr brkrfr rwKx leI kql krn qoN vI nhIN iJjkxgy .

          adfrf sFJ svyrf dI soc anusfr ies msly ƒ hwl krnf asMBv nhIN hY . ies ƒ hwl krn dy leI ijQy sfzIaF BfeIcfrk jQybMdIaF ƒ hMBlf mfrn dI loV hY AuQy ies DMdy ivc Psy hoey nOjvfnF dy pRIvfrk mYNbrF aqy knyzIan srkfrI adfiraF ƒ vI hrkq ivc afAux dI loV hY . sfzy klfkfrF ƒ vI cfhIdf hY ik Auh mnuwKqf dI BlfeI pRqI afm lokF ƒ AuqÈfihq krn vflf sfihq rwcx qF jo Aus qoN pRyrxf lY ky jF sux ky koeI cMgy pfsy ƒ lwg sky . knyzIan pulIs eyjMsIaF ƒ ies msly sbMDI ËvfbI ruwK apnfAux dI bjfey rokQfm vflf ruwK apxFAudy hoey knyzIan pMjfbI BfeIcfry ivc iek ivÈyÈ muihMm clfAuxI cfhIdI hY . ies muihMm ivc zrwg dy DMdy ivc pYr rwKx vfly lokF ƒ sMBfvI Ëurmfny qoN lY ky jylH sËf aqy AunHF dI cwl/acwl jfiedfd ƒ vycx sbMDI bxy sQfnk kfƒn ƒ pMjfbI BfÈf ivc vMzxf cfhIdf hY qF jo pYsy dy loB ivc axjfx ivakqI ienHF dy cuMgl ivc nF Pws sky . jykr asIN aijhf nF kIqf qF trFto ƒ dUsrf vYnkUvr bxfAux qoN koeI nhIN bcf skygf .

editorial@sanjhsavera.com


© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.info@sanjhsavera.com