Member
Punjabi Press Club of Canada

 

aKOqI sfDF df KihVf Cwzo

iewk AukFr dy lV lwgo
aKOqI sfDF df KihVf Cwzo
lwKF aKvfAux pey, bRhmigafnI
Bly loko dwsoN qF AunHF dI kI insLfnI.
ryq sIs qy pf ky kdy dyKx
dyKx rMbI nf lfhky KoprI nUM .
afry nfl cIrky, afpf dyKx
bMd-bMd qF iehnF ktvfAuxy nhI
cIk ichfVf jy bfibaF pf idwqf
smJ lYxf ieh GfqI ny kOm dy ivwc
puwTI Kl luhf ky nhI dyKI.
iswKI sLfn vDf ky nhI dyKI
pRvfr vfrky kdy nhI, ienHF izwTf
rUM ivwc afpf sfVky nhI, ienHF izwTf
goibMd isMG jy bMdUk nUM kry itst.
pfV dyvy Auh bfibaF dI sfrI ilst.
bfby kVfh nUM pYdy ny Bwj Bwj ky
kdy iZkfr nf mfrdy, ieh rwj ky.
duwD ivwc hI pwqI puaf lYdy.
rotI lMGy nf prOTy bxvf lYdy.
aMimRq vyly nf sfnUM jgf dyxf
TMzy pfxI nf, kdy nf nuhf dyxf.
zyry huMidaF kI rwbf, hnyr afieaf
bfby iswKI dI jVHF pey puwtdy ny.
lok aMbF nUM cUp ky suwtdy ny.
pr eyho bMdy cUpky, suwtdy ny.
rwb bhuq vDIaf clfAuNdf sI, dunIaF nUM.
BMbl Busy ivwc iehnF pf idwqy.
mIh pYx qy zwzU qF, bhuq dyKy.
qusI bfibaF dy mIh vrsf idwqy.
iek AuNkfr qF afKdf rwb eyko,
eyk AukFr dI BgqI krnI qUM.
ilKI koeI qkdIr nf myt sky,
"bsrf" eyk AukFr dI AuglI PVHnI qUM.
bldyv isMG bsrf

 

jnvrI 5,  2005

5 jnvrI nUM dsm pfqsLfh dy pRkfsL purb qy ivsLysL

 Xuwg pltfAU joq : gurU goibMd isMG jI

bIbI jgIr kOr
pRDfn,
sLRomxI gu: pR: kmytI, sRI aMimRqsr.
 
KLudf afied KLudf afied, ik mY afied KLudf bMdfh.
hkIkq dr mjfjL afied, ik murdf rf kunwd ijLMdfh.

PLfrsI dy ieh bol aOrMgjLyb dy Aus jrnYl sYd Kfn dy hn, ijsny jdoN gurU goibMd isMG jI df pihlf Jlkfrf hI dyiKaf aqy AuWcI AuWcI pukfr AuiTaf, "loko rwb afieaf hY, ik rwb df hI bMdf afieaf hY! rwb df nUr srIrk jfmy ivc pRgt hoieaf hY, ijsny myrI murdI rUh ijLMdf kr idwqI hY!" sYd Kfn, swXd pIr bwuDU sLfh sZory vfly df sflf sI aqy Ausny ieh aYlfn kIqf sI ik Auh gurU goibMd isMG sfihb jI ƒ ijLMdf hI pkV ky hkUmq dy hvfly krygf. pr jMg dy mYdfn ivc KLudf ƒ sfhmxy dyKidaF hI hiQafr suwt idwqy aqy gurU jI dI sLrn ivc af igaf aqy afKrI smyN qwk gurU jI dI sLrn ivc lwgf irhf.

ies nUrfnI sLKLsIaq ivc joq jg rhI sI, gurU nfnk sfihb jI dI 'ijsny' pMdrHvIN sdI ivc dunIaF ƒ swcy Drm `qy qorn leI mnuwKI eykqf, Dfrimk smfnqf aqy suqMqrqf dy mfnv vfdI ivcfrDfrf dI rosLnI PYlfeI aqy iesy hI ivcfrDfrf ƒ pMjvyN pfqsLfh gurU arjn dyv jI ny ies qrHF ibafn kIqf, "koeI bolY rfm rfm koeI Kudfie] koeI syvY guseIaF koeI alfih]" aqy "koeI nfvY qIriQ koeI hj jfie] koeI krY pUjf koeI isr invfie]" aijhI soc aqy aijhf  bhumuwlf ivrsf gurU goibMd isMG sfihb jI ƒ ivrsy ivc imilaf, ijs nfl AunHF dI sLKLsIaq  iek suwcy moqI vrgI sfPL suQrI ho geI, "hmU gurU goibMd isMG, hmU nfnk asq. hmU rqn jOhr, hmU mfxk asq." BfeI nMd lfl jI dy ieh sMboDn lPLjL gurU sfihb `qy ieMn ibn Zukdy hn.

ies Xug-pltfAU joq df afgmn poh sudI swqvIN (23 poh) sMMmq 1723, sMn 1666 ivc ptny sLihr ivKy mfqf gujrI jI dI kuKoN hoieaf. Aus vyly afp jI dy ipqf-gurdyv, sRI gurU qyg bhfdr sfihb Zfkf (hux bMglf dysL) ivc Drm pRcfr ihwq gey hoey sn. ies smyN ihMdusqfn ivc aOrMgjLybI kihr vrq irhf sI. Drm dy nF hyT aDrm vrq irhf sI. Bfrq dI sMsikRqI aqy ihMdU Drm aOrMgjLyb dy 'dfrul ieslfm' dy iek nukfqI jLbrI Drm bdlI dy nfary hyT bydrdI nfl drVy jf rhy sn. ksLmIr sUby ivc qF idl kMbfAU jLulm vrq rhy sn. kwtV ieslfimk hkUmq vwloN hr Cotf-vwzf kMm musilm Drm ƒ smripq huMdf sI. aijhy mfhOl ivc Blf gurU-Gr ikvyN axiBwj rih skdf sI. hmysLf hr qrHF dy ainaF ivruwD mjLbUq afvfjL bulMd krn vflI gurU prMprf Blf ikvyN cuwp rih skdI sI, ijsny jLflm bfbr dy ihMdusqfn AuWqy kihr Bry hmly dI by-KOP inMdf kIqI, "Kurfsfn Kusmfnf kIaf ihMdusqfn zrfieaf] afpY dosu n dyeI krqf jmu kir mugl cVfieaf]" aqy inrdosL jnqf nfl hmdrdI.

hux aOrMgjLyb duafrf PYlfey zr aqy KOPL dy mfhOl ivc ihMdusqfnI lokF vfsqy isrP ieko iek hI afs dI ikrn sI, gurU qyg bhfdr sfihb jI. gurU sfihb, lukfeI ƒ hr qrHF df zr-BYa iqafgx df AupdysL aqy swc dy rfh cwlx df AupdysL dy rhy sn. afp ihMdusqfn dy pIVq lokF df kyNdr-ibMdU bxy aqy ksLmIrI pMzqF dI pukfr qy Drm aqy inaF Kfqr 11 nvMbr sMn 1675 ƒ idwlI cFdnI cONk ivKy afpxf afp kurbfn kr idwqf. gurU sfihb jI dI ieh aduwqI kurbfnI ajfeIN nhIN geI, keI nvIaF syDF dy geI aqy iswK Drm ƒ nvIaF lIhF `qy qorn dy pUrny pf geI. ieh nvIN lihr gurU goibMd isMG sfihb jI dy rUp ivc pRgt hoeI. jdoN gurU qyg bhfdr sfihb jI sLhId hoey, AudoN afp jI dI Aumr kyvl nON sfl sI. ieqnI CotI bfl Aumr aqy ieqnf vwzf ijgrf ik ipqf df kwitaf sIs sfhmxy dyK ky iek vI awQrU nhIN kyiraf. hkUmq dy KOPnfk aqy dihsLqgrdI mfhOl ƒ iKVy mwQy pRvfn kIqf, iksy iksm dy zr krky luk iCp ky nhIN bYTy, sgoN afpxIaF BivwKq nIqIaF ƒ amlI jfmf pihnfAux dIaF ivcfrF aqy koisLsLF ivc jut gey. iesy islisly ivc Kflsf pMQ dI sfjxf krky, iswK sMGrsL ƒ nvF bl aqy nvIN syD idwqI, jo Xuwg pltfAU sfibq hoeI.

ies kiTn rsqy ivc ijQy afp jI dy ipqf jI sLhId hoey, AuQy afp jI dy cfry sfihbjLfdy vI afpxIaF kImqI jfnF vfr gey. "acrj bIr pMQ pRB kIaf. dyg qyg dono iqn kIaf." aqy pMQ dI cVHdI klf aqy juJfrUpn dyK ky sfrI dunIaF hYrfn rih geI. "aYsf pMQ siqgur rcf, sgl jgq hYrfn. ibn Dn BUm rfjf bny, ibn pd bZy mhfn." ieh sqrF qF mihmf pRkfsL dIaF hn, jo gurU sfihb dy kfl qoN bfad ilKIaF geIaF. pr gurU sfihb jI ny qF Kud iliKaf, "syv krI ien hI kI Bfvq, aAur kI syv suhfq n jI ko][ [ [afgy Ply ien hI ko dIE, jg mY js aOr kIE sB PIko]" aqy "ienhI kI ikRpf ky sjy hm hY, nhIN mo sy grIb kror pry.' gurU-Gr vwloN inmfixaF ƒ mfx aqy inEitaF ƒ Et imlI, inafsiraF ƒ afsrf imilaf. ijMnHF pMjF-ipafiraF ƒ aMimRq Ckfieaf, AunHF pfsoN Kud vI Cikaf. "vfhu vfhu gur goibMd isMG afpy gur cylf." sMsfr dy Dfrimk ieiqhfs ivc aijhI ienklfbI Gtnf kdy vI nhIN hoeI aqy iesy Gtnf ny Bfrq dy Dfrimk hI nhIN sgoN isafsI mMjLr ƒ vI bdlky rwK idwqf. "mYN cfhuMdf hF ik qusIN sfry iek rfh `qy cwlo aqy iek Drm apnfE. vwK-vwK jfqF dy ivKyvy imtf idE] ihMdUaF dIaF cfr jfqF ijnHF df vrnx sLfsqrF ivc afieaf hY, muwZ qoN mukf idE aqy iek dUjy nfloN afpxy afp ƒ vwzf nf smJo.[[[ sfrIaF jfqF iek bfty ivcoN aMimRq Ck ky iek dUjy leI ipafr pYdf krky nPLrq ƒ dUr kro." ieh qkrIr aihmd sLfh btflvI vwloN ilKI geI jo bfdsLfh aOrMgjLyb df KLbr-rsF sI. ies srkfrI aqy muslmfn Drm nfl sMbMD rwKx vfly KLbr nvIs ny qF awKIN vyKI aqy kMnI suxI bfq ilK idwqI, pr Auh ienHF gwlF dy aMdr Cupy rhs ƒ mihsUs nhIN kr sikaf. gurU sfihb vwloN sfjy Kflsy ny sdIaF dI ijLlq aqy gLulfmI dIaF jMjLIrF kwt idwqIaF aqy iehI Kflsf pMQ Xuwg pltfAU sfbq hoieaf. srbMs kurbfn krn vfly dsm pqfsLfh dy pRkfsL purb qy afE sfry pRx krIey qy AunHF vwloN bKisLsL hoey mfrg dy pFDI bxIey, ies mubfrk avsr qy smuwcI kOm nUM smUMh gurU nfnk nfm lyvf sMgqF nUM lwK-lwK vDfeI dyNdI hoeI ardfs krdI hF ik smuwcI kOm aMdr gurU dy sLbd df vrqfrf hovy.

 

vfhu vfhu goibMd isMG afpy gur cylf

mfstr mnjIq isMG idAul, srI, bI[sI[

vfhu vfhu sLbd sfzI afqmf dI avsQf qoN acncyq jF sihj suBfivk hoieaf pRgtfEu hY, ijhVf iksy ivakqI dy hYrfnI jF iekdm kuJ ivKfAux Auwqy aduBq Kyz nUM dyKidaF afp muhfry hI mUMh ivcoN inkl jFdf hY. sRI gurU goibMd isMG jI dy smuwcy jIvn df aqy bIrrsI kfrnfimaF nUM pVHky jF suxky hryk ivakqI dy aMdroN �vfhu vfhu� dy bol gUMj AuTdy hn. ies hQly lyK ivc asIN srbMs dfnI sRI gurU goibMd isMG jI dy jIvn sbMDI sMKyp ijhI jfxkfrI pfTkF nfl sFJI krn df Xqn kr rhy hF. sRI gurU goibMd isMG jI dy smuwcy jIvn bfry jykr ilKxF hovy qF hjLfrF vrHy koeI lyKk ilKx df Xqn kry qF vI QoVf hY. gurU jI ny 42 sfl dI Aumr ivc kOm leI jo kuJ kIqf hY. Aus leI iswK kOm sdf gurU jI dI aihsfnmMd rhygI. sRI gurU goibMd isMG jI df jnm poh sdI 7 (23 poh) sMmq 1723 (22 dsMbr 1666 eI:) nUM ptnf sfihb (ibhfr) ivKy mfqf gujrI jI dI kuwKoN sRI gurU qyg bhfdr jI dy Gr hoieaf qF Aus smyN sRI gurU qyg bhfdr jI Zfky (pUrbI bMgfl) vfly pfsy Drm pRcfr leI gey hoey sn. ipqf jI dI afigaf dy anusfr afp jI df bcpn df nF goibMd rfey rwiKaf igaf. 30 mfrc 1699 eI: (1 ivsfK sMmq 1756) ibsfKI vfly idn afp pMj ipafiraF qoN aMimRq Ck ky sRI gurU goibMd isMG bxy. afp nUM afpxy ipqf jI sRI gurU qyg bhfdr jI jnm qoN cfr sfl bfad bMgfl ivcoN ivhly ho ky imly. gurU jI dy bcpn dy sLrDflUaF ivc pMzq isLvdwq, rfjf Piqh cMd mYxI aqy AusdI rfxI, swbd pIr sLfh BIK, nvfb rhIm aqy rhIm bKsL dy nF vtnx kIqy jf skdy hn. 1671 eI: nUM sRI gurU qyg bhfdr jI dI afigaf nfl sfrf pirvfr ptny qoN afnMdpur sfihb af igaf. gurU jI ny gurbfxI aqy gurmuKI dI iswIKaf mfqf jI (mfqf gujrI) qoN pRfpq kIqI. PfrsI, sMsikRq aqy sLfsqr ivwidaf munsLI pRym cMd aqy munsLI pIr mhuMmd pfso pRfpq kIqI. KyzF dy smyN ivc afp tolIaF ivckfr XuwD krf ky bIrqf dI Bfvnf pYdf krdy. 1675 eI: jd afp 9 sfl dy sn qF afp jI dy ipqf jI sIR gurU qyg bhfdr jI nUM aOrMgjLyb ny jLulmF nUM Twl pfAux leI idwlI ivKy sLhIdI pfAuxI peI. 30 mfrc 1699 eI: nUM pihly nO gurU sfihbfn clfeI Drm pRcfr dI lihr nUM inrMqr cflU rwKx aqy jLulmF df tfkrf krn leI Kflsf pMQ dI sfjnf kIqI. pMj ipafiraF nUM KMzy bfty df aMimRq Ckf ky iPr AuhnF koloN afp aMimRq Ck ky gurU aqy cyly df Prk imtf idwqf. ies dy nfl hI sRI gurU amrdfs jI vwloN sQfpq 22 mMjIaF (pRcfr kyNdr) dy muwKIaf msMdF nUM AuhnF vwloN kIqIaF glqIaF nUM vyKdy hoey sjfvF idwqIaf aqy msMd pRQf bMd krky dsbMD ivc GoVy sLsqr, golI iswkf ilafAux nUM pihl idwqI. ies sfry mMqv df mqlb gurU hI nUM afAux vfly smyN ivc aOrMgjLyb dI hkUmq ivruwD tfkrf krn leI pRqwK idK irhf sI. ies dy nfl hI Aus smyN pRcwlq iqAuhfr holI ivc pirvrqn ilafdf. iek dUjy Auqy rMg sut ky sohxy iqAuhfr nuM gMdf krn dI QF holI dy idnF ivc svyry ivsLysL dIvfn swjdy. kvI qy ZfzI drbfr huMdy aqy sLfm nUM KyzF kusLqIaF krvfAux dy vwKry hI rUp nUM holy-muhwly df nF idwqf igaf. 1682 eI: nUM afp jI ny isMGF aMdr bIrqf Brn leI rxjIq ngfrf (vwzf DOsF) iqafr kIqf. afp jI ny afpxy gur drbfr ivc kvIaF ZfzIaF qy kIrqn krn vfly rfgI isMGF nUM ivsLysL sQfn idwqf aqy AuhnF nUM ienfm vjoN bhuq siqkfr idwqf. gurU jI afp AuckotI dy kvI ivdvfn aqy mhfn mno ivigafnI sn. afp jI ny bhuq sfrf sfihq ricaf. afp jI dIaF rcnfvF ivc mnuwKqf dI Bfvnf Aupnfxf sI. afp iksy vI Drm dy ivruwD nhIN sn. afp jI dy iqMn mihl (pqnIaF) mfqf jIqo jI, mfqf suMdrI jI aqy mfqf sfihb kOr ( Kflsy dI mfqf) sn. afp jI dy cfr sfihbjLfdy bfbf ajIq isMG, bfbf juJfr isMG, bfbf jorfvr isMG aqy bfbf Piqh isMG sn. pMj ipafry BfeI idaf isMG, BfeI Drm isMG, BfeI mohkm isMG, BfeI ihMmq isMG qy BfeI sfihb isMG sn.

1658 eI: nUM aOrMgjLyb kwtV muslmfn afpxy ipqf sLfhjhfn aqy BYx BrfvF nUM kYd krky qKq qy bYTf. Aus dy rfj pRbMD qoN amn psMd muslmfn, kfjLI aqy sfDfrn jnqf byhwd duwKI sI. Aus ny akbr vwloN clfeI Drm nIqI nUM bMd krky drbfrI rfgIaF nUM kwZ idwqf. ihMdUaF dy mMdrF nUM Zfh ky msIqF bxfAux dI kfrvfeI qF Aus ny qKLq qy bYTx qoN pihlF hI sLurU kr idwqI sI. ihMdUaF Auqy ho rhy aiqafcfrF nUM Twl pfAux leI sRI gurU qyg bhfdr jI nUM afpxf blIdfn dyxf ipaf. sRI gurU qyg bhfrd jI dI sLhIdI qoN bfad bgfvqI pirvrqn sLurU hoieaf. 22 dsMbr 1688 eI: nUM aOrMgjLyb dy hkUmqI phfVI rfijaF ivruwD Kflsf POjF ny BMgfxI dy XuwD ivc ijwq pRfpq kIqI. ies XuwD df icqRn sRI gurU goibMd isMG jI ny bicwqr nftk ivc vI kIqf hY. 1658 eI: qoN 20 PrvrI 1707 eI: qwk gurU jI ny anykF lVfeIaF aOrMggLyb dIaF sLfhI POjF nfl lVIaF. iehnF lVfeIaF dOrfn hI afp hI dy vwzy sfihbjLfdy cmkOr ivKy sLhId hoey aqy Coty sfihbjLfdy srhMd dy nvfb ny ijAuNdy nIhF ivc icxky sLhId kIqy. Coty sfihbjLfidaF dI sLhIdI smyN afp jI dI ibrD mfqf guwjr kOr (mfqf gujrI) jI srhMd dy TMzy burj ivcoN akfl purK nUM ipafry ho gey. cmkOr dI lVfeI qoN bfad afp mfCIvfVy qoN huMdy hoey aflmgIr, rfeykot qoN dIny phuMcy. dIny qoN hI afp jIny jPLrnfmf Piqh dI icwTI ilK ky aOrMgjLyb nUM Ausdy kIqy pfpF df aihsfs krvfieaf. ies icwTI nUM pVH ky aOrMgjLyb gurU jI nUM imlx dI qFG krdf hoieaf ibmfr pY ky mOq nUM ipafrf ho igaf. ies qrHF gurU hI mflvy ivcoN dI lMGdy hoey anykF lokF nUM aMimRq Ckf ky mflvy ivc iswKI nUM BrpUr hlUxf idwqf. qlvMzI sfbo (dmdmf sfihb) sRI gurU arjn dyv jI duafrf sMpfidq gRMQ sfihb ivc gurU qyg bhfdr jI dI bfxI drjL krky suD rUp ivc sMBflx leI afp qoN bfad ies gRMQ nUM guirafeI dyxI afp dI aduwqI dyx hY. mukqsr dI jMg qoN bfad afp dwKx vwl rvfnf hoey. ieQy vrnx krnf jLrUrI hY ik afnMdpur qoN ivdfvf ilLK ky gey . mfqf Bfg kOr dI agvfeI ivc muV mukqsr dI jMg smyN vYrI nfl do hwQ krdy hoey sLhId hoey. ieQy hI gurU jI ny BfeI mhF isMG vwloN ilKy ivdfvy nUM pfV ky iswKI ivc muV sLfiml kIqf. iehnF 40 isMGF dy nF qy mukqsr df nF ipaf. dwKx vfly pfsy hI mfDo dfs bYrfgI nUM aMimRq Ckf ky (bMdf isMG bhfdr ) nUM pMjfb vwl Byijaf. bMdf isMG bhfdr ny mugl hkUmq nfl lohf lYdy hoey bhuq sfry ielfky ijwq ky Kflsf rfj dy kysrI insLfn Julfey. Aus ny Coty sfihbjLfidaF dI sLhIdI df bdlf ilaf. aOrMgjLyb dI mOq qoN bfad Aus dy puwqr bhfdrsLfh vwloN gurU jI nfl smJoqf krn qy dusLmxI dosqI ivc bdlx dIaF ivAuNq bMdI skImF sux ky srhMd dy nvfb vwloN Byjy do pTfxF ny gurU jI Auqy vfr krky jLKmI kr idwqf. ienHF jLKmF dy TIk hox qy duafrf iPr Kuwlx kfrn gurU jI 7 akqUbr 1708 eI: nUM joqI-joq smF gey. gurU jI dy avqfr purb aqy nvyN sfl dI smuwcy pfTkF nUM lwK lwK mubfrk. sRI gurU goibMd isMG jI ny afpxf sfrf srvMs dfn krky sfnUM iswKI bKsI. sfnUM gurbfxI df mhfn iPlsPf sRI gurU gRMQ sfihb jI bKisaf. sfnUM iksy vI dyhDfrI nUM gurU mMnx qoN vrijaf hY. iswK ny srbwq df Blf krnf hY. nf jLulm sihxf hY aqy nf jLulm krnf hY.

rUh dr hr ijsm gur goibMd isMG,
nUr dr hr rsLm gur goibMd isMG

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.     info@sanjhsavera.com