|
|
||||||||||||||||||||||
|
jnvrI 12 2006
ieMtrnYsLnl iswK XUQ PYzrysLn dy BUq-pRDfn nfl afpxy afgU stIPn hfrpr vloN hwQ imlfAux dI Gtnf bfry pqf lwgx Aupr torI afgU zfienf ablFjLI vloN “ AUps !!!!!!!!” kihMdy hoey glqI df aihsfs
brYNptn (sFJ svyrf-jnvrI 8
2006) kMsrvyitv pfrtI dI iemIgrysLn alock zfienf ablFjLI vwloN bIqy
aYqvfr pMjfbI pRYs kwlb afP kYnyzf dy numfieMidaF nfl lf suhfg
rYstorYNt
zfienf ny mIitMg dy sLurU ivwc afpxy vwloN kMsrvyitv pfrtI dI nvIN iemIgrysLn nIqI bfry dwsidaF ikhf ik ieh iemIgRysLn pflsI asIN iemIgrFt aqy aYQink BfeIcfiraF nfl bYTky AunHF dIaF iemIgRysLn pRqI smwisafvF nUM sux aqy AunHF dy mwuK svfl puwCky iqafr kIqI geI sI, ies ivwc mwuK qOr ‘qy jo svfl sfnUM afey sn AunHF ivwc pfieMt isstm ‘qy afAux vfly iemIgrFtF dI Xogqf nUM POrI qOr ‘qy mfnqf dyxI, dUsry dysLF ivwc spFsrisLp ibnypwqrF nUM smyN dy aMdr nijwTx qoN ielfvf lokF dI isLkfieq sI ik afpxy pirvfr nUM kYnyzf bulfAux leI AunHF nMU lMmF smF ieMqjLfr krnf pYNdf hY, jF jy ibnypwqr idwqf hoieaf hY qF Aus dy styts df pqf krn df koeI vDIaf jLrIaf nhIN hY, lMmyN smyN dI ieMqjLfr kfrn mYzIkl aqy sikAurtI cYk leI dubfrf pYsy dyxy pYNdy hn afid. qIsrI isLkfieq sI ik qjLrby dy aDfr ‘qy iemIgRysLn lY ky afey lokF nUM iewQy AunHF dy ikwwqy ivwc kMm nhIN imldf. AunHF ikhf ik Aupwr dwsy sfry msilaF ‘qy sfzI srkfr kMm krygI aqy ies qoN ielfvf lYizMg PIs $975 nUM iewk dm awDf kr dyxf aqy iPr hOlI-hOlI KLqm kr idwqf jfvygf. zfienf ny ikhf ik pUrf isstm ivgV cuwkf hY. sfzI pfrtI cfhuMdI hY ik iemIgRysLn isstm nUM pfrdrsLI bxfieaf jfvy, lokF dy kMm smyN ‘qy hox, aqy ijhVy istIjLn mfpy bwcy nUM god lYNdy hn Aus bwcy nUM kYnyzf afAuNdy sfr hI knyzIan istIjLnisLp imlxI cfhIdI hY. pwqrkfrF vloN puwiCaf igaf ik “Pfrn kRzYNsLljL” nMU mfnqf dyxf ikvy sMBv hovygf jdoN ik kYnyzf dy iewk sUby df pRoPYsLnl dUsry sUby ivwc jf ky pRYkits nhIN kr skdf. kI pRoPYsLnl sMgTn aYsI mfnqf nMU kbUl kr lYxgy? juafb ivwc AunHF ikhf ik kMsrvyitv srkfr vloN iewk nvIN eyjMsI sQfpq kIqI jfvygI jo dysL aMdr aqy dysL dy bfhr kMm krygI. ies qoN ielfvf iewk lybr Pors stwzI krvfeI jfvygI ijs dy afDfr qy pRoPYsLnl sMgTnF nMU mMnjUrI dyx leI dbfa pfieaf jfvygf ikAuNik ieh pRoPYsLnl sMgTn nvyN mYNbrF nMU sLfml krn qoN hmysLF iJjkdy hn . AunHF ieh vI ikhf ik iemIgrysLn ivBfg ivc afey inGfr dI insLfndyhI krn leI iek inrpwK eyjMsI dy jLrIey jFc krvfeI jfvygI | ieh puwCy jfx qy ik inrpwK eyjMsI dI stwzI pbilk hovygI jF kYbint sfhmxy pysL hovygI jF isrP srkfr kol hI hovygI qF albFjLI ny ikhf ik sLfied kYbint sfhmxy pysL hovygI, sLfied ies ivcoN kuJ pbilk vI kIqI jf skdI hY pr pUrI stwzI pbilk nhIN kIqI jf skdI. ieh puwCy jfx qy ik sLfied ieh isstm kMm nf kry qF zfienf albFjLI ny ikhf ik sOKf kMm qF nhIN hY jo rfqo rfq kMm krn lwg jfvy pr hr kMm krn leI koeI nf koeI rsqf qF huMdf hI hY. zfienf albFjLI qoN iehI pRBfv iml irhf sI ik Pfrn krzYNsLljL nMU qurMq mfnqf dyx vflf cox aYlfn hI hY aqy torI pfrtI kol iesdf koeI Tos pRogRfm ajy nhIN hY. pYRs klwb dy mYNbrF vwloN pwuCy svflF ivwc ik coxF qoN pihlF ilbrl vwloN sYtlmYNt leI hor PMz lYx df mqf sMsdI kmytI awgy pysL kIqf igaf sI, ijs ivwc kMsrvyitv dI bhumwq sI qy kMsrvyitv ny Aus mqy nUM pfs nhIN sI kIqf pr hux coxF ivwc kMsrvyitv pfrtI vI sYtlmYNt aqy bYklfg nMU Kqm krn df aYlfn kr rhI hY. agr quhfzI Gwt igxqI srkfr bxdI hY qf qusIN Auh PMizMg ikQoN lvoNgy qF zfienf albFjLI ny ikhf ik sMsdI kmytI Gwt hI aijhy mqy rwd krdI hY pr ieMmIgRysLn mMqrI jo volpy sfnMU pUrI qrF kfiel nhIN kr sky ik ieh PMz pfs hox idwqf jFdf | ieQy ieh vrnxXog hY ik hux Ausy mwudy leI kMsrvyitv pfrtI gwl kr rhI hY. ablFjLI ny ikhf ik ilbrl srkfr vwloN ilaFdf ieh mslf isafsI hwQkMzf hI sI, joa volpy df vqIrf bVf GumMzI sI. ieQy vrnxXog hY ik ieMmIgRysLn mMqrI ny iewk rfAUNz tybl mIitMg ivwc ieh spwsLt kIqf sI ik Aus ny pfrlImYNtrI kmytI dy sfry suaflF dy sMqusLtIjnk juafb idwqy sn pr kmytI qy kMsrvyitv mYNbr hfvI hox krky AunHF ieh PMz mMnjLUr nhIN sn kIqy ijs krky ieMmIgRysLn ivBfg ivwc loVINdIaF qbdIlIaF nhIN ho skIaF. iemIgRysLn ivclI KrfbI nUM dUr krn bfry puwCy svfl dy juafb ivwc zfienf ablFjLI ny ikhf ik asIN vwzI pwDr ‘qy loV anusfr ies mihkmy ivwc rwdo bdl krFgy qF ik ies ivwc pey ivgfV nMU TIk kIqf jf sky. ilbrl pfrtI vloN aYlfny gey tYks kwt nMU muV bhfl krn vfry puwCy suafl df juafb idMidaF ablFjLI ny ikhf ik AunHF dI tYks kwt nIqI ilbrl nfloN vwKrI hY jo kuwJ ku idnF qwk aYlfnI jfvygI. asIN afpxI shI tYks kwt nIqI ilafvFgy. smilMgI muwdy bfry puwCy suaflF qy zfienf albFjLI ny bVy hYrfnIjnk Kulfsf kIqf, ik sfzI srkfr ivafh dI pRIBfsLf bdlx dy hwk ivwc hY. suafl: kI quhfzI srkfr anusfr smilMgI joVy iekwTy rih skxgy? juafb: rih skxgy . suafl: kI quhfzI srkfr anusfr smilMgI joVy bwcf god lY skxgy? juafb: iblkul lY skxgy . suafl: kI quhfzI srkfr anusfr smilMgI joiVaF nMU sfry bYnIiPwt imlxgy jo iewk ivafhuqf joVy nMU imldy hn? juafb: iblkul imlxgy . suafl: iPr kI bdlygf? juafb: asIN ivafh dI pRIBfsLf bdlxI cfhuMdy hF. ieh smfijk kdrF kImqF leI jrUrI hY. suafl: kI ieh sfrf sLor sLrfbf isrP lybl bdlx leI hI hY, quhfnMU smilMgI dy iekwTy rihx aqy hwQ ivwc hwQ pf ky qurn nfl koeI Prk nhIN pYNdf? juafb: asIN ivafh dI pRIBfsLf bdlxI cfhuMdy hF. ieQy vrnxXog hY ik agr smilMgI iekwTy rih skdy hn, bwcy god lY skdy hn, srkfrI bYnIiPwtF df afnMd mfx skdy hn, quhfzy guaFZ ivwc rih skdy hn, hwQ ivwc hwQ pf ky cwl skdy hn. qF ieh vI sB kuwJ kudrqI asUlF dy ivruwD hI hY. iPr smilMgIaF nMU hwk dyx df ivroD krn vfly lok torI pfrtI df Jwgf ikAuN PVI iPrdy hn? torI srkfr, mrd nfl mrd aqy aOrq nfl aOrq dy iekwTy rihx qoN munwkr nhIN hY, AunHF vloN bwcf god lYx qoN munwkr nhIN hY, quhfzy guaFZ ‘c rihx qoN munwkr nhIN hY aqy bYnIiPwt dyxoN vI munwkr nhIN hY. iPr ieh kfhdf aYnf sLor hY? isrP irsLqy df nfm bdlx df irsLqf bdlx df nhIN. isrP nfm, pRikRaf nhIN !!! iswK BfeIcfrf qF asl ivwc pRikRaf nfl sihmq nhIN hY pr torI pfrtI pRikRaf nfl sihmq hY irsLqy dy nfm nfl nhIN. ies qoN awgy zfienf albFjI nMU suafl kIqf igaf ik julfeI 2005 ivwc vYnkUvr ivwc
kuwJ iswK nOjuafnF vloN iewk rYlI kIqI geI, ijQy kuwJ ieMtrnYsLnl iswK XUQ PYzrysLn nfl sbMDq rhy mYNbr iekwT ivwc sLfml sn ijs krky torI pfrtI dy sInIar afgU stfkvYl zya aqy jOhn rynflz ny iewk pRYws rIlIjL jfrI krky iswKF dy Aus iekwT nMU awqvfd nfl joVn dI koisLsL kIqI. Aus pRYWs rIlIjL ivwc lMzn ivwc cwly bMbF df vI ijLkr kIqf igaf. ieh puwCy jfx Aupr ik aijhI pRYs rlIj jfiejL sI qF zya aqy rynflz vloN jfrI kIqI geI pYWs rIlIjL dI kfpI pV ky zfienf albFjLI ny ikhf ik smuwcy BfeIcfry nMU ieko bruwsL nfl rMgxf glq hY ‘qy aijhf nhIN hoxf cfhIdf | AunHf ikhf ik sfrI kimAUntI nMU awqvfdI nhIN kihxf cfhIdf. ies qoN awgy jdoN albFjLI nMU torI pfrtI dy zbl stYNzrz dI iewk Jlk pysL kridaF dwisaf igaf ik Ausy jQybMdI Xfin ieMtrnYsLnl iswK XUQ PYzrysLn dy BUq-pRDfn amrjIq isMG mfn dy nfl torI afgU, stIPn hfrpr dI hwQ imlfAuNidaF dI iewk qsvIr ies hPqy aKbfrF ivwc vI CpI hY qF zfienf albFjLI dy hvfs AuWz gey. Ausdy mUMhoN inkilaf AUps !!!! torI afgU stIPn hfrpr vloN PYzrysLn dy BUq-pRDfn nfl imlfieaf hwQ axjfxy ivwc hoAU, kihMdy hoey zfienf albFjLI ny ikhf ik hfrpr nMU kI pqf ho skdf hY ik iekwT ivwc kOx kOx hn. kfblygOr hY ik stIPn hfrpr Aukq swjxf dy swdy qy AunHF dy smfgmF ivwc vI sLfml ho cuwky hn. ieQy ieh vI zfienf nMU dwisaf igaf ik mslf ieh nhIN ik hfrpr ny sR[ amrjIq isMG mfn nfl hwQ
ikAuN imlfieaf sgoN mslf ieh hY ik stfkvYl zya aqy john rynflz vloN julfeI 2005 nMU PYzrysLn dy mYNbrF vjoN ivcrx vfly lokF vloN vYnkUvr ivc hoey mujLfhry ivc isrP sLfml hox sdkf iswKF dy iekwT nMU vYstrn knyzf ivc awqvfd nfl joVn dI hrkq kIqI jFdI hY jdoN ik eIstrn knyzf ivc PYzrysLn dy sfbkf mYNbrF dy swdf pwqr Aupr stIPn hfrpr aqy torI pfrtI dy hor afgU ivsLysL qOr qy phuMcdy hn.ieQy ieh vI vrnxXog hY ik stOkvYl zya ny knyzIan sMsd ivc mMglvfr, 18 sqMbr 2001 nMU ibRitsL srkfr vloN awqvfd nMU nwQ pfAux leI iqafr kIqy ibwl df hvflf idMdy hoey ieMtrnYsLnl iswK XUQ PYzrysLn nMU awqvfdI sMgTnF dI sUcI ivc ibafinaF sI | torI afgUaF dy iswK BfeIcfry pRqI nPrq PYlfAux vfly ies vqIry aqy rfjnIqk Pilwp Plfp nMU BfeIcfry ivwc bVI gMBIrqf nfl ivcfiraf jf irhf hY. aMq ivwc torI pfrtI dI ieMmIgRysLn alock zfienf albFjLI ny ikhf ik AunHF dI pfrtI knyzIan iswKF nfl aYsIaF imlxIaF nMU jfrI rwKxf cfhuMdI hY | AunHF ikhf ik cox ijwqIey BfvyN hfrIey pr ieh gwlbfq jfrI rihxI cfhIdI hY. AunHF pRYs klwb dy mYNbrF df DMnvfd kIqf. 23 jnvrI nMU afpxf kYnyzf cuxo[[[mfritn trFto:
(sFJ svyrf-jnvrI 11 2006) knyzIan lokF sfhmxy 23 jnvrI nMU bVI
isDFqk cuxOqI hY ik Auh afpxf kYnyzf cux skx. do afgUaF dy ivcfrF,
ik BivwK ivwc kYnyzf ikho ijhf hovy, drimafn gMBIr Prk hY. kdrF
kImqF dIaF do vwK vwK DfrfvF hn. ieh gwl trFto ivwc iewk
pr pfl mfritn ny ikhf ik myrf klipq dysL kYnyzf Auh hY ijQy asIN iewk susfietI vFg iekwTy awgy vDIey. ijQy asIN knyzIan kdrF kImqF pRqI eImfndfr hoeIey, Auh kdrF kImqF ijMnF dy afDfr qy ies dysL dI bxqr hoeI hY. pfl mfritn ny ikhf ik ilbrl pfrtI Gwt aqy arD afmdn vfly pRIvfrF dy ieMnkm tYks kwtygI jdoN ik hfrpr ny Kud mMinaf hY ik Auh sfzI ktOqI rwd krky tYks ivwc vfDf krygf. mfritn ny ikhf ik hfrpr muwZlI cfielz kyar pflsI nMU rwd krky $25 pRqI hPqf cfielz kyar leI dyvygf. jdoN ik rwd krn vflI rfsLI 4[3 iblIan zflr hY aqy hfrpr nMU 3 lwK 25 hjLfr cfielz kyar spyss Kqm krny pYxgy. mfritn ny ikhf ik kynyzf iewk afjLfd mulk hY aqy iesdI afjLfd afvfjL hoxI cfhIdI hY. knyzIan lokF nMU afpxy pRDfn mMqrI qoN ies qoN Gwt koeI gwl mMnjLUr nhIN hoxI cfhIdI. jdoN ik hfrpr bilsitk imsl pRogRfm df sihXogI hY aqy agr iesdy vws huMdf qF ieh ierfk ivwc knyzIan POjF Byjdf. knyzIan sLihrF ivwc vwD rhy krfeIm nMU mwdy njLr rwKidaF asIN gMnF Aupr mukMml pfbMdI lgf rhy hF pr hfrpr aYsI pfbMdI dy iKlfP hY. pRDfn mMqrI ny ikhf ik ilbrl pfrtI cfrtr afP rfeIts nMU mjbUq bxfAux leI “nftivdstYNizMg” klfjL nMU Kqm krnf cfhuMdI hY pr hfrpr anusfr Auh Kqm nhIN hoxI cfhIdI. mfritn ny ikhf ik “nftivdstYNizMg” klfjL rfjnIqkF dy hwQ ivwc hQOVy vFg hY Auh jdoN cfhux iksy dy hwkF nMU kuclx leI iesdI vrqoN kr skdy hn. ilbrl pfrtI cfhuMdI hY ik koeI vI rfjnIqk Gwt igxqI dy hwkF Aupr zfkf nf mfr sky. cfry nYsLnl lIzrF ny bihs ivwc votrF nMU BrmfAux dI koisLsL kIqI
pfl mfritn ny ies bihs dOrfn bVI afsfDfrx ijhI siQqI bxfAuidaF cfrtr afP rfeIts nMU mjbUq krn ihwq “nftivwdstYNizMg” klfjL nMU PYzrl srkfr vloN nf vrqx bfry sMivDfn ivwc qrmIm dI gwl krky mIzIey dIaF surKIaF qF corI kr leIaF aqy ies aYlfn ny BfvyN hfrpr nMU vI kuwJ plF leI BMblBUsy ivwc pf idwqf pr ieh sMivDfink bMb ilbrl pfrtI dI izwgdI sLfK nMU ZoeI nf dy sikaf. hfrpr ny ies dy juafb ivwc cfrtr nMU mukMml aqy bVy sMquilq kfnMUn kihMidaF iesdI qrmIm pRikRaf ivwc ivwc sLfml hox qoN ienkfr kr idwqf. pfl mfritn ny ies bihs nMU stIPn hfrpr nMU nIvF idKfAux dI vrqx dI KUb koisLsL kIqI jdoN ik stIPn hfrpr ny afpxy bcfa sbMDI idwqy moVvyN juafbF qoN ielfvf muwK qOr qy iswDf kYmry vwl vyK ky votrF nMU sMboDq huMidaF afpxI pfrtIaF dI nIqIaF nMU Kol ky dwisaf ijs dI bdOlq bihs qoN bfad stIPn hfrpr dI kMsrvyitv pfrtI dI siQqI mjbUq hoeI hY. aMgryjLI dI bihs dOrfn ilbrl aqy kMsrvyitv afgUaF dy idlo idmfg qy AuntfrIE dIaF 108 sItF sn jdoN ik PirMc bihs dOrfn ienF afgUaF df iDafn ikAUibk dIaF 75 sItF qy sI. aYn[zI[pI[ afgU jYk litn ny dohF bihsF dOrfn bVI vDIaf kfrgujLfrI idKfeI. AunHF df mksd hfAUs ivwc aYn[zI[pI[ dy vwD aYm[pI[ ibTfAuxf hY. ipClI pfrlImYNt ivwc aYn[zI[pI[ dy 19 aYm[pI[ mOjUd sn pr ies vfr kuwJ ikafPy lgfey jf rhy hn ik cox pRcfr dOrfn jYk lyitn dI jbrdsq BUimkf sdkf ieh igxqI 23-25 qwk puwj skdI hY. jYk lyitn vloN iewk nfhrf lfieaf jf irhf hY, jo bVf sLkqIsLflI hY, ik AunF dI pfrtI hfAUs ivwc lok pwKI nIqIaF lfgU krvfAux dI smrwQf rwKdI hY. Xfd rhy ipCly bjt ivwc ilbrl vloN idwqy jf rhy kfrporyt tYks kwt nMU rukvf ky aYn[zI[pI[ ny lok ihwqF leI PMz muheIaf krvfAux ivwc ilbrl nMU mjLbUr kr idwqf sI. PirMc bihs ivwc dUsry iqMn afgUaF ny hfrpr dI iKcfeI krn dI pUrI vfh lfeI pr hfrpr afpxy eyjMzy qoN nf iKsikaf PlsrUp afm mIzIafkfrF df mMnxf hY ik dohF bihsF ivwc hfrpr hI jyqU irhf. Xfd rhy mfritn srkfr dI lokipRaqf nMU Tys lwgx df sB qoN vwzf kfrx srkfrI ivBfgF ivwc hoeI kurwpsLn df nMgy hoxf hY. ies hPqy sMn 1995 ivwc ikAUibk ivwc hoeI rfiesLumfrI dOrfn notF dy gwPy vMzx df iewk hor skYNzl iewk ikqfb rfhIN sfhmxy afieaf hY. awpsLn kYnyzf ny knyzIan rfjnIqk ipV nMU ihlf ky rwK idwqf hY. ies qoN ielfvf pfl mfritn dI ilbrl pfrtI vloN ies cox pRcfr dOrfn kfPI glqIaF vI hoeIaF hn. mfritn dy Kymy ivwc keI kflIaF ByzF vI mOjUd hn jo aMdro aMdrI mfritn kYNp nMU nmosLI idvf rhIaF hn. mfritn dIaF nIqIaF df lIk hoxf iewk kmjLor kYmpyn dI insLfnI ikhf jf skdf hY. ies hPqy hoeIaF dohF bihsF ivwc pfl mfritn, ilbrl pfrtI dI lokipRaqf nMU Zlfn vwl jFidaF rokx ivwc nfkfmXfb irhf hY ijs krky afm ikafsrfeIaF anusfr hux torIaF dI srkfr bxnI lgBg XkInI ho geI hY. mMglvfr nMU jfrI hoey nvyN eIkojL srvyKx anusfr kMsrvyitv pfrtI ilbrl pfrtI nfloN 12 pRqIsLq awgy hY. eIkojL dy pRDfn PrYNk gryvjL ny ikhf ik kMsrvyitv pfrtI dI lokipRaqf nYsLnl pwDr qy vDI hY aqy AuntfrIE ivwc iesdI lokipRaqf ivwc hYrfnIjnk vfDf hoieaf hY aqy ikAUibk ivwc ilbrl pfrtI nMU ipwCy Cwz ky kMsrvyitv pfrtI, ikAUibk vfsIaF leI sMGvfdI (PYzrilst) bdl vjoN AuBrI hY. ieh qwQ iehI dwsdy hn ik 23 jnvrI nMU kYnyzf ivwc torI pfrtI dI bhumwq srkfr bxygI. ilbrl vloN hmlfvrI aYz vfips leI mFtrIal: (sFJ svyrf-jnvrI 11 2006) hyToN kursI iKskdI vyK ky ilbrl pfrtI ny kMsrvyitv afgU stIPn hfrpr nMU insLfn bxfAuNidaF iqwKIaF hmlfvrI aYzF df islislf sLurU kr idwqf hY. ilbrl aYzF ivwc stIPn hfrpr nMU bVy zrfAuxy aqy amrIkf pwKI afgU vjoN pysL kIqf jf irhf hY. iewk aYz jo ilbrl pfrtI ny iqafr krky afpxI vYb sfeIt qy pfeI aqy iewk rfq bfad vfips kr leI ijs ivwc ikhf igaf sI ik hfrpr kYnyzf dy sLihrF ivwc POjF qfienfq krygf ijMnF kol gMnF hoxgIaF. ies aYz qoN bfad mIzIey ivwc kfPI hfhfkfr mwcI. kMsrvyitv pfrtI dy alock jysn kYnI ny ilbrl fprtI vloN clfeIaF jf rhIaF kMsrvyitv ivroDIaF iqwKIaF aYzF sbMDI pRqIkrm jLfihr kridaF ikhf ik ilbrl vloN clfeIaF jf rhIaF aYzF inrafDfr aqy byhUdf hn. kYnI ny ikhf ik aYnI BwdIaF aYzF knyzIan lokF ny sLfied hI pihlF ikqy vyKIaF hox. ilbrl pfrtI dI inKyDI kridaF Ausny ikhf ik ilbrl lokF nMU JUT bol ky stIPn hfrpr dI srkfr nMU ieAuN pysL kr rhI hY ijvyN hfrpr srkfr ny POj df iesqymfl krky kynyzf ivwc mfrsLl lfa lfgU kr dyxf hovy. kynI ny ikhf ik pfl mfritn aYnf nIvF ho skdf hY. Ausny pfl mfritn qoN muafPInfmy dI mMg kIqI. ilbrl pfrtI ny ikhf POj vflI aYz tYlIvIjLn qy clfAux qoNpihlF hI vYbsfeIt qoN htf leI geI sI. pr kMsrvyitv pfrtI ny ikhf ik aYz ajy vI ikAUibk ivwc cwl rhI hY ijQy POj pRqI byBrosgI ajy vI jfrI hY ikAuNik 1970ivaF ivwc ilbrl srkfr ny ikAUibk ivwc mfrsLl lfa lfgU kIqf sI. torI pfrtI dy mYnbRf ny ikhf ik ieh aYz aMgryjLI kYnyzf ivwc vI htf lYx qoN pihlF cwl cuwkI hY. ivwq alock mONtI solbrg ny ikhf ik ilbrl pfrtI dI kfrgujLfrI hux geI gujLrI hY. ienF df svYivsLvfsL guafc cuwkf hY. ieh srkfrI jfxkfrI gupq rwKx dy Xog nhIN rhy. solbrg df iesLfrf ilbrl pfrtI dIaF nIqIaF vfly dsqfvyjL lIk hox vwl sI ijs ivwc ieh jfxkfrI drj hY ik ilbrl srkfr dubfrf cuxy jfx qoN bfad pulfV ivwc hiQafrF Aupr prmfnYNt pfbMdI lfAux leI aMqrrfsLtrI sMDI krn dI koisLsL kIqI jfvygI. zIbyt ‘c nvdIp bYNs ny afpxI ilafkq df lohf mnvfieaf knyzIan ieslfmk kFgrs vloN ies hlky ivc nvdIp ƒ “ey” ‘qy pRmuwK ivroDI AumIdvfr nMU “aYP” drjf idwqf
knyzIan ieslfimk kFgrs jo ik knyzIan muslmfnF dI sMsQF hY ny ies ielkyÈn ivc 100 PYzrl hlikaF ivc Kloqy AumIdvfrF dI kfblIaq sbMDI afpxy vloN Byjy gey svflF aqy AumIdvfr dI msly ƒ smJx/smJfAux dI smrwQf ƒ muwdf bxf ky irport kfrz jfrI kIqf igaf hY ijs ivc imsIsfgf-brYmptn sfAUQ hlky ivc nvdIp ƒ sB qoN awvl drËf jdoN ik ies dy pRmuwK ivroDI ƒ sB qoN Gwt Xfin aYP df drËf idwqf igaf hY . knyzIan ieslfimk kFgrs ny hlky dy votrF ƒ nvdIp ƒ ijqfAux dI apIl kIqI hY . nvdIp dy kYNp ivc bIqy vIkaYNz ƒ vI pUrI gihmf gihmI sI aqy BfeIcfry nfl sbMDq anykF siqkfrXog hsqIaF afpxIaF tImF dy nfl phuMcIaF sn . ies vIkaYNz Aupr nvdIp dI cox muihMm ivc Aus df dUsrf sunyhf sfry ielfky ivc ies tIm vloN phuMcfAux qoN ielfvf ies afAux vfly vIkaYNz leI aYzvFs poilMg leI iËMmyvfrIaF sMBflx df kMm kIqf igaf . rYkszyl ielfky qoN nvdIp dI hmfieq krn leI phuMcy jsbIr isMG ny ikhf ik Drm dy pihrydfr hox df dfavf krn vfly lokF vloN dUsry Aupr AuMgl AuTfAux qoN pihlF Drm dy rsqy nuM aKiqafr krky JUT bolx dI afdq ƒ Cwzxf cfhIdf hY . Aus ny ikhf ik ho skdf hY ijvyN dIvy Qwly hnyrf huMdf hY Ausy qrHF Drm dy nyVy hox df dfavf krn vfly ieh lok JUT bolx ƒ hI smfj aqy Drm dI syvf smJI bYTy hn . JUT dy primt df shfrf lY ky lokF dIaF doVF lvfAux vfilaF ƒ muKfiqb huMdy hoey jsbIr isMG ny ikhf ik ijnHF lokF ny ajy qwk zYmokrysI ivc ivÈvfÈ hI nhIN pRgt kIqf AunHF lokF kolo iksy AusfrU bihs dI afs rwKxf jF knyzIan smfj jF iksy rfjnIqk pfrtI dI qrwkI ivc Xogdfn pfAux dI afs rwKxf KuÈPihmI hY . Aus ny ikhf ik JUT dy svFg rcf ky qfilbfnF vflI soc rwKx vflf koeI pfKMzI kuJ idn qwk knyzIan smfj ivc afpxI tOhr bxf skdf hY pr jdoN aijhy lokF dI aslIaq sfhmxy aFAudI hY qF sfrIaF rfjnIqk pfrtIaF ienHF qoN ies qrHF afpxf ipwCf Cuzf lYNdIaF hn ijvyN koeI BUq qoN zr ky Bwjdf hY . jnvrI 11 2006 kYnyzf ivwv rfj pltf hox dy afsfr[[[srvyKx keI QMm izwgxgy cfry nYsLnl lIzrF ny bihs ivwc votrF nMU BrmfAux dI koisLsL kIqI
pfl mfritn ny ies bihs dOrfn bVI afsfDfrx ijhI siQqI bxfAuidaF cfrtr afP rfeIts nMU mjbUq krn ihwq “nftivwdstYNizMg” klfjL nMU PYzrl srkfr vloN nf vrqx bfry sMivDfn ivwc qrmIm dI gwl Tok idwqI, ijs ny BfvyN hfrpr nMU kuwJ plF leI BMblBUsy ivwc pf idwqf pr mfritn dI ieh pRpojLl muwK Dfrf dy mIzIey nMU iPwt nhIN bYTI. hfrpr ny ies dy juafb ivwc cfrtr nMU mukMml aqy bVy sMquilq kfnMUn kihMidaF ivwc sLfml hox qoN ienkfr kr idwqf.
aMgryjLI dI bihs dOrfn ilbrl aqy kMsrvyitv afgUaF dy idlo idmfg qy AuntfrIE dIaF 108 sItF sn jdoN ik PirMc bihs dOrfn ienF afgUaF df iDafn ikAUibk dIaF 75 sItF qy sI. aYn[zI[pI[ afgU jYk litn ny dohF bihsF dOrfn bVI vDIaf kfrgujLfrI idKfeI. AunHF df mksd hfAUs ivwc aYn[zI[pI[ dy vwD aYm[pI[ ibTfAuxf hY. ipClI pfrlImYNt ivwc aYn[zI[pI[ dy 19 aYm[pI[ mOjUd sn pr ies vfr kuwJ ikafPy lgfey jf rhy hn ik cox pRcfr dOrfn jYk lyitn dI jbrdsq BUimkf sdkf ieh igxqI 23-25 qwk puwj skdI hY. jYk lyitn vloN iewk nfhrf lfieaf jf irhf hY, jo bVf sLkqIsLflI hY, ik AunF dI pfrtI hfAUs ivwc lok pwKI nIqIaF lfgU krvfAux dI smrwQf rwKdI hY. Xfd rhy ipCly bjt ivwc ilbrl vloN idwqy jf rhy kfrporyt tYks kwt nMU rukvf ky aYn[zI[pI[ ny lok ihwqF leI PMz muheIaf krvfAux ivwc ilbrl nMU mjLbUr kr idwqf sI. PirMc bihs ivwc dUsry iqMn afgUaF ny hfrpr dI iKcfeI krn dI pUrI vfh lfeI pr hfrpr afpxy eyjMzy qoN nf iKsikaf PlsrUp afm mIzIafkfrF df mMnxf hY ik dohF bihsF ivwc hfrpr hI jyqU irhf.
Xfd rhy mfritn srkfr dI lokipRaqf nMU Tys lwgx df sB qoN vwzf kfrx srkfrI ivBfgF ivwc hoeI kurwpsLn df nMgy hoxf hY. ies hPqy sMn 1995 ivwc ikAUibk ivwc hoeI rfiesLumfrI dOrfn notF dy gwPy vMzx df iewk hor skYNzl iewk ikqfb rfhIN sfhmxy afieaf hY. awpsLn kYnyzf ny knyzIan rfjnIqk ipV nMU ihlf ky rwK idwqf hY. ies qoN ielfvf pfl mfritn dI ilbrl pfrtI vloN ies cox pRcfr dOrfn kfPI glqIaF vI hoeIaF hn. mfritn dy Kymy ivwc keI kflIaF ByzF vI mOjUd hn jo aMdro aMdrI mfritn kYNp nMU nmosLI idvf rhIaF hn. mfritn dIaF nIqIaF df lIk hoxf iewk kmjLor kYmpyn dI insLfnI ikhf jf skdf hY. ies hPqy hoeIaF dohF bihsF ivwc pfl mfritn, ilbrl pfrtI dI lokipRaqf nMU Zlfn vwl jFidaF rokx ivwc nfkfmXfb irhf hY ijs krky afm ikafsrfeIaF anusfr hux torIaF dI srkfr bxnI lgBg XkInI ho geI hY. mMglvfr nMU jfrI hoey nvyN eIkojL srvyKx anusfr kMsrvyitv pfrtI ilbrl pfrtI nfloN 12 pRqIsLq awgy hY. eIkojL dy pRDfn PrYNk gryvjL ny ikhf ik kMsrvyitv pfrtI dI lokipRaqf nYsLnl pwDr qy vDI hY aqy AuntfrIE ivwc iesdI lokipRaqf ivwc hYrfnIjnk vfDf hoieaf hY aqy ikAUibk ivwc ilbrl pfrtI nMU ipwCy Cwz ky kMsrvyitv pfrtI, ikAUibk vfsIaF leI sMGvfdI (PYzrilst) bdl vjoN AuBrI hY. ieh qwQ iehI dwsdy hn ik 23 jnvrI nMU kYnyzf ivwc torI pfrtI dI bhumwq srkfr bxygI. brYNptn – spirMgzyl dI izbyt rwd
afpxy eI myl sunyhy ivc sYm huMdl dy kMpyn mYnygr jYg bzvfl ny ikhf ik AuNJ iksy hor mOky Auqy pMjfbI pRYs klwb nfl ivcfr sFJy krky sYm huMdl KusLI mihsUs krngy. vrnxXog hY ik ies rfeIizMg dy sfry AumIdvfrF drimafn hox vflI ies bihs leI qfrIK aqy smF kfPI idn pihlF hI insicq kr idqf igaf sI aqy sYm huMdl vwloN ies bfry afpxI sihmqI vI idwqI geI sI. dsMbr 8-15, 2005
pfl mfritn aqy ibwl kilMtn iewko styj qy, mfritn qy votF vtorn df dosL knyzf dy ihwqF dI rfKI leI iksy dI iejfjLq dI loV nhIN[[mfritn amrIknF ny mfritn nMU Gurikaf mfritn dy ibafn dI itwpxI amrIkI pRDfn kry aYmbYszr nhIN
sRI ibwl kilMtn ny ies mOky
ikhf ik mYN pRDfn mMqrI pfl mfritn nfl sihmq hF ik amrIkf nMU sMsfr
pwDr qy vfqfvrx qbdIlI nfl iswJx leI ies sMGrsL ivwc sLfml ho jfxf
cfhIdf hY. AunHF pRsqfivk mYNbrF nMU ikhf ik Auh hONsly bulMd rwKx
aqy ikEto ivwc sLfml hox qoN iJjkdy amrIkI pRDfn jfrj busL aqy
amrIkI pRsfsLn nMU ies ivwc sLfml hox leI pRyrdy rihx. AunHF pfl
mfritn nfl dUsrI vfr sihmqI pRgt kridaF ikhf ik sfnMU hr hIly awgy
vwDxf cfhIdf hY. sfnMU amrIkIaF dI nFh nuwkr qoN inrfs nhIN hoxf
cfhIdf sgoN ijMnF ku Auh
pRDfn mMqrI pfl mfritn ny ikhf ik ies kfnPrMs qy kYnyzf vloN awgy vDfeI geI ivcfrDfrf knyzIan ihwq aqy knyzIan kdrF kImqF nMU pRqIibMbq krdI hY. AunHF ikhf ik mYN kYnyzf df pRDfn mMqrI hox dy nfqy knyzIan ihwqF aqy knyzIan kdrF kImqF dI pRqIinwDqf krdf hF. pfl mfritn ny pwqrkfrF vloN puwCy suafl ik kI Auh afpxy cox pRcfr nMU asrdfiek bxfAux leI ibwl kilMtn dI mOjUdgI df shfrf lYx dI koisLsL ivwc hY qF pfl mfritn ny ikhf ik Auh kYnyzf df pRDfn mMqrI hY aqy bqOr pRDfn mMqrI myrIaF kuwJ izAUtIaF vI hn. jdoN mfritn nMU ieh suafl kIqf igaf ik ibwl kilMtn ikEto msly qy busL pRsfsLn dy ivruwD hY aqy Auh kilMtn dy nfl pRYWs kfnPrMs ivwc pysL ho irhf hY, kI ieh kYNpyn dI jugq hY qF pfl mfritn ny sPfeI idMidaF ikhf ik asIN aMqrrfsLtrI kfnPrMs ivwc sLfml hoey hF ijhVI mFtrIal ivwc coxF dy aYlfn qoN ikqy pihlF aYlfnI geI sI. ies qoN ielfvf jdoN ibwl kilMtn vrgy ruqby df afgU sfzy dysL df mihmfn bxky afAuNdf hY qF sfzf hwk bxdf hY ik asIN AusdI sRysLT mihmfninvfjLI krIey. ibwl kilMtn ny vI ies gwl df KMzn kIqf ik Auh knyzIan rfjnIqI ivwc dKl dy irhf hY. amrIknF ny mfritn nMU Gurikaf
aftvf/vfisLMgtn (sFJ svyrf
dsMbr 10-2005) kYnyzf ivwc siQq amrIkI aYmbYszr zyivwz ivlikMnjL ny
pfl mfritn df nfm ley bgYr AusnMU JfV pfeI hY ik Auh afpxy cox pRcfr
nMU asrdfiek bxfAux leI amrIkf nMU ivwc GsoV ky kYnyzf-amrIkf dy
sbMDF ivwc qryV pYdf kr skdf hY. Ausny ikhf ik vfisLMgtn iKlfP hoCI
ibafnbfjLI krky Auh votF hfsl krn dI GtIaf hrkq qoN bfjL afvy. aftvf
ivKy knyzIan klwb nUM BfsLn idMidaF amrIkI aYmbYszr zyivwz ivlikMnjL
ny ikhf ik ieh sLfied cox-sfl hY, afpxy imwqrF aqy vpfrk BfeIvflF dI
amrIkI aYmbYszr zyivwz ivlikMnjL ny ikhf ik kYnyzf aqy amrIkf dy afpsI sbMD dunIaF ivwc sB nfloN awvl hn. pr keI vfr cox pRcfr dOrfn kIqI ibafnbfjLI jF mIzIey ivwc pRkfsLq afrtIkl, sbMDF nMU iksy hor idwsLf vwl Dwk skdy hn. ieQy vrnxXog hY ik bIqy idnIN pfl mfritn ny amrIknF dI sfPt lMbr aqy PrI tryz dy muwdy qy nukqfcfInI krky AunHF nMU inrfjL kIqf sI. bIqy hPqy mftrIal ivwc XU[aYn[ klfeImyt cyNj kfnPrMs mOky pfl mfritn ny amrIkI pRDfn jfrj busL df nfm lY ky AusdI alocnf kIqI sI ik amrIkf jfxbuwJ ky ikEto Aupr dsqKq krn dI hfmI nhIN Br irhf jdoN ik dunIaF Br ivwc grInhfAUs gYs pRdUsLx df cOQf ihwsf amrIkf Kud pYdf krdf hY. mfritn dy ies ibafn qoN bfad kONsl afn ienvfiermYNt kuafltI dy cyarmYn ijm knftkn ny amrIkf ivwc siQq knyzIan aYmbYszr PrYNk mkYnf nMU JfV pfeI sI. Ausny mkYnf nMU ikhf ik mfritn ny jrmnI dy Aus ibafn nMU vI mfq pf idwqf hY ijs ivwc jrmnI dy jrhfrz CrfAUzr ny ikhf sI ik busL df ikEto dy iKlfP stYNz hI ktrInf BUcfl leI ijLMmyvfr sI. amrIkI aYmbYszr zyivwz ivlikMnjL ny pfl mfritn dy ibafn dI inKyDI kridaF ikhf ik amrIkf df grInhfAUs gYs pRdUsLx df irkfrz kYnyzf nfloN byhqr hY Ausny not kIqf ik jdoN dy kYnyzf ny ikEto sMDI Aupr dsqKq kIqy hn AudoN qoN hux qwk kYnyzf df pRdusLx 24% viDaf hY jdoN ik iesy smyN dOrfn amrIkf df grInhfAUs gYs pRdusLx isrP 13[3% hI viDaf hY. knyzf dy ihwqF dI rfKI leI iksy dI iejfjLq dI loV nhIN[[mfritn
mfritn dy ibafn dI itwpxI amrIkI pRDfn kry aYmbYszr nhIN
vfisLMgtn post ny hfrpr nMU busL df njLdIkI dwisaf
dUraMdysLI, Xogqf, smrwQf, sLihxsLIlqf, ilafkq vrgy guxF dI guwQlI hY nvdIp isMG bYNs
gurU nfnk sfihb dI clfeI iswK lihr dy muwZly asUlF nMU smripq hox dI gwl krnI jF ies Aupr pihrf dyxf, ienF ivwc vfikaf hI kfPI aMqr huMdf hY, ijs dI smJ Aus vyly hI afAuNdI hY jdoN qusIN nvdIp isMG bYNs dy ipCly 17 mhIinaF dI kfrgujLfrI aqy iesdy rfjnIqk ivroDIaF vloN iesdI nukqfcInI nMU dlIl dI ksvwwtI qy rgVf lf ky vyKdy ho. nvdIp isMG bYNs dy dPqr ivwc vlMtIarF dI cihl pihl vI iehI drsfAuNdI hY ik ies nOjuafn dy gux lokF dI kmjLorI bx cuwky hn. hr koeI nvdIp isMG bYNs dy kYNp ivwc sLfml hox df mfx mihsUs kr irhf hY. nvdIp isMG bYNs vrgI soc vfly nOjuafnF nMU isafsq ivwc awgy afAux df mOkf imlxf cfhIdf hY ikAuNik ienF dI soc hI kOm dy AuWjly BivwK dI AumId hY. nvdIp df knyzIan muwidaF pRqI gihrI soc rwKxf, idRVqf aqy muwidaF pRqI igafnvfn hoxf, cMgy smfj dI isrjxf leI ZuwkvF aqy lfhyvMd iswD ho skdf hY. zf[ rUbI Zwlf nMU BfeIcfry vloN gih gwzvF sihXog
mukMml qOr qy XojnfvwD ZMg nfl clfeI jf rhI kYNpyn bfry zf[ rUbI Zwlf ny ikhf ik sfzI kimAUntI aqy dUsrIaF kimAUntIaF ilbrl srkfr dIaF nIqIaF qoN pUry KusL hn aqy ilbrl df pUrf smrQn dy rhy hn. ieQy vrnxXog hY ik kMsrvyitv afgU stIPn hfrpr vloN ivKfey jf rhy sLbjbfg nMU lok smJ gey hn ik Auh votF lYx leI hr QF qy vfady krI jf irhf hY kdoN ik ieh vfady pUry krny aiq musLkl hn. zf[ rUbI Zwlf df cox dPqr kYnyzI roz qy ivlyjL afP ieMzIaf dy iblkul njLdIk siQq hY ijQy hr smyN vlMtIarF df qFqf lwigaf rihMdf hY. kYNsr dy ielfj leI Kfs nIqI df aYlfn[[[hfrpr
“dI knyzIan strYtgI Pfr kYNsr kMtrol” muwK kYNsr sMsQfvF aqy ies Aupr Krc krn vfilaF df intvrk hY, ijnF ivcoN knyzIan kYNsr susfietI vI iewk hY. hfrpr ny ikhf ik kMsrvyitv ishq alock stIvn PlYcr ny hfAUs afP kfmnjL ivwc jUn 7, 2005 nMU iewk mosLn ilaf ky srkfr qoN mMg kIqI sI ik Auh “dI knyzIan strYtgI Pfr kYNsr kMtrol” nMU loVINdf PMz dy ky lfgU krn. ilbrl pfrtI dy mYNbrF ny kMsrvyitv dy ies mosLn df pUrf smrQn idwqf pr Aus qoN bfad hfAUs afP kfmnjL dy siqkfr vjoN vI iewCf-sLkqI df pRgtfvf kridaF ies idsLf vwl koeI kdm nhIN puwitaf. Bfv ilbrl ny sfzf smrQn qF idwqf pr Aus qoN bfad lfgU krn dI koeI koisLsL nhIN kIqI. mYƒ afs hY ik votr aYqkIN iPr pRqIinDqf krn df mOkf dyxgy [[[[bYNs
nvdIp anusfr Aus dy hux qwk dy rfjnIqk sPr ivc sB qoN mhwqvpUrn Gtnf knyzf dI gvrnr jnrl, mfnXog mIÈYl jIn vloN AunHF dy afpxy shuM cuwk smfgm dOrfn Aus ƒ khy hoey Èbd “nvdIp qyry Aupr dohrI ËuMmyvfrI hY” hn ikAuNik jdoN nvdIp ny gvrnr jnrl ƒ puwiCaf ik Auh Aus ƒ kI smJfAuxf cfhuMdy hn qF mfnXog gvrnr jnrl ny ikhf ik qyry isr Aupr mulk dI iËMmyvfrI qoN ielfvf afpxy BfeIcfry pRqI vI iËMmyvfrI hY . nvdIp ny ikhf ik aihmIaq vfly ahudy Aupr phuMcy gvrnr jnrl vloN aijhI itwpxI krnI myrI idRVqf aqy soc ƒ mfnqf dyxI hI nhIN hY blik ieh itwpxI hr Aus Gwt-igxqI knyzIan leI mfrg-drÈk hY jo ik ieQy Kud afp jF Aus dy vwz-vzyry ies mulk ivKy iemIgrFt bxky afey sn . nvdIp ny ikhf ik rfjnIqk ipV ivc pYr rwKx qoN pihlF vI hmyÈF Aus dI soc rhI hY ik knyzIan iswKF ƒ ies smfj dy aMg vjoN ivcridaF hoieaF afpxy mUl ƒ brkrfr rwKidaF hoieaF knyzf dI qrwkI ivc mUhrlI kqfr ivc Klo ky Xogdfn pfAuyxf cfhIdf hY . nvIN sdI ivc nvIN pIVHI dy pRqIinD vjoN bx ky AuBry nvdIp ny ikhf ik pfrlImYNt ivc jfx qoN bfad Aus ny afpxy qOr Aupr nYÈnl XUQ strYtËI ivÈy hyT iek irport iqafr krky pRDfn mMqrI ƒ pyÈ kIqI sI . ies irport ivc knyzf dI nOjvfn pIVHI nfl sbMDq msilaF aqy AunHF ƒ dyÈ dI qrwkI ivc AusfrU Xogdfn pfAux leI AuqÈfihq krn sbMDI ivcfr idwqy gey sn . afpxy qOr Aupr nvdIp ny Dfrimk afËfdI ƒ brkrfr rwKx leI pRfeIvyt mYNbr ibwl ilafAux dI koiÈÈ kIqI sI ijs ivc iswKF dy pMj kkfrF ƒ mfnqf dyx qoN ielfvf hornF DrmF dy knyzIan lokF dy hwkF ƒ mfnqf dyx dI gwl kIqI geI sI . ies ibwl ƒ knyzIan pRDfn mMqrI, pfl mfritn aqy hfAUs lIzr tOnI vlyrI vloN hmfieq pRfpq sI pr ieh ibwl kMnËvyitv pfrtI vloN hmfieq nF imlx sdkf sMsd ivc pyÈ nhIN kIqf jf sikaf . nvdIp anusfr Aus ny aijhf ibwl ies krky ilafAux dI koiÈÈ kIqI ikAuNik iswKI srUp aqy isDFqF anusfr iËMdgI bqIq krdy hoey Aus ny ies smfj ivc anykF aijhIaF GtnfvF vfprdIaF vyKIaF hn ijnHF dy sdIvI hwl leI aijhf ibwl pfs hoxf jrUrI hY qF jo BivwK ivc bnx vfly kfƒn aqy adflqI PYsly pfrlImYNt vloN pfs kIqy ies ibwl qoN roÈnI lY skx . afpxy pfrlImYNtI sPr sbMDI jfxkfrI idMdy hoey nvdIp ny ikhf ik Gwt-igxqI srkfr dOrfn ijQy Aus ƒ akqUbr 2005 ivc knyzIan pRDfn mMqrI dy pfrlImYNtrI swkqr vjoN inXukq kIqy jfx dy suBfg qoN bfad nYÈnl pwDr Aupr pihcfx bxfAux df suBfg pRfpq hoieaf hY AuQy anykf vfr pfrlImYNt ivc bihs ivc ihwsf lYx qoN ielfvf Aus ƒ ihAUmn rfeIts aYNz ieMtrnYÈl izvplmYNt dI swb-kmytI dy cyarmYn vjoN cuxy jfx df suBfg vI pRfpq hoieaf hY . ies kmytI ivc aYz brOzbYNt, stOkvYl zya aqy zyivz iklgOr vrgy qËrbykfr pfrlImYNt mYNbr sn aqy AunHF ny nvdIp ƒ bhumq dy afDfr Aupr votF pf ky kmytI df muKI inXukq krky Aus dI Ausy hI idRVqf aqy dUr-aMdyÈI ƒ mfnqf idwqI sI jo ik nvdIp ƒ ies hlky dy votrF df idl ijwqx leI buinafdI nukqy vjoN ipClI ielkYÈn ivc AuBr ky sfhmxy afeI sI . pfrlImYNt ivc jfx qoN bfad knyzf dy nYÈnl mIzIey ivc anyk vfr nvdIp ƒ vwKo vwKry muwidaF leI mIzIey ny ilaFdf aqy Aus dI pyÈkfrI aqy soc qoN knyzIan iswKF qoN ielfvf afm knyzIan pRBfivq hoey hn . bolI aqy ivcfrF ivc idRVqf rwKx vfly ies nOjvfn ƒ afpxy zyZ ku sfl dy rfjnIqk sPr dOrfn ijnHF aihm adfiraF dy ËrIey afpxy ivcfr pRgt krn df mOkf imlyaf hY AunHF ivc anykf vfr tI[ vI[ AuntfrIE dy stUzIE 2, sI[ bI[ sI[ pOlitks, aYzm vfan dy Èoa, sI[ bI[ sI[ inAUËvrlz, trFto stfr, aOtvf istIËn, nYÈnl post, df ihwl tfeImË aqy glob aYNz myl vrgy mIzIaf kyNdr aihm hn . sQfnk ielfky ivc rOËr kybl 10 vjoN jfxy jFdy tYlIivXn styÈn dy pulItIkl spIikMg pRogrfm qihq hux qwk nvdIp ny cfr mMqrIaF ƒ lokF dy rU-brU krdy hoey pRogrfm ƒ host kIqf hY . ienHF mMqrIaF ivc mfnXog kYn zrfiezYn, mfnXog jOhn gOzPrI, mfnXog aYlIn kYrOl aqy mfnXog tOnI vlYrI Èfml hn . ies arsy dOrfn hI nvdIp ƒ tI[ aYs[ aYn[ dy mÈhUr pRogrfm aOP df rYkrz ivc afeIs hfkI dy jgq pRiswD iKzfrI mfeIk bOsI nfl brfbr ÈmUlIaq krn df mOkf pRfpq hoieaf hY . rfjnIqk mMc aqy mIzIey ivc nvdIp dy Xogdfn sdkf ijQy afm knyzIan lokF dIaF nËrF ivc nvdIp dI pihcfx sQfipq hoeI hY AuQy ies Xogdfn ny smuwcy knyzIan iswKF dy aks ƒ svFrx ivc aihm Xogdfn pfieaf hY . nvdIp dy kYmpyn ivc kMm krn vfly qfiml mUl vfly vMltIar rfjnfQn ny ikhf ik Aus ƒ Auh Gtnf ajy vI Xfd hY jdoN zfAUntfAUn trFto ivc kMm Aupr sihXogIaF nfl afpsI ivcfr vtFdry dOrfn ibRitÈ mUl dI iek knyzIan aOrq ny nvdIp sbMDI ikhf sI ik jdoN mYN awKF bMd krky ies ƒ suxdI hF qF ieMJ mihsUs huMdf hY ijvyN koeI knyzIan rfjnIqk ieQoN dy msilaF sbMDI ivcfr pRgt kr irhf hY pr jdoN mYN awKF Kol ky ies ƒ vyKidaF hoieaF ies vloN pRgt kIqy jf rhy ivcfrF qoN kMn bMd krdI hF qF qF ieMJ mihsUs huMdf hY ijvyN ik ieh sKÈ ajy kwl hI jhfË qoN Auqr ky ieQy nvyN iemIgrYNt vjoN afieaf hY . pRDfn mMqrI dy pfrlImYNt skwqr vjoN nvdIp ny nYÈnl pwDr Aupr XUinvrstIaF qy kflj ivc jfx dy pRogrfm qihq AuntfrIE qy ikAUbYk dIaF 7 XUnIvrstIaF ivc ividafrQIaF nfl jf ky ivcfr vtFdry sFJy kIqy . smuwcy knyzIan iswKF dy leI ieh PKr dI gwl hY ik aOtvf qoN pRkfiÈq hox vfly df ihwl tfeImË nfm dy hPqfvfrI aKbfr jo ik rfjnIqk hlikaF ivc bhuq aihmIaq rwKdf hY ny afpxy slfnf srvyKx dOrfn jdoN vwKo vwKrI pfrtIaF dy pfrlImYNt mYNbrF ƒ afpo afpxI pfrtI dyy nvyN cuxy gey rfjnIqkF ivcoN “sB qoN vDIaf cVHdf rfjnIqk” cunx leI ikhf qF ilbrl mYNbrF ny nvdIp ƒ sB qoN iËafdf votF pfeIaF . iesy qrHF pfrlImYNt ihwl Aupr vKo vwKry rfjnIqkF dy dPqrF ivc kMm krn vfly stfP dy srvyKx ivcoN vI nvdIp sB qoN iËafdf votF pRfpq krky pihly sQfn Aupr afieaf . nvdIp vloN dUsry lokF ƒ afpxI kfblIaq ‘qy ivcfrF nfl pRBfivq krn dI smrwQf df jfieËf ies gwl qoN vI lfieaf jf skdf hY ik ivroDI pfrtI dy pfrlImYNt mYNbr vI ies qoN kfiel hn . ies gwl df sbUq ibRitÈ kulMbIaF dI rfeIizMg, port mUzI-vYstvuwz-port kUwktilm qoN kMnËrvyitv pfrtI nfl sbMDq pfrlImYNt mYNbr jymË mUr dy vYb blOg qoN lgfieaf jf skdf hY jo ik Aus ny 9 akqUbr 2005 ƒ ilKy hn . nvdIp dI kfblIaq df aMdfËf ies gwl qoN vI lgfieaf jf skdf hY ik Aus ƒ amrIkf dI srkfr ny lMby arsy qoN cwldy af rhy ivÈyÈ amrIkI pRogrfm ijs aDIn Auh afpxy sihXogI mulkF ivcoN BivwK dy rfjnIqkF ƒ swdf pwqr dy ky vfÈigMtn ivc afpsI ivcfr vtFdry ‘qy sFJ vDfAux leI bulfieaf jFdf hY leI cuixaf igaf hY . knyzf ivc amrIkI rfjdUq, zyivz ivlkn ny Aus ƒ inwjI swdf pwqr Byj ky iqMn hPqy dy ies zYlIgyÈn ivc Èfml hox leI ikhf hY . ies zYlIgyÈn dy mYNbr vjoN Aus ƒ vfÈigMtn ivc amrIkI nIqI-GfiVaF aqy sYnytr afid nfl iml bYT ky ivcfr krn qoN ielfvf afpsI sFJ vDfAux df mOkf imlygf . nvdIp ny pfrlImYNt ivc zfrPOr sbMDq mnuwKI aiDkfrF dy muwdy Aupr ptIÈn dfKl krn qoN ielfvf lONgÈOrmYn, pyarMtl spONisriÈwp, ieMmplfieimMt ieMÈoryNs, aOitËm nfm dI bImfrI, aOlz eyË sikAUrtI qy sR: jsvMq isMG KflVf df mukwdmf lVn vfly vkIl sR: brijMdr isMG soZI ƒ pMjfb puils dy aiDkfrIaF vloN idwqIaF DmkIaF sbMDI ptIÈn dfKl kIqI sI . PrFs ivc dsqfr sbMDI pYdf hoey msly leI nvdIp ny 21 dy krIb pfrlImYNt mYNbrF dy dsqKq krvf ky PrFs dI aMbYNsI ƒ ptIÈn idwqI sI . iesy qrHF nvdIp ny vIaf ryl vloN aOtvf XUnIvrstI dy ividafrQI blpRIq isMG nfl vIaf ryl vloN kIqy Dwky ivruwD vI nYÈnl mIzIey ivc avfË AuTfeI . ies muwdy sbMDI AunHF ny ryzIE, tYlIIvXn aqy aKbfrF dy pRqIinDIaF nfl afpxy ivcfr sFJy kIqy aqy blpRIq isMG dy hwkF ƒ bhfl krn dI mMg AuTfeI . 23 jnvrI ƒ hox jf rhI ielkYÈn leI hlky dy votrF qoN sihXog dI afs rwKdy hoey nvdIp ny ikhf ik Auh hmyÈF hI afÈfvfdI aqy AusfrU soc df DfrnI irhf hY qy pbilk lfeIP ivc JUT df shfrf lY ky lokF dIaF awKF ivc Gwtf pf ky ivcrx dI bjfey swcfeI ƒ ibafn krn ƒ hmyÈF qrjIh dyvygf qF jo afm knyzIan dy mnF ivc afgUaF pRqI vwD rhI byBrosgI ƒ Twl pfeI jf sky . Aus ny ikhf ik imsIsfgf-brYmptn sfAUQ hlky dI afbfdI knyzf dI shI qsvIr pyÈ krdI hY qy Aus dI hmyÈF koiÈÈ rhygI ik Auh ajoky qy BivwK vfly knyzf dy pRqIinD vjoN rfjnIqk Kyqr ivc ivcry . aYn[zI[pI[ dI bjLurgF leI irhfiesLI dyKBfl aqy icrkflI dyKBfl sbMDI nIqI
jYk lyitn ny ikhf ik AunHF dI skIm qihq Auh sUibaF nMU bjLurgF dI irhfiesLI dyKBfl aqy icrkflI dyKBfl leI 1 iblIan zflr sflfnf trFsPr krvfAuxgy. ieh pYsf iewk lwK knyzIan bjLurgF nMU aYsI kyar duafAux leI kfPI hovygf. ies qoN ielfvf lyitn ny sUibaF nMU 500 imlIan zflr sflfnf trFsPr krn df vfadf kIqf hY qF ik sUibaF ivwc icrkflI dyKBfl leI sQfn pYdf kIqy jf skx. lyitn ny ikhf ik irhfiesLI dyKBfl aqy icrkflI dyKBfl ivwc suDfr afAux nfl bjLurg mfx siqkfr nfl rih skxgy, hspqflF ivwc bYWz ivhly hoxgy qF ik sUKm ibmfrIaF vfly mrIjLF df ielfj ho sky. aYn[zI[pI[ suprImo jYk lyitn ny ikhf ik ishq ivBfg dI smwisaf nMU iewk idn ivwc smfpq nhIN kIqf jf skdf pr asIN afpxI pRQmqf sQfpq kr skdy hF qF ik ienHF msilaF nMU pihl dy afDfr qy hwl kIqf jf skdf hY. pfl mfritn dy muwK sMvfddfqf skft rIz dI jIB bykfbU ilbrl pfrtI nMU bIar aqy iKwlF df iKafl af jfx sdkf muafPI mMgxI peI
skft rIz dI kuwJ hI plF ivwc hosL itkfxy afeI qF Ausny muafPI mMg leI aqy ikhf ik ieh myrI mUrKqf sI. ies leI myry kol koeI sPfeI nhIN hY. mYnMU iesdf aPsos hY. pRDfn mMqrI pfl mfritn ny ies bfry puwCy jfx qy afpxy afp nMU ies byhUdf ibafn qoN vwK kridaF ikhf ik myry mn ivwc koeI sLwk nhIN ik knyzIan mfpy cfielz kyar nMU bVI sMjIdgI nfl lYNdy hn aqy srkfrI Bwqy nMU bwwicaF dI dyKBfl leI vrqdy hn. kMsrvyitv pfrtI vloN jfrI kIqy gey pRqIkrm ivwc ikhf ik ilbrl pfrtI mYNbr vloN knyzIan mfipaF pRqI vrqy apmfnjnk sLbd ies soc dI qsdIk krdy hn ik ilbrl pfrtI hux knyzIan lokF pRqI ikMnF ku siqkfr rwKdI hY. AunHF ikhf ik bwicaF dy BivwK leI hux ilbrlF Aupr XkIn krnf musLkl hY. aYm[pI[ ronf aYmbrojL ny ikhf ik ilbrl pfrtI df ieh aiBmfn pUrvk vqIrf iehI iswD krdf hY ik Auh mfipaF nMU iswDy pYsy dy ky AunHF nMU afpxy bwwicaF dI dyKBfl krn df PYslf afp krn dy smrwQ nhIN smJdy. ieQy vrnxXog hY ik ilbrl pfrtI dI cfielz kyar nIqI qihq Auh sfrf pYsf sUibaF nMU dyx dy hwk ivwc hn qF ik bwicaF nMU agyqI ividaf aqy zya kyar sYNtrF ivwc hor sQfn muheIaf ho skx. aYm[pI[ ronf aYmbrojL ny ikhf ik ilbrl pfrtI dI hfeI kmFz dy mYNbr ies gwl ivwc XkIn rwKdy hn ik knyzIan mfipaF dy idlF ivwc afpxy bwicaF dy BivwK pRqI suihrdqf nhIN hY. skft rIz vloN mMgI muafPI kuwJ bdlygI nhIN. hkIkq ieh hY ik ilbrl srkfr bwicaF dI dyKBfl df PYslf krn df hwk AunHF dy mfipaF nMU dyxf nhIN cfhuMdy. rIz ny BfvyN kih idwqf hY ik AusdI ibafnbfjLI byhUdf sI pr iesdf nfl Ausdy ivcfr nhIN bdly. aYm[pI[ ronf aYmbrojL ny suafl kIqf ik kI rfjnIqk afgU jF aPsrsLfhI bwicaF dI dyKBfl AusdI mF, bfp jF pRIvfirk mYNbrF qoN byhqr kr skdy hn ? mYnMU duwK hoieaf skft rIz dI ibafnbfjLI bfry jfx ky[[hfrpr
pfl mfritn ny skft rIz dI ibafnbfjLI dI inKyDI kIqI srI, bI[sI[ (sFJ svyrf dsMbr 14 2005) skft rIz dI “bIar aqy iKwlF” vflI byhUdf ibafnbfjLI qoN KPf hoey pRDfn mMqrI ny sKq sLbdF ivwc skft rIz dI inKyDI kridaF ikhf ik ieh AusdI mUrKqf sI ijs nMU Ausny afp hI sivkfr kr ilaf hY. pfl mfritn dy muwK sMvfddfqf skft rIz dy ibafnF qoN bfad pYdf hoey hMgfmy nMU mDm krn ihwq pfl mfritn ny ikhf ik mYN iblkul rIz dy ibafnF nfl sihmq nhIN hF. ieh mYN spwsLt kr cuwkf hF. ipCly 15 sflF qoN pfl mfritn nfl juVy do bwicaF dy bfp skft rIz nMU lFBy krn bfry puwCy suafl df pfl mfritn ny juafb dyxf munfisb nF smJidaF ikhf ik Ausny sivkfr kr ilaf hY ik mYQoN glqI hoeI hY ieh aMiqm hY. krfeIm-stfpr vFg ilbrl df gMn-stfpr gMn-aprfD dy bykfbU hox leI ilbrl srkfr ijLMmyvfr[[[[hfrpr
srI, bI[sI[ (sFJ svyrf dsMbr
13 2005) ilbrl srkfr gMn aprfD nMU kfbU krn leI vwcnvWD hY. ieh
ivcfr pfl mfritn ny srI ibRitsL kolMbIaf dy ipRMs mfrgirwt sYkMzrI
skUl
kuwJ sLihrF ivwc asIN vyK rhy hF ik psqOl nfl kIqI jf rhI POjLdfrI ivwc bhuq vfDf ho irhf hY. iesdf mYnMU iewk bfp huMidaF aqy dysL df pRDfn mMqrI huMidaF aiqaMq iPkr hY. hfl hI ivwc sfzI srkfr ny pulIs sMgTnF, myarF aqy slfhkfrF nfl msLvry kIqy hn qF ik ies smwisaf df hwl lwiBaf kf sky. iesy ivcfr vtFdry qoN bfad pRDfn mMqrI ny “kYnyzf hYNzgMn bYn aYNz kimAUntIjL strYtgI” skIm df aYlfn kIqf hY qF ik psqOl kYnyzf dIaF Kqm kIqy jf skx. ies skIm nMU lfgU krn leI ilbrl srkfr kYnyzf dy ikRmInl koz ivwc qrmIm krygI qF ik sUby aqy irafsqF ivwc hYNzgMnF Aupr pfbMdI lwg sky. ies skIm aDIn psqOl rwKx vfilaF qoN srkfr psqOl KrIdygI aqy sB nMU psqOl jmF krvfAux qy afm muafPI idwqI jfvygI. ieh msLhUr krfeIm stfpr pRogRfm vFg gMn stfpr pRogRfm vjoN pRcwlq kIqf jfvygf. ilbrl afgU ny dwisaf ik ilbrl srkfr psqOl sbMDI aprfD krn vfly lfjLmI jylH kIqI jfvygI. ies aprfD ivwc gMnF dI qskrI krnI aqy jnqk sQfn qy Biraf psqOl rwKx afid vrgy aprfD sLfml hoxgy. pfl mfritn ny ikhf ik mslf gMnF Kohx nfl Kqm nhIN ho jFdf. sfnMU sfzy nOjuafnF ivwc svY ivsLvfs pYdf krnf hovygf qF ik Auh afpxf BivwK AuWjlf bxfAux dI koisLsL krn nF ik inrfsqf sdkf mfniskqf dy rogI ho ky rih jfx. ies sB kfsLy leI ilbrl srkfr 50 imlIan zflr gMn vfielYNs aqy gYNg pRivMnsLn PMz ivwc aqy 50 imlIan zflr rUrl kimAUntI syPtI plfn leI KrcygI. ies qoN ielfvf kfnMUnI pflxf vDfAux leI afr[sI[aYm[pI[ azvFs kimAUntI syPtI aqy rYipz ienPorsmYNt tIm leI 225 imlIan zflr aqy hr sfl 10 imlIan zflr df vfDf qF ik sMn 2008 qwk afr[sI[aYm[pI[ dy 1400 aPsr pRqI sfl grYjUeyt hoxy sLurU ho skx. ies qoN ielfvf 40 imlIan zflr gYrkfnMUnI hiQafrF dI qswkrI nMU Twl pfAux leI Kricaf jfvygf. kMsrvyitv pfrtI vloN gMn kMtrol muwdy qy afpxf vwKrf pRqIkrm idMidaF ikhf ik inrsMdyh sfzy dysL nMU gYrkfnUMnI hiQafrF qoN mukq krvfAuxf cfhIdf hY iesy krky mYN gMn kMtrol nfl sKqI nfl iswJxf cfhuMdf hF. AunHF ikhf ik kMsrvyitv pfrtI aprfDIaF dy hwQoN qoN gMnF dUr rwKx df hr Auprflf krn leI vwcnvwD hY. asIN gYrkfnMUnI gMn dI vrqoN Aupr krVI njLr rwKFgy. asIN bfrzr rfhIN gYrkfnMUnI gMnF dI qswkrI bMd krFgy aqy gMn aprfDIaF iKlfP jylH nMU lfjLmI krFgy. hfrpr ny ilbrl srkfr Aupr dosL lfAuNidaF ikhf ik bIqy 12 sflF dorfn ilbrl srkfr ny ienHF coN kwK vI nhIN kIqf ies krky gMn sbMDI aprfDF ivwc hoey vfDy leI ilbrl srkfr ijLMmyvfr hY. gMn-aprfD hux bykfbU hY ikAuNik aYnf smF srkfr ny kuwJ nhIN kIqf. albrtf sUby ny hYNzgMn bYn nMU nkfiraf aYzmYNtn(sFJ svyrf dsMbr 10-2005) albrtf dy pRImIar rflP klfeIn ny ikhf ik pfl mfritn vloN aYlfny hYNzgMn bYn coN Auh afpxy sUby nMU bfhr rwKxgy. klfeIn ny ikhf ik gMnF bYn krn nfl aprfDF ivwc kmI nhIN af skdI. myN smJdf hF ik gMn sbMDI aprfDF nMU Twl pfAux leI adflqF ivwc AunHF lokF iKlfP sKqI vrqI jfxI cfhIdI hY ijhVy gYrkfnMUnI hiQafr df iesqymfl krdy hn. ieh hwl hY smwisaf df, gMnF nMU bYn krn dI koeI qwk nhIN bxdI. rflP klfeIn ny pwqrkfrF nMU sMboDq huMidaF ikhf ik agr mYN typ irkfrizMg bYn kr dyvF qF kI qusIN iesnMU vrqxoN hwt jfvoNgy? pRImIar ny ikhf ik aprfDI lok gMn bYn hox dy bfvjUd gMn hfsl kr skdy hn. albrtf gMn bYn bfry AuhI ivcfr rwKdf hY ijhVf gMn rijstrI bfry rwKdf sI ik aijhy kdm kfnMUn nMU mMnx vfilaF vfsqy hI huMdy hn aprfDIaF vfsqy nhIN. aprfDIaF iKlfP adflqF ivwc sKq kfnMUn bxf ky sKq sjfvF hI ZuwkvF hwl hY. cfrtr rfeIts df siqkfr krnf[[[ilbrl aOtvf (sFJ svyrf dsMbr 11 2005) kYnyzIan lokF ny bVI sKq imhnq krky dysLkfl GiVaf hY ijs dy drvfjLy hr vrg leI Kuwly hn. ies dysL aMdr iksy nfl Drm, bolI, ivsLvfsL, ilMg, rMg, nsl jF iksy vKryvyN kfrx ivqkrf nhIN kIqf jFdf. isvl mYirjL aYkt, ienHF kdrF kImqF nMU rUpmfn krdI pRiqwigaf hY jo Gwt igxqI lokF dy hwkF dI grMtI krdI hY aqy kfnMUnI pwK qoN ieksfrqf df jLmfnqnfmf hY. isvl mYirjL aYkt rfhIN ijQy smilMgI joiVaF dy hwkF dI rfKI kIqI jFdI hY AuQy ies aYkt nfl iksy hor dy hwkF Aupr aFc nhIN afAux idMdf. ilbrl afgU pfl mfritn ny stIPn hfrpr nMU cuxOqI idwqI hY ik Auh knyzIan lokF nMU dwsy ik kI Auh cfrtr afP rfeIts nMU njLraMdfjL kridaF nftivdstYNizMg klfj iesqymfl krngy. pfl mfritn nMU stIPn hfrpr df Gwto Gwt iewk iKafl cMgf lwigaf aOtvf (sFJ svyrf dsMbr 13 2005) kMsrvyitv afgU stIPn hfrpr ny ikhf ik agr AunHF dI srkfr bxdI hY qF Auh sYnytr dI cox krn df mqf lfgU krngy. hux kYnyzf dy sYnyt ivwc 105 sItF hn ijMnF coN 4 KflI hn aqy bfkIaF Aupr vwK vwK pRDfn mMqrIaF vloN inXukq kIqy gey sYnytr ibrfjmfn hn. awj dI GVI sYnyt ivwc ilbrl pfrtI dy 67, kMsrvyitv pfrtI dy 23, pRogRYisv kMsrvyitv dy 5, aYn[zI[pI[ df 1, afjLfd 5 sYnytr mOjUd hn. vYnkUvr PyrI dOrfn jdoN pRDfn mMqrI nMU iewk ividafrQI ny suafl kIqf ik kI Auh sYnytrF dI cox dy hwk ivwc hn qF ilbrl afgU ny ikhf ik AunHF nMU ieh iKafl cMgf lwgdf hY pr ies ivwc suDfr dI loV hY qF ik sUibaF nMU iewko ijhI pRqIinwDqf iml sky. mfritn, hfrpr nfl sihmq aYnkYstr, AuntfrIE (sFJ svyrf dsMbr 13-2005) stIPn hfrpr vloN Kyz Kyqr ivwc dfKl hox vfly pRqI bwcy dy afDfr qy mfipaF nMU tYks Cot dyx dy aYlfn qoN qurMq bfad ilbrl afgU pfl mfritn ny ikhf ik aijhI tYks Cot “vDIaf qjvIjL” hY. aijhI qjvIjL dI gwl ilbrl mMqrI kYroiln bYinwt vI kr rhI hY jdoN Auh ishqmMd rihxI bihxI dI gwl krdI hY. tYsk Cot sbMDI mfritn ny ikhf ik asIN vI iehI socdy hF ik lokF dIaf jybF ivwc iswDf pYsf pfAux leI drimafnI afmdn vfly lokF dy jfqI afmdn tYks ivwc ktOqI kIqI jfvy. vrnxXog hY ik ijs idn qoN cox pRcfr sLurU hoieaf hY, kMsrvyitv afgU stIPn hfrpr bVI afkrmxsLIl kYNpyn clf irhf hY. DVwlydfr aqy qjLrbykfr afgU pfl mfritn BfvyN ik nIqI GVn ivwc aqy lIzrisLp muheIaf krn ivwc stIPn hfrpr nfloN ikqy awgy aqy lokF dy chyqy afgU hn pr ies cox pRcfr ivwc stIPn hfrpr nvIaF nIqiaF df aYlfn kr irhf hY aqy mfritn AunHF dy juafb ivwc mukfblqn aYlfn kr irhf hY. iesdy bfvjUd vI AuntfrIE ivwc kMsrvyitv pfrtI dI grfP hyTF nMU jf irhf hY. iKzfrIaF leI tYks krYizwt aOtvf (sFJ svyrf dsMbr 13-2005) bIqy somvfr nMU stIPn hfrpr ny ibafn idwqf ik ijhVy knyzIan afpxy bwicaF nMU sMgiTq hfkI jF dUsrIaF KyzF ivwc dfKl krvfAuxgy Auh kMsrvyitv srkfr aDIn tYks Cot dy hwkdfr hoxgy. tYks Cot AunHF mfipaF nMU imlygI ijMn dy bwcy 16 sfl jF Gwt Aumr dy hn. Auh pRqI bwcf $500 dfKlf PIs qy tYks bcf skxgy. ieh Cot mfipaF nMU $80 pRqI sfl dyvygI. ies tYks Cot df mksd mfipaF aqy bwicaF nMU Kyz Kyqr nfl juVy rihx leI AuqsLfhq krnf hY. Kyz Kyqr nfl juVy rihx qy nojuafn bwcy POjdfrI qoN dUr rihMdy hn aqy AunHF df idmfg cMgy pfsy nMU lwgdf hY PlsrUp Auh cMgy nfgirk vjoN smfj ivwc AuBrdy hn. jOhn torI vloN hfrpr nMU isafxI slfh
jOhn torI ny ikhf ik ijwq dI nusKf iewko hI hY ik coxF dOrfn lok Aus msly nMU ijafdf suxnf nhIN cfhuMdy ijhVf smfj ivwc vKryvyN pYdf kry sgoN Auh muwdf ijafdf asrdfiek huMdf hY ijhVf smfj nMU iekwiTaF kry. trFto stfr nMU idwqy ibafn ivwc jOhn torI ny ikhf ik hfrpr nMU ivvfdgRsq smilMgI mslf nhIN AuBfrnf cfhIdf. sgoN hfrpr nMU afpxf iDafn AunHF muwidaF vwl kyNdrq krnf cfhIdf hY ijs nfl asIN mjbUq dyskfl GV skIey. pRIvfrF dI KusLhflI, nOkrIaF dI surwiKaf, pRIvfrF leI ibwl adf krny afsfn aqy bwicaF nMU cotI dI iswiKaf ikvyN pRdfn kIqI jf skdI hY. ieh muwdy hn jo votrF nMU pRBfvq krdy hn. jOhn torI ny ikhf ik AuntfrIE dy votrF dy cfr muwK muwdy hn ijMnF ivwc tYks, Auqpfdnf ivwc kMmF qoN lyafP, krfeIm aqy skYNzlF aqy vfaidaF qoN mukrn sdkf lokF df rfjnIqkF vwl ruKfpx afid sLfml hn. jOhn torI ny ikhf ik mYN smJdf hF ik cox ijwqx leI ieh nusKf jrUrI hY. brYNptn spirMgzyl qoN aYn[zI[pI dI AumIdvfr aYnf mfQr dPqr EpinMg ies aYqvfr nMU
jgqfr Èyrigwl df cox lVnf sfry vrgF leI mfx dI gwl
jgqfr ny vI knyzf phuSc ky afpxy pYrF isr hox leI trwk clfieaf , tYksI clfeI, PYktrIaF , vyar- hfAusF ivwc idn rfq iewk krky kSm kIqf aqy nfl dI nfl pVHfeI jfrI rwKI. Kud imhnq-kÈ hox krky hI imhnqF-kÈF dI pfrtI aYn zI pI df mYbr bixaf aqy pUrI suihrdqf nfl pfrtI sPF ivwc kSm krky afpxf sQfn bxfieaf. jgqfr awj-kwl brYptn ivwc hI afpxI mfqf , pqnI aqy do bwicaF nfl rih irhf hY aqy roËI rotI leI ieÈorYÈ brokr dy qOr qy afpxf kfmXfb ibsns clf irhf hY. jgqfr vwlo hlky dy votrF nfl tYlIPonF, eI –mylË aqy sportrF rfhHI lgfqfr sMprk bxfieaf jf irhf hY aqy inwjI qOr qy BI hr vrg dy votrF nfl sMprk kIqf jf irhf hY. jgqfr ny ieh BI dwisaf ik votr pfrtI dy ajMzy qo pRBfvq ho Kud lfan sfeInF dI mMg kr rhy hn aqy vlMtIar vjo syvfvF pyÈ kr rhy hn. jgqfr Èyrigwl ny afpxf cox dPqr brYptn zfAn-tfAn ivwc 14 nYlsn strIt vYst/ jOrj strIt dy kony qy Kol idWqf hY. arnjIq sMGf dy cox pRcfr nUM BrvF huMgfrf
sfbkf pRImIar ibwl zyivs vwloN sYm huMdl dy cox dPqr df AudGftn-smrQk BfrI igxqI ivc pujy
kMpyn afiPs dy AudGftn smyN phuMcx vfly kuJ ivakqIaf dy nF ies prkfr hn: bicq isMG GolIaf, idlbfg isMG bfGf, ruipMdr isMG, jgrfj isMG pwpI, pRIqm isMG iZloN, rxjIq isMG Aupl, Bjn isMG kfhloN, minMdr isMG syTI, mndIp isMG igwl, ieMdrjIq idEl, js jOhl, amrjIq isMG idEl, rivMdr aTvfl, inrmljIq isMG igwl, imstr iswDU, bhfdr qKr, imstr mfhl, gurmyl isMG brfV, nCqr isMG cOhfn, jgdIp brfV, kulbIr cODrI, kysr isMG pUnIaf, mnjIq isMG BONdI, prmjIq igwl, lflI kfhloN, hrmyl igwl, mohn isMG brfV, pwpU, ruipMdr brfV, imstr BwtI, minMdr BftIaf, blivMdr irafV, suKivMdr isMG, jsivMdr GolIaf, imstr swgU, imstr hyar aqy anykF hor smrQk ijnHF dy nF aglI vfr idqy jfxgy. ies smyN bhuqy lokF ƒ sym sYks dy iKlfP bolidaF suixaf igaf aqy Auh ieh vI kih rhy sn ik ieh puTf qy gYrkudrqI kfƒn ilbrl pfrtI leI Gfqk isD ho skdf hY. cyqy rhy ik sYm huMdl dy dPqr dy Pon nMbr hY 905-792-9922 isrPL kMnjLrvyitv pfrtI hI kYnyzf vfsIaF nUM AuWqrdfeI srkfr dy skdI hY
ies mOky prm igwl ny bolidaF ikhf ik asIN iewk AusfrU kYNpyn dI afs rwKdy hF. ieh cox iewk dUjy ‘qy dosL lgfAux dI lVfeI nhIN hY blik ieh lVfeI hY kYnyzIan pfrlImYNt ivwc pfrdrsLqf ilaf ik iewk aYsI srkfr bnfAux dI jo ik kYnyzIaf kdrF kImqF ‘qy cwlidaF lokF pRqI jvfbdyh hovy. Awj sfzy sBnF kol iewk mOkf hY ik asIN kYnyzf dI pfrlImyNt qoN kurpt ilbrl srkfr nUM cwldf krIey jo ik iewk lMby smyN qoN sfzI Kun psIny dI kmfeI nUM afpxI mnmrjLI nfl Kwjl Kuafr krdy afey hn. ilbrl swiBafcfr nUM hux cwldf krn df mOkf af igaf hY. stIPLn hfrpr dI pfrtI nUM ijwqf ky aOtvf ivwc iewk lok ipRX srkfr bnfAux df iek iewk sunihrI mOkf hY. prm igwl ny ikhf ik lokF nUM kMnjLrvyitv pfrtI dIaF lok BlfeI nIqIaF nUM sMjIdgI nfl ivcfrnf cfhIdf hY. AUhnF stIPLn hfrpr df DMnvfd kridaF ikhf ik kMnjLrvyitv pfrtI dIaF nIqIaF lokF df jIvn suKflf bnfAux leI hn ijvyN ik hr bwcy leI $1200 zflr dI sflfnf rkm srkfr vwloN idwqI jfvygI. jI[aYs[tI[ nUM 7% qoN Gtf ky 5% krnf. spFsrisLwp skYNzl dI inrpwK jFc leI iksy gYr rfjnIiqk ivakqI nUM inXukq krnf. hspqflF ivwc jrUrU syvfvF leI gfrMtIsLudf ieMqjLfr smF insLicq krnF qF ik idwqy hoey smyN dy aMdr aMdr lokF nUM syhq sbMDI syvfvF hfsl ho skx aqy ies leI iksy vI pRfeIvyt jF smFnaMqr isstm dI loV nhIN hY. ies qoN ibnF tYks GtfAuxy, srkfrI kMm nUM sfPL suQrf bnfAuxF aqy sLihrF ivwcoN jurm nUM Kqm krnF sfzI pihl ivwc sLfml hn. ies vyly cwl rhI siQqI ivwc ilbrl pfrtI aqy kMnjLrvyitv pfrtI lokipRaqf ivwc nflo nfl cwl rhIaF hn aqy torFto dIaF keI rfeIizMgF ivwc bhuq hI PsvyN mukfbly hoxI AumId hY ijs ivwc XOrk vYst dI sIt vI hY ijwQy 23 jnvrI nUM hox vflI cox leI, kMnjLrvyitv pfrtI dy AumIdvfr prm igwl df mukfblf ilbrl aYm[pI[ juzI sgro nfl hY. pfrtI rfjnIqI qoN Aupr AuWT ky AumIdvfr dI kfblIaq, smrwQf aqy rfjnIqk qjLrbf vyK ky vot idE stfkvYl zya aqy jOhn rynflz iswK BfeIcfry nMU iesdf juafb dyx ik kI Auh iswKF nMU awqvfdI GtnfvF nfl joV ky awqvfdI bxfAuxf cfhuMdy hn?
hux jdoN stIPn hfrpr, jYk lyitn aqy ijl zUsYp ny rlH ky knyzIan pfrlImYNt ivwc byBrosgI df mqf pfs krky ilbrl srkfr df byvkqf Bog pf hI idwqf hY qF mYN afpxy afp ƒ suafl kr irhf sI ik vot pfvF qF kIhƒ pfvF ? ies ivwc hux koeI do rfvF nhIN rhIaF ik knyzIan votr df, PYzrl pwDr dIaF rfjnIqk pfrtIaF ivwc hux Gwt hI XkIn rih igaf hY. aijhy byBrosgI vfly mhOl coN hI Gwt igxqI srkfrF inkldIaF hn. kYnyzf dIaF rfjnIqk sPF ivwc pYdf hoeI asiQrqf leI vI rfjnIqk pfrtIaF dIaF lok ivroDI nIqIaF hI ijLMmyvfr hn. pIar aYlIat trUzo leI mn ivc siqkfr irhf hY ikAuNik myrf kYnyzf afAux df sbwb ies pfrtI dy afgU pIar aYlIat trUzo dIaF Audfr nIqIaF kfrn bixaf sI. sLfied iesy krky mYN ipCly sMn 1980 qoN hux qwk hoeIaF sB coxF ivwc qkrIbn ilbrl nMU hI vot pfeI hY. pIar aYlIat trUzo dy dyhFq qoN bfad pYdf hoeI jfgrqI kfrn Aus dIaF Audfr nIqIaF ƒ hor ghu nfl ivcfrn df mOkf imilaf qF aihsfs hoieaf ik hux dI ilbrl pfrtI trUzo dy smyN vflIaF pfrtI hI nhIN rhI. BfvyN ik kMsrvyitv pfrtI AurP knyzIan alfieMs nMU ieMmIgrFt pwKI hox df pRBfv Cwzx leI ajy bVI suihrdqf aqy imhnq dI loV hY pr ajokI ilbrl pfrtI coN vI trUzo dI lIzriÈp vfly Gwt hI aMÈ nËr af rhy hn. bIqy 4-5 sfl qoN ilbrl pfrtI dI aMdrUnI Kfnf jMgI ny iesdf mKOtf hI bdl ky rwK idwqf hY. Gwt igxqI nfl sbMDq hox krky keI vfr ieAuN vI mihsUs huMdf hY ik Èfied sfzI rfjnIqk sLkqI hI sImq hY ik asIN rfjnIqk sPF ivwc qbdIlI ilafAux jogy hI nF hoeIey, pr nOmInyÈnF ivwc sfzI ÈmUlIaq aqy rfjnIqk pwDr qy sfzI puwCigwC ies dy Ault pRBfv idMdI hY. ilbrl pfrtI ny ipCly 12 sfl dy rfj kfl ivwc iswKF nfl koeI Kfs hmdrdI nhIN idKfeI. aYn[zI[pI[ vloN ilaFdf pMj kkfrF nMU mfnqf dyx vflf pRfeIvyt ibwl, ilbrl pfrtI ny nsLt kr idwqf sI. Aus vyly jIn ikRcIan pRDfn mMqrI sn, pr jdoN lizrisLp cox vyly keI mIitMg ivwc ies lyKk ny pfl mfritn qoN ies muwdy bfry puwiCaf qF mfritn ny byiJwjk ikRcIan kYNp dI inKyDI kridaF ikhf sI ik pqf nhIN ilbrl mYNbr Aus vyly suwqy pey sI. ieh gwl pfl mfritn ny mfltn ivwc mYtro pMjfbI sports klwb nfl hoeI mIitMg ivwc aqy iPr Ekivwl dy gulP kors qy hoeI PMzryijLMg Kyz dOrfn Tok vjf ky khI sI | 12 dsMbr 2003 nMU pRDfn mMqrI bxy pfl mfritn ny hux qWk pMj kkfrF df mqf ilaf ky pfs krn dI AuWkf hI jrUrq nhIN smJI. ijQoN qwk torI pfrtI df quawlk hY, ies pfrtI df lIzr joa klfrk Bfrq srkfr nfl XfrIaF inBfAuNdf iswKF ƒ awqvfdI kihx vflf Auh ÈKÈ hY ijhVf nvMbr 1984 ivwc Aus smHyN idwlI ivwc mOjUd sI jdoN iswKF ƒ kql kr kr ky kuwiqaF ƒ Kfx leI suwitaf jf irhf sI. iswK kql kIqy jf rhy sI qy Ënfb mnuwKI aiDkfrF dy alMbrdfr mulk df numfieMdf bx ky muskrf irhf sI ik mnuwKF ƒ kuwqy Kf rhy hn. ies ivwc koeI sLwk nhIN ik stIPn hfrpr aqy AusdI juMzlI, ijs nMU sfbkf knyzIan alfieMs khIey qF ijafdf ZuwkvF hovygf, ny iswKF dI dsqfr iKlfP awzI cotI df jLor lfieaf sI. dsqfr iKlfP ies pfrtI dy mYNbrF ny ptIsLnF dfier krky iswKF nMU ieh hwk imlx df ivroD kIqf sI. ieQy ieh vI vrnxXog hY ik irPfrm pfrtI df jnm albrtf ivwc torI pfrtI ivwc mOjUd kuwJ jfqIgq lokF qoN hoieaf sI. afr[ sI[ aYm[ pI[ dI vrdI ivwc qbdIlI krky iswKF dI dsqfr ƒ mfnqf iml cuwkI sI ijs qoN KPf ho ky kuwJ jfqIvfdI lokF ny ies mfnqf ƒ adflq ivwc cuxOqI dy idwqI sI. ieh cuxOqI dI lihr Ëor PV geI. PYzrl srkfr vloN AuntfrIE aqy ikAUibk ƒ aihmIaq dyx sdkf vYstrn kYnyzf ivwc hor ros viDaf ijs ny awg Aupr qyl df kMm kridaF jfqIvfdI lihr nMU hor bl idwqf. PlsrUp ies lihr coN irPfrm pfrtI df jnm ho igaf. 1987 ivwc bxI irPfrm pfrtI ny sMn 2000 ivwc knyzIan alfieMs df rUp Dfrn kr ilaf sI. ies pfrtI df do vfr ipRstn mYinMg afgU irhf pr julfeI 8, 2000 ivwc albrtf sUby dy KjLfnf mMqrI, stfkvYl zya qoN Auh lIzrisLWp hfr igaf. stfkvYl zya iek nlfiek afgU sI ijs dI GYNt rfjnIqk jIn ikRcIan awgy iewk nf cwlI PlsrUp aprYl 2002 ivwc stIPn hfrpr ny zya nMU lFBy kr idwqf.
| |||||||||||||||||||||