|
|
||||||||||||||||
|
sFJ svyrf nMU XOrp, AuWqrI amrIkf aqy Bfrq ivwc pRqIinwDF dI loV hY PrvrI 23, 2006 ipClIaF sfrIaF KbrF
gurU arjn sfihb jI dy 400 sflf gurpurb sbMDI ivMzsr qoN trFto qwk kIrqn drbfr aqy ngr kIrqn hoxgy kIrqn drbfrF dy nfl nfl sLhIdI dy isDFq qy sYmInfr krvfAux dI bynqI
imsIsfgf (sFJ svyrf) AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl ny pMjfbI pRYWs klwb aqy ryzIE pRogRfmF dy sMcflkF dI iewk aihm mIitMg ivwc sMn 2006 dy vwK vwK pRogrfmF df vyrvf dwisaf. sLurU ivwc kONsl dy skwqr hrBjn isMG ny jI afieaF kihMidaF dwisaf ik awj dI miitMg ivwc ksLmIr ivwc afey BUcfl pRqI sMgq vloN ByjI geI mdd df vyrvf, trFto dy slfnf ngr kIrqn aqy pMcm pfqsLfh gurU arjn sfihb jI dy cfr sO sflf gurpurb sbMDI sMgq aqy mIzIey nMU jfxkfrI idwqI jfvygI. kONsl dy cyarmYn sR[ hrbMs isMG jMzflI ny 6 nvMbr sMn 2005 nMU trFto qoN ksLmIr nMU rvfnf hoeI tIm df muwKI hox nfqy sfrI PyrI df sMKyp hfl suxfieaf. AunHF dwisaf ik jdoN Auh mujwPrfbfd dy ielfky ivwc pIVq lokF dy GrF ivwc gey qF AunHF dI hflq bVI qrsXog sI. AunHF dwisaf ik BfvyN sfnMU vfikP borz vloN vfr vfr ieh ikhf jf irhf sI ik asIN sfrf pYsf AunHF dy akfAUNt ivwc qbdIl kr dyeIey Auh lokF nMU jrUrq anusfr mdd krngy pr asIN ieQoN dI sMgq nfl vfadf krky gey sI ik asIN Kud lokF qwk phuMcFgy aqy mdd krFgy. so asF kIqI. sR[ jMZflI ny dwisaf ik asIN lhOr qoN zbl plfeI dy 300 tYNt KrId ky AuQy gurU nfnk rIlIP kYNp sYWtawp kIqf ijQy 6 hjLfr qoN vwD lokF nMU awj qwk lMgr Ckfieaf jf irhf hY. ieh kYNp 31 mfrc sMn 2006 qwk clygf Aus qoN bfad srkfr vloN iesdI iejfjLq nhIN hY. AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl dy cyarmYn hrbMs isMG jMzflI ny dwisaf ik asIN kuwl imlf ky 45 lwK rupY lokF dI mdd leI dy cuwky hF aqy ajy kuwJ pYsf kONsl kol bfkI hY jo loV muqfbk idwqf jf irhf hY. ies qoN ielfvf 1 lwK rupY puMC ivwc iewk gurduafrf sfihb nMU vI idwqy gey hn. sR[ jMzflI ny dwisaf ik AunHF nMU bVU sfihb dy syvfdfr sR[gurdyv isMG igwl horF vloN phuMc kIqI geI hY ikAuNik bVU sfihb dI sMsQf vI ies ielfky ivwc byGry lokF leI Gr Ausfr rhI hY. jMzflI ny ikhf ik asIN afpxI aglI mIitMg ivwc ies bfry gMBIrqf nfl ivcfr krFgy. AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl vloN dwisaf ik gurU arjn sfihb jI dy 400 sflf gurpurb sbMDI ies sfl 4 jUn qoN 18 jUn qwk ivMzsr qoN trFto qwk ngr kIrqn aqy kIrqn drbfrF dI lVI clfeI jfvygI. ies ivwc hYimltn sLihr ivwc ngr kIrqn aqy aMiqm drbfr izksI roz gurduafrf sfihb ivKy lgfieaf jfvygf. ies dOrfn sFJ svyrf dy sR[ suKimMdr isMG hMsrf ny kONsl nMU apIl kIqI ik Auh kIrqn drbfrF dy nfl nfl hr sLihr ivwc “sLhIdI dy isDFq” qy aMgryjLI ivwc sYmInfr vI krvfAux, qF ik dunIaF dy lokF nMU dwisaf jf sky ik gurRU arjn sfihb jI vloN iswK pMQ ivwc sLhIdI pRMprf nMU ikAuN cflU kIqf igaf sI. kONsl ny ies sbMDI agfAUN mIitMgF ivwc ivcfr krn df Brosf duafieaf. trFto zfAUn tfAUn ivwc ho rhy ngr kIrqn nMU kuwJ nvIaF qrjF qy AulIkx leI ies mIitMg ivwc vwK vwK ivcfrF kIqIaF geIaF. kuldIp dIpk ny ngr kIrqn nMU hor idlcsp aqy jfxkfrI BrpUr bxfAux Aupr jLor idwqf. kuwl imlf ky ies mIitMg ivwc kONsl ny smuwcI pMjfbI pYWs klwb dy mYNbrF aqy ryzIE sMcflkF df DMnvfd kIqf aqy vfadf kIqf ik Auh mIzIey nMU pUrx sihXog dyx dI koisLsL krngy. ies mIitMg ivwc ryzIE pRogrfmF coN kuldIp dIpk, suKbIr isMG iswDU, ngfrf qoN zf[ rxvIr sLfrdf, pMj pfxI qoN joigMdr isMG gryvfl, vqn qoN myjr isMG nfgrf, afvfjL qoN sqpfl isMG jOhl, prvfsI qoN rfijMdr isMG sYxI, pMjfb stfr qoN gurismrq isMG gryvfl aqy sFJ svyrf qoN suKimMdr isMG hMsrf sLfml sn. pIl rIjLn ivwc hox vfly ngr kIrqn df vI pRbMDkF vloN aYlfn kr idwqf igaf hY. ieh ngr kIrqn 23 aprYl nMU hovygf. ies qrHF dovyN ngr kIrqnF vwKo vwK hoxgy. ilbrl pfrtI vloN nvdIp isMG bYNs pbilk vrks ivBfg dy alock inXukq
nvdIp nMU Cwz ky sfAUQ eysIan BfeIcfry dy qkrIbn sfry mYNbrF nMU alockF dy shfiekF vjoN inXukq kIqf igaf hY. rUbI Zflf nMU kMijAUmr aPyarjL dy alock dI shfiek, gurbKsL isMG mwlI nMU ieMzwstrI dy alock df shfiek, vfijd Kfn nMU nYsLnl zIPYNs dy alock df shfiek, swuK DflIvfl nMU stYts Pfr vomYn, sInIarjL aqy mltIklcrl dy alock df shfiek aqy Emfr nMU sosLl zIvYlmYNt dy alock dy shfiek vjoN inXukq kIqf hY. nvdIp isMG bYNs nMU zMmI kYbint ivwc inXukq hox dI KusLI pRgt kridaF izksI gurduafry dy pRDfn jsjIq isMG Buwlr ny ikhf ik nvdIp BivwK df afgU hY. Auh afAux vfly klH nMU iswKF dI AuWqm numfieMdgI krygf. sR[ gurpRIq isMG bwl ny ikhf ik nvdIp afpxI kfblIaq df lohf mnvf irhf hY. Xfd rhy torI srkfr df pbilk vrks mMqrI cuixaf numfieMdf nhIN hY jo hfAUs coN gYrhfjLr hY. ies ivBfg df alock hox nfqy nvdIp nMU hfAUs ‘c bolx df ijafdf mOkf imldf rhygf. rYkszyl gurduafry dI jnrl bfzI mIitMg 12 mfrc nMU imwQI nvyN zfierYktr cuxy jfxgy trFto (sFJ svyrf) rYkszyl gurduafrf sfihb dy adflqI kys df 24 jnvrI 2006 nMU jwj ny PYslf krky muwZly zfierYktrF nMU hdfieq kIqI sI ik Auh afpo afpxIaF sbMDq kfrporysLnF dI jnrl bfzI dI mIitMg bulf ky nvyN zfierYktrF dI inXukqI krn. jwj ny aYsf 30 idnF dy aMNdr aMdr krn dy hukm idwqy sn. iswK siprcUal sYNtr dy syvfdfrF vloN ies PYsly dI apIl krn df noits vI drj krvf idwqf igaf sI pr awj qwk imlI sUcnf anusfr hux qwk iswK siprcUal sYNtr dy pRbMDkF vloN koeI apIl drj nhIN kIqI geI. rYkszyl isMG sBf rIlIjIas sYNtr dy zfeirYktrF vloN jnrl bfzI dI miitMg 12 mfrc idn aYqvfr nMU rwKI geI hY. jwj vloN pRvfinq 900 dy krIb mYNbrF nMU Byjy jf rhy noitsF anusfr ieh mIitMg rYkszyl isMG sBf, iswK siprcUal sYNtr trFto aqy akfl iPAUnrl hom dI sFJI mIitMg hovygI. ies noits anusfr eyjMzy qy do afeItmF hn. 1) zfierYktrF dI igxqI iPks kIqI jfvygI. 2) sbMDq kfrporysLnF leI zfierYktrF dI cox kIqI jfvygI. hr kfrporysLn dI alfihdf mIitMg hovygI, jo lgfqfr iewk dUsrI qoN bfad kIqI jfvygI. ies noits nfl hr mYNbr nMU pMjfbI aqy aMgryjLI ivwc mIitMg dy jfbqy dy inXm nwQI kIqy gey hn qF ik iksy mYNbr nMU koeI BulyKf nf rhy. ies noits nfl iewk pROksI Pfrm vI nwQI hY qF ik agr koeI mYNbr Kud hfjLr nhIN ho skdf Auh iksy hor nMU pROksI dy ky Byj skdf hY. mIitMg df sQfn gurduafry mOnjLIey jfn kOrIgn kYQoilk skUl 100 roafiel kRYst ivKy rwiKaf igaf hY. ieh bfad dupihr 12 vjy sLurU hovygI. pihlF rYkszyl isMG sBf dI mIitMg, iPr iswK siprcUal sYNtr trFto aqy iPr akfl iPAUnrl hom dI mIitMg hovygI. ies noits nMU pVn qoN jLfihr hY ik 12 mfrc nMU rYkszyl isMG sBf dI sMgq nMU AunHF dy guafcy hwk vrqx df aiDkfr iml irhf hY. ies idn ieQy sMgq dy cuxy hoey syvfdfrF dI cox hovygI jo BivwK ivwc invyklI iprq pfvygI. pMjfb dI sLfn hY iklf rfeypur df Kyzmylf
AunHF ikhf ik ipwCly smyN jdoN Kyz mMqrI mrhUm sunIl dwq vwloN ies Kyz myly jo vfady kIqy gey sn, AunFH nUM afAuNdy idnF ‘c pUry kr idwqy jfxgy| ies moky qy aYsosIeysLn dy pRDfn surjIq isMG gryvfl ny mihmfnF nUM jI afieaf afiKaf| myly ‘c ivsLysL qOr qy phuMcy afl ieMzIaf kFgrs dy skwqr munIsL iqvfVI ny ikhf ik ies Kyz myly nUM hor vI pRPuwlq krn leI Auh kyNdr srkfr qoN vwD qoN vwD gRFtF ilaf dyx leI vwcnbwD hn| awj ieQy KyzF dy rOick qy idlcsp mukfbly dyKx nUM imly| aYsosIeysLn dy skwqr sRI prmjIqisMG gryvfl ny sports kmytI vwloN kIqIaF pRfpqIaF df Kulfsf kIqf| ies mOky mihMdr isMG aqy 73 sflf sLmsLyr isMG ny muglIaF PyrIaF| pMjfb pulIs huisLafrpur dy jvfnF vwloN mlveI igwDf pfieaf igaf| smrflf qoN afey mhysL kumfr vwloN 100 qoN vwD iekwTy pqMg Auzf ky afpxI klF df pRdrsLn kIqf| 55 sflf ieMdrpfl isMG gurdfspur vfly vwloN motrsfeIkl qy iqMn bMdy ibTf ky afpxy kysF nfl motrsfeIkl iKwicaf| jQydfr mwGr isMG inhMg ny do GoiVaF qy svfr ho ky doV lgfeI| sulqfnpur loDI qoN afey ivakqI vwloN GoiVaF nUM Zol dI qfl qfl ncf ky afpxI vwKrI pCfx bxfeI| iek ivakqI vwloN myKF qy pY ky CfqI qy rwK ky pwQr qoV ky drsLkF dI pRsMLsLF KwtI| ies mOky qy trYktr doVF, kusLqIaF, ijmnfsitk, trflI loizMg qy zfAUinMg dy mukfbly aqy rwsLfkwsLI dy mukfbly bhuq hI roick qy idlcsp rhy| mIzIaf sYNtr dy ieMcfrj suKvIr isMG gryvfl ny dwisaF ik Blky sfrIaF KyzF dy PfeInl mukfbly hoxgy, ijnHF ‘c BgvMq isMG mYmorIal XfdgfrI hfkI golz kwp iKwc df kyNdr hoxgy| vwK vwK KyqrF ‘c nfm Kwtxf vflIaF sLKsIaqF df ivsLysL qOr qy snmfn kIqf jfvygf| kYnyzf ny totl 18 golz mYzl ijwqy, hfkI hfry
suwKI kFz dI suqMqr jFc krvfeI jfvy: ibWtU cMzIgVH:- sRomxI dl Kflsf dy pRDfn qy sfbkf KfVkU afgU dljIq isMG ibWtU ny ikhf hY ik komI mnuWKI aiDkfr kimsLn aqy sI[bI[afeI nUM ies mfmly dI jFc krnI cfhIdI hY ik KfVkU qoN pulIs muKbr bxy suKivMdr isMG suWKI dI QF pulIs ny keI sfl pihlF iks nUM mfiraf sI| vrnxXog hY ik pulIs ny suWKI nUM pulIs mukfbly ivc imRqk ny suWKI nUM pulIs mukfbly ivc imRqk krfr idWqf sI pr Auh nF bdl ky aWj kWlH jlMDr sLihr ivc rih irhf hY qy Aus ny pulIs dI mdd nfl afpxI pCfx bdlI hY qy ies gWl nUM pMjfb pulIs dy muKI sRI aYs[aYs[ivrk vI pRvfn kr cuWky hn| pulIs muKI ny ikhf sI ik ies KfVkU nUM muV vsybf skIm qihq vsfieaf igaf hY| sRI ibWtU ny ikhf ik suWKI vrgy sYNkVy kYNt hn,ijMnFH nUM pulIs ny mukfbilaF ivc imRqk krfr idWqf hY pr Auh ajy vI pulIs dI Cwqr Cfieaf hyT rih rhy hn qy pulIs leI kMm kr rhy hn| AunFH mMg kIqI ik ieMnFH dI sUcI jLfihr kIqI jfvy| AunFH mMg kIqI ik suWKI kys ‘c pMjfb pulIs dy muKI sRI ivrk ivruWD qurMq kfrvfeI kIqI jfvy ikAuNik AunFH ny dysL dy kfnUMn nfl iKlvfV krky nojvfnF nUM mukfbilaF ivc mrvfieaf hY| AunFH ikhf ik ijhVy pulIs aiDkfrIaF ny kYNtF rfhI kfrvfeIaF kIqIaF hn, AunfH ivruWD vI kfrvfeI kIqI jfvy| AunFH ikhf ik ies gWl df pqf lwgxf cfhIdf hY ik pulIs ny suWKI dI QF iks nUM mfiraf sI| aijhy hor ikMny kys hn jo imRqk krfr idWqy gey hn asl ivc ijLMdf hn| ies mfmly df inaF pfilaf nUM afpxy qor qy noits lYxf cfhIdf hY qy kfrvfeI krnI cfhIdI hY| AunfH mMinaf ik Auh suWKI nUM jfxdy hn qy keI vfr imly vI sn pr AunFH ies gWl qoN ienkfr kIqf pr AunFH ies gWl qoN ienkfr kIqf ik AunFH df ies vyly swuKI nfl koeI sbMD hY| AunFH ikhf ik suWKI vrgy anyk kYNtf nUM pulIs ny KfVkUaF nUM bdnfm krn aqy byksUr lokF nUM mrvfAux leI vriqaf hY| sRomxI dl Kflsf dy pRDfn ijMnFH ny keI viraF qk rUposL ho ky hiQafrbMd sMGrsL kIqf ny ikhf ik AunFH df dl insLfny dI pRfpqI leI sLFqmeI aqy jmhUrI ZMg nfl aMdoln krygf qy jy loV peI qF muV hiQafr vI cuWky jf skdy hn| pMjfb ivDfnsBf dIaF coxF ivc ihWsf lYx bfry suafl dy juafb ivc AunFH ikhf ik ies df PYslf bfad ivc kIqf jfvygf ikAuNik ajy coxF ‘c lwgBg iek sfl df smF bfkI hY| sRomxI akflI dl bfry suafl dy Auqr ivc AunFH ikhf ik akflIaF dI BUimkf Audfs krn vflI hY ikAuNik ieMnfH ny isWK pMQ qy isWK isDFq nUM CWz idWqf hY ieh vI hor pfrtIaF vrg hI ho gey hn| AunFH ikhf ik pMjfb dI hflq bhuq hI icMqf jnk hY ikAuNik iksfn qy nojvfn KudkusILaF kr rhy hn qy ivdysL nUM BWjdy jf rhy hn qy ieMnfH dI QF prvfsI pMjfb ivc af rhy hn| ies krky pMjfb dy siBafcfr qy bolI nUM cuxoqIaF pysL ho geIaF hn| AunFH ikhf ik AunFH df dl pMjfbI ivrsy, siBafcfr dI rfKI leI hr sMBv Xqn krygf| KfilsqfnI lihr df hmfieqI irhf pr kdy koeI vfrdfq nhI kIqI : suWKI df dfavf jlMDr:puls irkfrz ivc imRqk krfr idqy gey suKivMdr isMG suWKI AurP hrjIq isMG kfhlo ny spwsLt kIqf ik Auh KfilsqfnI lihr df smrQk irhf hY pr Aus ny kdy koeI vfrdfq nhI kIqI| puls ny ikhVy-ikhVy kysF ivc Aus nUM sLfml kIqf hY,ies bfry Aus nUM jfxkfrI nhI hY| keI puls aPrsrF vWlo smJfey jfx qy mwuK Dfrf ivc afey suWKI ny dfavf kIqf ik Ausny drjnF aWqvfdIaF nUM smJf ky mwuK Dfrf ivc ilaFdf hY jo ik aWj vI afpxf nF bdl ky Bfrq aqy ivdysLf ivc sLFqmeI ZMg nfl rih rhy hn| suWKI ny sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl aqy srB BfrqI aWqvfdI ivroDI PrMt dy minMdrjIq isG ibWtf nUM vI lMmy hWQI irhf| Aus ny muWK Dfrf ivc af ky aqy drjLnf aWqvfdIaF nUM mwuK Dfrf ivc ilaf ky koeI gunfh nhI kIqf hY| mIzIaF vWlo AusdI sLnfKq jLfhr krn nfl Aus dI aqy Aus dy pirvfrk mYMbrF dI jfn nUM Kqrf pYdf ho igaf hY| kfhlo ny dwisaf ik sfl 1984 ivc hoey afpRysLn bilAU stfr aqy isWKf dy awqafcfr dy iKlfP Auh 1996 ivc isWK stUzYNts PYzrysLn ivc sLfml hoieaf aqy golzn tYNpl siQq dPqr ivc afrgynfeIijLMg skWqr dy qor qy kMm krdf irhf| sfl 1987 ivc aNMimRqsr puls ny Aus nUM igRPqfr kr ilaf| AuQoN dy hI kuJ aPsrF ny mYnUM muwK Dfrf ivc sfLml hox dI slfh idwqI| ies qy Aus ny mwuK Dfrf ivc sLfml hox df mn bxf ilaf| suWKI ny ikhf ik Auh amnpsMd hY| Auh awj vI sRomxI Kflsf dljIq isMG ibwtU nfl pMQk aqy afm jnqf dy ihWqf vfsqy kMm kr irhf hY| suWKI ny ikhf ik Auh dy ijAuNdy hox dI gWl nUM pRkfsL isMG bfdl aqy suKbIr bfdl vWlo ijs ZMg nfl isafsI rMg idWqf jf irhf hY,Aus nfl Aus nUM kfPI Tys lwgI hY| suWKI ny ikhf ik Auh s[pRkfsL isMG bfdl qo puWCxf cfhuMdf hY ik Auh aWqvfd dy idnF ivc aWqvfdIaF dy pfTF dy BogF qy vI jFdy rhy hn| AunFH ny rfj aqy jnqf vfsqy kI kIqf hY ijs smyN sfrI jnqf aWqvfd df sMqfp JWl rhI sI qF Aus ny afpxy puWqr suKbIr bfdl nUM pVfHeI dy bhfny ivdysL Byj idqf sI| Aus ny ikhf ik aWqvfdI lihr qoN mwuK Dfrf ivc ilafAux aqy Aus nUM nvF jIvn dyx df ishrf zI[jI[pI sRI aYs[aYs ivrk nUM jFdf hY| muWK Dfrf ‘c afey aWqvfdIaF dI jfn dI vI rfKI vI dysL df PrjL hY: ivrk cMzIgVH:- pMjfb dy puls muKI aYs[aYs[ ivrk ny iek sfbkf aWqvfdI suKivMdr isMG suWKI nfl afpxy sbMDF df zWt ky bcfa kIqf aqy ikhf ik Aus smyN dy hflqF dy mWdynjLr aWqvfdIaF nUM dysL dI muWK Dfrf ‘c ilafAux dI nIqI dy qihq aWqvfdIaF nUM puls surwiKaf pRdfn kIqI geI sI aqy ies nIqI dy qihq hI AunFH df muV vsybf krvfieaf igaf sI| aWj ieQy sMmyln nUM sMboDn kridaF sRI ivrk ny ikhf ik AunFH dI pCfx suWKI nfl 1987 ivc hoeI sI,Aus smyN Auh sI[afr[pI aYP ‘c sn| suWKI Aus smyN afl ieMzIaF isWK stUzYNt PYzrysLn dy srgrm sI aqy Auh kuJ CotIaF-motIaF vfrdfqF ivc PiVaf igaf sI pr Aus ivruWD iksy ihMsk Gtnf ivc sLfml hox df koeI dosL nhI sI| AunFH dwisaf ik 1991 ivc Auh sWuKI nUM iek isafsI rYlI ivc imly, suWKI Aus smyN sfbkf mYNbr pfrlImYNt iDafn isMG mMz df rfjnIqk skWqr sI |ies qoN bfad Auh aWqvfdI srgrmIaF ivc sLfml irhf pr nfl hI puls nUM smyN smyN qy kfPI aihm sUcnfvF idMdf irhf| iek smyN suWKI ny ieWCf pRgt kIqI ik Auh aWqvfdI srgrmIaF nflo nfqf qoVnf cfhuMdf hY| ies leI PYslf kIqf igaf ik Aus nUM imRqk aYlfn ky nvIN ijLMdgI suLrU krn dI shfieqf kIqI jfvy| 2-3 sfl pihlF Aus ny ivafh krf ilaf aqy Auh iek Cotf motf vpfr kr irhf hY| AunFH ikhf ik iekWlf suWKI hI nhI AunfH ny dysL dI muWK Dfrf ivc sLfml hox vfly keI ivakqIaF dI ijLMdgI bcfeI hY| AunfHN ikhf ik suWKI vFg keI aWqvfdI hn ijhVy ieh rsqf CWz ky afm afdmI dI ijLMdgI bqIq kr rhy hn | puls ies ivsyL ‘c kuJ ijLafdf kihx qoN ies leI kqrfAuNdy rhy hY ik ikqy ieh bynkfb nf ho jfx aqy ieMnFH ivruwD awqvfdIaF nfl joVy hor lok kfrvfeI nf krn| AunFH ikhf ik suWKI aqy Auh ijhy keI hor awqvfdI srgrmIaF ‘c sLfml nOjvfnF nUM dysL dI muWK Dfrf ‘c ilafAux leI srkfr vWlo bxfeI geI nIqI anusfr hI kfrvfeI kIqI geI sI| ies ivc koeI glq gWl nhI hY| AunFH ikhf ik aWqvfd df dOr bhuq iBafnk sI| ies ivc 21000 jfnF geIaF| ieMnfH ‘c 2200 puls krmcfrI aqy 12 hjLfr nfgirk sLfml sn| AunFH ikhf ik aWqvfdIaF nUM hwiQafr CWz ky muwK Dfrf ivc sLfml hox dI nIqI qihq 3 hjLfr nojvfnF ny afpxy hiQafr puls aWgy rWKy sn| ies qoN ielfvf 300 nojvfn aijhy sn ijMnFH cuWp-cfp awqvfdI srgrmIaF CWz ky iek nvIN ijLMdgI afrMB kIqI, suWKI AunFH ivco iek hY| ivrk ny ies gWl qoN ienkfr kIqf ik suWKI dI puls hYzwkuafrtr ‘c vWzy aiDkfrIaF qWk phuMc geI sI| AunFH ikhf ik swuKI ijhy ivakqI afm Qfxy ‘c jfx qoN zrdy hn| aijhy ‘c AunFH puls hYzkuafrtr ivc afAuxf ikvyN sMBv hY| tksfl qy sMq smfj vWloN drbfry Kflsf kfiem kfrn df aYlfn PiqhgVH sfihb: dmdmI tksfl aqy sMq smfj vWlo aWj anfj mMzI srihMd ivc iek vWzy iekWT ivc isWK kom ivc smfijk,Dfrimk, rfjnIqk aqy afriQk cyqnf pYdf krn leI drbfry-Kflsf nF dI jQybMdI bxfAux df PYslf ilaf igaf jo sMq smfj dy pRDfn bfbf srbjoq isMG bydI aqy cyarmYn igafnI hrnfm isMG dI srpRsqI ivc dunIaf Br dy ivdvfn isWKF dI jQybMdI hovygI| ies dI bxqr aqy ivDI ivDfn ilKx dI ijLMmyvfrI BfeI jsvIr isMG Kflsf nUM idWqI geI hY| ieh vI PYslf ilaf igaf hY ik ieh sfrI kfrvfeI ivDI ivDfn aqy kfrj Kyqr isWK sMgqF nUM ivsfKI 2006 qwk smripq kr idWqI jfvygI| ies jQybMdI df koeI vI mYNbr Aumr Br leI iksy iksm dI cox nhI lV skygf aqy insLkfm rUp ivc pMQ dI syvf leI smripq hovygf| ies iekWqrqf dorfn iek hor aihm mqy ivc ikhf igaf hY ik Bfrq dI afjLfdI ivc isWKf vWlo kIqIaF kurbfnIaF, isWKF dy ieiqhfsk, rfjnIqk, siBafcfr, Dfrimk ipCokV kfrn kOmI afgUaF ny dysL dI afjLfdI smyN isWKF nUM AuqrI Bfrq ivc aijhf iKWqf dyx df vfadf kIqf sI ijQy Auh afjLfdI df inWG mfx skx qy ies vfady nUM lfgU krvfAux leI vWK-vWK ZMgF nfl axigxq shLfdqF idWqIaF aqy kYdF kWtIaF | sMmlyn ivc kyNdr srkfr nUM joLr dy ky ikhf igaf ik aijhy vfady qurMq lfgU kIqy jf skx| AunFH ny srkfr nUM sucyq kIqf ik isWKF dy ihrdy sLFq nhI| kuwJ ivakqIaF vwlo sMGrsL CWzx nfl sMGrsL Kqm smJxf TIk nhI isWKF ny nf hI sMGrsL CWizaf aqy nf hI sMGrsL ijwiqaf hY, ies leI pMQk suihrd iDrF nUM ies mqy rfhIN sLFqmeI ZMg nfl AudysL dI pUrqI qwk XqnsILl rWKx df sWdf idqf igaf aWj dy iek iekWT dOrfn akflI dl 1920 dy pRDfn sR[ rvIieMdr isMG nUM PrFs ivc pgVI df mfmlf hWl krvfAux leI bxfeI geI kmytI ivc aihm ijLMmydfrI soNpI geI| aWj pihlI vfr inrol, sfmfijk, Dfrimk mwuidaF qy ieMnHf BfrI iekWT hoieaf ijs ivc sMq smfj aqy Dfrimk afgUaF ny isWKf dI isafsI lIzrisLp nUM pUrI qrFH nkfr idWqf| aWj dy ies ieiqhfsk sMmyln moky ijhVy mqy vWKL-vWK mhFpursLf vlo pVyH gey AunFH ivc sRI gurU gRMQ sfihb dI smuWcI bfxI nUM mukMml siqkfr dyx leI ikhf igaf aqy ieh vI ikhf igaf ik iksy nUM vI bfxI qy ikMqU-pRMqU dI afigaf nhI| gurU sfihbfn vWlo sQfpq gur-mirafdf ivKy mukMml sLrDf rWKx aqy iksy iksm df Pyrbdl nf krn,isWKf dI suqMqr hoNd dy pRgtfvy leI kYlMzr iqafr krn,sMprdfey aqy sMgqF nUM pRvfn hoey| ley vI mqy pfs kIqy gey| iek hor aihm mqy ivc ikhf igaf hY ik sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr dI inXukqI pfrdrsIL hovy aqy Auh sRomxI kmytI, sMq smfj, isWK sMsQfvF, sMprdfvF, inhMg jQybMdIaF, isMG sBfvF smyq sB iDrF nUM pRvfn hovy| dysL ivdysL dIaF srkfrF qoN jylHF ivc bMd isWKf dI irhfeI dI mMg kIqI geI aqy Bfrq srkfr nUM ikhf igaf hY ik isWKf df vfr-vfr AujfVf nf kIqf jfvy ijs qrFH kfsILpur (AuqrFcl ) ivc kIqf igaf hY| pfiksqfn nfl suDr rhy sbMDF dI sLlfGf kridaF AunFH nUM hor pIzf krn dI mMg kIqI geI| iek hor mqy ivc kyNdr srkfr nMU ikhf igaf ik Auh afpxy asr-rsUK dI vrqoN krky PrFs ivc pwgVI dy mfmly smyq hor dysLf ivc isWKf nUM drpysL smWisafvF df inptfrf krvfey| ies qoN ielfvf nisLaF dy Auqpfdn Aupr mukMml pfbMdI lfAux leI mqf pfs krn qoN ielfvf vwD rhy piqqpuxy aqy nisLaF dy ruJfn nUM TWlH pfAux leI iek drbfry Kflsf’nF dI nvIN jQybMdI kfiem krn df vI aYlfn kIqf igaf| isWK iKzfrIaF dIaF vWKrIaF KyzF krvfAux,gurisWK iKzfrIaF nUM ivsyasL snmfn dyx,isWKf qy ihMdU mYirjL aYkt lfgU nf krn aqy afnMd kfrj aYkt bxfAux,iksfn nUM afriQk sMkt ‘co kWZx leI vWD qoN vWD shUlqF muWheIaF krvfAux, GWt ivafjL qy krjLf AuplbD krvfAux aqy isWK ieiqhfs dIaF durlB pusqkF aqy KrVy jo Pok dy kbjyL ivc hn, isWK kom dy spurd krvfAux sbMDI vI ies mOky qy mqy pfs kIqy gey| isWK kom nUM shI agvfeI nf dyx leI akflI dl dy afgUaF dI vI aflocnf kIqI geI| afrMB ivc dmdmI tksfl dy muKI bfbf hrnfm isMG Kflsf BfeI lKbIr isMG, bfbf prmjIq isMG mfhlpur, bfbf hrI isMG rMDfvf aqy akfl qKLq dy sfbkf muKI BfeI jsvIr isMG Kflsf ny gurbfxI dy mUl mMqr df pfT krky ivrsf sMBfl isMG sMmyln dI bfkfiedf kfrvfeI suLrU kIqI| hfvVf-aMimRqsr aYkspRYs hfdsfgRsq 36 jLKmI lKnAU: AuWqr rylvy dy murfdfbfd aMbflf Kyqr ‘c ngInf stysLn njLdIk hfvVf aYkspRYs gWzI dy iqMn zWby ptVI qoN lih gey ijs kfrn ies Kyqr ivc ryl gWzIaF dI afvfjfeI ‘c ivGn ipaf| rylvy aiDkfrIaF anusfr ieh hfdsf bIqI rfq vfpiraF aqy ryl gWzI aMimRqsr vWl jf rhI sI | hfdsy kfrn 36 ivakqIaF nUM mfmUlI sWtf vWjIaF |aiDkfrIaF anusfr gWZI dI gqI bhuq DImI sI ijs kfrn vWzf hfdsf tl igaf | hfdsy bfad XfqrIaF nUM sVk rfhIN AunFH dIaF mMjLlF vWl rvfnf kIqf igaf hY aqy iek ivsysL gWzI rfhIN musfiPrF nUM aMimRqsr phuMcfieaf igaf hY | puls sLih qy GuMm rhy aWqvfdIaF dI sUcI srkfr Porn jfrI kry : bfdl luiDafxf (qijMdr isMG ) :-pMjfb ‘c puls dI sLih qy nF bdl ky GuMm rhy aWqvfdIaF dI srkfr PorI sUcI jfrI kry qF jo pMjfb ‘c muV aWqvfd nf PYl sky ikAuNik ies dI pMjfb pihlF keI sfl mfr JWl cuWkf hY| ieh mMg sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl sfbkf muWK mMqrI ny aWj luiDafxf ivKy sRomxI akflI dl vWlo muslmfnF BfeIcfry dI XUQ ivMg ‘c BrqI moky nojvfnF dy BfrI iekWT nUM sMboDn krn qoN bfad gWlbfq kridaF kIqI| sRI bfdl ny ikhf ik sfzI skrfr moky vI keI BgoVy lok dysL dI muWK Dfrf ‘c afey qy adflqF ‘c gey| muWkdmybfjIL AuprMq keI brI hoey pr ies qrIky nfl guMmnfm nF bdl ky puls dI sLih qy rihxf glq hY | AunFH ikhf ik adflqF iesy kMm leI hn | jy koeI dosLIL hY jF bydosLf Aus nUM sjLf jF brI Aus dy gvfhF dy ibafnF qy huMdf hY | s[bfdl ny ikhf ik ieh pihlI vfr dyKx ‘c afieaf hY ik puls srkfrF qy adflqF dy aWKI GWtf pf ky BgoVy nojvfnF nUM klIn icWt dy nF bdl ky rihx dI iejLfjq dy rhI hY | sRI bfdl ny ikhf ik suWKI vf ly mfmly dI jFc GWto GWt sI[bI[afeI qoN krvfeI jfvy qF jo ies mfmly dI sWcfeI sfhmxy ilaFdI jf sky| AunFH ikhf ik sRomxI akflI dl ny jo mMg ivDfn sBf ‘c AuTfeI hY ,Aus qy kfiem hY BfvyN muWK mMqrI Aus jFc qoN BWj irhf hY pr asIN cfhuMdy hF ik aslIaq sfhmxy afvy| sRI bfdl ny ies qoN pihlF sRomxI akflI dl XUQ ivMg dy luiDafxf dy nyqfvF suirMdr isMG gryvfl ,ismrnjIq isMG bYNs koNslr qy AunFH dI smuWcI tIm vWlo luiDafxf ‘c hjLfrF muslmfn BfeIcfry nUM iekwT kr ky pfrtI nfl joVn vflI kfrvfeI qy KusIL df iejLhfr kIqf| pfik ‘c ivKfvy, awQrU gYs, iemrfn Kfn qy hor nyqfvF sxy sYNkVy igRPqfr lfhor : kyNdrI pfiksqfnI ivc kfrtun ivroDI ros rYlIaF qy lfgU pfbMdI dI AulMGxf kridaF mujLfhrF krn leI XqnsILl hjLfrF nojvfnF nUM iKMzfAux leI puls ny aWQrU gYs dy goly dfgy | lfhor ivc BfrI Porsf QF -QF qfienfq kr idqIaF geIaF hn | ikRktr qoN isafsqdfn bxy iemrfn Kfn qy keI grl iKafl afgUaF sxy 200dy lgBg ivKfvfkfrI PV ley gey hn| sUbfeI rfjDfnI lfhor ivc ies mhIny dy surU ivc ihMsk mujLfhiraF ipCo pMjfb sUby ivc srkfr ny aijhIa jnqk rYlIaF qy pfbMdI lfeI hoeI hY | dWisaf igaf hY ik dysL dI sB qoN pRBfvsLflI ieslfmI pfrtI jmfq -ey -ieslfmI dI ividafrQI sLfKf dy kfrkuMnf Aupr puls ny Aus smyN aWQrU gYs CWzI jdoN Auh amrIkf murdfbfd qy zYnmfrk mUrdfbfd dy nfary lf rhy sn| lgBg 100 ivKfvfkfrI nUM igRPqfr kr ilaf igaf hY | kONslr dy puWq aqy Bfxjy qy qyjLDfr hiQafrf nfl hmlf luiDafxf (qijMdr isMG ) :-cMzIgVH roz siQq mYirj pYlys dy bfhr rsqy ivc KVI kfrF dy kfiPly ivco kfr kWZx dy dorfn hoeI bihs AuprMq nsyL ivc Duq kuJ lokF ny vfrz nM-14 dI koNslr dy Bfxjy qy lfTIaF aqy qyjLDrfr hiQafrF nfl hmlf kr idWqf jdoN koNslr df bytf CuWzvfAux leI igaf qF AunFH lokF ny Aus qy vI qyjLDrfr hiQafr nfl jfnlyvf hmlf kr idWqf| ieMnHf hI bWs nhI Auh lokl koNslr dy byty nMU cuWk ky jmflpur siQq iek koTI ivc lY gey| GMitafbWDI puls AunFH nUM bfhr kWZx dI koisLsL krdI rhI bfad ivc Qfxf zvIjLn nM :7 dy muWKI sb-ieMspYktr blbIr isMG moky qy puWjy aqy AunFH dI kfPI jWdo-jihd dy bfad nojvfn nUM hmlfvrF dy cuMgl ivco afjLfd krvfieaf aqy gMBIr jLKmI hoey donF nojvfnF nUM ielfj leI isvl hspqfl dfKl krvfieaf igaf| koNslr bljIq kor ny dosL lfieaf ik aWj sLfm jdoN Auh afpxy Gr phuMcI qF Aus dy Bfxjy lKivMdr ny AunFH nUM Pon qy sUicq kIqf ik kuJ lok Aus nfl kuWtmfr kr rhy hn aqy Auh AunFH qoN BWj inkilaF hY aqy Aus dI jfn nUM Kqrf hY | ijs qoN bfad Auh afpxy nfl kuJ lokF nUM lY ky moky qy af geI pr Aus dy byty dy aWgy inkl jfx kfrn Auh hmlfvr dI lpyt ivc af igaf aqy Auh lok Aus nfl kuWtmfr krdy hoey Aus nUM gWzI ivc cuWk ky jmflpur siQq iek koTI ivc lY gey| ijs qoN bfad AunFH ny puls nUM sUicq kIqf aqy pI[sI[afr dy dsqy moky qy puWj gey pr hmlfvr Aus dy byty nUM CWzx leI iqafr nhI sn ijs qoN bfad Qfxf muKImoky qy puWjy aqy AunFH ny hI hmlfvrF dy cuMgl ivco Aus dy byty nUM afjLfd krvfieaf| kYptn kxk dy muWdy qy pRDfn mMqrI qy sonIaf gFDI dy invfs aWgy Drnf dyx : suKbIr bfdl jlMDr : pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG jy pMjfb dy iksfnF dy ihqysIL hn qF AunFH nUM kxk dI shfiek kImq ivc vfDf krvfAux aqy kyNdr srkfr vWlo bfhrly mulkF qoN KrIdI jf rhI kxk dy ivroD ivc pRDfn mMqrI zfktr mnmohn isMG aqy kFgrs pRDfn qy XU[pI[ey dIO cyarmYn sRImqI sonIaf gFDI dy invfs sQfn aWgy Ausy qrFH Drny mfrny cfhIdy hn ijs qrFH AunFH sfbkf pRDfn mMqrI atl ibhfrI vfjpfeI dI srkfr vyly smuWcI afpxI kYbint nUM nfl lY ky mfry sn| ieh suJfa muWK mMqrI nUM sRomxI akflI dl dy jnrl skWqr qy lok sBf dy mYNbr sRI suKbIr bfdl ny aWj idWqf| sRI suKbIr bfdl ny ikhf ik jy muwK mMqrI qy AunFH dy vjLfrqI sfQI pRDfn mMqrI qy sonIaf gFDI dy invfs aWgy iksfnF dy msilaF nUM lY ky Drny mfrngy qF sRomxI afklI dl qy Aus dy aYm[pI vI AunFH df zt ky sfQ dyxgy| AunFH ikhf ik rfjy kol aijhf kdm cuWkx dI ihMmq hI nhI hY ikAuNik AunfH nUM iksfnF dy ihWqF nflo afpxI kursI vDyry ipafrI hY |sRI suKbIr isMG bfdl ny ikhf ik jdoN kYptn amirMdr isMG ny aYn[zI[ey dI srkfr vyly pRDfn mMqrI atl ibhfrI vfjpfeI dI srkfr ivrWD Drnf dyx df Xqn kIqf sI ,AuNdo AunFH isrP hlkI soLhrq hfsl krn leI aijhf kIqf sI ikAuNik Aus vyly aYn[zI[ey srkfr qy sRomxI akflI dl dy pRDfn sRI pRkfsL isMG bfdl ny do idn pihlF hI mslf hWl krvf idWqf sI qy aYP[sI[afeI nUM Jony dI KrId krn leI hdfieqF vyly dy pRDfn mMqrI sRI vfjpfeI ny jfrI kr idWqIaF sn | sRomxI akflI dl dy jnrl skWqr ny ikhf ik pMjfb df iksfn mrI jf irhf hY ,pr muWK mMqrI nUM koeI icMqf hI nhI hY| AunFH ikhf ik TMz ,momm dI KrfbI aqy korf pyx nfl sUby ivc 346[43 kroV rupey dy aflUaF dI Psl qbfh ho geI hY pr muwK mMqrI ny kyNsr srkfr qoN iksfnF leI iek pYsf vI muafvjyL df nhI mMigaf| akflI nyqf ny ikhf ik ipCly cfr sflF ivc muWK mMqrI ny iksfnF dI BlfeI leI koeI kdm nhI cuWikaf pr hux coxf nyVy hox krky hI cuWk lYx| muwK mMqrI nMU hux suWqy AuQ KVf hoxf cfhIdf hY | AunFH dWisaf ik bfdl sfihb dy rfj vyly kxk dy Jony dI shfiek kImq ivc hmysLf 80 rupey qoN lY ky 100 rupey qk pRqI kuieMtl qk vfDf huMdf sI pr kYptn srkfr vyly ieh vfDf isrP 30-35 rupey pRqI kuieMtl qk huMdf af irhf hY | sRI suKbIr bfdl ny dosL lfieaf ik muWK mqMrI suWKI vrgy aWqvfdIaF nUM bynfmI nfvF qihq KuWly CWz ky pMjfb dy hflfq dubfrf Krfb krnf cfhuMdy hn |AunFH ikhf ik kFgrs pfrtI dI ie nIqI hmysLf hI rhI hY ik coxF dy moky qy af ky Auh aijhy hwQkMZy vrqdI rihMdI hY ,ijs nfl votrF ivc dihsLq pYdf hovy aqylok AunFH dy hWk ivc votF pf dyx pr ieh AunFH dI glq PihmI hY | jYiskf kql kFz dI muV suxvfeI qy kfnUMnI mfihrF dy vwKo -vwKry ivcfr nvIN idWlI: jYiskf lfl kql kys dy sfry 9 muljLmF dI irhfeI qy AuTy ivvfd dy bfad kfnUMnI mfihr vI ies muWdy qy do DiVaF ivWc vMzy gey hn ik byst bykrI kys dI qrjL qy ies kys dI dubfrf suxvfeI hoxI cfhIdI hY jF nhI| PojdfrI dy AuWGy vkIl ky[ ky[ sud df kihxf hY ik ies mfmly dI suxvfeI hoxI cfhIdI hY | smuWcI jFc ivWc bhuq sfrIaF KfmIaF hn| mIzIaF ny jo qWQ sfhmxy ilaFdy hn AunFH qoN pqf lWgdf hY ik jFc ivWc QF-QF qy KWpy hn| ies qoN spsLt huMdf hY ik jFc aiDkfrI ny afpxI ijLMmyvfrI TIk ZMg nfl nhI inBfeI| suprIm kort dy vkIl pRsLFq BusLn vI sRI sUd nfl sihmq hn pr AunFH df kihxf hY ik kyvl dubfrf suxvfeI kfPI nhI hY | ies gWl dI dubfrf jFc hoxI cfhIdI hY ik asl ivWc kI vfpiraf sI |ieh vI pqf krnf cfhIdf hY ik gvfh afpxy ibafnF qoN ikAuN muWkr gey| sInIar vkIl aqy sfbkf kfnUMn mMqrI rfm jyTmlfnI ny ies muWdy qy kuJ vI kihx qoNienkfr kr idWqf ikAuNik Auh iek vfr muWK muljLm mnu sLrmf dy vkIl vjoN ies kys ivc pysL ho cuWky hn| kfnUMnI mfihrF df kihxf hY ik bYst bYkrI kys vFg ies mfmly nUM komI rfjDfnI qoN bdlx dI koeI loV nhI | suprIm kort dIaF hdfieqF qy bYst bYkrI kys nUM gujrfq qoN bdilaf igaf sI| mfihrF df kihxf hY ik jy jYiskf kql kys nUM idWlI qoN bfhr iksy adflq ivWc bdilaF jFdf hY qF ies nfl iensfP imlx ivc hor dyr hovygI| ikAuNik dysL dy hornF ihWisaF nflo idWlI dIaF adflqF ivWc kMm vDyry qyjIL nfl huMdf hY| |
|||||||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com Here We Grow Again |
||||||||||||||||