|
|
||||||||||||||||
|
julfeI 21, 2005, ipClIaF sfrIaF KbrF
amrIkn gurduafrf pRbMDk kmytI, iswK XUQ afP amrIkf aqy sLRomxI akflI dl aMimRqsr vloN BfrqI pRDfn mMqrI mnmohx isMG dy amrIkf afAux qy jbrdsq mujLfhrf
pRDfn mMqrI dI afmd qy iswK muwidaF nMU AuBfrn ihwq kIqf igaf mujLfhrf
18 julfeI
idn somvfr nMU amrIkf dI rfjDnI vfisLMgtn sLihr, ijs nMU dunIaF df sB
qoN pfvrPuwl sLihr vI
mMinaF jFdf hY ivKy sMgq duroN dUro iekwqr hoxI sLurU hoeI. 10-10
GMty, inAUXfrk, inAUjrsI, imsLIgn aqy trFto qoN zrfeIv krky kocF rfhIN
sMgq ny ies mujLfhry ivwc sLmUlIaq kIqI. vfeIt hfAUs dy sfhmxy lfPIaq
pfrk ivwc sjfeI geI iewk bVI pRBfvsLflI styj qoN zf[ amrjIq isMG ny
TIk 5 vjHy sB nMU jI afieaF ikhf aqy aMgryjLI ivwc mujLfhry dy kfrx
dwsy ik asIN ieQy ikAuN iekwqr hoey hF. AunHF dwisaf ik
zf[ amrjIq
isMG ny ikhf ik awj amrIkI pRDfn jfrj busL Bfrq dy pRDfn mMqrI mnmohn
isMG nMU styt iznr dy rhy hn. bhuqfq ivwc amrIkn smJdy hn ik ieMzIaf
sLfied dunIaF dI sB qoN vwzI zYmokRysI hY aqy ihMsf ivroDI hY pr
amrIknF nMU pqf hoxf cfhIdf hY ik Bfrq, lokqMqrqf df ZONg rcf ky Gwt
zf[ amrjIq
isMG ny ies mOky lgfqfr 15 imMt nfhry lgfey aqy AuWcI afvfjL ivwc sMgq
ny AunHf dy hr nfhry df juafb idwqf. mujLfhrfkfrIaF dI ieh afvfjL
vfeIt hfAUs nfl tkrfa tkrfa ky
amrIkn
gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn XfdivMdr isMG ny styj qoN mujLfhry
ivwc afey smuwcy vIrF-BYxF aqy bwicaF nMU jI afieaF ikhf. AunHF ikhf
ik qusIN awj ieQy phuMc ky ieh iswD kr idwqf hY ik iswK sfry sON nhIN
gey hn. awj vrikMg zya dy huMdy hoey kOmI PrjL nMU inBf rhy ho asIN
quhfzf DMnvfd krdy hF. XfdivMdr isMG ny ikhf ik kuwJ iswK pRDfn mMqrI
mnmohx isMG nMU jI afieaF kihx vflI kqfr ivwc lwgy hoey hn.
ies bfry aYnf hI kihxf kfPI hY ik ieh koeI nvF ivrsf nhIN, nf suwcf
nMdF dI kmI hY aqy nF hI AunHF nUM Pflo krn vfilaF dI kmI hY, ieh
dovyN DfrfvF nfl nfl cwl
ies AuprMq
sLRomxI akflI dl aMimRqsr dy numfieMdy sR[ bUtf isMG ny sMgq nMU
sMboDn kridaF ikhf ik Bfrq dy pRDfn mMqrI mnmohx isMG, ijMnF nMU svf
ku sfl pihlF jdoN nfmjd kIqf igaf sI qF iswK kOm ny ieh soc ky ik Auh
iswK kOm nfl ho rhIaF vDIkIaF nMU rokx dI koisLsL krygf. pr svf sfl
bfad hoieaf ieh ik iswK
ienHF bulfiraF qoN bfad mujLfhrfkfrIaF ny vfeIt hfAUs vwl nMU mfrc kIqf aqy lgfqfr iewk GMtf vfeIt hfAUs dI dihlIjL qy mfrc kridaF akfsL guMjfAU nfhiraF nfl vfisLMgtn dIaF icwty pwQrF dIaF iblizMgF gUMj AuWTIaF sn. iewk GMtf lgfqfr nfhrybfjLI qoN bfad muwV styj sjfeI geI.
sLRomxI akflI dl aMimRqsr kYnyzf dy numfieMdy sR[ gurmIq isMG gryvfl
ny
sFJ svyrf
aKbfr dy mYnyijMg aYzItr sR[ suKimMdr isMG hMsrf ny ikhf ik Bfrq df
pRDfn mMqrI Bolf Bflf ichrf lY ky amrIkf ivwc srkfrI dOry qy afieaf
hoieaf hY. sdky jfeIey amrIkn iswKF dy ijMnF afh mujLfhrf AulIk ky
mnmohn isMG dI juafb qlbI krn df Auprflf kIqf hY.
ies AuprMq BfeI surjIq isMG kulfr, crnjIq isMG aqy suKdyv isMG igwl ny
sMboDn kIqf. trFto ivwc cwldy “awj dI afvfjL” ryzIE dy sMcflk sR[
suKdyv isMG ny ikhf ik awj qusIN swcmuwc hI DMnqf dy Xog ho ijhVy Gwt
igxqI lokF dy hwkF leI afvfjL bulMd kr rhy ho. qusIN amrIkf dy kony
kony coN cwl ky Kfilsqfn dy sMGrsL ivwc Xogdfn pfAux ieQy puwjy hoey
ho. Auh idn dUr nhIN ijs idn Kfilsqfn dy JMzy dunIaF dy mulkF dy
JMizaF brfbr Juwlxgy. awk nf jfeIN, Qwk nf jfeIN, ivwc ivcfly ruwk nf
jfeI, mMijLl qyrI hwk swc iensfP afjLfdI, mfCIvfVy vwly qwkIN, iewk
idn afAuxf qyry AuWqy, ho skdy qyry afpxy vI qyrf sfQ nf dyx, rwKIN
Brosf gurU dy AuWqy, isMGf qyrI loV bVI hY imwtI dy ivwq ruwl nf jfeI.
ieh iewk pRBfvsLflI aqy mhwqvpurx mujLfhrf ho
muwK Dfrf dy mIzIey ny noits ilaf mnmohx dI amrIkf PyrI dorfn srkfrI snmfnF dy bfvjUd iswK BfeIcfry vloN kIqf mujLfhrf vI muwK Dfrf dy mIzIey ny noits ivwc ilaf. sI[aYn[aYn[ aqy vfisLMgtn post vrgIaF inAUjL eyjMsIaF ny ies mujLfhry df ijLkr kIqf hY. bIbI brP ‘c lwgI, 3 kRoV dI gRMtI jmF krvf ky stya lvygI
iswK gurduafrf juzIÈIal kimÈn vwloN ÈRRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr dy iKlfÌ AunHF ƒ pRDfn qy mYNbr vjoN htfAux dy jfrI kIqy hukmF ƒ lfgU krn qoN rokx leI klH ÈRRomxI kmytI dI pRDfn vwloN iswK gu: juzIÈIal kimÈn ivKy iek apIl dfier kIqI geI sI. ies apIl ‘qy awj 21 julfeI ƒ koeI ÌYslf kIqy jfx dI sMBfvnf hY. adfrf sFJ svyrf vloN pMjfb dy kuwJ mfihrF dI leI rfey anusfr ieh stya imlxI sMBv hY. ÈRRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny dfavf kIqf ik 3 kroV rupey dI jfiedfd dI gfrMtI Brn dI Èrq ƒ lfgU krn dy afdyÈ ‘qy adflq ny rok lf idwqI hY. ieh grMtI dI Èrq pUrI kr idwqI jfeygI. iesy mfmly ivc awj ÈRRomxI kmytI dI pRDfn vwloN AunHF dy vkIl s: aYm[ aYs[ igwl ny iswK gu: juzIÈIal kimÈn ivc apIl dfier krky ikhf ik ies mfmly ivc inaF pRfpqI leI AuWc adflq ivc jfxf cfhuMdy hn, pr iPlhfl AunHF ƒ adflq dy afdyÈF dI kfpI nhIN imlI. ies dOrfn ienHF afdyÈF kfrn ÈRRomxI kmytI df kMmkfr pRBfivq hovygf. ies leI Auc-adflq ivc phuMc kIqy jfx qwk ieQoN jfrI kIqy gey hukmF ƒ lfgU krn ‘qy rok lfeI jfvy. ieh apIl awj ieQy XU/E 41 rUl 5 (2) Dfrf 151 sI[pI[sI[ qihq dfier kIqI geI hY. adflq vwloN ieh mfmlf ivcfrn AuprMq ies ‘qy aglI kfrvfeI awj 21 julfeI ƒ kIqy jfx dI sMBfvnf hY. iesy dOrfn ÈRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny ikhf ik AunHF vwloN kIqI geI apIl dyy afDfr ‘qy jfrI hukmF ƒ lfgU krn qy rok lf idwqI geI hY, pr ies mfmly ivc Èrq rwKI geI hY ik AunHF vwloN 15 rupey dy aÈtfm qy iqMn kroV rupey dI jfiedfd dI grMtI idwqI jfey aqy ieh grMtI vflI Èrq kwlH pUrI kIqI jfey. hux sfzy afgU nMU pfrtI nIqIaF Aupr kyNdrq krn dI loV hY[[[[[[mONtI solbrg hfrpr df afeI[aYs[vfeI[aYP[ nfl sbMDq lokF vloN kIqy smfgmF ivwc sLfml hoxf glq sI[[solbrg
knyzIan lokF ivwc kMsrvyitv pfrtI dI lok ipRaqf df gRfP idno idn bdqr huMdf jf irhf hY, ies suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf asIN ijafdf poljL vwl iDafn nhIN dyxf cfhuMdy. agr AuntfrIE ivwc sfzI siQqI kmjLor hY qF dUsry sUibaF ivwc cMgI vI hY. AunHF ikhf ik sfnMU ieh nhIN Buwlxf cfhIdf ik ipClI coxF df aYlfn hox vyly hr knyzIan iehI hI smJdf sI ik pfl mfritn vwzI bhumq nfl ijqygf pr aYsf nhIN ho sikaf. stIPn hfrpr dy pihly 20 idnF dy cox pRcfr ny pfl mfritn dy Kymy nMU ihlf ky rwK idwqf sI. AunHF ikhf ik sfzI pfrtI vI mihsUs krdI hY ik ipCly sfl dOrfn asIN ilbrl pfrtIaF dIaF kmjLorIaF vwl iDafn kyNdrq kIqf hoieaf sI pr hux asIN kMsrvyitv pfrtI dIaF afpxIaF nIqIaF bfry lokF qwk phuMc krnI cfhuMdy hF. ies qoN ielfvf asIN knyzIan lokF sfhmxy aslI stIPn hfrpr pysL krnf cfhuMdy hF ik Auh AuntfrIE df jMmplH aqy ieQy hI vwzf hoieaf hY. stIPn hfrpr vI GrylU jnjIvn ibqf irhf iensfn hY. stIPn hfrpr vI cfhuMdf hY ik knyzIan lokF kol cMgIaF nOkrIaF hox aqy Auh afpxy pRIvfr df pflxposx shI ZMg nfl kr sky. knyzIan lok cfhuMdy hf ik kMsrvyitv pfrtI afpxf afgU bdly qF ik AunF df KihVf ilbrl qoN Cwut sky. kI qusIN afpxf afgU bdlx dI soc rhy ho, suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf ik asIN hr vfrI poljL ivwc koeI Auqrfa afvy qF lIzr nMU bdlx dI soc dy DfrnI nhIN ho jFdy pr sfnMU pUrx XkIn hY ik agly cox pRcfr dOrfn hfrpr rOsLn hovygf.
ipClIaF coxF dOrfn ivwc rYNzI vfeIt vloN “nftivwdstYNizMg” klfjL vrqx
iewk vIzIE ivwc kIqf ijLkr kMsrvyitv pfrtI dI hfr df kfrx bixaf sI pr
stIPn hfrpr Aus iKlfP koeI aYksLn lYx dy
smilMgI iblw dy pfs hox qoN bfad vI kMsrvyitv pfrtI vloN khI jfxf ik Auh ies kfnMUn nMU muV ivcfrygI qF kI qusIN nftivwdstYNizMg klfjL iesqymfl krogy? suafl dy juafb ivwc mONtI ny ikhf ik nhIN asIN koeI aijhI klfj vrqx dy hwk ivwc nhIN hF pr asIN ies kfnMUn nMU muV ivcfrn leI vcnvwD hF ikAuNik pfl mfritn ny ies kfnMUn nMU bxfAux vyly PrI vot df aiDkfr nhIN idwqf, jo asIN dyvFgy. kI qusIN rfeysLumfrI krvfAux dy hwk ivwc ho? nhIN asIN isrP hfAUs ivwc PrI vot puafAux dy hwk ivwc hF. knyzIan lokF dI rfey afDfirq Cpy poljL anusfr 60-62 pRqIisLq lok nhIN cfhuMdy ik smilMgI iblw nMU muV CyiVaf jfvy pr qusIN iPr vI ies nMU aglIaF coxF df muwdf bxf ky AuBfrn dy rOa ivwc ho qF ivwq alock mONtI solbrg ny ikhf ik 38-40 pRqIsLq lokF vloN ies kfnMUn nMU muV ivcfrnf df ivcfr rwKxf vI kfPI hY. bIqy idnIN kMsrvyitv pfrtI vloN jfrI kIqI geI pRYWs rIlIjL anusfr stfkvYl zya ny iswK BfeIcfry nMU awqvfd nfl joVn df koJf mjLfk kridaF ikhf sI ik ilbrl pfrtI df iewk mYNbr (jo aYm[pI[ vI nhIN hY) iswK awqvfdIaF vloN kIqI rYlI ivwc BfsLn dyx igaf sI. vrnxXog hY ik Auh rYlI iswK nOjuafnF vloN pMjfb ivwc iswK nOjuafnF Aupr ho rhy qsLwdd pRqI knyzIan srkfr nMU apIl krn leI kIqI geI sI ijs ivwc kuwJ sfbkf afeI[aYs[vfeI[aYP[ dy mYNbr vI sLfml sn. pr stfkvYl zya ny Aus rYlI nMU iswK awqvfdIaF nfl joV idwqf sI. jdoN kMsrvyitv pfrtI dy sInIar nyqf mONtI solbrg nMU ieh puwiCaf igaf ik bIqy sfl kMsrvyitv pfrtI df afgU do vfr aijhy smfgmF ivwc sLfml ho cukf hY ijsdy pRbMDk afeI aYs vfeI aYP dy sfbkf mYNbr rih cuwky hn qF solbrg ny ikhf ik dunIaF ivwc vfpr rhIaF GtnfvF krky ies gwl qoN sucyq rihxf cfhIdf hY ik asIN iks gruwp nfl imldy hF. jdoN Aus nMU ieh puwiCaf igaf ik stIPn hfrpr ny aijhf ikAuN nhIN kIqf qF Ausny ikhf ik spwsLt rUp ivwc asIN glqI kIqI hY. iksy vI smfgm ivwc sLfml hox qoN pihlF Aus bfry jfxkfrI hfsl krnI jrUrI hY. stIPn hfrpr ny ikhf ik kMsrvyitv pfrtI awqvfd nfl sKqI nfl inptygI, kI iesdf mqlb ieh hY ik iksy jQybMdI ijs nMU awqvfdI GoisLq kIqf jf cuwkf hY Ausdy sfry sfbkf mYNbrF iKlfP vI aYksLn ilaf jfvygf? qF kMsrvyitv pfrtI afgU mONtI solbrg ny ikhf ik “nhIN nhIN nhIN”, jdoN awqvfd dI gwl krdy hF sfnMU sB nMU bVy sfvDfn hox dI loV hY. ieh nhIN ik agr koeI awqvfd ivwc sLfml sMsQf df sihXogI hY Aus dy nfgirk aiDkfrF df iKafl nf rwiKaf jfvy. vrnxXog hY ik kMsrvyitv pfrtI dy afgU dy awj dy ibafn aqy ipCly hPqy jfrI kIqI pRYWs rIlIjL afpf ivroDI hn. pRYWs rIlIjL ivwc afeI[ aYs[ vfeI[ aYP[ dy sfbkf mYNbrF nfl imlx sdkf kMsrvyitv pfrtI ny ilbrl pfrtI dI inKyDI kIqI sI jdoN ik Auh lok iswK BfeIcfry dy siqkfrXog mYNbr hn aqy AunHF df awqvfd nfl koeI vfh vfsqf vI nhIN hY. mONtI ny ikhf ik mYN iehI kihxf cfhuMdf hF ik awqvfd dy mfmly ivwc asIN sfDfrxIkrx nhIN kr skdy. sfnMU sfry qwQ ivcfr lYxy cfhIdy hn qy agr asIN nhIN kIqy qF sfnMU sLrm afAuxI cfhIdI hY. kMsrvyitv pfrtI aYQink lokF nMU pRBfivq nhIN kr rhI, suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf ik sfzI pfrtI hux bdl rhI hY. asIN keI aYQink AumIdvfr vI mYdfn ivwc ilaFdy sn. AunHF ikhf ik ieh hkIkq hY ik ijafdfqr lok ilbrl pfrtI df ies krky smrQn dy rhy hn ikAuNik Auh ilbrl srkfr vyly kYnyzf afey hoxgy. mONtI solbrg ny ikhf ik mYN ilbrl srkfr dI ies krky inKyDI krdf hF ik ieh srkfr muwidaF nMU mYnyjL krdI hY hwl nhIN krdI. ieh srkfr vwzI pRYWs kfnPrMs krky aYlfn krdI hY aqy vwzI rkm Aus muwdy vwl Byj ky afrfm nfl bYT jFdI hY. ies krky nqIjy shI nhIN huMdy. kMsrvyitv pfrtI afgU mONtI solbrg ny gurmMq gryvfl sbMDI stIPn hfrpr dy ley PYsly nMU drusq dwsidaF ikhf ik Auh kfks ivwc rihxgy ieh lIzr df PYslf hY. iewk suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf ik ieh kihxf sMBv nhIN ik aglIaF coxF ivwc gurmMq gryvfl AumIdvfr hovygf jF nhIN. solbrg ny ikhf ik gurmMq gryvfl ny ies sfry vfd ivvfd ivwc sbk iswiKaf hY aqy ilbrl pfrtI mYNbrF dI jsUsI krky kMsrvyitv pfrtI leI Bly df kMm kIqf hY. kI iksy aYm[pI[ nMU iksy hor rfjnIqk dI corI nfl irkfrizMg krnI nYiqk hY, dy juafb ivwc mONtI ny ikhf ik ieh iblkul shI nhIN hY. AusnMU aijhf krnf nhIN sI cfhIdf pr aYsf krky gryvfl ny ilbrl pfrtI mYNbrF dI srkfr bcfAux leI ies soc nMU vI rOsLn kIqf hY. smilMgI sLfdIaF dy muwdy qy kMsrvyitv pfrtI afgU ny spwsLt kridaF sfzy BfeIcfry dy keI lokF nMU hYrn kr idwqf hY. mONtI solbrg ny ikhf ik sfnMU “isvl XUnIan” nfl koeI ieqrfjL nhIN hY. sfnMU gya aqy ilsbIan joiVaF nMU srkfrI shUlqF dyx nfl vI koeI ieqrfjL nhIN hY. asIN isrP ivafh dI pRIBfsLf nMU bdlx dy hwk ivwc nhIN hF. ieQy vrnxXog hY ik sfzy BfeIcfry dy anykF lokF ny smilMgI sLfdIaF nMU gYr iensfnI pRikRaf kih ky torI pfrtI dI mdd leI aqy ivroD kIqf jdoN ik torI pfrtI nMU smilMmgI dy gYr iensfnI kMm nfl koeI srokfr vI nhIN hY. torI pfrtI qF joVy nMU isrP pqI pqnI kihx dy hwk ivwc nhIN hY pr agr Auh pqI pqnI vflf irsLqf rwKdy hF qF ies nfl torI pfrtI nMU koeI musLkl nhIN hY. aKIr ivwc pRYWs klwb vloN mONtI solbrg aqy Ausdy sfQIaF df koafrzInytr rijMdr sYxI ny DMnvfd kIqf. mnuwKI aiDkfrF dy Gfx dy mfmly kOmI aqy kOmFqrI jQybMdIaF sfhmxy rwKFgy-jsits bYNs
myrf mnuwKI bMbF jF kqlogfrq nfl koeI sMbMD nhIN-hvfrf
ÈRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN gurdvfrf juzIÈIal kimÈn dy PYNsly df svfgq
aiqMdrpfl isMG srkfrI kwTpuqlI
jgIr kOr ƒ brKfsq krn df suafgq sYn ÌrFissko bya : — iswK XUQ afÌ amrIkf dy afgUaF jfhn isMG igwl, gurbcn isMG rfxf, pirqpfl isMG hnI, jogf isMG gulivMdr isMG iBMdf, kulvMq isMG KYrf, srvn isMG, hrnyk isMG nykI jspRIq isMG lvlf, ieMdrjIq isMG, qrnjIq isMG, sqbIr isMG, hrdIp isMG aqy blivMdrpfl isMG Kflsf ny Kflsf pMQ ƒ apIl kIqI hY ik BirÈt akflI nyqfvF koloN iswK kOm ƒ bcfAux df smF af igaf hY . ibafn jfrI kridaF afgUaF ny ikhf ik mhMqxI jgIr kOr ƒ ÈromxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfngI qoN BirÈtfcfr aqy kroVF ruipaF dI irÈvq Kfx dy msly ivc kwZx nfl ieh gwl spÈt ho geI hY ik dfl ivc kuJ kflf nhIN blik sfrI dfl hI kflI ho cuwkI hY . bfdl akflI dl nfl sMbiDq bhu igxqI ÈromxI gurduafrf pRbMDk kmytI mYNbr gurduafiraF dI golk lutwx leI gl gl qwk KuwBy hoey hn . bIbI dy ies kukrm nfl dunIaF dy kony kony ivc vsdy Kflsf pMQ df isr Èrm nfl Juwk igaf hY . pihlF pRkfÈ isMG bfdl aqy Ausdy muMzy suKbIr isMG df kroVF ruipaF dy BirÈtfcfr dy kysF ivc jylH jfxf aqy hux bIbI jgIr kOr df kroVF rupey irÈvq lYx df snsnI Kyj mslf sfhmxy afAux nfl iksy iksm df BulyKf nhIN irhf XUQ afgUaF ny Kfs qOr qy AuqrI amrIkf ivc vwsdI iswK kOm ƒ sfvDfn kridaF ikhf ik aijhy BirÈt irÈvq Kfx vfly akflI lIzrF qoN iksy iksm dy Bly dI afs krnI ivarQ hY . ijhVy nyqf gurU dI golk dI ies qrF luwt krdy hn AunHF ƒ nyqf qF kI iswK aKvfAux df vI hwk nhIN . mhMqxI jgIr kOr pihlF hI afpxI lVkI ƒ kql krn dy sMgIn aprfD ivc adflqF dy cwkr lf rhI hY . ieh pihlF mF dy qOr qy asPl rhI aqy hux ieh iswK kOm dI luwt krdI rMgy hwQIN PVI geI hY iswK XUQ afP amrIkf dy afgUaF ny ikhf hux smF af igaf hY srdfr ismrnjIq isMG mfn aqy BfeI dljIq isMG Kflsf vrgy iemfndfr, Auc cirqr aqy iswK kOm leI kurbfnI krn vfly afgUaF df sfQ idwqf dy ky AunHF dy hwQ mËbUq kIqy jfx . srdfr ismrnjIq isMG iek inDVk inzr akflI lIzr hn jo iswK kOm dy rOÈn BivK leI sdf afvfË AuTfAuNdy rhy hn aqy aj vI sc qy pihrf dyNdy hoey jyl ivc kYd hn. XUQ afgUaF ny iswK gurduafrf juzIÈIal kimÈn dy cyarmYn srdfr kÈmIr isMG pwtI dy dlyrfnf ÌYsly dI pRMÈsF kIqI . ibafn dy aKIr ivc XUQ afgUaF ny ieh gwl Kfs Ëor dy ky khI hY akflI dl dy ijhVy bMdy amrIkf ivc bfdl akflI dl leI BrqI krn af rhy hn AunFH df sfQ nf idwqf jfvy ikAuNik ieh vI BirÈt akflI klcr df ihwsf hn. XUQ lIzrF ny ikhf ik bfdl aqy Ausdy muMzy dy jyl jfx aqy hux mhMqxI jgIr kOr dy kuVI mfr kys qoN bfad kroVF dI irÈvq Kfx dy msly ivc ieh sfbq ho igaf hY ik ieh kfly kfrnfmy krn vfly lIzr akflI dl dy suinhrI ieiqhfs ƒ klMikq kr rhy hn ijnHF qoN ipwCf CuzfAuxf bhuq ËrUrI ho igaf hY ikAuNik ieh iswK kOm dI luwt Ksuwt kr rhy hn. iesdy nfl hI iswK XUQ amrIkf dy afgUaF ny vfiÈMgtn zI sI ivc ihMdosqfn dy pRDfn mMqrI ivruwD BrvF muËfhrf krn leI eIst kost dIaF iswK sMgqF, jQybMdIaF aqy gurduafrf pRbMDk kmytIaF qih idloN DnMvfd kIqf hY . kYptn vWloN aglIaF coxF leI XojnfbMdI suLrU
ipCly poxy cfr sflF ivc pMjfb srkfr ny afpxy cox vfaidaF ivc koeI vI vfadf vPLf nhI kIqf pr hux aglIaF ivDfn sBf coxF dy mWdynjLr srkfr ny pMjfb dI iksfnI leI muPq ibjlI aqy cuMgI Kqm krn df aYlfn kIqf hY| nfl hI nokrIaF qy rok htfAux dI gwl khI hY| srkfr ny ieMnFH aYlfnF pRqI qrk idWqf hY ik ieh shUlqF poxy cfr sflF dorfn ies leI nhI idWqIaF geIaF ikAuNik srkfrI KjLfnf KflI sI| pr kI hux srkfrI KjLfnf Br ky AuqoN dI zuWlx lWg ipaf hY| Boly Bfly lokF dI mfsUmIaq df lfhf KWtx vfly isafsI nyqf afpxIaF copVIaF gWlf dy jfl ivc AunFH nUM PsfAux ‘c mfihr hn| lokF dy ies Bolypx df isafsI nyqf BrpUr Pfiedf AuTf rhy hn | hux kYptn amirMdr isMG pMjfb dy Coty iksfnF leI muPq ibjlI shUlq,cuMgI muafPI qy nokrIaF qy pfbMdI htfAux dy ipWCy jo vI qrk dyx pr sWc ieh hY ik ieh sB agfmI dIaF hox vflIaF ivDfnsBf coxF dI XojnfbMdI df hI ihWsf hY| hr srkfr vFg kYptn srkfr dI vI ieh ieWCf hY ik Auh agly pMj sfl vI pMjfb dI vfgzor sMBfly pr 1966 qoN bfad pMjfb ivc kdy vI ies qrFH nhI hoieaf ik lgfqfr do vfr ivDfnsBf coxF ieko pfrtI ny ijWqIaF hox, blik sWqf dI adl-bdl kFgrs qy akflIaF ivc huMdI rhI| ipClI bfdl-Bfjpf srkfr ny vI afKrI vryH pMjfb ivc ivkfs dI vWzI muihMm suLrU kIqI sI,hr rojL sMgq drsLn kIqf jFdf sI| sRI pRkfsL isMG bfdl ny pWbf Bfr joLr lgfieaf sI ik Auh dubfrf sWqf hfsl krn pr muPq ibjlI,cuMgI qy hor lok suBfa skImF dy ky vI Auh afpxy suPny sfkfr nhI sn kr sky qy hux kYptn amirMdr sRI bfdl dy nksyL-kdmF dy qurdy hoey pMjfb vfsIaF nUM afKrI vryH bhuq irafieqF qy shUlqF dyx jf rhy hn| pr pMjfb dI kFgrs srkfr ies jvfbdyhI qoN BWj nhI skdI ik poxy cfr sfl pMjfb df ivkfs ikAuN TWp rwiKaf igaf| sfrF smF afpxy isafsI ivroDIaF nUM hI rgVy lgfAux ivc lwgf idWqf| afpxI ijLMmyvfrI qoN BWjdy hoey pMjfb srkfr ny jnqk adfiraF df inwjIkrn dIaF koisLsF kIqIaF qy hux ivDfnsBf coxF dy mWdynjLr inwjIkrn dI nIqI kuJ smyN leI tfl idWqI| kYptn amirMdr isMG bfdl srkfr dIaF ijMnFH irafieaF qy smfjk skImF nUM srkfrI KjLfny qy boJ aqy Kqrnfk krfr idMdy sn,aWj AuhI skImF Auh Kud bhfl kr rhy hn| kfrn ieh hY ik kFgrsIaF smyq isafsI hlikaF dy aMdr ieh afm sihmqI hY ik ivDfnsBf coxf ivc kYptn amirMdr isMG df iBRsLtfcfr ivroDI pYNqVF kfrgr iswD nhI hovygf| ies krky kYptn amirMdr isMG ny iBRsLtfcfr qy gWl krnI bMd kr idWqI hY| kYptn amirMdr isMG dubfrf sWqf ivc afAux leI ijQy lok -luBfaU aYlfn kr rhy hn AuQy pMQk dfa-pyc vI Kyz rhy hn| sRomxI akflI dl bfdl dy pMQk qoN idhfqI vot bYNk ivc sMnH lfAux dI koisLs kYptn amirMdr isMG dI aglI cox rxnIqI df ihWsf hI hY| kYptn amirMdr isMG ny jdo qoN muWK mMqrI dI kursI sMBflI hY AuNdo qoN hI ieh koisLs kIqI jf rhI hY ik Auh sRI bfdl qoN vWzy isWK afgU bx jfx| kYptn amirMdr isMG dI rxnIqI ieho rhI hY ik Auh ieh sfbq kr skx ik sRI bfdl jF akflI nyqf hI isWKf dy Dfrimk jF rfjnIqk KYr-Kuafh nhI hn sgoN Auh kYptn amirMdr isMG AunFH nflo vDyry cMgy iswK qy Dfrimk akIidaF dy pYrokfr hn| isWK gurUaF qy ieiqhfs nfl sbMDq vrygMZf mnfAux ipWCy Auprokq kfrn hI sI| TIk hY ik ies idsLf vWl kYptn amirMdr kuJ sPl vI hoey ikAuNik idwlI dy isWKf dy iek mjLbUq ihWsy Kfs krky prmjIq isMG srnf dI agvfeI hyTny nyqfvF nUM afpxy nfl joV ky kYptn amirMdr isMG ny sPlqf pRfpq kIqI| pr dUjy pfsy ies gWl nUM vI njLraMdfj nhI kIqf jf skdf ik ies sB nfl kFgrs dI Drm-inrpWKqf dI sfK DuMdlI hoeI hY| KYr,ies smyN ieh sfP hY ik kYptn amirMdr isMG ny aglIaF ivDfnsBf coxF leI XojnfbMdI afrMB kr idWqI hY, BfvyN ies leI hI keI irafieqF qy shUlqF idWqIaF hn pr lok ieh ivsLvfs iks qrFH krn ik jy kFgrs 2007 dIaF coxF ijQy vI jFdI hY qF ieh irafieqF iPr vI lfgU rihxgIaF ikAuNik jy kYptn amirMdr srkfr nUM iksfnF nfl ieMnf hI hyj huMdf qF iksfnF dI ibjlI pihlf hI muafP kr idMdy| byrujLgfrI bfry gMBIr huMdy qF hux qwk aYs[aYs borz dy cyarmYn qy mYbrF nUM srkfr KflI bYTy hI moqIaF qnKfhF nf idMdI sgoN byrujLgfrF leI nokrIaF pihlf hI kWZdI| ieh irafieqF dy ky kYptn amirMdr isMG ieh kih skdy hn ik AunFH ny afpxy cox vfady pUry kIqy pr AunFH df aijhf kihxf mry hoey dy mUMh ivc iGE pfAux ‘dy brfbr hI hY| iPr vI kYptn amirMdr isMG ny Coty iksfnF leI jo ibjlI muPq dyxI hY,Aus bfry hux dyKxf ieh hY ik ies df lfB Coty iksfnF ikMnf ku AuTfAuNdy hn ikAuNik bfdl vyly muq ibjlI-pfxI df lfB vWzy iksfn hI lY gey hn| ies afKrI vryH pMjfb srkfr afpxI sfK ivc ikMnf ku suDfr krdI hY ieh qy smF hI dWsygf| hvfrf dI blivMdr kOr ny mdd kIqI
isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn ny bIbI jfgIr kOr nUM 5 sfl sRomxI kmytI dI pRDfngI qoN htfieaf
bIbI jfgIr kor ny ies PYsly dI aflocnf kridaF ies nUM srkfrI dbfa hyT af ky kIqf igaf hox df dosL lfieaf hY| AunFH ieh vI ikhf ik Auh ies PYsly nUM hfeI kort ‘c cuxoqI dyxgy| sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl ny ies PYsly nUM isWKf dy Dfrimk ‘c isWDf dKl dwisaf| ieQy aWj dupihr qoN bfad PYsly df aYlfn kimsLn dy cyarmYn ksLmIr isMG pWtI qy dUsry dy mYNbrF amrIk isMG rMDfvf qy ajvMq isMG mfn ny kIqf| kimsLn dy cyarmYn sRI pWtI ny dwisaf ik iqMn sfl pihlF mYzIkl kflj dy ividafrQI nirMdrpfl isMG vWlo ieh kys dfier kIqf igaf sI ik gurU rfmdfs mYzIkl aYNz irsrc ieMstIicAUt ivWc aYn[afr[afeI koty ivWc kuJ sfbkf akflI mMqrIaF ijMnFH ivc suWcf isMG lMgfh, zf[rqn isMG ajnflf,akflI afgUaF joLrf isMG mfn,sRomxI kmytI dy sfbkf aYkitMg pRDfn alivMdrpfl isMG pKoky aqy kuJ hor akflI afgUaF dy bwicaF nUM sItF idWqIaF geIaF hn aqy ies dy koty leI inrDfrq PIs nhI leI geI,ijs kfrn sRomxI kmytI nUM kroVf rupey df Gftf pfieaf igaf| ieh kys bIbI jfgIr kor,pRoPysr ikrpfl isMG bzMUgr (sfbkf pRDfn sRomxI kmytI )jQydfr jgdyv isMG qlvMzI,sRomxI kmytI dy sfbkf skWqr zf[gurbcn isMG bcn aqy sRI hrbyaMq isMG ivruWD dfier kIqf igaf sI| vrnxXog hY ik bIbI jfgIr kor ny mfrc 1999 ivWc afpxy kfrjkfl smyN dorfn sQfnk gurU rfmdfs mYzIkl kflj ivWc aYn[afr[afeI koty ivc aYm[bI[bI[aYs qy bI[zI[aYs ivWc sItF idWqIaF sn| AunFH ny akflI mMqrIaF qy lIzrF dy bWicaF nUM aYn[afr[afeI kotyivWc sItF qF dy idWqIaF pRMqU AyunFH qoN inrDfrq PIs jo 75 hjLfr zflr bxdI sI nhI leI geI| ies qoN bfad jQydfr jgdyv isMG qlvMzI qy pRo[ikrpfl isMG bzMUgr pRDfn bxy pRMqU AunfH ny ieh PIsF vsUlx leI koeI kdm nf cuWky| ies qoN bfad bIbI jfgIr kor ny muV pRDfn bxidaF ieh PIsF ibnF aMiqRg kmytI dy pRvfngI qoN muafP kr idWqIaF|kimsLn ny afpxy PYsly ivWc ikhf hY ik pRo[ikrpfl isMG bzMUgr ,jQydfrjgdyv isMG qlvMzI, skWqr gurbcn isMG bcn qy hrbyaMq isMG ies kys ivWc imly sbUqF anusfr dosIL nhI pfey gey jdoN ik bIbI jfgIr kor kys dI suxvfeI dorfn imly sbUqF krky dosIL pfeI geI| sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfn bIbI jfgIr kor ny isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn dy PYsly bfry iqWKf pRqIkrm idMdy hoey ikhf hY ik kimsLn ny AyunFH nUM jfxbuWJ ky srkfr dy dbfa hyT insLfnf bxfieaf hY| Auh ies gYr kfnUMnI PYsly nUM hfeIkort ivc cuxoqI dyxgy| aWj ies PYsly qoN bfad XUnIvristI kfiem krn bfry klgIDr invfs ivc mIitMg krn qoNpihlF bIbI jfgIr kor ny dWisaf ik kimsLn ny ieh PYslf srkfr dy kihx qy kIqf hY| srkfr ny sRomxI kmytI dI sLfndfr kfrgujLfrI qoN pRysLfn ho geI| AunFH ikhf ik aslIaq ieh hY ik pUrIaF PIsF jmFH nf krvfAux vfilaF nUM sRomxI kmytI ny vfr-vfr icWTIaF ilKIaF hn| ieh sfl 2000 df mfmlf hY | AunFH ikhf ik ies qoN pihlF jQydfr gurbcn isMG tohVf aqy jQydfr jgdyv isMG qlvMzI vI pRDfn rhy hn pr iksy nUM kimsLn ny insLfnf nhI bxfieaf| bIbI jfgIr kor ny ikhf hY ik ies qoN pihlF vI kimsLn vlo ley PYsilaF nUM hfeIkort ivc cuxoqI idqI geI sI aqy ieh vI rWd hoey sn| AunFH ikhf ik ies gYrkfnUUMnI PYsly bfry koeI icMqf nhI hY| AunFH ikhf ik myrI cox gurduafrf aYkt anusfr hoeI hY aqy ies nUM koeI rWd nhI kr skdf| AunFH ikhf ik kfljF dy trwst dy PYsly sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI iksy qrFH ijMmyvfr nhI hY| Auh qF kmytI vWlo mIitMgf ivc jFdy hn| AunFH dI cox lokF ny kIqI hY| sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl ny ikhf hY ik PYslf mMdBfgf hY aqy pUrI qrfH rfjsI ihWqf qoN pRyirq hY| trwst dy mfmly df isWDf sRomxI kmytI nfl koeI sbMD nhI hY| jfgIr kOr ny isWK kOm df isr dunIaf Br ‘c nIvF kIqf: mnjIq isMG idWlI: sRomxI akflI dl pMQk (sMqoK isMG )dy pRDfn ny isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn vWlo sRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jfgIr kor ny ahuwdy qoN htfAux dy PYsly nUM mMdBfgf krfr idMidaF kmytI ivWc ho rhIaF DFdlIaF qy iPkr jLfihr kIqf hY| aWj ieQy ikhf ik sRomxI kmytI bfry aijhIaF gWlf sfhmxy afAuxIaF sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl df Aucycf iDafn mMgdIaF hn| mnjIq isMG ny ikhf ik jQydfr gurcrn isMG tohVf dy lwgpg zyZ dhfky pRDfngI kfl dorfn sRomxI kmytI dy pRbMD ivWc AunFH qy aijhy GtIaf qy iBRsLt ieljLfm nhI sn lwgy pr bIbI jfgIr ny qF kom dI ieWjq hI rol ky rWK idWqI| sRI isMG ny mMg kIqI hY ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI qy pkV rWKx vfly ies kimsLn vFg idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI qy vI aijhf hI isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn kfiem hoxf cfhIdf hY ijhVf idWlI gurduafrf kmytI dy pRDfn,jnrl skWqr qy bfkI pRbMDkI mYbrF vWlo aiDkfrF dI kIqI jFdI durvrqoN nUM zWk sky| ies sfry kmytI hfkm Aus kimsLn dy sfhmxy jvfbdyh hox| sRI isMG ny ikhf ik Auh ies mMg sbMDI kyNdrI gRih mMqrI qoN ielfvf muWK cox kimsLn nUM vI imlxgy qF ik idWlI gurduafrf kmytI dfg aks vI Krfb hox qoN bcfieaf jf sky| AunFH dfavf kIqf ik idwlI gurduafrf pRbMDk kmytI ivWc byloVI BrqI,ividak adfiraF df inkMmf stfP afpxy irsLqydfrF nUM iemfrqF dy Tyky qy AunFH qoN kimsLn dI pUrqI qF hI rokI jf skdI hY jy kmytI dy hfkmF nUM kfbU ivWc rWKx leI aijhf hI koeI sfrQk kimsLn kfiem hovy| ies dorfn sRomxI akflI dl dy pRdysLk pRDfn avqfr isMG ny kimsLn dy ies PYsly dI jm ky inKyDI kridaF ikhf ik akflI dl nUM bdnfm krn df ieh srkfr df dUjf nvF hWQkMZf hY ikAuNik ies qoN pihlF aijhy hI ieljLfm suWcf isMG lMgfh qy syvf isMG syKvF qy kmytI mNbr hirMdr pfl isMG pWKoky qy lWgy sn qy hfeIkort ny AunFH nUM sfP icWt dy idWqI sI| sRI ihWq ny ikhf ik ieh pMQ ivroDI qfkqF hn jo pMQ nUM bdnfm krdy kFgrs dI JolI cuWk rhIaF hn| sRomxI akflI dl idWlI qy idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn prmjIq isMG srnf ny ies PYsly nUM isWK kom leI mfXUsI vflf PYslf ikhf hY jo isWKf dI suprIm kort bfzI dy pRDfn df kurWprsLn ‘c ilpq hoxf isWK kom leI mMdBfgf idn hY| sRomxI kmytI dy pRDfn iBRsLt hox dy nfl awj iswK kom df isr dunIaf Br ivWc nIvF hoieaf hY qy Auh vI AudoN jdoN sRomxI kmytI dI ies pRDfn dI cox leI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl Kud ijLMmyvfr hox qy AunFH dI sLih qy ieh iBRsLtfcfr hoieaf hY| ies leI sRI bfdl nUM sRomxI akflI dl dI pRDfngI qoN asqIPf dy dyxf cfhIdf hY| sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb aMqr-rfÈtRI pwDr qy aMimRqsr, 18 julfeI : ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny pRDfn mMqrI zf: mnmohn isMG ƒ ikhf hY ik Auh pMcm pfqÈfh sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb gurduafrf zyrHf sfihb lfhOr ivKy 16 jUn 2006 ƒ aMqr-rfÈtRI pwDr qy mnfAux leI pfiksqfn srkfr qoN afigaf lY ky dyx. awj pRDfn mMqrI dy nF ilKy gey iek pwqr ivc AunHF ikhf ik Bfrq pfiksqfn dy iek smJoqy aDIn sRI gurU arjn dyv jI df ÈhIdI gurpurb mnfAux leI ÈRomxI kmytI vwloN hr sfl 500 iswK XfqrIaF df jwQf pfiksqfn Byijaf jFdf hY. AunHF ikhf ik agly vrHy gurU jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb bhuq vwzy pwDr qy pUrI ÈrDf, siqkfr qy iswK prMprfvF anusfr mnfieaf jfxf hY, ies leI Bfrq qoN iqMn hËfr iswK XfqrIaF df jQf Byjx dI pfiksqfn srkfr qoN sihmqI leI jfey. iesy dorfn bIbI jI ny iek ibafn rfhIN dwisaf ik Bfrq ivc sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb bhuq ivÈfl pwDr qy pUrI ÈrDf, siqkfr qy KflseI prMprfvF anusfr qrn qfrn ivKy mnfieaf jfeygf. AunHF ikhf ik ÈRomxI kmytI ny huxy qoN hI ies sbMDI iqafrIaF ÈurU kr idwqIaF hn. ies ÈqfbdI smfgmF dOrfn Èbd kIrqn, ZfzI qy kvIÈr drbfr, Dfrimk zrfmyN, ngr kIrqn qy hor anykF pRogrfm afXoijq kIqy jfxgy aqy iek KUbsUrq sovInr vI pRkfiÈq kIqf jfeygf. AunHF ikhf ik sfry pRbMDF leI vwK-vwK kmytIaF df CyqI hI gTn kIqf jf irhf hY. bIbI jI ny dyÈ ivdyÈ ivc vsdIaF sMgqF ƒ apIl kIqf hY ik Auh afpxy afpxy ngr ivc ÈFqI dy puMj sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb pUrI ÈrDf qy siqkfr nfl mnfAux leI huxy qoN iqafrIaF afrMB kr dyx. cMgI kfrgujLfrI vfilaF nUM bdilaf nhI jfvygf: dUlo PiqhgVH sfihb:- pMjfb pRdyusL kFgrs dy pRDfn sLmysyr isMG dUlo ny ikhf ik kFgrs ivc cMgI kfrgujLfrI vfly ahudydfrF nUM bdilaF nhI jfvygf aqy sfry ahwudydfrF dI kfrgujLfrI nUM cMgI qrFH dyKx ivcfrn qoN bfad hI koeI PYslf kIqf jfvygf| aWj ieQy ivsyLs mulfkfq ivc sRI dUlo ny ikhf ik kFgrs dI kfrgujLfrI ivc hor suDfr ilaFdf jfvygf qF jo muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG aqy kuWl ihMd pRDfn sonIaf gFDI dy hWQ mjLbUq kIqy jf skx| AunFH ikhf ik sRImqI gFDI vWlo jfrI mYnI PYsto ivco iksfn Kyq mjLdUr, vrg dIaF ijhVIaF mMgf bkfieaF rih geIaF hn,AunFH nUM ien-bn lfgU krvfAux leI hr sMBv Xqn kIqf jfvygf|AunFH dfavf kIqf ik kFgrs Drm inrpWK pfrtI hY aqy pMjfb dy lokF vWl hmysLf iPrkfpRsq qfkqF nUM BFj idWqI geI hY| ikRscIan crc gruwp df XUQ kYNp amrIkf dI lgBg 6-7 stytF dy nOjuafnF df iewk gruwp bIqy buwDvfr nMU “[pfsport” nfmI pRfjYkt aDIn sRI gurU isMG sBf mfltn gurduafrf sfihb ivKy gurU drbfr dy drsLn krn afieaf. jfxkfrI hfsl krn qoN pqf lwgf ik nOjuafnF df ieh gruwp Dfrimk PlsPy anusfr “syvf” dy isDFq bfry isKlfeI lY irhf hY. ieh gruwp ieQy dy sfAUQ eysLIan ivlkm sYNtr aqy gurdIsL isMG mFgt dy AuWdm sdkf afieaf hoieaf hY. nOjuafnF df ieh gruwp iewk hPqf trFto ivwc rhygf. ies ny Kflsf skUl mfltn aqy mfltn gurduafrf sfihb ivKy syvf kIqI aqy drsLn kIqy. awj ieh gruwp “iswK hYrItyj sYNtr” gurduafrf sfihb ivKy sPfeI krygf aqy syvf dy isDFq qoN jfxU hovygf. mfltn gurduafrf sfihb ivKy ies gruwp dy sfry mYNbrF ny lMgr Cikaf. “klcrl iekscyNj aYNz lrinMg” dI Bfvnf nMU lY ky ies gruwp dI ieh Xfqrf ijQy ienHF nMU iswKI kdrF kImqF qoN jfxU krvfeygI AuQy ieh iswKI klcr dI jfxkfrI vI lY skxgy. zyrydfrF, dyhDfrI gurUaF dI pUjf krn vfly isWK afgUaF nUM akfl qKLq qy qlb kIqf jfvy aMimRqsr: sRomxI akflI dl (aMimRqsr) ny sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr qoN mMg kIqI hY ik pfKMzI sfDF, zyryvfdF aqy pKMzI gurUaF dI pUjf krn vfly isWK lIzrF ivrwuD kfrvfeI kIqI jfvy| AunfH ny sRomxI akflI dl dy pRDfn sRI pRkfsL isMG bfdl vWlo gurU nfnk dyv XUnIvristI ivc ‘siqgurU rfm isMG cyar’ sQfipq krky iek dyhDfrI nUM mfnqf dyx dy mfmly ivc vI sRI bfdl nUM sRI akfl qKLq sfihb qy qlb krn dI mMg kIqI hY | akflI dl dI kfrjkfrnI dy mYNbr bldyv isMG isrsf dI agvfeI ivc sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr igafnI joigMdr isMG vydFqI nUM iml ky iek mMg pWqr idWqf igaf ijs ivc jQydfr nUM 5 svfl kIqy gey| pihly svfl ivc sRI isrsf ny ikhf ik aWj qwk keI isWK lIzrF ny pfKMzI sfDF, zyrydfrF nUM hr qrFH dIaF shUlqF idWqIaF aqy smyN-smy AunFH dI shfieqf kIqI aqy kr rhy hn| ieQoN qwk ik ieMnFH ny AunfH nUM siqgurU dI pdvI vI dy idWqI hY qF afp jI ny ieMnFH dy iKlfP aWj qk koeI kfrvfeI ikAuN nhI kIqI| gurU nfnk dyv XunIvristI ivc sRomxI akflI dl dy pRDfn qy sfbkf muWK mMqrI sRI pRkfsL isMG bfdl ny muwK mMqrI huMidaF siqgurU rfm isMG cyar sQfipq kIqI kI ieh dyhDfrI gurU nUM mfnqf nhIN| ipMz TyTrky ivc blijMdr isMG nF dy iek afdmI ny ieh iesLiqhfr Cpvfey ik myry ivc gurU nfnk dyv jI aqy gurU goibMd isMG jI joq pRgt ho geI hY aqy jdoN ies nUM puwCx leI dsmyLs jQybMdI dy kuJ isMG gey qF sRomxI akflI dy afgU aqy sfbkf mMqrI sRI inrml isMG kfhloN ny Aultf ienHF isMGF ivruwD prcy drj krvf idwqy| sRI kfhloN ny srkfrI KjLfny ivcoN Aukq pfKMzvfd dy zyry nUM clfAux vfsqy 50 hjfr rupey dI gRFt vI idwqI, kI ieh TIk hY ? awj gurduafiraF aqy pMQk lIzrF dy pRfeIvyt skUlF ivc iswK ivroDI jQybMdI afr[aYs[aYs[ kYNp qoN imldI hY| iswKF dI kwtV dusLmx jmfq ivsLv ihMdU pRIsLd vfilaF nUM sRI drbfr sfihb afAux qy sUcnf kyNdr ivc snmfinq kIqf igaf| ienHF lokF ny 1984 ivc sRI drbfr sfihb dy mfzl qoVy aqy gurU rfmdfs jI dI qsvIr qoV ky pYrF ivwc rolI sI| iek hor svfl ivc AunHF jQydfr qoN puwiCaf ik 1984 dy KUnI GwlUGfry qoN sLhIdF dI Xfd mnfAux leI 2 jUn qoN lYky 6 jUn qwk gurduafrf dmdmf sfihb, sRI afnMdpur sfihb, dInf kFgV sfihb, mfAU sfihb aqy sRI akfl qKq sfihb qy pRogrfm AulIky sn pr iksy vI gurduafrf sfihb ivc ienHF pMQk afgUaF ny ardfs qwk nhIN krn idwqI aqy Aultf kyNdr srkfr nUM icwTIaF Byj ky iswKI soc rwKx vfilaF ivruwD prcy drj krvfey| AunHF ikhf ik XUQ ivMg dy iek afgU vwloN dmdmf sfihb qlvMqI sfbo ivKy afKMz pfT sfihb afrMB krvfAux vfsqy buikMg krvfeI geI sI pr aKMz pfT vI nhIN krvfAux idwqf igaf, kI ieh gurmiq mirafdf dI AulMGxf nhIN| AunHF ikhf ik kuJ aKbfrF ny sRI pRkfsL isMG bfdl dy jwdI Gr ipMz bfdl dy mkfn dI Cwq qy snfqnI Drm df pRqIk dyvI mfqf df lfl JMzf JUldf pRkfisLq krky iswK rihq mirafdf dI ho rhI AulMGxf df prdfPfsL kIqf hY| AunHF ikhf ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vwloN 1945 ivc mqf pfs kIqf igaf sI ik iek akfl purK qoN bgYr iksy dyvI dyvqf dI Aupfsnf nhIN krnI aqy AulMGxf krn vfly nUM qnKfhIaf krfr idwqf jfvygf| sRI bfdl ny pihlF vI cMdrsvfmI qoN hvn krvfey, mwQy qy iqlk lwgvfey aqy isr qy mukt vI lgvfieaf| ies sB qy bfvjUd bIbI suirMdr kOr bfdl nUM Kflsf pMQ dy 300 sflf sfjnf idvs qy mfqf sfihb kOr jI aYvfrz, suKbIr bfdl nUM sfihbjfdf ajIq isMG aYvfrz nfl snmfnq krnf kI gurmiq anusfr jfiejL hY| sRI isrsf ny jQydfr sRI vydFqI nUM ikhf afsLUqosL, nUrmhIlIey, Binafryvfly, swcy sOdy vfly aqy cMdrsvfmIaf vrigaF pfKMzIaF awgy gozy tykx vfilaF ivruwD afp ny kI kfrvfeI kIqI hY? sRI vydFqI nUM imlx vfilaF ivc sRI isrsf dy nfl zf[ nirMdr isMG Kflsf, blivMdr isMG, amrIk isMG nMgl, ksLmIr ZMzfl, BfeI ajIq isMG bfT sLfiml sn| igRPqfr kIqy ‘mnuWKI bMbF’ aqy horF nUM qF mYN jfxdf qWk nhIN[[hvfrf cMzIgVH:- bWbr Kflsf ieMtrnYsLnl dy muKI jgqfr isMG hvfrf ny ikhf hY ik pMjfb aqy cMzIgVH pulIs vWlo PVy gey aKoqI mnuWKI bMbF aqy dUjy sfQIaF nUM mYN jfxdf qk nhI| Aus ny spwsLt kIqf ik iek drjn dy krIb ijMnFH XuvkF nUM ihrfsq ivWc ilaf igaf hY, ieMnfH nfl myrf koeI sbMD nhI irhf| mnuWKI aiDkfrF vkIlF dy vPd nfl aWj iek mulfkfq dorfn Aus ny ikhf ik ieh srkfrI eyjMsIaF dI iek igxI imwQI cfl ho skdI hY| vkIlF dy vPd dy iek mYNbr ny dwisaf ik mnuWKI bMbF nUM PVn aqy Aus dy mUMho ‘c inklvfeIaF jf rhIaF khfxIaF mnGVq hn| vPLd dy iek mYNbr ny ieh vI dwisaf ik AuNj ies nUM ies gWl df vyrvf hY ik mfzl jylH bUVHYl ivWco ijs mksd nUM lY ky Auh Prfr hoieaf sI Auh pUrf nhI kr sikaf| sUqrF ny aWgy dWisaf ik Aus nUM ies gWl df vI duWK hY ik idWlI isnymf bMb kFz ivWc Aus df koeI hWQ nhI sI pr pitaflf qoN ihrfsq ivWc lYx ipWCo idWlI pulIs ny Aus Auqy kIqy aMny aiqafcfr dorfn Aus dy mUMh ivWc jbrI isgrt pfeIaF aqy pfn Dwikaf| Aus ny dosL lfieaf ik idWlI pulIs ny Aus df Drm iBRsLt krn leI pUrf qfx lfieaf| myrI byksUr pqnI nUM puils qMg pRysLfn nf kry : hvfrf cMzIgVH :=- myrI pqnI hrdIp kOr byksUr hY puils AusnUM qMg pRysLfn nf kry| Aus df ksUr kyvl ieMnf hY ik Ausny myry nfl ivafh krvfieaf hY| Ausdf ksUr Borf vI nhIN hY| ieh gwl bwbr Kflsf ieMtrnYsLnl dy muKI jgqfr isMG hvfrf ny AusnUM puils ihrfsq ivc imlx gey lfier Pfr ihAUmn rfeIts ieMtrnYsLnl dy vkIlF nUM khI| hvfrf df kys lV rhy ies sMsQf dy vkIlF nUM khI| hvfrf df kys lV rhy ies sMsQf dy vkIl sRI arivMd Tfkur ny hvfrf dy Aukq ibafn bfry jfxkfrI idMidaF awgy dwisaf ik hvfrf nUM afpxI pqnI bfry bhuq icMqf hY| Auh cfhuMdf hY ik Ausdy vkIl AyusdI pqnI dI suwKsFd AusnUM dwsx aqy ieh pqf krn ik AusdI pqnI nUM ikhVI jylH ivc rwiKaf igaf hY| hvfrf ny aYzvokyt Tfkur nUM dwisaf ik hrdIp kOr AusdI purfxI dosq hY| Ausny hrdIp kOr nUM ikhf ik Auh iksy hor nfl ivafh krvf lvy myry rsqy KqiraF Bry hn pr hrdIp kOr nhIN mMnI ies krky Aus nUM hrdIp kOr nfl ivafh krvfAuxf ipaf| Auh surU qoN hI myry nfl ivafh krvfAuxf cfhuMdI sI| |
|||||||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com Here We Grow Again |
||||||||||||||||