knyzf ivc ies vkq rxjIq isMG ZwzrIaF vfly vjoN jfixaf
jFdf ivakqI jo ik ipCly kuJ smyN qoN pRcfr sfDnF jF aijhy ivhlVHF nfl
ivcfrk sFJ rwKx vfilaF dI shfieqf sdkf kwcI bfxI dy pRcfr nfl lokF nMU
byvkUP bxfAuNdf af irhf hY pMjfb ivcly afpxy zyry ivKy mwQy itkfAux dI
kfrvfeI sdkf crcf df ivsLf bixaf hoieaf hY . afpxy nfm dy awgy sMq sLbd
lgf ky 倉y kwcI bfxI dI vrqoN nMU jfiejL TihrfAux leI byhUdF dlIlF dyx
vfly ies ivhlVH sbMDI adfrf sFJ svyrf dI soc iblkul spsLwt hY 倉y asIN ies
nMU iehdy vrgy hI anykF hornF bUQny sfDF dI qrHF vyKdy hF jo ik gurU
sfihbfn vloN drsfey "ikrq kro, vMz Cko, nfm jpo " dy isDFq anusfr ijLMdgI
bqIq krn dI bjfey lokF dI ikrq kmfeI nMU jokF dI qrHF cUs rhy hn . ijs
vIzIE iPlm sdkf ieh ivhlVH ies vkq crcf df ivsLf bixaf hoieaf hY Aus ivc
pwKy dy mUhry bYT ky lokF koloN mwQf itkfAuNdy ies ivhlVH sfD vloN aksr
mwQy nMU pUMhJdy hoey jF bdhjLmI dy zkfr lYNidaf vyiKaf jf skdf hY jdoN ik
ies nMU mwQf tykx vfly lMbI kqfr ivc Duwp ivc Kloqy hn .
ZwzrIaF vfly aKOqI sMq vloN jo dukfndfrI clfeI
geI hY ieh koeI nvF islslf nhIN hY . iswK Drm nMU afkfsL vyl dI qrHF afpxI
igRPq ivc lY cuwkI ies bImfrI dI sLurUafq srkfe-ey-Kflsf Xfin rxjIq isMG
dy rfj dy pqn qoN bfad hI hoeI sI . Aus qoN pihlF dy iswK ieiqhfs ivc koeI
sMq sunx ivc nhIN imldf . purfqx smyN ivc bfbf ibDI cMd jI, BfeI qfrU
isMG, BfeI mnI isMG, BfeI dysf isMG, BfeI rUpf jI, bfbf dIp isMG jI, bfbf
gurbKsL isMG jI(ijnHF nMU bfbf bMdf isMG bhfdr vjoN vI jfixaf jFdf hY)
afid anykF guriswKF df ijLkr ieiqhfs ivc afAuNdf hY ijnHF ny gurU sfihbfn
vloN drsfey rsqy Aupr cwlidaF hoieaF iswKI dy sLfnfmqI ieiqhfs nMU isrjx
ivc aihm rol adf kIqf hY pr brsfqI zwzUaF dI ieh hyVH ipCly 40-50 sfl ivc
ijs qrHF vyKx nMU imlI hY Auh ies vkq bhuq iBaMkr rUp Dfrn kr cuwkI hY .
ieh gMBIr socx df muwdf hY ik purfqn smyN ivc kihxI 倉y krxI dy mfilk
iswKF nMU jykr sMq aKvfAux dI lflsf nhIN PurI qF iPr awj kwl iphovy vflf
jF Binafry vflf jF afsLUqosL jF nrieMdr gryvfl vrgy ivhlVHF ny ikhVf
mfarkf mfr ilaf hY? biTMzy ielfky nfl sbMDq iek pfKMzI sfD dIaF bfbf jrnYl
isMG iBMzrfvfilaF vloN 1997 ivc POjI hmly dI agvfeI krn vflI vIzIE qF ajy
vI Xfd hY ik iks qrHF nfl Aus nMU ieQy pRcfiraf igaf sI .
afm qOr Aupr vyKx ivc afAuNdf hY ik jdoN sLurU
sLurU ivc koeI zyrf cflU huMdf hY qF zyrydfr sfD afpxy Kfs 10-20 cyly
iqafr krdf hY jo ik ielfky ivc Aus dI jY-jYkfr df kMm sLurU kr idMdy hn .
ieh cyly afpxy ipMzF afid ivc jf ky ies dIaF isPqF dy pul bMnHdy hn 倉y
kmjLor mfniskqf df isLkfr ho cuwky lokF nMU afs dI ikrn idKf ky bfby dy
zyry Aupr trflIaF Br Br ky ilafAuNdy hn . ieh cflbfjL cyly Boly Bfly lokF
nMU mnGVq khfxIaF suxf ky AunHF dy mnF ivc afs dI ikrn jgf idMdy hn 倉y
jdoN 1000-2000 dI qfdfd ivc bYTy lokF ivcoN 40-50 df kMm kudrqI qOr Aupr
ho jFdf hY qF iPr ieh nvyN Psy qoqy afp muhfry hI bfby dI jY-jYkfr df rfg
alfpx lwg pYNdy hn jo ik awgy qoN awgy cwldf hoieaf ZwzrIaF vfly ivhlVH
nMU ivdysLF dIaF PyrIaF df sbwb bx jFdf hY . pRkfsL bfdl vrgy rfjnIqk lokF
nMU ieh zyrydfr vI bhuq iPwt bihMdy hn ikAuNik ienHF zyrydfr sfDF nfl
suKfvyN hflfq bxf ky jF AunHF dI KusLfmdId krky dovyN lotU Xfin bfdl 倉y
pfKMzI sfD iek dUsry leI shfiek rol adf krdy hn .
sMq sLbd bhuq pivwqr sLbd hY pr ZwzrIaF vfly
vrgy ivhlVH PrybI lokF ny ies nMU afpxy nfm nfl joV ky anrQ kr idwqf hY.
ivigafnk qrwkI dy bfvjLUd, bhuigxqI iswKF df Drm bfry AuhIE njLrIaf bx
igaf hY jo keI hjLfr sfl pihlF bRfhmxF ny prcfiraf sI . bhuigxqI iswK ies
gwl ivc ivsLvfsL krn lwg pey hn ik AunHF dy sfry duwK 倉y pRysLfnIaF ipCly
jnm ivc kIqy iksy mfVy krmF df iswtf hn . aijhy lokF df ieh ivsLvfsL bx
igaf hY ik iensfn nMU asl KusLI qd hI iml skdI hY jykr Auh sMsfrk DMidaF
倉y gRihsq nMU Cwz ky ivhlVH rih ky kyvl rwb df nfm jwpdy rihx . ies lflsf
sdkf hI bhuigxqI lok afpxy sMsfrk PrjLF nMU Cwz idMdy hn aqy ies df lfB
ZwzrIaF vfly vrgy lotU iksm dy pfKMzI pRcfrk jF ies lotU jLuMzlI dy
sihXogI pRbMDk lYNdy hn .
suKmnI sfihb df hvflf idMdy hoey bhuigxqI lok ienHF
aKOqI sfDF, sMqF aqy zyrydfrF dIaF nIc krqUqF df pqf hox dy bfvjLUd ivroD
nhIN krdy aqy isrP ieqnf hI kih ky pwlf Cuzf jFdy hn ik asIN ienHF dI
inMdf krky nrkF dy BfgI ikAuN bxIey jF jo krygf so Brygf anusfr ienHF nMU
rwb dy Gr ivc sjLf imlygI . asIN ieh ikAuN nhIN Xfd rwKdy ik iswK nMU hukm
hY ik Aus dy leI pfp krnf jF pfp sihxf brfbr dy jLurm hn .
ieh lotU jLuMzlI suKmnI sfihb df hvflf dy ky afm lokF
dy mnF ivc iek pwikaF kr idMdy hn ik nrkF ivcoN AunHF nMU mukqI krfAux df
rsqf isrP ienHF aKOqI sfDF sMqF kol hY. afm ikrqI iswK dI kmfeI Aupr aYsLo
iesLrq dI ijLMdgI bqIq krn vfly ienHF ivhlVHF nMU Twl pfAux dy leI sfzy
kol hux iek suinhrI mOkf hY ikAuNik ryzIE ilsLkfrf dIaF irportF anusfr ieh
ivhlVH bhuq jld hI cutkilaF 倉y totikaF nfl BrpUr lwCydfr bfqF df afsrf lY
ky kwcI bfxI df pRcfr krn leI knyzf PyrI Aupr af irhf hY . sfnMU ieh socxf
pvygf ik ieh jfxdy hoey ik golk nMU kIVIaF Xfin
$ANT
lgIaF hoeIaF hn pr asIN iPr vI golkF ivc cVHfvf cVHfeI jfeIey qF ieh ikqnI
ku vwzI isafxp hY ? iksy smfj, kOm jF Drm nMU bulMdIaF Aupr phuMcfAux leI
Aus dy kOmI adfiraF ivc ho rhy pRcfr jF AunHF dy pRbMD nMU clfAux vfly
pRbMDkF df mwhqvpUrn rol huMdf hY . afm vyKx ivc afieaf hY ik Drm pRcfrk
iqafrI dI Gft kfrn jF ivcfrF ivc pRpwkqf dI axhoNd kfrn jF KudgrjLI aDIn
iswK Drm dy lfsfnI isDFqF nMU BMn qoV ky pysL krdy hn 倉y sfzy gurduafiraF
dy pRbMD nMU clfAux dI syvf inBf rhy pRbMDk ies kuqfhI pRqI awKF, kMn 倉y
mUMh bMd krI bYTy hn . adfrf sFJ svyrf vloN asIN poR: drsLn isMG jI df
ivsLysL qOr Aupr DMnvfd krdy hF ijnHF ny jnqwk qOr Aupr ZwzrIaF vfly dy
pfKMzvfd nMU ilsLkfrf ryzIE Aupr llkfiraf hY . poR: drsLn isMG vloN
idwqIaF dlIlF df jLvfb dyx dI bjfey ies PrybI ny afpxy hMkfr df pRgtfvf
kIqf .
BfeI nMd lfl isMG jI anusfr iswK aKvfAux df
hwkdfr kyvl Auh mnuwK hY jo "gur kI inMdf suxy nF kfn . Byt kry iqs sMg
ikrpfn .." pr awj pfKMzI zyrydfr aKOqI sMq gurU sLbd nMU qRoV mroV ky kwcI
bfxI nMU pRcfrdy hn 倉y bhuigxqI iswK ienHF gurinMdkF dI jY jY kfr krdy
hoey AunHF nMU hwQF Aupr cuwkI iPrdy hn .
adfrf sFJ svyrf ny kdy vI ihMsk ZMg nfl ros df pRgtfvf
krn dI vkflq nhIN kIqI ijs krky asIN ieh bynqI krdy hF gurU ky iswK
aKvfAux vfly vIrF BYxF nMU aijhy aKOqI sMqF df bfeIkft krnf cfhIdf hY .
knyzf dy iswKF ny ipClI sdI dy sLurU ivc gdr lihr vrgI kRFqIkfrI lok lihr
nMU jnm dyx ivc aihm BUimkf inBfeI sI 倉y sfnMU afs hY ik knyzIan iswK
BfeIcfrf rxjIq isMG ZMzrIaF vfly vjoN jfxy jFdy ies ivhlVH PYsLnpRsq nMU
mUMh nF lf ky aijhf sMdysL ByjygI jo ik pMjfb ivc brsfqI zMzUaF dI qrHF
pRgt ho rhy ienHF ivhlVHF nMU iswDy rfh pfAux ivc mOhrI rol adf krygf .
ienHF ivhlVHF nMU iswDy rfh pfAux leI sfnMU ienHF df bfeIkft krn qoN
ielfvf ienHF dI qUqI vjfAux vfly pRcfr sfDnF jF eyjMtF pRqI vI socxf
cfhIdf hY qF jo Auh afpxy inwjI Pfeidy leI inkt BivwK ivc " BMzf BMzfrIaf
iknHF ku Bfr, iewk muwTI cuwk lY dUjI iqafr " dy muhfvry dI qrHF ikDry
mfeIkl jYksn jF dlyr mihMdI vrgy iksy hor ncfr nMU rMgdfr colf pvf ky nvyN
isry qoN dubfrf ieh islslf nF sLurU kr skx . jykr trFty dy iswKF ny ies
pfKMzI nMU byrMg ilPfPy dI qrHF vfips nF Byijaf qF ieh hux qoN keI guxf
vDyry hMkfrI ho jfvygf .