|
|
||||||||||||||||||
|
sFJ svyrf nMU XOrp, AuWqrI amrIkf aqy Bfrq ivwc pRqIinwDF dI loV hY PrvrI 02, 2006 ipClIaF sfrIaF KbrF
jsits jOhn gfmrI vloN srkfr ivwc buinafdI qbdIlIaF dI qjLvIjL
jwj gfmrI dIaF kuwJ pRmuwK isPfrsLF: 1) srkfrI kfrporysLn dy muwKIaF dI inXukqI smyH srkfrI dKlaMdfjLI Kqm hovy. 2) ienPfrmysLn aYkt ivwc ZuwkvIN qrmIm kIqI qF ik srkfr, mIzIey aqy pbilk qoN kuwJ Cupf nf sky. 3) srkfrI GplybfjLI sbMDI isLkfieq drj krn vfly srkfrI nOkr iKlfP srkfr vloN koeI kfrvfeI nf kIqI jf sky.spFsrisLp skYNzl sdkf sB qoN vwD rfjnIqk nuksfn AuTfAux vfly pRDfn mMqrI pfl mfritn ny awj jsits jOhn gfmrI df DMnvfd kridaF ikhf ik mYnMU mfx hY ik mYN gfmrI kimsLn sQfpq krky cMgf kMm kIqf sI. jfrI pRYWs not ivwc mfritn ny ikhf ik rfjnIqk ZFcy ivwc lokF df ivsLvfsL sQfpq krn leI ieh jrUrI sI ik ies skYNzl dy qwQ sfhmxy afAuNdy. hfrpr srkfr vloN ilaFdI jfx vflI smilMgI muwdy qy vot bVI tfeIt hovygI[[[glob aYNz myl aOtvf: (sFJ svyrf-PrvrI 1 2006) PYzrl coxF dy pRcfr dOrfn kMsrvyitv pfrtI vloN bVI sLrfrq nfl lokF dy Dfrimk jjLbfqF df AulfridaF smilMgI muwdy nMU kyNdrq bxf ky ieh pRcfr kIqf igaf sI ik agr AunHF dI srkfr bxdI hY qF Auh ivafh dI pRIBfsLf qbdIl kr dyxgy. sFJ svyrf ny Ausy vyly ieh qwQ sfhmxy ilaFdy sn ik kMsrvyitv pfrtI smilMgI kfrivhfr dy iKlfP nhIN hY bws votF Kfiqr ies irsLqy df nfm qbdIl krn df BulyKf pf rhI hY. bhuqfq ivwc lokF ny ies isafsI nOsrbfjLI nMU smJ ilaf PlsrUp pIl hlikaF ivwc kMsrvyitv pfrtI nUM jbrdsq hfr df mUMh dyKxf ipaf. bIqy buwDvfr nMU glob aYNz myl ivwc CpI irport anusfr agr afpxy vfady anusfr hfrpr inkt BivwK ivwc smilMgI msly nMU pfrlImYNt ivwc PrI vot df muwdf bxfAuNdf hY qF ies qy dohF pwKF ivwc kFty dI twkr hovygI sgoN irport anusfr PrI vot ivwc ivafh dI pRIBfsLf dy bdlI krn vfly guwt nMU sPlqf imlx dy afsfr vI mwDm hoxgy. aKbfr anusfr 153 aYm[pI Auh coxF ivwc sPl hoey hn ijMnF ny ipClI vot ivwc smilMgIaF nMU hwk dyx nMU cfrtr df muwdf kih ky iesdy hwk ivwc vot pfeI sI. 136 aijhy mYNbr hn ijMnF ny jF qF smilMgI sLfdIaF dy ivruwD vot pfeI sI jF iesdI ivroDqf kIqI hY. 19 aYsy mYNbr hn ijhVy ies bfry ajy kuwJ kihx nMU iqafr nhIN hn. kuwJ kih rhy hn ik Auh vot vyly gYrhfjLr ho jfxgy, ikAuNik kuwJ ku df kihxf hY ik ies muwdy nMU hux dubfrf ivcfrn dI quwk nhIN bxdI. glob aYNz myl dI irport anusfr 67 nvyN aYm[pI[ smilMgI sLfdIaF dy hwk ivwc hn ijMnF ivwc 3 nvyN cuxy gey kMsrvyitv aYm[pI[ vI hn. 12 nvyN aYn[zI[pI[ aqy 10 nvyN blfk dy mYNbr smilMgI sLfdIaF dy hwk ivwc Bugqxgy. kuwl imlf ky 153 aYm[pI[ smilMgI dy hwk ivwc 136 aYm[pI[ ivroD ivwc aqy 19 aijhy mYNbr hn ijMnF ny ajy kuwJ kihxf munfsb nhIN smiJaf. Auprqok nMbrF qoN lwgdf hY ik hfrpr srkfr ieh PrI vot puaf ky afpxf vfadf qF pUrf kr lvygI pr nqIjf kuwJ vI inkly, smilMgI joiVaF nMU hfrpr dy rfjkfl aMqrgq pUry aiDkfr muheIaf hoxgy. hfrpr srkfr 6 PrvrI idn somvfr nMU shuM cuwkygI
Auproqk muwidaF qy aml krn leI hfrpr srkfr nMU ivroDI pfrtIaF df sihXog lYxf pvygf. 308 sItF vflI pfrlImYNt ivwc 124 sItF vflI pfrtI dUsrIaF pfrtIaF dy rihmokrm qy hI cwlygI. kYnyzf dy amrIkf ivwc aYNbYszr PrYNk mkYnf vloN idwqy asqIPy qoN bfad hfrpr srkfr nMU Auh pujIsLn vI BrnI pvygI. ies pujIsLn leI stIPn hfrpr dy nyVly sUqrF anusfr pirstn mYinMg df nfm ivcfiraf jf irhf hY. pfl mfritn ny afKrI kfks mIitMg dI pRDfngI kIqI
lybr mMqrI joa POntYnf ny ikhf ik ilbrl pfrtI coxF hI hfrI hY afAUt nhIN hoeI. aglf idn iPr afvygf. iksy nMU kI pqf ik Cy mhIinaF jF iewk sfl dy aMdr aMdr hI af jfvy. sfnMU iewk hor mOkf imlygf knyzIan lokF kol afpxy afp nMU pysL krn df. ies mIitMg ivwc pfl mfritn ny sfry mMqrIaF nMU bolx df mOkf idwqf. afpxIaF Kud dIaF sItF hfrn vfly mMqrIaF ny vI afpxy ivcfr pysL kIqy. ieMmIgRysLn mMqrI joa volpy ny 10 imMt afpxf BfsLn idwqf aqy bfad ivwc ilbrl lIzrisLp leI vI idlcspI ivKfeI. hYrItyjL mMqrI lIjLf PrUlI ny afpxy ivcfr pysL krdy mOky hMJU kyry ikAuNik Auh Kud vI afpxI sIt qoN hWQ Do bYTI hY. ies qoN ielfvf rflP guzyl, afvfjfeI mMqrI jFn lfpIar afid ny bVy gaFh vDU ivcfr rwKy. ibl grYm ilbrl dy aMqirm afgU vjoN inXukq
afpxy aKIrly BfsLn ivwc pfl mfritn ny ikhf ik pfrtI dIaF rvfieqF anusfr mYN lIzrisLp tfeItl aglI kMnvYnsLn qwk afpxy kol rwKFgf pr sfrIaF pfvrF aMqirm lIzr nMU sONp irhf hF. ibwl grYm ny ieh aPvfhF nMU mihjL aPvfhF hI ikhf ik ilbrl KyimaF ivwc kMsrvyitv srkfr nMU cldI krky pfl mfritn nMU dubfrf pRDfn mMqrI vjoN sQfpq krn dIaF skImF bxfeIaF jf rhIaF hn. ibwl grYm ny ikhf ik pfl mfritn df hux afpxI rfeIizMg dI pRqIinwDqf krn qoN bjfey muV isafsq ivwc afAux df koeI ierfdf nhIN hY. grYm ny ikhf ik mfritn ny mYnMU Puwl pfvrF dy idwqIaF hn, kfks dy aiDkfrIaF dI inXukqI aqy ivroDI iDr dy srkfrI mihl ivwc rihx bfry vI mYN ivcfr kr irhf hF. ilbrl lIzrisLp leI sMBfvI AumIdvfr
aOtvf: (sFJ svyrf-PrvrI 1 2006) jOhn mYnlI, PrYNk mkYnf aqy brfeIn toibn vloN ilbrl lIzrisLp dI dOV ivwc sLfml hox qoN ienkfr krn qoN bfad qkrIbn sLurU ho cuwkI ies dOV ivwc hux qwk skft brfeIsn, ikwn zrfeIzn, bilMzf strOinwk aqy joa volpy, pfl mfritn dy mMqrI mMzl dy Auh mYNbr hn ijhVy ies dOV ivwc sLfml hox leI sMkyq dy rhy hn. bilMzf strOinwk aqy joa volpy ies bfry Kuwly qOr qy ivcfrF kr rhy hn. mFtrIal dy aYm[pI[ aqy ikRscIan srkfr ivwc ieMmIgRysLn mMqrI vjoN syvf inBf cuwky zYns kozry ny ikhf ik ipCly ZfeI sflF ivwc asIN ikVF kwZIaF hn pr hux mOkf ik asIN pfl mfritn dI ilbrl aqy jIn ikRscIan dI ilbrl nMU rwd krky ilbrl pfrtI afP kYnyzf sQfpq krIey. kozry ny lIzrisLp dOV ivwc sLfml hox jF nf hox bfry kuwJ kihx dI bjfey bIqIaF coxF ivwc kIqy gey cox pRcfr ivwc hoeIaF glqIaF dI lMbI cOVI ilst ibafn kIqI. kYnyzf koeI supr pfvr qF nhIN pr asIN afpxy asrrsUK nfl sMsfr nMU pRBfvq kr skdy hF[[[hfrpr
stIPn hfrpr ny hyqI ivwc ho rhI cox leI jf rhy knyzIan gruwp dy tRyinMg sYNsLn ivwc sLmUlIaq krn dOrfn afpxy ivcfr pysL kridaF ieh gwl iPr duhrfeI ik kYnyzf koeI supr pfvr nhIN pr asIN dysL dy Aucyry afdrsLF sdkf sMsfr pwDr qy bVf siqkfrXog sQfn rwKdy hF. ies krky ieh jrUrI hY ik asIN sMsfr dy hr kony ivwc knyzIan afdrsLF nMU pRcfrIey. vrnxXog hY ik kYnyzf qoN 106 avjLrvr hyqI ivwc 7 PrvrI nMU ho rhIaF coxF leI jf rhy hn. kYptn qy Aus dy sfQIaF ivruWD 302 df prcf dyvFgy : bfdl amloh:- sRomxI akflI dl dy pRDfn aqy pMjfb dy sfbkf muWK mMqrI pRkfsL isMG bfdl ny ikhf ik sRomxI akflI dl dI srkfr kfiem hox qy pMjfb dy muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG aqy AunFH dy bfkI sfQIaF iKlfP Dfrf 302 df mukwdmf drj kIqf jfvygf ikAuNik Auh pitaflf ivc sRI gopfl ikRsLn ksXp,ijs ny afpxy afp nUM aWg lgf leI sI dy kql leI ijLMmyvfr hn,Aus dy mrn qoN pihlF Aus vWlo ilKy pWqrF dy aDfr Aupr mojUdf srkfr ny koeI kfrvfeI nhI kIqI ijs kfrn Aus ny mrn qoN pihlF ieh ibafn idwqf sI ik myrI moq leI iqMn ivakqI ijLMmyvfr hn ijMnFH nUM bKLisaf nf jfvy| s[bfdl aWj ieQy sRomxI akflI dl vWlo kIqI iensfP rYlI moky qy BfrI iekWT nUM sMboDn kr rhy sn| AunFH ikhf ik pMjfb gurUaF dI DrqI hY aqy sfnUM bcpn ivc hI jbr-juLlm aqy byiemfnI iKlfP lVn dI guVqI hfsl hoeI hY ijs kfrn ieMdrf gFDI vWlo lwgfeI 19 mhIny dI aYmrjYNsI dOrfn akflI dl ny morcf lwgf ky lVfeI lVI aqy hux vI ies srkfr nUM cldf krn leI lVfeI ivWZI geI hY aqy lokF nUM iensfP dy ky hI sfh ilaf jfvygf| AunFH ikhf ik aWj ijhVI aPsrsLfhI kFgrs pfrtI dy Zhy cVH ky akflI dl dy vrkrF nUM nfjfiejL qMg aqy pRysLfn kr rhI hY, smF afAux qy AunFH pfso ies df lyKf ilaf jfvygf aqy iksy nUM bKisLaf nhI jfvygf| AunFH duWK pRgt kIqf ik aWj srkfrI msILnrI dI GtIaf soc aqy coxF qoN pihlF iek tI[vI cYnl aqy glq iksm dI irport dy ky pMjfb dI BolIBflI jnqf nUM guMmrfh kIqf igaf, ieQo qwk ik iek lVkI nUM AunFH dy nfl cox pRcfr dorfn Byj idwqf ijs ny irport idqI ik myry vWlo afpxI hfr mMn leI gfeI aqy mYN sMinafs lY irhf hF| AunFH ies iksm dIaF glq irportF dI iqWKI aflocnf kIqI| AunFH ikhf ik kFgrs srkfr bxn qoN 6 mhIny bfad hI lok ieMnFH dy iKlfP ho gey sn ijs kfrn hI lok sBf coxF ivc 13 ivco 11 sItF akflI dl nUM imlIaF aqy sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ivc vI 3/4ijWq hfsl hoeI| AunFH ikhf ik afAux vflIaF coxF ivc vI ies nUM krfrI hfr df sfhmxf krnf pvygf| AunFH ikhf ik ieh srkfr qF lok nUM mwuZlIaF shUlqf vI dyx ivc PYl hoeI hY ijs kfrn hI 90 pRqIsLq lok bgYr ielfj dy mr rhy hn jdoN ik skUlf ivc aiDafpk nhI hn| iswKF dy kfqlF ƒ snmfnq krnf Bfrq srkfr dI iPrkfpRsqI df pRmfx-zwlyvfl kfvYNtrI- Bfrq dy rfÈtrpqI aqy kFgrs srkfr ny pMjfb ivwc iswK nOjvfnF ƒ JUTy pulIs mukfbilaF aMdr ÈhId krn, iswKF dy Gr Gft AujfVn vfly, iswK bjurgF dIaF QfixaF ivwc dfhVIaF puwtx vfly pulIs aPsrF ƒ snmfnq krky iswKF dy jKmF qy lUx iCVkidaF iPr dubylqf aqy gulfmI df aihsfs krvfieaf hY. ÈRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ dy jnrl skwqr sR[ lviÈMdr isMG zwlyvfl ny ies dI sKq inMdf kridaF Bfrq dy rfÈtrpqI dI Aukq Gtnf ƒ pwKpfqI aqy Gwt igxqI ivroDI krfr idwqf hY . ies sbMDI rfÈtrqI ƒ ilKy pwqr ivwc sKq ros pRgt kIqf igaf hY .rfÈtrpqI duafrf snmfnq hox vfly pulIs aPsrF ivwc pMjfb pulIs dy muKI aYWs[aYWs[ ivrk smyq keI aijhy jflm puls aPsr Èfml hn ijhnF dy hwQ iswK nOjvfnF dy KuUn nfl rMgy hoey hn . ijhVy anykF iswKF ƒ aMnHy qÈwdd nfl Aumr Br leI nkfrf krn, JUTy kys pf ky jyhlF ivwc bMd krn aqy GroN byGr krn dy kiQq doÈI hn. ÈRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN rfÈtrpqI ƒ puwiCaf igaf ik inrdoÈ iswKF ƒ mfrn vfly hiQafrbMd pulsIaF ƒ bhfdrI dy iKqfb ikvyN idwqy jf skdy hn ? asl bhfdrI qF iswK kOm dy sUrbIr XoDy BfeI sqvMq isMG, BfeI byaMq isMG, BfeI hrijMdr isMG ijMdf, BfeI suKdyv isMG suwKf aqy BfeI idlfvr isMG smyq hjfrF iswKF ny idKfeI hY. ijhnF ny kOmI axK gYrq aqy Èfn ƒ brkrfr rwKx leI jflmF ƒ iswK rvfieqF anusfr ZwukvIN sËf idwqI hY. ÈRomxI akflI dl aMimRqsr Xu[ky[ dI qrPoN pMjfb Kfs kr doafby dy vsnIk iswKF ƒ sinmr apIl kIqI geI ik cfr PrvrI Èinwcrvfr ƒ jlMDr ijlHy dy nkodr Èihr ivwc vD cV ky puwijaf jfvy. ijwQy surjIq isMG brnflf dI aKOqI akflI srkfr dOrfn sRI gurU grMQ sfihb jI dI byadbI iKlfP ros mfrc qy pulIs ny aMDfDuMd PfieirMg krky cfr isMG ÈhId aqy anykF jKmIN kr idwqy sn . AuhnF dI vIhvIN brsI qy pRDfn sR[ ismrnjIq isMG mfn dI agvfeI ivwc ivÈfl ÈhIdI kfnPrMs krvfeI jf rhI hY . nkodr sfky smyq ÈRomxI akflI dl aMimRqsr pMjfb ivwc do kfnPrMsF df krygf kfvYNtrI-ÈRomxI akflI dl aMimRqsr dy pRDfn sR[ ismrnjIq isMG mfn vloN ayYlfn kIqf igaf hY ik AuhnF dI pfrtI pMjfb ivwc iqMn kfnPrMsF afXoijq krygI . ijs vfsqy AuhnF dyÈ ivdyÈ ivwc vsdy iswKF ƒ vwD cV ky Èfml hox df swdf idwqf hY. sR, lviÈMdr isMG zwlyvfl vloN jfrI pRYsw irlIË ivwc sR[ mfn ny iehnF kfnPrMsF df Kulfsf kridaF dwisaf ik pihlI ÈhIdI kfnPrMs 4 PrvrI Èinwcrvfr ƒ nkodr ivKy hovygI . do PrvrI 1986 ƒ jlMDr ijlHy dy nkodr Èihr ivwc kuwJ ÈrfrqIaF ny sfihb sRI gurU grMQ sfihb jI dy cfr srUp agn ByNt kr idwqy sn . cfr PrvrI ƒ ies ihrdyvydk Gtnf iKlfP ÈfqmeI ros mfrc kr rhy isMGF qy surjIq isMG brnflf dI aKOqI akflI srkfr dI Èih qy pulIs ny aMDfDuMd PfieirMg krky BfeI hrimMdr isMG clpur, BfeI Jlmx isMG gorsIaF, BfeI blbIr isMG aqy BfeI rivMdr isMG ƒ ÈhId aqy anykF ƒ jKmI kr idwqf sI . ÈRomxI akflI dl aMimRqsr vloN iswK XUQ afP amrIkf dy BrvyN sihXog nfl ies ÈhIdI sfky dI vINhvIN brsI qy cfr PrvrI ƒ nkodr ivKy ivÈfl ÈhIdI kfnPrMs kIqI jfvygI . 12 PrvrI aYqvfr ƒ vIhvI sdI dy mhfn iswK ÈhId sMqF dy sMq aqy jrnYlF dy jrnYl, mhfn qpwsvI sUrbIr XoDy sMq ispfhI sMq jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrFvfilaF df jnm idhfVf PiqhgHV sfihb dI DrqI qy hr sfl vFg pfrtI vloN pUry jfho jlfl nfl mnfieaf jf irhf hY .ies mOky sRI akfl qKq sfihb dy jQydfr ÈhId BfeI gurdyv isMG jI kfAuNky dy pirvfr ƒ akflI Pulf isMG mYmorIal goÜz mYzl, iswK sMGrÈ dy nfiek BfeI dieaf isMG lhOrIaf (njrbMd nfBf jyhl) dI isMGxI ƒ bhfdr iswK bIbI hrÈrn kOr mYmorIal goÜz mYzl aqy afpxI ikqfb jFbfË rfKf ( THE GALLANT DEFENDER ) ivwc ÈhId sMq jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrFvfilaF dI shI qsvIr pyÈ krn krn vfly aqy rvfieqI iswK lIzriÈwp dIaF kOm Gfqk cflF df prdf PfÈ krn vfly luyKk ey[afr[drÈI ƒ ÈhId sMq jrnYl isMG jI iBMzrFvfly mYmorIal goÜz mYzl nfl snmfnq kIqf jfvygf . smUh pMQ aqy pMjfb drdIaF ƒ Aukq kfnPrMsF ivwc vwD cV ky puwjx dI sinmr bynqI kIqI geI hY. migMtI srkfr vwloN ishq-syvfvF ivwc vwzI qbdIlIvyitMg-tfeIm GtfAux aqy ibhqr syvfvF leI 96 imlIan zflr dI KpqtrFto:-mrIËF vwloN hspqfÜF ivwc ielfË leI kIqI jf rhI AukfAU AuzIk ƒ GtfAux leI aqy gMBIr bImfrIaF dy qurMq ielfË leI AuntfrIE srkfr vwloN 96 imlIan zflr dy ÌMz df aYlfn kIqf igaf hY ijs nfÜ srkfr vwloN ''ikRtIkl kyar irspONs tImË” iqafr kIqIaF jfxgIaF.AuntfrIE dy ishq mMqrI jOrj simQrmYn dI qrÌoN Auprokq aYlfn kridaF brYNptn vYWst-imsIsfgf hlky qoN mYNbr sUbfeI pfrlImYNt ivwk iZwloN ny ikhf, ''gMBIr bImfrIaF dy ielfË leI ibhqr syvfvF df mqlb hY ik ielfË dIaF qurMq loVINdIaF syyvfvF leI kIqI jfx vfÜI lMmI AuzIk ivwc kmI” AunHF ikhf ik ieh ÌMz AuntfrIE ivwc ibhqr ishq-syvfvF dy isstm dI AusfrI krngy ijs aDIn mrIËF dI surwiKaf ivwc vfDf hovygf, hspqfÜF dy aYmrjYNsI ivBfgF ivwc kIqI jfx vfÜI AuzIk dy smyN ivwc kmI afvygI aqy mihMgy Bfa dy spYÈl sroqF dI shI qrIky nfÜ vrqoN ho skygI. ‘ikRtIkl kyar strYtjI’ agly iqMn sflF dOrfn lfgU kIqI jfvygI ijs dy cfr pihlU hoxgy:
4)
ikRtIkl kyar irspONs tIm
(CCRTs)
- 29[4 imlIan zflr dy ÌMz nfÜ AuntfrIE Br ivwc
CCRTs
dIaF tImF iqafr kIqIaF jfxgIaF, ijnHF ivwc ieMtYnisv kyar dy zfktr,
ieMtYnisv kyar vfÜIaF nrsF aqy sfh dIaF bImfrIaF nfÜ sbMDq QYryipst
Èfml hoxgy aqy hr smyN iksy vI jgHf `qy phuMc ky syvfvF pRdfn kr
sikaf krngy. ies sfl 26
CCRTs
sQfpq kIqy jfxgy. Auprokq aYlfn bfry afpxf pRqIkrm Ëfhr kridaF ‘ikRtIkl kyar stIirMg kmytI’ dy ko-cyar, bOb bYWl, ny ikhf, ''srkfr vwloN ishq syvfvF dy suDfr leI aYlfny gey ÌMz ies gwl dI gvfhI hn ik srkfr ies gwl leI vcnbwD aqy XqnÈIl hY ik AuntfrIE invfsIaF ƒ nf isrP Auh ikRtIkl kyar hI imÜy ijs dy Auh hwkdfr hn sgoN ieh ijMnf vI CyqI ho sky imÜy.” AuntfrIE dy ishq mMqrI jOrj simQrmYn ny ikhf ik sfzy hspqfl aqy ishq-syvfvF pRdfn krn vfÜy adfiraF ƒ shI zfktrF, nrsF aqy mfhrF dI loV hY qF ik AuntfrIE dI jnqf ƒ ishqmMd rwiKaf jf sky. AunHF ikhf ik nvyN ÌMzF df aYlfn ies gwl dI gvfhI hY ik srkfr mrIËF dI surwiKaf vDfAux aqy ielfË leI kIqI jfx vfÜI AuzIk df smF GtfAux leI vcnbwD hY. migMtI srkfr df ieh aYlfn Aus Xojnf df ihwsf hY ijs aDIn srkfr df inÈfnf aijhy hYlQ kyar isstm dI AusfrI krnf hY jo mrIËF dIaF loVF pUrIaF krdf hovy aqy ijs aDIn AuntfrIE dy lok pIVHIaF qwk ishqmMd rih skx.
kYnyzIan mMqrI ny buwZyvfl `c JMzf
lihrfieaf ÈRomxI kmytI ny ivsfKI dy avsr pur pfiksqfn jfx leI cfhvfn ÈrDflUaF qoN pfsport mMgy aMimRqsr-31 jnvrI-ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny ivsfKI dy avsr pur gurduafrf pMjf sfihb hsn abdfl (pfiksqfn) jfx vfly jQy leI cfhvfn XfqrUaF pfsoN pfsportF dI mMg kIqI hY. ieQoN jfrI iek pRYs rlIË ivc skwqr ÈRomxI kmytI ny ikhf ik cfhvfn XfqrU afpxy hlky dy mYNbr ÈRomxI kmytI dI qsdIk sihq, afpxy pfsport 8 PrvrI qIk dPqr ÈRomxI kmytI dy Xfqrf ivBfg ivKy jmHF krvf skdy hn. AunHF hor spÈt kridaF ikhf ik kyvl AuhI XfqrU afpxy pfsport lY ky afAux ijnHF ny ies qoN iek sfl pihlF pfiksqfn siQq gurDfmF dI Xfqrf nf kIqI hovy aqy pfsport dI imafd Xfqrf jfx vyly qoN lY ky Gwto-Gwt Cy mhIny qIk hovy. ieh jQf ivsfKI dy avsr pur pMjf sfihb (hsn abdfl) ivKy ivsfKI df idhfVf mnfAux AuprMq gurduafrf sRI nnkfxf sfihb qy gurduafrf zyhrf sfihb dy drÈn vI kr skygf. amnjIq KrOV vwloN afpxy votrF aqy spotrF df DMnvfd eItobIko nfrQ hlky qoN ienHF PYzrl coxF ivwc kMsrvyitv pfrtI dy AumIdvfr amnjIq KrOV ny afpxy AunHF sfry votrF aqy spotrF df qih idl qoN DMnvfd kIqf hY, ijnHF ny AunHF ƒ cox muihMm dOrfn pUrf sihXog idwqf. amnjIq KrOV df kihxf hY ik Auh afpxy votrF aqy spotrF ƒ ivÈvfs duafAuNdy hn ik Auh afAux vfly smyN ivwc vI AunHF dI syvf leI hr smyN iqafr rihxgy. AUnHF ies gwl qy KuÈI pRgt kIqI ik afKrkfr kYnyzf ivwc ilbrl pfrtI dy 12 sflF dy rfj df aMq hoieaf hY aqy hux kMsrvyitv pfrtI dI srkfr bnx jf rhI hY. AunHF afs Ëfhr kIqI ik nvIN srkfr smuwcy kYnyzIanF dI BlfeI leI kMm krygI aqy KfsqOr qy ieMmIgRYNtF dIaF swmisafvF ƒ hwl krygI. gYr kudrqI sYks df afnMd mfnx vflf mnorog ivigafnI igRPqfr cMzIgVH puls ny aWj ieQy iek lVky nfl gYr kudrqI sYks afnMd mfnx vfly sYNtrl PfrYNisk lYb dy mnorog mfihr zf[pfl rmysL nUM igRPqfr kr ilaf| zf[rmysL ivruWD BfrqI dMzfvlI dI Dfrf 377, 292 aqy 511 aDIn kys drj kr ilaf hY| aYP[afeI[afr anusfr sLihr dy ivkfs pvfr nUM JUT bolx dI jFc dorfn zf[rmysL ny kiQq qor qy asLlIl iPlm ivKfeI aqy Aus nfl gYr kudrqI sYks sMbMD kfiem krn dI vI koisLs kIqI| iesy dorfn pvfr nUM hwiqaf dy iek mfmly ivc Aus df hWQ hox dI gWl svIkfr krn leI vI mnfAux dI koisLsL kIqI geI| pvfr nUM hwiqaf dy ies mfmly ivc JUT bolx dI jFc leI lYbfrtrI ivc swidaf igaf sI| muWK mMqrI dy koty dy plftF dy mfmly ‘c hfeIkort vwlo pUzf nUM noits cMzIgVH:-aMimRqsr ijLlyH dy sfbkf ivDfiekF suKivMdr isMG butr qy vIr pvn kumfr Bfrdvfj ny vWK-vWK irt ptIsLnF dfier kr ky arbn astyt mohflI ivKy muWK mMqrI dy aiDkfrq koty ivc alft rWd krn dy hukmF nUM cuxoqI idWqI| pMjfb qy hirafxf hfeIkort dy jsits ivnY imWql aqy jsits aYs[aYn agrvfl qy aDfirq zvIjLn bYNc ny pMjfb srkfr aqy muWK pRsLfsk puWzf nUM 4 apRYl leI noits jfrI kIqf| bYNc ny ieh vI afdysL idqf ik plftF dI muV alftmYNt irt ptIsLn dy PYsly qy inrBr krygI| ptIsLnrF ny irt ptIsLn ivc dwisaf ik jUn 1996 ivc Aus smyN dy muWK mMqrI sRI hrcrn isMG brfV ny afpxy aiDkfrq koty ivco plft idWqy sn| alftmYNt hukm dIaF sLrqF anusfr ptIsLnrF ny 25 PIsdI rkm vI jmFH krvf idqI| 17 julfeI 1996 dy iek aKLbfr ivc Kbr CpI ik muWK mMqrI ny sMsd mYNbrF vjILrF qy ivDfiekF nUM plftF dy qohPy idWqy| ies Kbr dI ibnF qy hfeIkort ny KuWd hI pMjfb srkfr qy alftIaF nUM noits jfrI kr idWqy| ies qoN bfad nF qF plft kYNsl krn leI hfeIkort ny afdysL idWqy aqy nF hI PfeIl qy muWK mMqrI ny koeI afdysL idWqy pr puWzf dy muWK pRsLfsk ny Kud hI muWK mMqrI vWlo alft kIqy plft rWd kr idWqy| ptIsLnrF dy vkIl dy kfmn kfj sosfietIO nF dy ijs PYsly dy aDfr qy alftmYNt rWd kIqI bfad ivc suprIm kort ny irivAU kr ky PYslf bdl idwqf sI| sonIaf myrI pRyrnf df somf: mnmohn isMG nvIN idWlI: -sonIaf gFDI nUM afpxy pRyrnf df somf dWsdy hoey mMqrI zf[mnmohn isMG ny aWj ikhf ik srkfr dy kMmkfj ivc kFgrs pRDfn df kfnUMnI asr hY| ivigafn Bvn ivc gWlbfq kridaf AunFH ikhf ik sonIaf dy XU[pI[ey df mwuKI aqy myry Kud pRDfn mMqrI bxn qy mojUdf pRxflI df srkfr dy kMmkfj qy AusfrU asr ipaf hY| sonIaf dy pRDfn mMqrI mukfbly GWt qfkqvr hox sbMDI vfr-vfr puWCy jfx qy AunFH ikhf ik sonIaf gFDI kFgrs pfrtI dI pRDfn vI hY| XU[pI[ey dy afgU hox dy nfqy srkfr dy kMmkfj nUM pRBfivq krn df AunFH df kfnUMnI hWk hY| AunFH ikhf ik sonIaF qoN ibnF mYN keI cIjLf hfsl nhI kr skdf sI| Auh myry leI sLkqI df somf hY| akflI dl ‘c rI-aYNtrI suKflI nhI: bfdl pitaflf:- pMjfb dy sfbkf muWK mMqrI pRkfsL isMG bfdl jo aWj sLfm rWKVf tYknflojIL ivc sInIar akflI nyqfvF nfl bYTk ivc ihWsf lYx phuMcy ny gWlbfq kridaF spWsLt ikhf ik sRomxI akflI dl df kFgrs dy iesLfry qy iqafg krn vfly akflI nyqfvF dI akflI dl ivc vfpsI afsfn nhI hovygI| sRomxI akflI dl loNgovfl dy pRDfn pRo[pRym isMG cMdUmfjrf dy akflI dl ivc dubfrf sLfml kIqy jfxbfry puWCy jfx qy AunFH ikhf ik pRo[cMdUmfjrf dy puWqr nUM ivafh smfroh ivc Auh sWdf pWqr pRfpq hox qoN bfad hI AuQy gey aqy smfijk smfroh ivc ihWsf ilaf| AunFH ikhf ik cMdUmfjrf dy dubfrf akflI dl ivc sLfml hox bfry koeI gWlbfq nhI cwl rhI hY| AunFH ikhf ik akflI dl dy drvfjyL KuwlyH qF bysWLk hn pr ieMnyH ijLafdf vI nhI KuWlyH| pitaflf ivc kFgrsI krmcfrI vWlo afqmdfh bfry puWCy jfx qy AunFH ikhf ik pMjfb ivc akflI srkfr dy gTn qoN bfad Aukq mfmly dI nvyN isry qoN jFc kIqI jfvygI|AunFH ikhf ik pMjfb ivc jnqf aqy nyqfvF leI vWK -vwK kfnUMn hn ijs df pqf pI[tI[XU dy krmcfrI vWlo afqmhWiqaf kr dlYx dy ijLMmyvfr aiDkfrIaF nUM aqy aiDafpkF dy ivruWD kys drj kIqf jf rhy hn qoN sfP pqf lgdf hY pr pitaflf ivc afqmdfh krn qoN pihlF kFgrsI nyqfvF dy nfm lyx vfly gopfl ikRsLn ny mrn qoN pihlF cynl irportrF nUM idWqy gey ibafnF nUM njLraMdfjL kIqf jf irhf hY|AunFH ikhf ik pmjfb ivc kfnUMn aqy isstm df mjLfk Auzfieaf jf irhf hY aqy iek hI rfj ivc do qrFH dy kfnUMnN lfgU kIqy jf rhy hn |AunFH ikhf ik pMjfb ivc mojUdf smy ivc jMgl rfj hy | akflI nyqf ny spswLt ikhf ik akflI dl afqmdfh muWdy qy Kud hfeIkort ivc jnihWq ptIsLn dfier krn leI iqafr sI pr ieh rfjnIqk kfrnF nfl pRBfivq ho skdI sI| AunFH ikhf ik Aukq mfmly bfry iksy vI qrFH dI jFc ivc akflI dl iksy vI kyNdrI,inaFiek jFc kimsLn aqy hfeIkort dI mdd krn leI iqafr hY| Bfjpf dy sfQ sbMDI puWCy jfx qy AunFH ikhf ik Bfjpf dy sfQ sbMD hr sMBv kfiem rWKy jfxgy| AunFH Bfjpf nyqfvF nUM akflI dl dIaF nIqIaF bfry koeI vI ibafn dyx qoN pihlF Kud hI iDafn dyx dI slfh idWqI| sRomxI akflI dl pRDfn ny ikhf ik aglIaF coxF leI akflI dl AunFH sfry rfjnIqk pfrtIaF aqy dlF nfl gTbMDn sbMD leI iqafr hY jo kFgrs ivroDI soc rWKdy hn| aglIaF coxF ivc akflI dl dy muwidaF bfry puWCy jfx qy AunFH ikhf ik akflI dl agly spqfh ivc cox vfadf pWqr kmytI df gTn krn jf rhI hY jo akflI dl df sfl 2007 ivc hox jf rhI ivDfnsBf coxF leI vfadf pWqr iqafr krygI| AunFH ikhf ik pMjfb kFgrs aglIaF ivDfnsBf coxF ivc jnqf df sfhmxf hI nhI kr skygI| AunFH ikhf ik akflI dl rfj ivc ivDfnsBf coxF leI pUrI qrfH iqafr hY Bly ies mhIny ivc cox krvf leI jfx| isWKI nUM drpysL msilaF bfry hovygf ivrsf sMBfl ivsLv isWK sMmyln :Kflsf jlMDr:- dysL ivdysL ivc isWKf nUM drpysL msilaF nUM sulJfAux, vwD rhy piqqpuxy dy ruJfn nUM TWlH pfAux aqy nisLaf dy ruJfn nUM jVoH mukfAux vrgy aihm muwidaF nUM lY ky dmdmI tksfl vfly smUh sMq smfj aqy pMQk jQybMdI,buWDjIvIaF,ivdvfnF dy sihXog nfl bulfieaf igaf| ‘ivrsf sMBfl ivsLv isWK sMmyln’ 26 PrvrI nUM srihMd ivKy hovygf| ies sbMD ivc jfxkfrI idMdy hoey dmdmI tksfl dy muKI aqy sMq smfj dy cyarmYn igafnI hrnfm isMG jI Kflsf ny dwisaf ik aWj ivsLv Br ivc isWKf aqy isWKI nUM bhuq sfry msilaF aqy smwisafvF df sfhmxf krnf pY irhf hY| ikqy isWKI dy icMnFH qy pfbMdIaF lWg rhIaF hn aqy ikqy pwgVHI df mslf pYdf ho igaf hY| Kflsf jI ny dwisaf ik ies qoN ielfvf isWKf ivc piqqpuxy df ruJfn vI Kqrnfk hWd qWk vwD igaf hY| pMjfb dy sLhIdf aqy bhfdrF dI kom aWj afmf sLfmmWqf ieiqhfs aqy AuWcIaF qy suWcIaF rvfieqF vflf ivrsf BuWl ky nisLaf dy KUh ivc zuWb rhI hY| Kflsf jI ny dwisaf ik sMmyln leI sRI gurU gRMQ sfihb pRqI sLrDf aqy ivsLvfs rWKx vflIaF sMsfr Br dIaF jQybMdIaF, sMprdfvF, ivdvfnF,buWDIjIvIaF nUM sWdf pWqr Byjy jf rhy hn| AunFH dwisaf ik qKLq sRI ptnf sfihb aqy qKLq sRI hjUr sfihb dy isMG sfihbfnF smyq hux qWk dysL-ivdysL ivc 3500 sWdf pWqr Byjy jf cuwky hn| afAux vfly idnF ivc sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr smyq hor isMG sfihbfn, sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn hor isWK muKIaf aqy afgUaF nUM vI sWdy Byjy jfxgy| AunFH dwisaf ik ivsLv Br qoN afAux vfly lwKf lokF dI mojUdgI ivc sMmyln dorfn muWK qor qy 5 ivisLaF bfry ivcfr hovygf ijMnFH ivc nisLaf dI burfeI,piqqpuxf,jfq pfq df vwKryvF,gurbfxI bfry ho rhI tIkf-itWpxI aqy isWKf dy Dfrimk icMnFH qy pfbMdI afid sLfml hn| AunfH dwisaf ik ies ieiqhfsk moky qy isWKI dI lihr nUM pRcMz krn bfry pRogrfm AulIikaf jfvygf| akflI dl (a) pMjfb ‘c qIjf morcf kfiem krky mjLbUqI nfl cox mYdfn ‘c Auqrygf : mfn sRomxI akflI dl (a) dy komI pRDfn qy sfbkf mYNbr pfrlImYNt s[ismrnjIq isMG mfn ny bVy idRV ierfdy nfl afiKaf hY ik AunFH dI pfrtI akflI dl (a) kFgrs qy akflI dl (b) dy bdl vjoN pMjfb aMdr qIjf morcf pUrI mjLbUqI nfl kfiem krky cox mYdfn aMdr inqrygI aqy afpxI srkfr lokF dy sihXog nfl bxfAux ivc aWvs sPlqf pRfpq krygI| s[mfn aWj nyVly ipMz Kusropur ivKy pfrtI dy PrFs XUint dy sInIar mIq pRDfn s[nirMdr isMG isWDU dy gRih ivKy pWqrkfrF nfl gWlbfq kr rhy sn| s[mfn ny ikhf ik kFgrs pfrtI qy akflI dl (b) ivc afpoDfhI peI hoeI hY qy dohF iDrF dy afgUaF nUM hI agfmI ivDfnsBf coxF ivc kfmXfbI imldI nhI idsdI,iehI kfrn hY ik pfrtIaF CWz-CWz keI afgU BWj rhy hn| iek svfl dy jvfb ‘c s[mfn ny ikhf ik qIjf morcf bxfAux leI kFgrs qy akflI dl (b) qoN pUrn dUrI rWKx bxdI hY qy ieh dUrI akflI dl (a) hI rWK irhf hY ikANik asIN isDFqk lVfeI lV rhy hF,jdik dUsry afklI dlF dy afgUaF dI lVfeI koeI nhI hY,Auh kdy bfdl qoN nfrfjL ho ky pryH ho jFdy hn qy jd bfdl nUM loV huMdI hY Auh Aukq afgUaF nUM nfl qorn ivc sPl ho jFdy| AunFH ikhf ik s[bfdl,jo ajy kuJ idnF pihlF pRo[pRym isMG cMdUmfjrf nUM kFgrs df eyjMt afid kih ky byieWjLq kr irhf sI,hux dovF dIaF muV jWPIaF pYNdIaF iPrdIaF hn| s[mfn ny ikhf ik akflI dl (l),akflI dl (rvIieMdr)qy loBpf smyq keI pfrtIaF pihlF sfbkf muWK mMqrI surjIq isMG brnflf nUM qIjy morcy dy lIzr vjoN pysL kr rhIaF sn qy Aus nUM s[bfdl ny afpxI isafsq clfAuNidaF muV qoN 5 sfl leI rfjpfl bxf ky pMjfb qoN dUr kr idWqf hY qy hux cMdUmfjrf nfl eyky dIaF cWl rhIaF atklF nfl muV qo bxdy iPrdy qIjy morcy dI gWl dI GVI PUk inkl ky rih geI| s[mfn ny ikhf ik lokF nUM cfhIdf hY ik aijhy loB -lflcF ‘c Psy afgUaF nUM Auh mUMh nf lfAux| kYptn amirMdr isMG vWlo aKLbfrF ‘c afpxI srkfr dIaF pRfpqIaF dy idWqy jf rhy iesLiqhfr qy itWpxI kridaF s[mfn ny ikhf ik muWK mMqrI pfiksqfn qoN isWK kYdI CuzfAux dI gWl qF bVy PKr nfl kr irhf hY,ijs ivc Aus df koeI rol nhI hY qy AunFH dI irhfeI pfik srkfr dI mjLbUrI bx cuWkI sI pr pMjfb dIaF jylHF ‘c ijQy 20 sflF qo Aupr dy smyN qoN nojvfn isWK kYdI ibnF kys clfieaf jylHF ‘c zky hoey hn nUM qF muWK mMqrI CWz nhI sikaf qy pfik vWlo CWzy kYdIaF df isafsI lfhF lYx ivc koeI ksr nhI CWz irhf| AunFH ikhf ik pMjfb ‘c sVkf tuWtIaF peIaF hn isWiKaf qy ishq shUlqF df burf hfl hY pr pMjfb srkfr iPr vI guVIH nINd’co bfhr nhI af rhI| AunFH ikhf ik ipCly 4 sfl ‘c sUby aNMdr iek vI iensfn nUM srkfrI nokrI nhI iml skI| sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr vWlo isWK isafsI mfmilaF ‘c dKl aMdfjIL bfry AunFH ikhf ik ieh mMdBfgI gWl hY| AunFH ikhf ik bIbI jgIr kor dy kuVImfr mfmly bldyv isMG mYNbr sRomxI kmytI vWlo sUrmy (aMnyH ) rfgI dI pqnI nfl aqy jsvIr isMG afhlUvflIey dy mfmly ‘c nf afAux aqy bjuLrg mfqf suuirMdr kor bfdl dy afsULLqosL dy zyry qy mWQy rgVn dy mfmly sfhmxy afAux qy jQydfr ny afpxI cuWpI ikAuN nf qoVI kI Auh ies gWl df jvfb dy skxgy| vfhgf bfrzr qy bxygf iek ibjLnYs gYt cMzIgVHL Bfrq aqy pfik ivcfly vpfr df dfierf vWDx nfl vfhgf bfrzr qy vpfr shUlqF vDfey jfx dI loV mihsUs kIqI jfx lWgI hY | sVk mfrg dy jLrIey dohF dysLf ivcly vDdy vpfr dy mWdynjLr vfhgf bfrzr qy iek nvF ibjLnYs gyt bxfey jfx dI Xojnf hY qy ies dI mMg vI joLr PVn lWgI hY | ies bfry AuWc pWDrI gWlbfq cWl rhI hY | ijLkrXog hY ik ies bfrzr rfhIN hryk mhIny lgBg iek kroV rupey df kfrovfr huMdf hY | pMjfb dy vpfrIaF df mMnxf hY ik jy ies nvyN ibjnYs gYt df inrmfx krvf idWqf jfvy qF vpfr ‘c 50 PIsdI vfDf hovygf| mojUdf shUlqF kfPI nhI hn qy vpfrIaF nUM keI qrfH dIaF musLiklf df sfhmxf krnf pYNdf hY | jdo kdI bfrzr qy koeI mhWqvpUrn pRogrfm huMdf hY jF koeI vI[afeI[pI ieQo lMGdf hY qF mojUdf gyt nUM vpfr leI bMd krnf krnf pYNdf hY| nvyN gyt bx jfx nfl ieh pRysLfnI dUr ho jfvygI| bspf nfl smJoqy dI crcf qoN duafby dy akflI qrbky jlMDr:- afAuNdIaF ivDfnsBf coxF ivc akflI dl(b) aqy bspf drimafn smJoqy dIaF sMBfvnfvF dI crcf sux ky duafby dy akflI afgU kfPI icMqq aqy iPkrmMd njLr af rhy hn| bspf vWlo sB qoN vDyry sItF duafby ivc hI mMg kIqy jfx dIaF ikafs arfeIaF kfrx ieQy 10 dy krIb akflI afgUaF nUM ivDfiek leI AumIdvfr bxn qoN hWQ Doxf pY skdf hY| 1996 ivc akflI dl (b) aqy bspf ny lok sBf coxF gWTjoV krky lVIaF sn qF kFgrs qy iPlor hlky bspf vwlo ley gey sn| bspf AuNJ vI duafby ivc afpxf afDfr vDyry mjLbUq smJ rhI hY| duafby dIaF 25 ivDfnsBf ivc 9 hlky anusUicq jfqIaF leI irjLrv hn| bspf vWlo ieMnFH ivco GWto-GWt aWT hlikaF Aupr dfavf jqfieaf jf skdf hY aqy do hor jnrl hlikaF dI mMg kIqI jf skdI hY pr akflI hlikaF df kihxf hY ik duafbf Kyqr dy 9 irjLrv hlikaF ivco 7 akflI dl df afpxf mjLbUq afDfr hY aqy 1997 dI cox ivc ieMnFH hlikaF qoN akflI AumIdvfr hI jyqU rhy sn| iPlor, bMgf, blfcor, mfhlpur, gVHdIvflf, sLfmcurfsI, PgvfVf aqy jlMDr dwKxI hlikaF ivco kFgrs nUM hfr hoeI sI qy isrP krqfrpur hlky qoN hI kFgrs jyqU rhI sI| gVHdIvflf,blfcor aqy mfhlpur irjLrv hlikaF ivco PrvrI 2002 ivc vI akflI AumIdvfr hI jyqU rhy hn| ieMnFH nyqfvF df mMnxf hY ik bspf nfl smJoqy dI hflq ivc akflI dl afp ieMnfH hlikaF qoN hWQ Do bYTygf,pr lfB ikqy vI nhI hoxf| AunFH df mMnxf hY ik irjLrv hlikaF nUM CWz ky bspf df hor iksy vI hlky ivc bhuqf afDfr nhI hY| aijhy afgUaF df ieh vI mMnxf hY ik akflI vot qF bspf AumIdvfrF nUM pY jFdI hY, pr jnrl sItF Aupr bspf dI sfrI vot akflI AumIdvfrF dy hWk ivc nhI BugqdI,ijs kfrn nuksfn dl nUM hI JWlxf pYNdf hY| duafby dy gWTjoV dI isafsq dI mfr hyT afAux vfly nyqfvF df kihxf hY ik gVHsMLkr aqy dsUhf vrgy akflI dl dy afDfr vfly Kyqr Bfjpf sFBI bYTI hY| jykr bfkI bspf hvfly kr idWqy qF gWTjoV dI ieh rfjnIqI pfrtI dIaF duafby ivc jVFH hI ihWlf skdI hY| AunFH df mq hY ik ibnHF cox lVy qF lIzrisLp AuBr skdI hY aqy nf hI pfrtI hI mjLbUq ho skdI hY| ivÈv nm-BUmI idvs (vYWtlYNzË zy) mOky aÈokf sInIar sYkMzrI skUl ivKy smfgm krvfieaf igaf aMimRqsr (aMimRqpfl kOr mTfVU)Aunm BUmIaF jF vYWtlYNzË df sfzy vfqfvrx ƒ brkrfr rwKx ivwc aqy DrqI hyTly jl pwDr ƒ hyTF jfx qoN rokx ivwc vwzmulf Xogdfn hY”, ienHF ivcfrF df pRgtfvf pRo[ mohn isMG, srpRsq aMimRqsr ivkfs mMc ny ivÈv nm-BUmI idvs (vrlz vYWtlYNzË zy) dy mOky 'qy sQfnk aÈokf sInIar sYkMzrI skUl ivKy pMjfb rfj ivigafn aqy qknIkI sMsQf vwloN sQfpq gRIn klwb dy nYÈnl gRIn kfrps vwloN krvfey gey ivÈyÈ smfroh ivwc kIqf. aMimRqsr ivkfs mMc dy pRDfn zf[ crnjIq isMG gumtflf ny aMkiVaF dI shfieqf nfl pMjfb ivwc nm-BUmI ielfikaF df idlcsp vrxn kridaF hoieaf dwisaf ik pMCI-rK hrIky, kFjlI, ropV afid cMgy rwK-rKfAu dI mMg krdy hn. AunHF ny vYWtlYNzË ivwc ho rhy njfieË kbiËaF ƒ rokx, kIVy mfr dvfeIaF, KfdF, kfrKfinaF dy ËihrIly rsfiexF vflf pfxI, ÈihrF df pRdUiÈq pfxI ienHF ivwc suwtx 'qy rok lgfAux 'qy Ëor idMdy hoey dwisaf ik ienHF ËihrF nfl ienHF jlgfhF ivwc rihMdy jIvF aqy pRvfsI pMCIaF dI hoNd ƒ idn-b-idn Éqrf vwD irhf hY. AunHF ny mMg kIqI ik hrIky ivwcoN njfieË iÈkfr ƒ rokx leI loVINdf stfP lgfieaf jfvy aqy ipClI srkfr duafrf ies ƒ ivkisq krn dy aYlfn ƒ amlI jfmf pihnfAux leI ivÈyÈ PMz muhweIaf kIqy jfx. skUl dy mYnyËr sRI XoigMdrpfl gupqf ny AunHF ividafrQIaF ƒ gRIn kYps ByNt kIqIaF ijnHF ny lyK aqy icwqr mukfbilaF ivwc Bfg ilaf.skUl dy ipRMsIpl sRI suÈIl agrvfl ny afey hoey mihmfnF ƒ jI afieaf ikhf qy ies mukfbly sbMDI ivsiqRq jfxkfrI idwqI. ies mOky 'qy krvfey gey lyK mukfbly ivwc 8vIN jmfq dy gOqm ny pihlf, 6vIN dI mndIp kOr aqy 9vIN jmfq dy rfhul mMnx ny dUjf, jÈnpRIq isMG aqy ismrnjIq isMG ny qIjf sQfn hfsl kIqf. jdik postr mukfbilaF ivwc 10vIN jmfq dy amndIp isMG qy bgIcf isMG ny pihlf, 9vIN dy sfihl mhfjn qy 7vIN jmfq dI ipRXf ny dUjf sQfn, 9vIN dy virMdrpfl isMG qy 10vIN dI jgjIq kOr ny qIjf sQfn pRfpq kIqf. tYksI zrfeIvr qfihr Kfn nMU mOq qoN bfad vI nfgirkqf imlx dI afs trFto (sFJ svyrf-jnvrI 30 2006) qfihr Kfn afpxy jnm idn qy afpxy dosqF nMU bulf ky AunHF nfl KusLIaF sFJIaF kiraf krdf sI. bIqy hPqy qfihr Kfn nMU Aus vyly trFto zfAUn tfAUn ivwc BUqry do vwzy Gr dy kfkf aqy kfkI ny mrsrI kfrF dI dOV lfAuNidaF kfr dI twkr mfr ky hlfk kr idwqf sI jdoN do idn bfad AusnMU shuM cukf ky knyzIan nfgirkqf idwqI jfxI sI. qfihr Kfn zfiemMz tYksI kMpnI df zrfeIvr sI aqy ipCly keI sflF qoN afpxy pRIvfr nMU kYnyzf bulfAux leI jwdojihd kr irhf sI. ies mOky smuwcI kimAUntI vloN dbfa pfieaf jf irhf hY ik Kfn nMU nfgirkqf muheIaf krky Ausdy pRIvfr nMU kYnyzf afAux dI iejfjLq idwqI jfvy. AuntfrIE dy ieMmIgRysLn mMqrI bfdl -cMdUmfjrf imlxI dy geI eykqf jlMDr:- sRomxI akflI dl dy pRDfn ny afAuNdIaF ivDfn sBf coxF ijWqx leI ruWsy hoey akflI lIzrF nUM mnfAuxf suLrU kr idWqf hY qy sRomxI akflI dl(loNgovfl) dy pRDfn pRo[pRym isMG cMdUmfjrf dy lVky qy ivafh qy sRomxI akflI dl dy pRDfn sRI pRkfsL isMG bfdl df jfxf iesy kVI qihq vyiKaf jf irhf hY| BfvyN sRI bfdl nUM pRo[pRym isMG cMdUmfjrf ny ivafh qy afAux leI koeI vI sWdf pWqr nhI sI Byijaf, pr sRI bfdl ny ieh mokf nhI KuMJx idwqf qy Auh cMdUmfjrf dy lVky dI bfrfq vfly pYlys ivc phuMc gey| pRo[cMdUmfjrf ny ijs qrIky nfl sRI bfdl dI afE Bgq kIqI,Aus qoN qF sfP jLfihr ho irhf hY ik dohF dlF ivc eykqf dy afsfr bwJ rhy hn| sRI bfdl aijhf koeI vI mOkf hwQoN nhIN KMuJfAuxf cfhuMdy, ijs nfl pfrtI mjLbUq nf huMdI hovy| akflI dl ipClIaF ivDfnsBf coxF ivc swqf muV hfsl kr skdf sI jy Aus df sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy mrhUm pRDfn jQydfr gurcrn isMG tOhVf nfl coxF qoN pihlF smJOqf ho jFdf| ipClIaF ivDfnsBf coxF ivc tOhVf DVf hI sRI bfdl nUM lY bYTf sI qy isrP aWDf PIsdI vWD votF lY ky hI kFgrs ny sWqf sMBfl leI sI| hux sRI bfdl aijhI iksy vI glqI nUM muV nhIN duhrfAuxf cfhuMdy ijs nfl pfrtI nUM nuksfn phuMcdf hovy| sRI bfdl qy pRo[ pRym isMG cMdUmfjrf dI BfvyN ivafh moky qy hI mulfkfq hoeI hY pr ieh mulfkfq dovF dlF ivc eykqf df sMkyq dy geI hY| dUjy pfsy pRo[pRym isMG cMdUmfjrf ny vI ikhf hY ik eykqf smyN dI muWK loV hY ikAuNik kFgrs dy rfj ivc hryk vrg hI dwuKI hoieaf ipaf hY| sRomxI akflI dl dy pRDfn sRI pRkfsL isMG bfdl afpxy BfsLxF ivc keI vfr kih cuwky hn ik twukiVaF ivc vMzy pey akflI lIzrF nUM iekWTy hoxf cfhIdf hY qy ieh pMjfb dy Bly leI shI hY| sRomxI akflI dl ny afAuNdIaF ivDfnsBf coxF nUM sfhmxy rWK ky afpxI cox muihMm ivWZ idWqI hY| akflI dl ny nfarf idqf hY ik kFgrs BjfE, pMjfb bcfE| 8 hjLfr pRfxI aMimRq Ck ky gurU vfly bxy qlvMzI sfbo:- sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vWlo sfl 2006 nUM aMimRq Cko isMG sjo lihr vjoN mnfAux dy afsyL nfl mflvf Kyqr ivc ivWZI aMimq sMcfr lihr dorfn qKq sRI dmdmf sfihb,qlvMzI sfbo ivKy aMimRq sMcfr smyN 8 hjLfr pRfxI KMzy bfty df aMimRq Ck ky gurU vfly bxy| aMimRq df bftf sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr isMG sfihb ig[joigMdr isMG vydFqI, qKLq sRI kysgVH sfihb dy jQydfr isMG sfihb ig[qrlocn isMG jI,qKLq sRI hrimMdr sfihb,dmdmf sfihb dy jQydfr isMG sfihb s[blvMq isMG jI qy sWcKMz sRI hirmMdr sfihb dy hYzw gMRQI isMG ig[gurbcn isMG ny iqafr kIqf| KMzy bfty df pfhul Cwk ky gurU dy lV lWgx vfly pRfxIaF nUM sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr isMG sfihb ig[joigMdr isMG jI ny vDfeIaF idMidaF gurmiq anusfr jIvn ijAUx dI pRyrnf idWqI| aeIar qoN pYtrolIam mMqrflf Kuwisaf,soryn muV bxy koielf mMqrI nvIN idWlI:-pRDfn mMqrI zf[mnmohn isMG ny aWj afpxy zyZ sfl purfxy mMqrI mMzl ivc ivafpk Pyr bdl aqy vfDf kr ky Aus ivc 7 nvyN ichiraF smyq 10 kYbint mMqrI aqy 12 rfj mMqrI sLfml kIqy ijMnHHF ivc mhfrfsLtr dy sfbkf muWK mMqrI ey[afr aMquly aqy aFDrf pRdysL dy rfjpfl susILl kumfr isMLdy vI sLfml hn,jdoN ik bVbolo mMqrI mxI sMLkr aeIar qoN pYtrolIam mMqrflf vfps lY ilaf igaf hY| mMqrI mMzl df psfr muWK rUp nfl kFgrs qy hI kyNidRq irhf| sihXogI pfrtIaF ivco isrP JfrKMz mukqI morcf dy isLbU soryn nUM hI mMqrI mMzl ivc ilaf igaf hY,ijMnFH nUM AunFH df purfxf koielf mMqrflf idWqf igaf hY| sRI soryn ny julfeI 2004 ivc afpxy ahuwdy qoN asqIPf dy idWqf sI| ivBfgF ivc muWK qbdIlI mxI sMLkr aeIar nfl sbMDq hoeI hY,ijMnFH kolo pYtrolIam mMqrflf lY ky muMbeI pRdysL kFgrs dy pRDfn sRI murlI nUM dyidWqf igaf hY| sRI aeIar kol isrP pMcfieq rfj mMqrflf hI rih igaf hY| mhfrfsLtr dy iek sfbkf muWK mMqrI sRI aWqul nUM GWt igxqI mfmilaF df mMqrflf idWqf igaf hY,jdoN ik mhfrfsLtr dy hI iek hor sfbkf muWK mMqrI aqy aFDrf pRdysL dy rfjpfl dy ahwudy qoN asqIPf dy ky nvyN mMqrI bxfey gey suLsILl kumfr isMLdy nUM ibjlI mMqrflf idWqf igaf hY| ieh mMqrflf pI[aYm seId dy svrgvfs ho jfx kfrn KflI ho igaf sI| ijMnFH hor afgUaF nUM kYbint mMqrI vjoN shuM cukfeI geI hY AunHF ivc kFgrs dI jnrl skwqr aMibkf sonI vI sLfml hY,ijMnFH nUM sYr spftf aqy siBafcfrk mMqrflf idWqf igaf hY| jMmU-ksLmIr dy kFgrsI afgU sYP Aus dIn sojL nUM soimaf bfry mMqrflf vfielfr rvI nUM pRvfsI BfrqI mfmilaF bfry kYbint mMqrI bxfieaf igaf hY| pihlf ieh ivBfg afskr PrnFzIjL kol sI jo ies smyN afjLfd rfj mMqrI vwjoN ies nUM vyK rhy sn| pMjfb asYNblI coxF nUM muWK rWKidaF aMibkf qy asLvnI nUM bxfieaf igaf mMqrI cMzIgVH:-pRDfn mMqrI zf[mnmohn isMG ny aWj afpxy gRih sUby pMjfb nUM mMqrI mMzl ivc numfieMdgI dy hI idWqI| AunFH pMjfb qoN do mMqrI hI ley hn| pMjfb ivDfn sBf dIaF coxF ivc musLkl nfl iek sfl df hI smF bfkI rih jfx nUM muWK rWKidaF vI pRDfn mMqrI ny pMjfb nUM mMqrI mMzl ivc pRqIinDqf idwqI hY| ley gey dovyN mMqrI aMibkf sonI aqy asLvnI kumfr rfj sBf dy mYNbr hn| aMibkf sonI df sMbMD huisLafrpur ijLlyH nfl hY jdoN ik asLvnI kumfr gurdfspur ijLlyH nfl sbMD rWKdy hn| pMjfb ivDfnsBf dIaF coxF qy njLr rWKidaF zf[mnmohn isMG ny iewk hor pMjfbI pvn kumfr bFsl nUM vI kyNdrI mMqrI bxfieaf hY jo BfvyN cMzIgVH qoN lok sBf dy mYNbr hn pr Auh jMmpl sunfm dy hn aqy AunFH df sMgrUr ijLly nfl coKf lok afDfr hY| sRI asLvnI kumfr qy aMibkf sonI nUM mMqrI bxf ky kFgrs ny pMjfb ivc ivDfnsBf coxF ivc ijWq nUM XkInI bxfAux dI iqafrI suLrU kIqI hY| ies smyN pMjfb qoN kFgrs dy isrP do hI aYMm[pIjL hn ijMnFH ivco iek jlMDr qoN rfxf gurjIq isMG aqy pRxIq kor pitaflf qoN hn| aMibkf sonI jo keI sflF qoN kFgrs dI jnrl skWqr hY,nUM muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG dI hmysLf hmfieq rhI hY|AunFH nUM ipClI vfr huisLafrpur qoN lok sBf dI itkt dyx df PYslf vI hoieaf sI pr aYn moky qy ieh PYslf vI bdl idqf igaf | kuJ smF pihlF jdoN kYptn nUM htfAux dIaF aPvfhF AuWzIaF sn qF aMibkf sonI df nF nvyN muWK mMqrI vjoN ilaf jfx lWgf sI| asLvnI kumfr nUM nvF kyNdrI mMqrI bxfey jfx nfl gurdfspur vrgy pCVy ijLlHy dy ivkfs ivc mdd imlygI| asLvnI kumfr nUM mMqrI bxfey jfx nfl gurdfspur qoN hI rfj sBf dI iek hor mYNbr suKbMs kor iBMzr df pRBfv GWt krn ivc mdd imlygI| iBMzr nUM muWK mMqrI ivroDI mMinaf jFdf hY| asLvnI kumfr dy mMqrI bxn nfl iek hor lfB ieh hovygf ik gurdfspur hlky ivc iPlm aiBnyqf ivnod KMnf df pRBfv GWt krn ivc mdd imlygI| ies smyN gurdfspur qo aYm[pI ivnod KMnf afpxy hlky ivc kfPI hrmn ipafry hn| sRI ivnod KMnf Bfjpf nfl sbMDq hn qy nfl lwgdy aMimRqsr ijLlHy qoN vI Bfjpf nfl sbMDq aYm[pI nvjoq isWDU hn| ieMnFH dohF df asr gurdfspur aqy aMimRqsr ivc GtfAux leI asLvnI kumfr dy shfeI hox dI sMBfvnf pRgtfeI jf rhI hY| aMibkf sonI aqy asLvnI kumfr dy mMqrI bxn nfl muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG sRomxI akflI dl-Bfjpf afgUaF df mukfblf kr skxgy jo aksr kihMdy hn ik pRDfn mMqrI ny mMqrI mMzl ivc pMjfb dy numfieMidaF nUM pRqIinDqf nhI idwqI| ‘ivrsf sMBfl ivsLv iswK sMmyln’ dI hmfieq df aYlfn jlMDr:-dmdmI tksfl jwQf iBMzrf mihqf dy muKI sMq bfbf hrnfm isMG Kflsf vWlo smuWcIaF pMQk jQybMdIaF aqy sMq-mhFpursLf dy BrvyN sihXog sdkf 26 PrvrI nUM PiqhgVH sfihb ivKy bulfey ‘ivrsf sMBfl ivsLv isWK sMmyln dI aWj soRmxI sMq Kflsf ieMtrnYsLnl PfAUzyNsLn aqy afl ieMzIaF isWK stUzYNts PYzrysLn ny pUrn hmfieq df aYlfn kr idWqf hY| ies sbMDI gWlbfq kridaF sRomxI sMq Kflsf ieMtrnYsLnl PfAuzysLn dy cyarmYn sMq bfbf ipRqpfl isMG muKI gurduafrf gursfgr sfihb cMzIgVH aqy afl ieMzIaF isWK stUzYNts PYzrysLn dy pRDfn krnYl isMG pIr muhMmd ny ikhf ik isWK pMQ nUM dysL-ivdysL aMdr af rhIaF musLklf aqy kom dy gorvmeI ivrsy nUM lWg rhI Zfa dy pRqI isWK smfj nMU jfigRq krn leI ieh ivrsf sMBfl isWK sMmyln bhuq hI sfrQk isWD hovygf| mhfpursL sMq bfbf ipRqpfl isMG ny ikhf ik 2008 ‘c af rhy sfihb sRI gurU gRMQ sfihb jI dy iqMn so sflf gurgWdI idvs nUM smripq isWK sMgqF nUM lfmbMd krn leI hux qoN hI hryk pWDr qy pRcfr muihMm afrMB kr idwqI geI hY| azvfnI nMU kWZy ibnF Bfjpf dI BrosyXogqf nhI prqygI: Aumf nvIN idWlI:-Bfjpf dy nvyN pRDfn rfjnfQ isMG vWlo ihMdUqv aqy afr[aYs[aYs dy ipafry ivisLaf vWl prqx dI gWl nUM pfrtI ivco kWZI nyqf Aumf BrqI ny byqukf dWsdy hoey ikhf hY ik sfbkf pRDfn aYl[ky azvfnI nUM bfhr df rsqf ivKfey ibnF pfrtI dI BrosyXogqf prqygI nhI ieQy ioek mulfkfq ivc AunFH ikhf ik rfjnfQ isMG ivcfrDfrf dI vwcnbWDqf dI gWl krky pfrtI dI guafcI hoeI BrosyXogqf nUM bhfl krn bfry Auqsukqf ivKf rhy hn pr ies leI AunFH nUM pihlF azvfnI nUM bfhr krnf hovygf| Aumf ny ikhf ik rfjnfQ isMG isrP ihMdUqv dIaF gWlf krky hI pfrtI dI guafcI hoeI BrosyXogqf nUM vfps nhI ilaf skdy| gWlf nfl nhI,kMm nfl ieh BrosyXogqf vfps afvygI| aijhf krn leI AunFH nUM azvfnI ivruWD kfrvfeI krnI pvygI| aijhf krn ies leI vI jLrUrI hY ikAuNik ijnWfh dI sLlfGf krky Drm dy nF qy dysL dI vMz nUM shI TihrfAux df kMm kIqf hY| srnf DVy bfry isMG sfihbfn dI mIitMg aWj jlMDr:-idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI AuWpr kfbjL srnf DVyH vWlo sRI akfl qKLq sfihb dy hukmF dI avwigaf krky kIqI, cox dy mfmly bfry pMj isMG sfihbfn dI mIitMg akfl qKLq ivKy mMglvfr nUM ho rhI hY ijs ivc srnf DVy dy muWK afgUaF dy gYrhfjLr rihx aqy mYnyjr smyq isrP do afgUaF dy hI puWjx dI AyumId hY| isMG sfihbfn dI ipClI mIitMg ivc sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr df afdysL AulMGx dy dosL hyT idWlI kmytI dy sfbkf pRDfn prmjIq isG srnf smyq nvyN cuxy pRDfn aqy hor ahwudydfr nUM 30 jnvrI nUM afpx pWK pysL krn leI qlb kIqf sI| sRI akfl qKLq dy sUqrF anusfr sRI srnf smyq kmytI dy ahuwdydfr nUM Byjy PYks sunyhy ivc ikhf sI ik Auh 30 jnvrI dI mIitMg ivc nhI af skdy aqy 16 PrvrI qoN bfad koeI mIitMg rWK leI jfvy qF Auh hfjLr ho skdy sn| pqf lWgf hY ik idWlI kmytI dy afgUaF dy vqIry qoN byhWd nfrfjL sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr ny ieh apIl rWd krky Aukq sfry afgUaF nUM 30 jnvrI dI mIitMg ivc nhI af skdy aqy 16 PrvrI qoN bfad koeI mIitMg rWK leI jfvy qF Auh hfjLr ho skdy hn| pqf lWgf hY ik idWlI kmytI dy afgUaF dy vqIry qoN byhWd nfrfjL sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr ny ieh apIl rWd krky Aukq sfry afgUaF nMU 30 jnvrI dI mIitMg ivc hI hfjLr hox dI qfkId kIqI hY| jQydfr dy hlikaf df kihxf hY ik ieh afgU duinafvI adflqF ivc qF noits imlidaF hI vkIlF vwl doVny suLrU kr idMdy hn aqy qrIKf Aupr JWt phuMcdy hn pr Dfrimk AuWc adflq dI pRvfh nhI kr rhy| ieMnFH hlikaF ivc ieh pRBfv pfieaf jf irhf hY ik isWK pMQ dI srvAuWc sMsQf dy vWkfr nfl juVy avwigaf dy ies mfmly nUM sKLqI nfl ilaf jfxf cfhIdf hY| pqf lWgf hY ik idWlI kmytI dy juafieMt skWqr Tykydfr surjIq isMG aqy mYnyjr s[svrn isMG mIitMg ivWc puWjxgy pr srnf BrfvF smyq bfkI ahwudydfr mIitMg ivc af ky afpxf pWK spWsLt krn dy roa ivc nhI hn| sfbkf pRDfn prmjIq isMG srnf ies smyN ivdysL gey hoey hn| pqf lWgf hY ik Aukq dovyN afgU sLfm idWlI qoN aMimRqsr leI rvfnf ho gey sn| vrnxXog hY ik 19 dsMbr nUM kIqI cox ivc idWlI hfeIkort vWlo pihlF hI rWd kIqI jf cuWkI hY aqy adflq vWlo inrDfrq afbjLrvr dI ingrfnI hyT hux iek cox 14 PrvrI nUM rWKI geI hY| smiJaf jFdf hY ik srnf DVy dy afgUaF ny iesy kfrn mIitMg 16 PrvrI qo bfad hI sWdy jfx dI mMg kIqI hY qF jo cox df mfmlf hI Kqm ho jfvy pr isWK isafsq nfl nyiVE juVy lokF df kihxf hY ik jykr pMj isMG sfihbfn dI mIitMg ivc srnf DVy dy afgUaF iKlfP koeI sKLq PYslf lY ilaf igaf qF AunFH leI idWlI kmytI dy ahwudydfrF dI cox lVn ivc vI smwisaf KVI ho skdI hY| ieMnFH hlikaF ivc ieh crcf hY ik ho skdf hY ik mIitMg qurMq PYslf lYx dI bjfey do cfr idn dI hor mohlq dy ky aglI mIitMg rWK ley pr ies mfmly ivc PYslf hux bhuqf icr ltkfieaf nhI jf skygf| Bfjpf vWlo akflI dl nUM gwTjoV dI mirafdf kfiem rWKx dI icqfvnI cMzIgVH:- Bfjpf ny pMjfb ivc afpxy BfeIvfl sRomxI akflI dl nUM aWj KuWlyH rUp ivc icqfvnI idqI hY ik gwTjoV dI mirafdf kfiem rWKI jfey nhI qF afAux vflIaF ivDfnsBf coxF ivc BfrI nuksfn AuTfAuxf pY skdf hY, ijs df isWDf lfB kFgrs nUM hovygf| pfrtI dy nvyN bxy komI skWqr hrjIq isMG gryvfl ny aWj ieQy KwulyH rUp ivc ieh icqfvnI idMidaf ikhf ik AunFH nUM ieh sLbd dwuKI ho ky kihxy pY rhy hn| AunFH spWsLt kridaF ikhf ik akflI vWKrf ihMdU sMgTn KVfH krn dy Xqn kr rhy hn,ijs nfl Bfjpf dy afDfrf nUM Korf lWgygf jo gwTbMDn dI mirafdf dy iKlfP hY| AunFH ies sbMD sRomxI akflI dl vWlo biTMzf ivc kIqI jfx vflI pRsqfvq ihMdU rYlI aqy rfmpurf PUl ivc Bfjpf dy kuJ mYNbrF nUM akflI dl vWlo mMc qy kFgrsI dWs ky pfrtI ivc sLfml krn dIaF AudfhrnF idwqIaF| AunFH ikhf ik akflI dl nUM ieh pUrf aiDkfr hY ik Auh afpxI pfrtI ivc ihMdUaF nUM vI mYNbr bxfevy pr ihMdUaF dy vWKry iekWT bulfAuxy Auicq nhI| gryvfl ny ikhf ik Auh ieh mfmlf akflI hfeIkmfn dy vI iDafn ivc ilaf rhy hn aqy Bfjpf dy rfsLtrI pRDfn rfjnfQ isMG kol vI AuTfiea jfvygf| afAux vflIaF ivDfnsBf coxF ivc vDyry sItF dy dfavf krn bfry puWCy jfx qy AunFH ikhf ik pihlIaF 23 sItF bfry koeI Kfs JgVf nhI pr Bugoilk afDfr Auqy pfrtI mflvf Kyqr ivc kuJ hor sItF dI mMg krygI ikAuNik ies Kyqr dy 7 ijLlyH pUrI qrFH KflI pey hn, ijQy Bfjpf ny pihlF koeI sIt nhI lVI| pMjfb ivc pfrtI nUM vDyry mjLbUr krn sbMDI qrjILhf puWCy jfx qy AunFH ikhf ik blrfmjI dfs tMzn, mdn mohn imWql qy mnorMjn kflIaf vrgy nyqfvF nUM srgrm krn leI Xqn kIqy jfxgy| jdoN AunFH nUM puwiCaf igaf ik ies df arQ hY ik ieh nyqf njLraMdfjL kIqy jfx kfrn inrfsL ho ky Gr bYTy hn qF AunfH ny koeI spwsLt jvfb nhI idWqf pr ieMnHf jLrUr ikhf ik purfxy sInIar nyqfvF nUM AunFH df bxdf mfx jLrUr imlxf cfhIdf hY aqy ies sbMDI pfrtI hfeIkmfn nfl slfh krky iekmhIny aMdr kfrvfeI kIqI jfvygI| |
|||||||||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com Here We Grow Again |
||||||||||||||||||