Download Fonts      Email

Member
Punjabi Press Club of Canada

kbwzI pMnf

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf nMU smripq  spYsLl sYksLn

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf pRkfsL Auqsv dIaF lwK lwK vDfeIaF
kYmrf bol ipaf
"jnmyjLf isMG jOhl"

iswKF nMU BfrqI lokrfjI ZFcy ivc iewk hor hfr df sfhmxf

iswK nOjuafn pIVHI aqy piqwqpuxf[[[gurqyj isMG inAUjILlYNz

CwbI jnvrI

julfeI 21, 2005,     ipClIaF sfrIaF KbrF

 

amrIkn gurduafrf pRbMDk kmytI, iswK XUQ afP amrIkf aqy sLRomxI akflI dl aMimRqsr vloN BfrqI pRDfn mMqrI mnmohx isMG dy amrIkf afAux qy jbrdsq mujLfhrf

vfisLMgtn: (sFJ svyrf) “ieMzIaf afAUt afP Kfilsqfn”, “pRfeIm minstr mnmohx isMG go bYk” “PrI sR[ ismrnjIq isMG mfn” “hU iejL df iklr, ieMzIan gOrmYNt” afid nfhiraF dI gUMjL ny pRDfn mMqrI mnmohx isMG dI amrIkf PyrI dOrfn Ausdy bIby ichry dy ipwCy Cuipaf sYLqfn df ichrf bynkfb kr idwqf hY. BfvyN ik ies mOky amrIkf ivwc vwsdy kuwJ DnfZ iswKF ny pRDfn mMqrI nMU jI afieaF kihx leI hjLfrF zflr Krc ky afpxf sMdysL vfisLMgtn post ivwc Puwl pyj qy Cpvfieaf sI, pr dUsry pfsy gYrqmMd Kflsy ny vI afpxI ivwq muqfbk vfisLMgtn tfeImjL ivwc iewk cOQy ihwsf sPy qy pRDfn jfrj busL nMU sMboDn huMidaF apIl kIqI sI ik Bfrq srkfr vloN iswK a qy hor Gwt igxqI kOmF dy mnuwKI aiDkfrF dI kIqI jf rhI nslkusLI bfry Auh mnmohx isMG nMU suafl jrUr krn. pRDfn mMqrI nMU jI afieaF kihx ivwc rfjvMq isMG aqy AusdI sMsQf dy nfl keI rhIs jfxy jFdy iswK sLfml sn. rhIspuxy ivwc gRsy ieMnF vIrF ny pRDfn mMqrI mnmohx isMG dI KusLfmdI krn df ies nMU sunihrI mOkf smiJaf aqy iswK kOm dy kOmI muwidaF nMU ivsfr ky AusnMU jI afieaf kihx leI hjLfrF zflr Krcy.

pRDfn mMqrI dI afmd qy iswK muwidaF nMU AuBfrn ihwq kIqf igaf mujLfhrf amrIkf dy 30 qoN Aupr gurduafry aqy iswK sMsQfvF vloN spFsr kIqf hoieaf sI. 9/11 dI Gtnf qoN bfad Bfrq dy pRDfn mMqrI mnmohx isMG df ieh pihlf srkfrI dOrf sI aqy ies nMU bVI aihmIaq idwqI jf rhI sI.

18 julfeI idn somvfr nMU amrIkf dI rfjDnI vfisLMgtn sLihr, ijs nMU dunIaF df sB qoN pfvrPuwl sLihr vI mMinaF jFdf hY ivKy sMgq duroN dUro iekwqr hoxI sLurU hoeI. 10-10 GMty, inAUXfrk, inAUjrsI, imsLIgn aqy trFto qoN zrfeIv krky kocF rfhIN sMgq ny ies mujLfhry ivwc sLmUlIaq kIqI. vfeIt hfAUs dy sfhmxy lfPIaq pfrk ivwc sjfeI geI iewk bVI pRBfvsLflI styj qoN zf[ amrjIq isMG ny TIk 5 vjHy sB nMU jI afieaF ikhf aqy aMgryjLI ivwc mujLfhry dy kfrx dwsy ik asIN ieQy ikAuN iekwqr hoey hF. AunHF dwisaf ik Bfrq ivwc Gwt igxqIaF dy hwk kuclHy jf rhy hn. ihrfsqF ivwc sLwkI ZMg nfl mOqf ho rhIaF hn. iswK nOjuafnF dI PVo PVfeI ny pMjfb dy hr iswK nMU icMquq kIqf hoieaf hY. aMimRqDrI iswK nOjuafnF nMU pulIs vloN JUTy pulIs kys bxf ky jylF ipwCy zwikaf jf irhf hY. zf[ amrjIq isMG, jo ik Kfilsqfn aPyarjL sYNtr dy sMcflk hn aqy lMmy arsy qoN vfisLMgtn qoN iswK muwidaF nMU lfbI rfhIN AuBfrn leI XqnsLIl hn, ny ikhf ik Bfrq df pRDfn mMqrI mnmohn isMG dwsy Bfrq ivwc Gwt igxqIaF Aupr jLulm ikAuN kIqy jf rhy hn? afpxy afp nMU dunIaF dI sB qoN vwzI zYmokRYitwk styt hox df Brm pflx vflf Bfrq dwsy ik AuQy aYmnYstI ieMtrnYsLnl aqy ihAUmn rfeIts vfc vrgIaF sMsQfvF nMU jfx dI iejfjLq ikAuN nhIN hY?

zf[ amrjIq isMG ny ikhf ik awj amrIkI pRDfn jfrj busL Bfrq dy pRDfn mMqrI mnmohn isMG nMU styt iznr dy rhy hn. bhuqfq ivwc amrIkn smJdy hn ik ieMzIaf sLfied dunIaF dI sB qoN vwzI zYmokRysI hY aqy ihMsf ivroDI hY pr amrIknF nMU pqf hoxf cfhIdf hY ik Bfrq, lokqMqrqf df ZONg rcf ky Gwt igxqIaF nMU kuclH irhf hY. AunHF ikhf ik sfnMU pqf hY ik ierfk ivwc kI ho irhf hY, sfnMU pqf hY ik aPgfinsqfn ivwc kI ho irhf hY, sfnMU pqf hY ik PlsqIn ivwc kI ho irhf hY, sfnMU pqf hY ik ilbIaf ivwc kI ho irhf hY, pr sfnMU bhuiqaF nMU ieh nhIN pqf ik Bfrq ivwc kI ho irhf hY.

zf[ amrjIq isMG ny ikhf ik jdoN nfjLI juLlm kr rhy sn qF dunIaF ny jfnx dI koisLsL nhIN kIqI ik nfjLIaF df kI mnorQ sI pr jdoN nfjLIaF ny lwKF ijAUjL mOq dy Gft Auqfr idwqy, kYQilkF aqy kOminstF Aupr jLulm hoey, awj asIN Jurdy hF ik Aus vyly asIN pqf ikAuN nf lgf sky. AunHF ikhf ik awj asIN afpxy lfa mykr, nIqI GfVy aqy srkfrI numfieMidaF nMU sfvDfn kr rhy hf ik Bfrq jo afpxy afp nMU dunIaF dI sB qoN vwzI zYmokRysI dws irhf hY, AuQy Gwt igxqI kimAUntIaF Aupr iGnfAuxy jLulm Zfhy jf rhy hn. AunHF ikhf ik awj sfzIaF awKF sfhmxy sfAUQ eIst eysIaf ivwc Bfrq srkfr vloN jLulm kIqy jf rhy hn pr asIN ieh sB kuwJ jrI jf rhy hF.

zf[ amrjIq isMG ny ies mOky lgfqfr 15 imMt nfhry lgfey aqy AuWcI afvfjL ivwc sMgq ny AunHf dy hr nfhry df juafb idwqf. mujLfhrfkfrIaF dI ieh afvfjL vfeIt hfAUs nfl tkrfa tkrfa ky BrqI kirMidaF nMU pRysLfn krdI horI amrIknF nfgirkF nMU nvIN jfxkfrI pRdfn kr rhI sI.

amrIkn gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn XfdivMdr isMG ny styj qoN mujLfhry ivwc afey smuwcy vIrF-BYxF aqy bwicaF nMU jI afieaF ikhf. AunHF ikhf ik qusIN awj ieQy phuMc ky ieh iswD kr idwqf hY ik iswK sfry sON nhIN gey hn. awj vrikMg zya dy huMdy hoey kOmI PrjL nMU inBf rhy ho asIN quhfzf DMnvfd krdy hF. XfdivMdr isMG ny ikhf ik kuwJ iswK pRDfn mMqrI mnmohx isMG nMU jI afieaF kihx vflI kqfr ivwc lwgy hoey hn. ies bfry aYnf hI kihxf kfPI hY ik ieh koeI nvF ivrsf nhIN, nf suwcf nMdF dI kmI hY aqy nF hI AunHF nUM Pflo krn vfilaF dI kmI hY, ieh dovyN DfrfvF nfl nfl cwl rhIaF hn. AunHF ikhf ik asIN awj Bfrq dy Aus isstm nMU nkfrn afey hF jo gFDI aqy nihrU ny sQfpq kIqf sI ijs rfhIN Gwt igxqIaF dy hwkF nMU idn idhfVy kucilHaf jf irhf hY. asIN pRDfn busL dy iDafn ivwc ilafAuxf cfhuMdy hF ik Auh mnmohx isMG nMU puwCx ik Auh 1984 ivwc ikQy sn. agr drbfr sfihb ivwc huMdy qF AunF dI mOq ho jfxI sI, agr Aus vkq idwlI ivwc sn qF dwsx ik Auh ikQy luwky hoey sn ikAuNik idwlI ivwc Aus vkq iswKF df kqlyafm kIqf igaf sI. AunHF ikhf ik aMqrrfsLtrI BfeIcfry nMU ieh jfnx df hwk hY ik mnmohx isMG Aus vyly ikQy luwikaf hoieaf sI jdoN iswKF nMU glF ivwc tfier pf ky jlfieaf jf irhf sI. sR[ XfdivMdr isMG ny awgy ikhf ik asIN mnmohx isMG nMU PYlo iswK nhIN smJdy ikAuNik iesny 1992 ivwc, jdoN ieh Bfrq df ivwq mMqrI sI, XUnfeItz nysLn dy ihAUmn rfeIts kimsLn nMU ikhf sI pMjfb ivwc sB TIk Tfk hY. ieh Auh smF sI jdoN pMjfb aMdr iswK nOjuafn df sikAUrtI Pors aqy pMjfb pulIs vloN idn idhfVy isLkfr Kyizaf jf irhf sI.

ies AuprMq zf[ bKsLIsL isMG ny pRBfvsLflI ivcfrF rfhIN Bfrq srkfr dI inKyDI kIqI aqy nfhry lf ky afpxy jjLbfqF df pRgtfvf kIqf. ies qoN awgy inAUXfrk qoN afey BfeI jsbIr isMG ny mujLfhrfkfrIaF nMU sMboDn kIqf. AunHF ikhf ik sfzI kOm df iewk ihwsf smJdf hY ik mnmohx isMG iewk iswK hY ies krky keI vfr Aus df ivroD krnf shI nhIN hY, pr qusIN sfry sucyq iswK ho jo kOmI pwK nMU mUhry rwK ky cwldy ho. AunHF ikhf ik awj asIN mnmohx isMG dIaF pRDfn jfrj busL nfl kIqIaF jfx vflIaF momoTwgxIaF nMU JUTlfAux afey hF. AunHF ikhf ik Bfrq bfry ieh kihxf shI hY ik AuQy gwlF hor qy hkIkq hor hY. inAUXfrk tRfeI styt ivwc pfKMzI bfibaF dIaF aYzF bMd krvfAux vflI muihMm dy pFDI sR jsbIr isMG ny awgy ikhf ik mnmohx isMG dI kmFz hyT 6 jUn sMn 2005 nMU sRI drbfr sfihb aMdr sLhIdF dI Xfd ivwc juVy iswKF, Kfs krky sfzy mihbUb afgU sR[ ismrnjIq isMG mfn, dl Kflsf dy afgU aqy PYzrysLn afgUaF dy iKlfP dysL DRohI dy kys drj krky AunHF nMU jylH dIaF slfKF ipwCy jkiVaf igaf hY.0

ies AuprMq sLRomxI akflI dl aMimRqsr dy numfieMdy sR[ bUtf isMG ny sMgq nMU sMboDn kridaF ikhf ik Bfrq dy pRDfn mMqrI mnmohx isMG, ijMnF nMU svf ku sfl pihlF jdoN nfmjd kIqf igaf sI qF iswK kOm ny ieh soc ky ik Auh iswK kOm nfl ho rhIaF vDIkIaF nMU rokx dI koisLsL krygf. pr svf sfl bfad hoieaf ieh ik iswK kOm dy sLyridwl afgU sR[ ismrnjIq isMG mfn, BfeI kMvrpfl isMG qy hor iswK afgUaF nMU igRPqfr kr ilaf hY. sR[ mfn nMU igRPqfr krky juzIsLIal ihrfsq ivwc Byj idwqf hY aqy muirMzy dy iewk aYs[ aYc E[ qoN sR[ mfn dI byiewjLqI krvfeI geI hY. do vfr BfrqI pfrlImYNt df mYNbr rihx vfly sKsL nfl aYsf durivvhfr ? ieh gulfmI df icMn hY. sR[ bUtf isMG ny ikhf ik iswK kOm dy hr pRfxI nMU afpxy aMdr kOmI cfa pYdf krnf cfhIdf hY. jdoN sfzy aMdr kOmI cfa pYdf ho igaf qF asIN jldI Kfilsqfn afjLfd krvf skFgy.

ienHF bulfiraF qoN bfad mujLfhrfkfrIaF ny vfeIt hfAUs vwl nMU mfrc kIqf aqy lgfqfr iewk GMtf vfeIt hfAUs dI dihlIjL qy mfrc kridaF akfsL guMjfAU nfhiraF nfl vfisLMgtn dIaF icwty pwQrF dIaF iblizMgF gUMj AuWTIaF sn. iewk GMtf lgfqfr nfhrybfjLI qoN bfad muwV styj sjfeI geI.

sLRomxI akflI dl aMimRqsr kYnyzf dy numfieMdy sR[ gurmIq isMG gryvfl ny mujLfhrfkfrIaf nfl ivcfr sFJy kridaF ikhf ik awqvfdI iswK nhIN blik Bfrq srkfr aqy pMjfb srkfr aslI awqvfdI hY. AunHF ikhf ik asIN dunIaF Br dy iswKF nMU bynqI krnI cfhMudy hF ik vIro qusIN kOm leI iesy qrHF sMGrsL ivwc juwty rho asIN hr qrHF quhfzy nfl hF.

sFJ svyrf aKbfr dy mYnyijMg aYzItr sR[ suKimMdr isMG hMsrf ny ikhf ik Bfrq df pRDfn mMqrI Bolf Bflf ichrf lY ky amrIkf ivwc srkfrI dOry qy afieaf hoieaf hY. sdky jfeIey amrIkn iswKF dy ijMnF afh mujLfhrf AulIk ky mnmohn isMG dI juafb qlbI krn df Auprflf kIqf hY. AunHF ikhf ik mYN amrIkI pRDfn jfrj busL nMU sMboDq ho ky isrP aYnf hI kihxf cfhuMdf hF ik busL sfihb quhfxy zfieinMg tybl qy awj iewk Auh sKsL bYTf hY ijhVf Bfrq aMdr lwKF Gwt igxqI lokF dI kfql srkfr df numfieMdf hY. Bfrq hI sLfied iewk aijhf mulk hY ijQy 25 hjLfr lokF nMU cuwk ky mOq dy Gft Auqfr ky bfad ivwc axpCffqIaF lfsLF krfr dy ky AunHF df ikRafkrm kr idwqf igaf hovy aqy dunIaf dy lokF ivwc ieh iPr vI lokqMqrI burkf pf ky ivcr irhf hovy. sR[ hMsrf ny ikhf ik asIN isrP ies mujLfhry ivwc sLmUlIaq krn hI trFto qoN afey sI ikAuNik ieh bhuq hI AuWqm kfrj hY. AunHF ikhf ik mnmohx isMG vyKx nMU iswK lgdf hY pr iswK khfAux df AuhI hwkdfr hY jo gurU dI iPlfsPI dy afDfr qy jMqF dy duwK drd suxdf hY, jo hr vrg dy lokF dy mnwuKI aiDkfrF dI rKvflI krdf hY. AunHF ikhf ik mnmohx isMG asl ivwc iewk rbV stYNp hY ikAuNik nIqIaF AuQy hor lokF dIaF cldIaF hn. ies AuprMq BfeI jogf isMG inAUXfrk ny iewk bVy Bfvuk ho ky iewk kivqf “iewk mF rovy qy kurlfvy, qrly Tfxydfr dy pfvy, vy mYN vfsqf pfAunI aF, dy idE lfsL puwqr dI mYnMU mYN afKrI rsm inBfAuxI aF” pysL kIqI. ies kivqf ny keI awKF nm kr idwqIaF sn.

          ies AuprMq BfeI surjIq isMG kulfr, crnjIq isMG aqy suKdyv isMG igwl ny sMboDn kIqf. trFto ivwc cwldy “awj dI afvfjL” ryzIE dy sMcflk sR[ suKdyv isMG ny ikhf ik awj qusIN swcmuwc hI DMnqf dy Xog ho ijhVy Gwt igxqI lokF dy hwkF leI afvfjL bulMd kr rhy ho. qusIN amrIkf dy kony kony coN cwl ky Kfilsqfn dy sMGrsL ivwc Xogdfn pfAux ieQy puwjy hoey ho. Auh idn dUr nhIN ijs idn Kfilsqfn dy JMzy dunIaF dy mulkF dy JMizaF brfbr Juwlxgy. awk nf jfeIN, Qwk nf jfeIN, ivwc ivcfly ruwk nf jfeI, mMijLl qyrI hwk swc iensfP afjLfdI, mfCIvfVy vwly qwkIN, iewk idn afAuxf qyry AuWqy, ho skdy qyry afpxy vI qyrf sfQ nf dyx, rwKIN Brosf gurU dy AuWqy, isMGf qyrI loV bVI hY imwtI dy ivwq ruwl nf jfeI. ieh iewk pRBfvsLflI aqy mhwqvpurx mujLfhrf ho inbiVaf hY. ies mujLfhry nMU amrIkf dI sI[aYn[aYn aqy keI aKbfrF ny kvr kIqf hY, Bfv Bfrq dIaf iswK ivroDI qfkqF vloN pRDfn mMqrI mnmohx isMG nMU vrq ky amrIkf ivwc iswK ivroDI lfbI nMU mjbUq krn dy mnsUby Gwto Gwt kuwJ smyHN leI asPl ho ky rih gey hn.

muwK Dfrf dy mIzIey ny noits ilaf

mnmohx dI amrIkf PyrI dorfn srkfrI snmfnF dy bfvjUd iswK BfeIcfry vloN kIqf mujLfhrf vI muwK Dfrf dy mIzIey ny noits ivwc ilaf. sI[aYn[aYn[ aqy vfisLMgtn post vrgIaF inAUjL eyjMsIaF ny ies mujLfhry df ijLkr kIqf hY.

 

bIbI brP ‘c lwgI, 3 kRoV dI gRMtI jmF krvf ky stya lvygI

aMimRqsr:-bIqy somvfr 18 julfeI nMU iswK gurduafrf juzIÈIal kimÈn ny bIbI jgIr kOr nMU mYzIkl kflj ivwc dfKlf duafAux leI akflI dy kfky kfkIaF nMU pihl kdmI dyx aqy AunHF qoN PIsF nfl vsUlx dy dosL ivwc pRDfngI pd qoN lFBy hox aqy 5 sfl mYNbrisLp qoN lFBy rihx dy afdysL idwqy hn. bIbI sbMDI hoey ies PYsly df dunIaF Br dI vwKrf hI pRqIkrm hoieaf hY. bhuqfq ivwc ivdysLF ivwc bYTy iswK ies PYsly nMU drusq dws rhy hn. iewk iswK afgU jogf isMG ny ivaMg ksidaF ikhf ik hux bIbI brP ivwc lwgI af.

          iswK gurduafrf juzIÈIal kimÈn vwloN ÈRRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr dy iKlfÌ AunHF ƒ pRDfn qy mYNbr vjoN htfAux dy jfrI kIqy hukmF ƒ lfgU krn qoN rokx leI klH ÈRRomxI kmytI dI pRDfn vwloN iswK gu: juzIÈIal kimÈn ivKy iek apIl dfier kIqI geI sI. ies apIl ‘qy awj 21 julfeI ƒ koeI ÌYslf kIqy jfx dI sMBfvnf hY. adfrf sFJ svyrf vloN pMjfb dy kuwJ mfihrF dI leI rfey anusfr ieh stya imlxI sMBv hY.

          ÈRRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny dfavf kIqf ik 3 kroV rupey dI jfiedfd dI gfrMtI Brn dI Èrq ƒ lfgU krn dy afdyÈ ‘qy adflq ny rok lf idwqI hY. ieh grMtI dI Èrq pUrI kr idwqI jfeygI.

          iesy mfmly ivc awj ÈRRomxI kmytI dI pRDfn vwloN AunHF dy vkIl s: aYm[ aYs[ igwl ny iswK gu: juzIÈIal kimÈn ivc apIl dfier krky ikhf ik ies mfmly ivc inaF pRfpqI leI AuWc adflq ivc jfxf cfhuMdy hn, pr iPlhfl AunHF ƒ adflq dy afdyÈF dI kfpI nhIN imlI. ies dOrfn ienHF afdyÈF kfrn ÈRRomxI kmytI df kMmkfr pRBfivq hovygf. ies leI Auc-adflq ivc phuMc kIqy jfx qwk ieQoN jfrI kIqy gey hukmF ƒ lfgU krn ‘qy rok lfeI jfvy. ieh apIl awj ieQy XU/E 41 rUl 5 (2) Dfrf 151 sI[pI[sI[ qihq dfier kIqI geI hY. adflq vwloN ieh mfmlf ivcfrn AuprMq ies ‘qy aglI kfrvfeI awj 21 julfeI ƒ kIqy jfx dI sMBfvnf hY. iesy dOrfn ÈRomxI kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny ikhf ik AunHF vwloN kIqI geI apIl dyy afDfr ‘qy jfrI hukmF ƒ lfgU krn qy rok lf idwqI geI hY, pr ies mfmly ivc Èrq rwKI geI hY ik AunHF vwloN 15 rupey dy aÈtfm qy iqMn kroV rupey dI jfiedfd dI grMtI idwqI jfey aqy ieh grMtI vflI Èrq kwlH pUrI kIqI jfey.

 

hux sfzy afgU nMU pfrtI nIqIaF Aupr kyNdrq krn dI loV hY[[[[[[mONtI solbrg

hfrpr df afeI[aYs[vfeI[aYP[ nfl sbMDq lokF vloN kIqy smfgmF ivwc sLfml hoxf glq sI[[solbrg

brYNptn: kMsrvyitv pfrtI lokF qoN AunHF dy ivcfr jfnxy cfhuMdI hY. asIN knyzIan lokF nMU dwsxf cfhuMdy hF ik kMsrvyitv pfrtI dIaF nIqIaF sB leI brfbr hn. asIN lokF nMU iml ky kMsrvyitv pfrtI  pRqI AunHF dy suaflF dy juafb dyxy cfhuMdy hF, ieh ivcfr kMsrvyitv pfrtI dy ivwq mMqrfly dy afPIsLIal alock mONtI solbrg ny pMjfbI pRYWs nfl iewk ivsyLsL imlxI ivwc khy.

          knyzIan lokF ivwc kMsrvyitv pfrtI dI lok ipRaqf df gRfP idno idn bdqr huMdf jf irhf hY, ies suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf asIN ijafdf poljL vwl iDafn nhIN dyxf cfhuMdy. agr AuntfrIE ivwc sfzI siQqI kmjLor hY qF dUsry sUibaF ivwc cMgI vI hY. AunHF ikhf ik sfnMU ieh nhIN Buwlxf cfhIdf ik ipClI coxF df aYlfn hox vyly hr knyzIan iehI hI smJdf sI ik pfl mfritn vwzI bhumq nfl ijqygf pr aYsf nhIN ho sikaf. stIPn hfrpr dy pihly 20 idnF dy cox pRcfr ny pfl mfritn dy Kymy nMU ihlf ky rwK idwqf sI. AunHF ikhf ik sfzI pfrtI vI mihsUs krdI hY ik ipCly sfl dOrfn asIN ilbrl pfrtIaF dIaF kmjLorIaF vwl iDafn kyNdrq kIqf hoieaf sI pr hux asIN kMsrvyitv pfrtI  dIaF afpxIaF nIqIaF bfry lokF qwk phuMc krnI cfhuMdy hF. ies qoN ielfvf asIN knyzIan lokF sfhmxy aslI stIPn hfrpr pysL krnf cfhuMdy hF ik Auh AuntfrIE df jMmplH aqy ieQy hI vwzf hoieaf hY. stIPn hfrpr vI GrylU jnjIvn ibqf irhf iensfn hY. stIPn hfrpr vI cfhuMdf hY ik knyzIan lokF kol cMgIaF nOkrIaF hox aqy Auh afpxy pRIvfr df pflxposx shI ZMg nfl kr sky.

knyzIan lok cfhuMdy hf ik kMsrvyitv pfrtI  afpxf afgU bdly qF ik AunF df KihVf ilbrl qoN Cwut sky. kI qusIN afpxf afgU bdlx dI soc rhy ho, suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf ik asIN hr vfrI poljL ivwc koeI Auqrfa afvy qF lIzr nMU bdlx dI soc dy DfrnI nhIN ho jFdy pr sfnMU pUrx XkIn hY ik agly cox pRcfr dOrfn hfrpr rOsLn hovygf.

          ipClIaF coxF dOrfn ivwc rYNzI vfeIt vloN “nftivwdstYNizMg” klfjL vrqx iewk vIzIE ivwc kIqf ijLkr kMsrvyitv pfrtI  dI hfr df kfrx bixaf sI pr stIPn hfrpr Aus iKlfP koeI aYksLn lYx dy asmrwQ irhf qy hux gurmMq gryvfl vloN vfr vfr kIqIaF jf rhIaF glqIaF dy bfvjUd vI stIPn Aus nMU afpxy kfks ivwc rwKI rwKx leI bijwd hY. ies df kfrx kI iehI smJIey ik stIPn hfrpr aOKy PYsly lYx qoN iJjkdf hY. ies suafl dy juafb ivwc bVf idlcsp muwdf sfhmxy afieaf. mONtI ny ikhf ik ies vfr lokIN qbdIlI noits krxgy. hux lIzr nhIN sgoN Ausdy nfl dy mYNbr aijhy PYsly lYxgy aqy agr koeI mYNbr sImq sImf pfr krygf qF nfl dy AumIdvfr vI Aus iKlfP aYksLn lY skxgy. eItobIko sYNtr qoN kMsrvyitv pfrtI dy AumIdvfr aYksl kfn ny ikhf ik hux kMsrvyitv pfrtI dIaF nIqIaF nMU AuntfrIE dy idRsLtIkox qoN vI ivcfiraf jfieaf krygf ikAuNik sfnMU AuntfrIE dy lokF df vI iDafn rwKxf jrUrI ho igaf hY.

          smilMgI iblw dy pfs hox qoN bfad vI kMsrvyitv pfrtI vloN khI jfxf ik Auh ies kfnMUn nMU muV ivcfrygI qF kI qusIN nftivwdstYNizMg klfjL iesqymfl krogy? suafl dy juafb ivwc mONtI ny ikhf ik nhIN asIN koeI aijhI klfj vrqx dy hwk ivwc nhIN hF pr asIN ies kfnMUn nMU muV ivcfrn leI vcnvwD hF ikAuNik pfl mfritn ny ies kfnMUn nMU bxfAux vyly PrI vot df aiDkfr nhIN idwqf, jo asIN dyvFgy. kI qusIN rfeysLumfrI krvfAux dy hwk ivwc ho? nhIN asIN isrP hfAUs ivwc PrI vot puafAux dy hwk ivwc hF. knyzIan lokF dI rfey afDfirq Cpy poljL anusfr 60-62 pRqIisLq lok nhIN cfhuMdy ik smilMgI iblw nMU muV CyiVaf jfvy pr qusIN iPr vI ies nMU aglIaF coxF df muwdf bxf ky AuBfrn dy rOa ivwc ho qF ivwq alock mONtI solbrg ny ikhf ik 38-40 pRqIsLq lokF vloN ies kfnMUn nMU muV ivcfrnf df ivcfr rwKxf vI kfPI hY.

          bIqy idnIN kMsrvyitv pfrtI vloN jfrI kIqI geI pRYWs rIlIjL anusfr stfkvYl zya ny iswK BfeIcfry nMU awqvfd nfl joVn df koJf mjLfk kridaF ikhf sI ik ilbrl pfrtI df iewk mYNbr (jo aYm[pI[ vI nhIN hY) iswK awqvfdIaF vloN kIqI rYlI ivwc BfsLn dyx igaf sI. vrnxXog hY ik Auh rYlI iswK nOjuafnF vloN pMjfb ivwc iswK nOjuafnF Aupr ho rhy qsLwdd pRqI knyzIan srkfr nMU apIl krn leI kIqI geI sI ijs ivwc kuwJ sfbkf afeI[aYs[vfeI[aYP[ dy mYNbr vI sLfml sn. pr stfkvYl zya ny Aus rYlI nMU iswK awqvfdIaF nfl joV idwqf sI. jdoN kMsrvyitv pfrtI dy sInIar nyqf mONtI solbrg nMU ieh puwiCaf igaf ik bIqy sfl kMsrvyitv pfrtI  df afgU do vfr aijhy smfgmF ivwc sLfml ho cukf hY ijsdy pRbMDk afeI aYs vfeI aYP dy sfbkf mYNbr rih cuwky hn qF solbrg ny ikhf ik dunIaF ivwc vfpr rhIaF GtnfvF krky ies gwl qoN sucyq rihxf cfhIdf hY ik asIN iks gruwp nfl imldy hF. jdoN Aus nMU ieh puwiCaf igaf ik stIPn hfrpr ny aijhf ikAuN nhIN kIqf qF Ausny ikhf ik spwsLt rUp ivwc asIN glqI kIqI hY. iksy vI smfgm ivwc sLfml hox qoN pihlF Aus bfry jfxkfrI hfsl krnI jrUrI hY.

          stIPn hfrpr ny ikhf ik kMsrvyitv pfrtI awqvfd nfl sKqI nfl inptygI, kI iesdf mqlb ieh hY ik iksy jQybMdI ijs nMU awqvfdI GoisLq kIqf jf cuwkf hY Ausdy sfry sfbkf mYNbrF iKlfP vI aYksLn ilaf jfvygf? qF kMsrvyitv pfrtI afgU mONtI solbrg ny ikhf ik “nhIN nhIN nhIN”, jdoN awqvfd dI gwl krdy hF sfnMU sB nMU bVy sfvDfn hox dI loV hY. ieh nhIN ik agr koeI awqvfd ivwc sLfml sMsQf df sihXogI hY Aus dy nfgirk aiDkfrF df iKafl nf rwiKaf jfvy.

          vrnxXog hY ik kMsrvyitv pfrtI dy afgU dy awj dy ibafn aqy ipCly hPqy jfrI kIqI pRYWs rIlIjL afpf ivroDI hn. pRYWs rIlIjL ivwc afeI[ aYs[ vfeI[ aYP[ dy sfbkf mYNbrF nfl imlx sdkf kMsrvyitv pfrtI ny ilbrl pfrtI dI inKyDI kIqI sI jdoN ik Auh lok iswK BfeIcfry dy siqkfrXog mYNbr hn aqy AunHF df awqvfd nfl koeI vfh vfsqf vI nhIN hY. mONtI ny ikhf ik mYN iehI kihxf cfhuMdf hF ik awqvfd dy mfmly ivwc asIN sfDfrxIkrx nhIN kr skdy. sfnMU sfry qwQ ivcfr lYxy cfhIdy hn qy agr asIN nhIN kIqy qF sfnMU sLrm afAuxI cfhIdI hY.

          kMsrvyitv pfrtI aYQink lokF nMU pRBfivq nhIN kr rhI, suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf ik sfzI pfrtI hux bdl rhI hY. asIN keI aYQink AumIdvfr vI mYdfn ivwc ilaFdy sn. AunHF ikhf ik ieh hkIkq hY ik ijafdfqr lok ilbrl pfrtI df ies krky smrQn dy rhy hn ikAuNik Auh ilbrl srkfr vyly kYnyzf afey hoxgy.

          mONtI solbrg ny ikhf ik mYN ilbrl srkfr dI ies krky inKyDI krdf hF ik ieh srkfr muwidaF nMU mYnyjL krdI hY hwl nhIN krdI. ieh srkfr vwzI pRYWs kfnPrMs krky aYlfn krdI hY aqy vwzI rkm Aus muwdy vwl Byj ky afrfm nfl bYT jFdI hY. ies krky nqIjy shI nhIN huMdy.

          kMsrvyitv pfrtI afgU mONtI solbrg ny gurmMq gryvfl sbMDI stIPn hfrpr dy ley PYsly nMU drusq dwsidaF ikhf ik Auh kfks ivwc rihxgy ieh lIzr df PYslf hY. iewk suafl dy juafb ivwc solbrg ny ikhf ik ieh kihxf sMBv nhIN ik aglIaF coxF ivwc gurmMq gryvfl AumIdvfr hovygf jF nhIN. solbrg ny ikhf ik gurmMq gryvfl ny ies sfry vfd ivvfd ivwc sbk iswiKaf hY aqy ilbrl pfrtI mYNbrF dI jsUsI krky kMsrvyitv pfrtI leI Bly df kMm kIqf hY. kI iksy aYm[pI[ nMU iksy hor rfjnIqk dI corI nfl irkfrizMg krnI nYiqk hY, dy juafb ivwc mONtI ny ikhf ik ieh iblkul shI nhIN hY. AusnMU aijhf krnf nhIN sI cfhIdf pr aYsf krky gryvfl ny ilbrl pfrtI mYNbrF dI srkfr bcfAux leI ies soc nMU vI rOsLn kIqf hY.

          smilMgI sLfdIaF dy muwdy qy kMsrvyitv pfrtI afgU ny spwsLt kridaF sfzy BfeIcfry dy keI lokF nMU hYrn kr idwqf hY. mONtI solbrg ny ikhf ik sfnMU “isvl XUnIan” nfl koeI ieqrfjL nhIN hY. sfnMU gya aqy ilsbIan joiVaF nMU srkfrI shUlqF dyx nfl vI koeI ieqrfjL nhIN hY. asIN isrP ivafh dI pRIBfsLf nMU bdlx dy hwk ivwc nhIN hF. ieQy vrnxXog hY ik sfzy BfeIcfry dy anykF lokF ny smilMgI sLfdIaF nMU gYr iensfnI pRikRaf kih ky torI pfrtI dI mdd leI aqy ivroD kIqf jdoN ik torI pfrtI nMU smilMmgI dy gYr iensfnI kMm nfl koeI srokfr vI nhIN hY. torI pfrtI qF joVy nMU isrP pqI pqnI kihx dy hwk ivwc nhIN hY pr agr Auh pqI pqnI vflf irsLqf rwKdy hF qF ies nfl torI pfrtI nMU koeI musLkl nhIN hY. aKIr ivwc  pRYWs klwb vloN mONtI solbrg aqy Ausdy sfQIaF df koafrzInytr rijMdr sYxI ny DMnvfd kIqf.

 

mnuwKI aiDkfrF dy Gfx dy mfmly kOmI aqy kOmFqrI jQybMdIaF sfhmxy rwKFgy-jsits bYNs

jlMDr,(kuldIp isMG kokI)- pMjfb rfeIts PormdyknvInr jsits ajIq isMG bYNs ny ikhf ik pMjfb ivc mnuwKI aiDkfrF dy Gfx dy mfmly kOmI aqy kOmFqrI jQybMdIaF sfhmxy rwKy jfxgy. AunHF ikhf ik Porm ipCly ö hPiqaF qoN pMjfb aqy idwlI puils dy srkfrI jbr dy iÈkfr pirvfrF dI sUcI iqafr krky kOmI aqy kOmFqrI jQybMdIaF ƒ Byjygf. ies qoN ielfvf PVy gey byksUr lokF ƒ Porm vwloN kfƒnI iemdfd muhweIaf krfeI jfvygI. jsits bYNs awj jlMDr ivKy pMjfb rfeIts Porm vwloN afXoijq jbr ivroDI knvYnÈn ivc ‘Gwt-igxqIaF dy hwk-msly aqy hwl` ivÈy `qy bol rhy sn. jsits bYNs ny ikhf ik jgqfr isMG hvfrf dy Pvy jfx qoN bfad hux qwk sYNkVy iswK nOjvfnF ƒ pMjfb dy vwK-vwK BfgF ivc igRÌqfr kIqf igaf hY. AunHF ikhf ik hfeI kort jF suprIm kort ƒ ies gwl df noits lYNidaF afp kfrvfeI krnI cfhIdI sI. jsits bYNs ny afiKaf ik pMjfb rfeIts. Porm vI ies mfmly `qy jnihq ptIÈn dfier krn `qy ivcfr kr irhf hY. akflI dl lONgovfl dy pRDfn pRo: pRym isMG cMdUmfjrf ny ikhf ik kFgrs aqy ÈromxI akflI dl bfdl vwloN iek dUjy qoN awgy lMGx dI dOV ivc awqvfd df mslf dubfrf AuBfiraf igaf hY. AunHF ikhf ik mfhOl Krfb hox df Pfiedf iek vyrF iPr puils lY rhI hY. AunHF jbr krn vflI mÈInrI ƒ icqfvnI idMdy hoey qfVnf kIqI jfvygf. Porm dy ko-knvInr s: zI[ aYs[ Iwgl ayzvokyt ny ikhf ik ieh bVI mfVI gwl hY ik hwk swc dI gwl kihx ƒ vI awqvfd grdfinaf jf irhf hY. AunHF spwÈt doÈ lgfieaf ik mnuwKI aiDkfr kfrkuMnF ƒ DmkIaF idwqIaF jf rhIaF hn qF jo Auh cuwp-cfp GrIN bYTy rihx. lok rfj sMgTn dy knvInr sRI pRkfÈ rfAu ny ikhf ik s: ismrnjIq isMG mfn ƒ afpxy ivcfr pRgtfAux krky hI igRÌqfr kr ilaf igaf hY jdik afpxy ivcfrF dy pRgtfvy ƒ dyÈ Droh nhIN afiKaf jf skdf. ÈromxI akflI dl aMimRqsr dy jnrl skwqr pRo: jgmohn isMG tonI ny afpxy sMboDn ivc ikhf ik ieh Porm srkfr ƒ afgfh krnf cfhuMdf hY ik afpxy hwkF leI lVnf hr ivakqI df jnm iswD aiDkfr hY aqy Ëulm qy DmkIaF dy bfvjUd ieh lVfeI afKrI sfh qwk jfrI rwKI jfvygI. AunHF dwisaf ik Porm vwloN aglI knvYnÈn òó julfeI ƒ aMimRqsr ivKy kIqI jf rhI hY. knvYnÈn vwloN pfs kIqy gey miqaF ivc mMg kIqI geI ik s: ismrnjIq isMG mfn aqy dl Éflsf dy jnrl skwqr s: kMvrpfl isMG smyq sfry isafsI afgUaF dy iKlfP kys vfps lY ky AunHF ƒ irhf kIqf jfvy. knvYnÈn ny idwlI puils vwloN jgqfr isMG hvfrf dy mUMh ivc jbrI jgqfr isgrtF Tosx dy mfmly dI inKyDI kIqI aqy mMg kIqI ik byvjHf igRÌqfrIaF dy islisly `qy rok lfeI jfvy. Gwt igxqIaF Aucycy qOr `qy iswK, muslmfn aqy iesfeIaF dy mUl hwkF `qy hmilaF dI inKyDI kIqI geI aqy lMby smyN qoN nËrbMd iswK nOjvfnF ƒ irhfa krn dI mMg kIqI geI. knvYnÈn mOky lMdn ivc bIqy idnIN hoey bMb DmfikaF ivc mfry gey lokF dI Xfd ivc mUl-mMqr dy õ pfT krn AuprMq AunHF dI afqmf dI ÈfqI leI ardfs kIqI geI. ies qoN ielfvf knvYnÈn ivc hfËr afgUaF aqy kfrkuMnF ny iek Èok-pusqk `qy Èok-sunyhy drj kIqy. knvYnÈn ƒ sMboDn krn vfilaF ivc dmdmI tksfl dy bulfry BfeI mohkm isMG, akflI dl aMimRqsr dy jnrl skwqr BfeI rfm isMG, dl Kflsf dy kfrjkfrI pRDfn s: hrcrnjIq isMG DfmI, akflI dl-ñùòú dy afgU BfeI jsbIr isMG rozy, afeI[ aYc[ afr[ E[ dy jnrl skwqr s: mihMdr isMG gryvfl, Kflsf pMcfieq dy s: rijMdr isMG afid Èfiml sn. knvYnÈn mOky j: jgjIq isMG gfbf, s: jsivMdr isMG virafxf, s: qijMdr isMG dkohf, s: gurdIp isMG biTMzf, s: mnijMdr isMG, Kflsf pMcfieq dy s: crnjIq isMG, s: mihMdr pfl isMG ibnfkf, zf: aYs[ aYs[ KfhloN, s: jgIr isMG vzflf, iswK stUzYts PyzryÈn dy pRDfn s: mnDIr isMG, Kflsf dl dy jrnl skwqr s: svrn isMG Kflsf, s: jgdIÈ isMG mwlI afid hfËr sn.

myrf mnuwKI bMbF jF kqlogfrq nfl koeI sMbMD nhIN-hvfrf

cMzIgVH (kuldIp) bwbr Éflsf ieMtrnYÈnl dy muKI jgqfr isMG hvfrf ny ikhf hY ik Aus df mnuwKI bMbF nfl jF pMjfb qy cMzIgVH puils vwloN DVfDV PVy jf rhy hiQafrbMd KfVkUaF nfl koeI sbMD nhIN hY. Auh qF Kud hYrfn hY ik pMjfb ivc mnuwKI bMb ikQoN af gey qy puils vwloN lgBg roË igRÌqfr kIqy jf rhy hiQafrbMd muMizaF dIaF GtnfvF vI Aus ƒ pRyÈfn kr rhIaF hn. ieh Kulfsf hvfry dy hvfly nfl Aus dy vkIl sRI arivMd Tfkur ny kIqf. Xfd rhy ik adflq ny vkIlF dy iek pYnl ƒ cMzIgVH dI puils ihrfsq ivc hvfrf ƒ ÈfmIN cfr vjy qoN pMj vjy dy drimafn imlx dI KuwlH idwqI hoeI hY. Aus pYnl dy mYNbr vkIl sRI Tfkur muqfibk hvfrf ies GtnfkRm ƒ zUMGI sfiËÈ smJ irhf hY. sRI Tfkur muqfibk hvfrf puils dy ies dfavy ƒ korf JUT dwsdf hY ik Aus ny koeI mnuwKI bMb iqafr kIqf hY. Aus ƒ ies gwl ‘qy vI hYrfnI hY ik puils ijs ƒ vI PVdI hY Aus ‘qy dyÈ Droh df kys pf idMdI hY. sRI arivMd Tfkur ny ikhf ik hvfrf ƒ ieh lgdf hY ik sB kuJ Aus ƒ ÌsfAux leI kIqf jf rhf hY. puils cfhuMdI hY ik hvfry ‘qy aYny kys pf idwqy jfx ik Auh sfrI Aumr kysF ivc AulJ ky mr-muwk jfvy. vkIl ny ikhf ik hvfrf ny iek vfr muV spwÈt kIqf hY ik idwlI bMb kFz nfl vI Aus df koeI sbMD nhIN hY. Auh afpxy vkIl ƒ kihMdf hY ik Auh idwlI bMb kFz mfmly ivc qy hux puils vwloN PVy mnuwKI bMbF dy mfmly ‘c iblkul byksUr hY. Aus ƒ kfƒnI lVfeI dI vI icMqf vwZ-vwZ Kf rhI hY. Aus dy vkIl ny ikhf ik hvfrf ƒ idwwlI qy pMjfb dy kysF bfry icMqf hY ik Auh kys kOx kVygf ikAuNik Aus kol pYsf nhIN hY hy iksy ny muÌq kys nf liVaf qF Aus leI muÈikl KVHI ho jfvygI iËkrXog hY ik cMzIgVH ivc lfier Pfr ihAUmn rfeIts dy kONsl vwloN hvfrf dy kysF dI pYrvI kIqI jf rhI hY.

 

 ÈRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN gurdvfrf juzIÈIal kimÈn dy PYNsly df svfgq

bRimMGm - ÈRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN iswK gurdvfrf juzIÈIal kimÈn dy PYsly df hfridk svfgq kIqf igaf . pfrtI dy jnrl skwqr sR[ lviÈMdr isMG zwlyvfl aqy pRYWs skwqr sR[ blivMdr isMG iZwloN vloN jfrI pRYWs not ivwc afjd iswK rfj leI sMGrÈ kr rhy guriswKF ƒ ies dI mubfrkbfd idwqI geI. AuhnF juzIÈIal kimÈn df DMnvfd kIqf ijs ny inrpwKqf aqy inDVkqf nfl PYslf kridaF bIbI jgIr kOr ƒ do krwoV rupey df jurmfnf aqy pMj sfl leI ÈRomxI kmytI dI mYNbriÈwp qoN vFiJaF kIqf hY. ies nfl Kflsf pMQ ƒ iewk vwzI rhq jrUr imlygI . iswK kOm df aks Krfb hox qoN bcfa hovygf .ikAuW ik agr ies ƒ ÈRomxI gurdvfrf pRbMDk kmytI dI bqOr pRDfn afpxI DI ƒ kql krn dy doÈ hyT adflq vloN sjf iml jFdI qF iswKF dI dunIaF Br ivwc bdnfmI hoxI sI . pfrtI vloN iswK kOm ƒ apIl kIqI geI ik bfj ingfh rwKI jfvy ik ieh jurmfnf ÈRomxI kmytI dy PMz coN dyx dI koiÈÈ nf kry . blik bIbI jgIr kOr afpxy inwjI Kfqy coN jurmfny df Bugqfn kry BfvyN ies ƒ afpxf zyrf vycxf pvy. ÈRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN mihsUs kIqf igaf ik bIbI jgIr kOr dy lFBy hox nfl iswK kOm ivwc zyrfvfd aqy bRfmxinjm df pRBfv jrUr Gtygf. ikAuNik aqIq ivwc iswK smfgmF dOrfn iesny iswK doKI ihMdU sfDF aqy ihMdUqvI soc df pRBfv hI idKfieaf hY. ies ny muKbrI krky ienklfbI iswK lIzr sR[ ismrnjIq isMG mfn aqy anykF isMGF ƒ igRPqfr krvfky gMgU bRfhmx df ieiqhfs duhrfieaf sI awj kfdr dI kudrq dI kropI nfl ieh kwKoN hOlI ho geI hY. ieh ies dy kIqy df hI Pl hY.

 

aiqMdrpfl isMG srkfrI kwTpuqlI

sLRomxI akflI dl aMimRqsr XuU[ky[ vloN tYNpU dIaF svfrIaF ijMnI mYNbrisLwp vfly akflI dl ieMtrnYsLnl dy muKI aiqMdrpfl isMG dI sKq alocnf kIqI geI .pfrtI dy jnrl skwqr sR[ lvisLMdr isMG zwlyvfl sInIar mIq pRDfn pRDfn sR[ virMdr isMG ibwtU aqy pRYws skwqr sR[ blivMdr isMG iZwloN vloN jfrI pRYws not ivwc iesnUM srkfrI guwzf (kwTpuqlI) krfr idwqf igaf . ies guwzy dI zor srkfr dy hwQ hY aqy ijs qrF Auh ihlfAuNdI hY Ausy qrF df ieh zFs krdf hY. Kfilsqfn bxfAux dy ieh afey idn byquky sLosLy Cwz irhf hY pr pulIs iesnUM kuJ vI nhIN kihMdI . jdik Kfilsqfn df hI ayYlfn krn vfly sR[ ismrnjIq isMG mfn aqy anykF pfrtI agUaF iKlfP bgfvq dy kys drj hoey hn kI ieh srkfr dI mfsI dI puwq hY ? agr nhIN qF srkfr df eyjMt jrUr hovygf . pfrtI vloN ies nUM kwPn PfVny bMd krn leI ikhf igaf. aqIq ivwc jdoN sLRomxI akflI dl aMimRqsr ny sLhId sMq jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrFvfilaF df jnm idhfVf PiqhgVH sfihb mnfAuxf sLurU kIqf sI qF ies df kihxf sI ik sMq iBMzrFvfilaF df jnm qF rozy ivKy hoieaf sI iewQy AuhnF df jnm idhfVf mnfAuxf glq hY . pr hux ieh jvfb dyvy ik sMq sRI akfl qKq sfihb qy sLhId hoey jF pitafly dy ZYNTl ipMz ivwc ijwQy ies vloN lokF dI jyb afsry sMqF dI Xfdgr bxfAux df sLosLf Cwizaf igaf hY. ihMmq hY qF pYsy afpxI jyb coN Krc krky idKfvy . aqIq ivwc jdoN iksy vjfh kfrn Bupfl gYs kFz hoieaf sI qF ies Bwdr pursL ny gwp mfrI sI ieh afpxf hI kMm hY pr awj qwk ies sbMDI iehdy iKlfP koeI mukwdmf nhIN hoieaf . srkfr ies qy ieMnI imhrbfn rhI hY ik KfVkUaF pfsoN PVy gey hiQafr ies nUM pulIs pfsoN kOzIaF dy Bfa pRfpq hoey sn . jo ik kOmI iswK sLhIdF nfl iesdI vwzI byvPfeI hY . sfzI pfrtI vloN Bfrq pfiksqfn dy ivckfr ajfd iswK rfj iesnUM do biGafVF ivckfr mymxf idwsdf hY pr iehny Kfilsqfn ikwQy bxfAuxf hY awD asmfny, cMd qy jF srkfrI mhwlF aMdr ? ijs qrF lwkVI nfl lohf vI qr jFdf hY Ausy qrF isMGF dI ikRpf nfl mYNbr pfrlImYNt bx igaf sI vrnf awj kwlH qF iksy ipMz dI srpMcI ijwqx dI hYsIaq ivwc nhIN hY. pfrtI vloN iesnUM nyk slfh idwqI geI ik eIrKf dI awg ivwc sV ky rfK hI bxygf imlxf kuwJ nhIN ikAuN ik dIvf lwK Xqn kr lvy Auhdf kwd kfT mombwqI dy brfbr nhIN ho jFdf . aklmMdI iehI hY ik vwzI lkIr nUM kwt afpxy brfbr krn dI bjfey afpxI lkIr vwzI kry . jyhlF ivwc bMd iswK nOjvfnF dy mfpy afpxy puwqrF dI pYrvfeI leI adflqF ivwc jFdy sn qF ik AuhnF puwqrF dI irhfeI ho sky pr ies Bwdr pursL dy sfQIaF ny pMjfb dIaF ijlfH adflqF ivwc bMb Dmfky krvfky AuhnF nUM mfrn df Xqn kIqf . mfn sfihb iswK sMgq dIaF asIsF aqy pfrtI dI pYrveI nfl brI hoxgy ies nUM iPkr krn dI loV nhIN hY.

 

jgIr kOr ƒ brKfsq krn df suafgq

sYn ÌrFissko bya : — iswK XUQ afÌ amrIkf dy afgUaF jfhn isMG igwl, gurbcn isMG rfxf, pirqpfl isMG hnI, jogf isMG gulivMdr isMG iBMdf, kulvMq isMG KYrf, srvn isMG, hrnyk isMG nykI jspRIq isMG lvlf, ieMdrjIq isMG, qrnjIq isMG, sqbIr isMG, hrdIp isMG aqy blivMdrpfl isMG Kflsf ny Kflsf pMQ ƒ apIl kIqI hY ik BirÈt akflI nyqfvF koloN iswK kOm ƒ bcfAux df smF af igaf hY . ibafn jfrI kridaF afgUaF ny ikhf ik mhMqxI jgIr kOr ƒ ÈromxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfngI qoN BirÈtfcfr aqy kroVF ruipaF dI irÈvq Kfx dy msly ivc kwZx nfl ieh gwl spÈt ho geI hY ik dfl ivc kuJ kflf nhIN blik sfrI dfl hI kflI ho cuwkI hY . bfdl akflI dl nfl sMbiDq bhu igxqI ÈromxI gurduafrf pRbMDk kmytI mYNbr gurduafiraF dI golk lutwx leI gl gl qwk KuwBy hoey hn . bIbI dy ies kukrm nfl dunIaF dy kony kony ivc vsdy Kflsf pMQ df isr Èrm nfl Juwk igaf hY .

 pihlF pRkfÈ isMG bfdl aqy Ausdy muMzy suKbIr isMG  df kroVF ruipaF dy BirÈtfcfr dy kysF ivc jylH jfxf aqy hux bIbI jgIr kOr df kroVF rupey irÈvq lYx df snsnI Kyj mslf sfhmxy afAux nfl iksy iksm df BulyKf nhIN irhf  XUQ afgUaF ny Kfs qOr qy AuqrI amrIkf ivc vwsdI iswK kOm ƒ sfvDfn kridaF ikhf ik aijhy BirÈt irÈvq Kfx vfly akflI lIzrF qoN iksy iksm dy Bly dI afs krnI ivarQ hY . ijhVy nyqf gurU dI golk dI ies qrF luwt krdy hn AunHF ƒ nyqf qF kI iswK aKvfAux df vI hwk nhIN . mhMqxI jgIr kOr pihlF hI afpxI lVkI ƒ kql krn dy sMgIn aprfD ivc adflqF dy cwkr lf rhI hY . ieh pihlF mF dy qOr qy asPl rhI aqy hux ieh iswK kOm dI luwt krdI rMgy hwQIN PVI geI hY

iswK XUQ afP amrIkf dy afgUaF ny ikhf hux smF af igaf hY srdfr ismrnjIq isMG mfn aqy BfeI dljIq isMG Kflsf vrgy iemfndfr, Auc cirqr aqy iswK kOm leI kurbfnI krn vfly afgUaF df sfQ idwqf dy ky AunHF dy hwQ mËbUq kIqy jfx . srdfr ismrnjIq isMG iek inDVk inzr akflI lIzr hn jo iswK kOm dy rOÈn BivK leI sdf afvfË AuTfAuNdy rhy hn aqy aj vI sc qy pihrf dyNdy hoey jyl ivc kYd hn.  XUQ afgUaF ny iswK gurduafrf juzIÈIal kimÈn dy cyarmYn srdfr kÈmIr isMG pwtI dy dlyrfnf ÌYsly dI  pRMÈsF kIqI  .

ibafn dy aKIr ivc XUQ afgUaF ny ieh gwl Kfs Ëor dy ky khI hY akflI dl dy ijhVy bMdy amrIkf ivc bfdl akflI dl leI BrqI krn af rhy hn AunFH df sfQ nf idwqf jfvy ikAuNik ieh vI  BirÈt akflI klcr df ihwsf hn. XUQ lIzrF ny ikhf ik bfdl aqy Ausdy muMzy dy jyl jfx aqy hux mhMqxI jgIr kOr dy kuVI mfr kys qoN bfad kroVF dI irÈvq Kfx dy msly ivc ieh sfbq ho igaf hY ik ieh kfly kfrnfmy krn vfly lIzr akflI dl dy suinhrI ieiqhfs ƒ klMikq kr rhy hn ijnHF qoN ipwCf CuzfAuxf bhuq ËrUrI ho igaf hY ikAuNik ieh iswK kOm dI luwt Ksuwt kr rhy hn. iesdy nfl hI iswK XUQ amrIkf dy afgUaF ny vfiÈMgtn zI sI ivc ihMdosqfn dy pRDfn mMqrI ivruwD BrvF muËfhrf krn leI eIst kost dIaF iswK sMgqF, jQybMdIaF aqy gurduafrf pRbMDk kmytIaF qih idloN DnMvfd kIqf hY .

 

kYptn vWloN aglIaF coxF leI XojnfbMdI suLrU

hr srkfr dI pMj-sfl imafd df coQf sfl aglIaF coxF dI iqafrI leI  huMdf hY| sWqfDfrI  qy ivroDI iDr afpxI afpxI cox rxnIqI bxf ky  iek dUjy nUM iTWbI lfAux df Xqn krdIaF hn| pMjvyN vryH arQfq afKrI  vryH qF aPsrsLfhI dI sWqfDfrI nyqfvF qoN aWKf curfAux lWg jFdI hY| KYr hux ivDfnsBf dIaF aglIaF  coxF (2007) nUM  svf ku vrfH rih igaf hY| pMjfb ivc kYptn amirMdr isMG dI agvfeI vflI srkfr ny  ipCly poxy cfr sflF dorfn pMjfb df koeI ivkfs nhI kIqf| hF srkfr dy surUafqI  idnF ivc ieMJ jLrUr pRqIq huMdf sI ik ieh srkfr pMjfb ivc iBRsLtfcfr Kqm kr ky hI rhygI pr iBRstfcfr Kqm qF kI hoxf sI,aWj hfl ieh hY ik iBRsLtfcfr pihlf nflo vI keI guxf vD igaf hY| ieQo qwk ik ivroDI iDr ny kYptn amirMdr isMG aqy AunFH ny nyVly sfQIaF qy iBRsLtcfr  dy gMBIr dosL lgfey  ijs qoN pRqIq  huMdf hY ik iBRsLtfcfr  dy hmfm ivc sfry hI nMgy hn |

          ipCly poxy cfr sflF ivc pMjfb srkfr ny afpxy cox  vfaidaF ivc koeI vI vfadf vPLf nhI kIqf  pr hux aglIaF  ivDfn sBf coxF  dy mWdynjLr srkfr ny pMjfb dI iksfnI leI muPq ibjlI aqy cuMgI Kqm krn df aYlfn kIqf hY| nfl hI nokrIaF  qy rok htfAux dI gwl khI hY| srkfr ny ieMnFH aYlfnF pRqI qrk idWqf hY ik ieh shUlqF poxy cfr sflF dorfn ies leI nhI  idWqIaF geIaF ikAuNik srkfrI KjLfnf KflI sI| pr kI hux srkfrI KjLfnf Br ky AuqoN dI zuWlx lWg ipaf hY| Boly Bfly lokF dI mfsUmIaq df lfhf KWtx vfly isafsI nyqf afpxIaF  copVIaF gWlf dy jfl ivc AunFH nUM PsfAux ‘c mfihr hn| lokF dy ies Bolypx df isafsI  nyqf BrpUr  Pfiedf AuTf rhy hn | hux kYptn amirMdr isMG pMjfb dy Coty iksfnF leI muPq ibjlI shUlq,cuMgI muafPI qy nokrIaF  qy pfbMdI htfAux dy ipWCy  jo vI qrk dyx pr sWc ieh hY ik ieh sB agfmI dIaF hox vflIaF ivDfnsBf coxF dI XojnfbMdI df hI ihWsf hY| hr srkfr  vFg kYptn srkfr dI vI ieh ieWCf  hY ik Auh agly pMj sfl vI pMjfb dI vfgzor sMBfly  pr 1966 qoN bfad pMjfb ivc kdy vI ies qrFH nhI hoieaf  ik lgfqfr do vfr ivDfnsBf coxF ieko pfrtI ny ijWqIaF hox, blik  sWqf dI adl-bdl kFgrs qy akflIaF ivc huMdI rhI| ipClI bfdl-Bfjpf  srkfr  ny vI afKrI  vryH pMjfb  ivc ivkfs dI vWzI muihMm suLrU kIqI sI,hr rojL sMgq drsLn kIqf jFdf sI| sRI pRkfsL isMG bfdl ny pWbf Bfr joLr lgfieaf sI ik Auh dubfrf sWqf hfsl krn pr muPq ibjlI,cuMgI qy hor lok suBfa skImF dy ky vI Auh afpxy suPny sfkfr nhI sn kr sky qy hux kYptn amirMdr sRI bfdl dy nksyL-kdmF dy qurdy hoey pMjfb vfsIaF nUM afKrI vryH bhuq irafieqF qy shUlqF  dyx jf rhy hn| pr pMjfb  dI kFgrs  srkfr ies jvfbdyhI qoN BWj nhI skdI ik poxy cfr sfl pMjfb df ivkfs ikAuN TWp rwiKaf igaf| sfrF smF afpxy isafsI ivroDIaF nUM  hI  rgVy lgfAux ivc lwgf idWqf| afpxI ijLMmyvfrI  qoN BWjdy hoey pMjfb srkfr ny jnqk adfiraF  df inwjIkrn dIaF  koisLsF kIqIaF qy hux ivDfnsBf coxF dy mWdynjLr  inwjIkrn dI nIqI kuJ smyN leI tfl idWqI| kYptn amirMdr isMG bfdl srkfr dIaF ijMnFH irafieaF qy smfjk skImF nUM srkfrI KjLfny qy boJ aqy Kqrnfk krfr idMdy sn,aWj AuhI skImF Auh Kud bhfl kr rhy hn|

           kfrn ieh hY ik kFgrsIaF smyq isafsI hlikaF dy aMdr ieh afm sihmqI hY ik  ivDfnsBf coxf ivc kYptn amirMdr isMG df iBRsLtfcfr ivroDI pYNqVF kfrgr iswD nhI hovygf| ies krky kYptn amirMdr isMG ny iBRsLtfcfr qy gWl krnI bMd kr idWqI hY| kYptn amirMdr isMG dubfrf sWqf ivc  afAux leI  ijQy lok -luBfaU aYlfn kr rhy hn  AuQy pMQk  dfa-pyc vI Kyz rhy hn| sRomxI akflI dl  bfdl dy pMQk  qoN idhfqI vot bYNk ivc sMnH lfAux dI koisLs kYptn amirMdr isMG dI aglI cox rxnIqI df ihWsf hI hY| kYptn amirMdr isMG ny jdo qoN muWK mMqrI dI kursI sMBflI hY AuNdo qoN hI  ieh koisLs kIqI jf rhI hY ik Auh sRI bfdl qoN vWzy isWK afgU bx jfx| kYptn amirMdr isMG dI rxnIqI  ieho rhI hY ik Auh ieh sfbq kr skx ik sRI bfdl jF akflI nyqf hI isWKf dy Dfrimk jF rfjnIqk KYr-Kuafh nhI hn sgoN Auh kYptn amirMdr isMG AunFH nflo vDyry cMgy iswK qy Dfrimk akIidaF dy pYrokfr hn|

          isWK gurUaF  qy ieiqhfs nfl sbMDq vrygMZf mnfAux ipWCy  Auprokq kfrn hI sI| TIk hY ik ies idsLf vWl kYptn amirMdr kuJ sPl vI hoey ikAuNik idwlI dy isWKf dy iek mjLbUq ihWsy Kfs krky prmjIq isMG srnf dI agvfeI hyTny nyqfvF  nUM afpxy nfl joV ky  kYptn amirMdr isMG ny sPlqf pRfpq kIqI| pr dUjy  pfsy ies gWl nUM vI njLraMdfj nhI kIqf jf skdf ik ies sB nfl kFgrs dI Drm-inrpWKqf dI sfK DuMdlI hoeI hY| KYr,ies smyN ieh sfP hY ik kYptn amirMdr isMG ny aglIaF ivDfnsBf coxF leI XojnfbMdI afrMB kr idWqI  hY, BfvyN ies leI  hI keI irafieqF qy shUlqF idWqIaF hn pr lok ieh ivsLvfs iks qrFH krn ik jy kFgrs 2007 dIaF coxF ijQy vI jFdI hY qF ieh irafieqF  iPr vI lfgU rihxgIaF ikAuNik jy kYptn amirMdr srkfr nUM iksfnF nfl ieMnf hI hyj huMdf qF iksfnF dI ibjlI pihlf hI muafP kr idMdy| byrujLgfrI bfry gMBIr huMdy qF hux qwk aYs[aYs borz dy cyarmYn qy mYbrF nUM srkfr KflI  bYTy hI moqIaF qnKfhF  nf idMdI sgoN byrujLgfrF leI nokrIaF pihlf hI kWZdI| ieh irafieqF dy ky kYptn amirMdr isMG ieh kih skdy hn  ik AunFH ny afpxy cox vfady pUry kIqy pr AunFH df aijhf  kihxf mry hoey  dy mUMh ivc iGE pfAux ‘dy brfbr hI hY| iPr vI kYptn amirMdr isMG ny Coty iksfnF leI jo ibjlI muPq dyxI hY,Aus bfry hux dyKxf ieh hY ik ies df lfB Coty iksfnF ikMnf ku AuTfAuNdy hn ikAuNik bfdl vyly muq ibjlI-pfxI df lfB vWzy iksfn hI lY gey hn|  ies afKrI  vryH pMjfb srkfr afpxI sfK ivc ikMnf ku suDfr krdI hY ieh qy smF hI dWsygf|

hvfrf dI blivMdr kOr ny mdd kIqI

jlMDr: cMzIgVH dI buVyHl jylH qoN Prfr  hox ipWCo pMjfb dy sv[ muWK mMqrI  byaMq isMG dI hWiqaF ivc sLfml  bWbr Kflsf  ieMtrnYsLnl dy aWqvfdI  jgqfr isG  hvfrf  dI mdd kYdI  lKivMdr isMG dI  pqnI blivMdr kor  ny kIqI sI| hvfrf ny idWlI puls nUM dwisaf ik Aus ny kYdI lKivMdr isMG nUM jylH qoN Prfr hox dI Xojnf bfry dwisaf sI| lKivMdr ny hI Aus dI mulfkfq jylH ivc afpxI pqnI blivMdr kor nfl krvf idwqI| blivMdr ny aWgy hvfrf nUM  gurdIp isMG vfsI ipMz aflmpur ijLlHf PiqhgVH sfihb nfl imlvfieaf sI| jylH qoN Prfr  hox ipWCo iehI dovyN kfr lY ky afey sn ijs ivc hvfrf prmjIq isMG iBErf aqy jgqfrf isMG qfrf BWjy sn| hvfrf ny iek mhIny qwk Auh iBErf, qfrf qy dyvI isMG nfl pMjfb dy ies nyVly KyqrF ivc Cupy rhy sn| ies dOrfn gurdIp isMG lgfqfr Aus dy sMprk ivc irhf qy Auh vI bWbr Kflsf ieMtrnYsLnl (bI[ky[afeI) df srgrm mYNbr bx igaf| hvfrf ny ikhf ik jdoN Auh afpxy ipMz ivc  rihMdf sI Aus  smyN Aus dI mulfkfq ipMz isMGfVI mfjrf  Qfxf moirMzf dy  srmuK isMG nfl hoeI| Aus dy Gr ivc  Aus df afAuxf -jfxf sI| srmuK isMG dI BYx hrdIp kor nfl Aus dI cMgI jfx pCfx sI| bfad ivc hrdIp kor ny vI bWbr Kflsf dIaF kfrvfeIaF ivc idlcspI lYxI suLrU kr idWqI sI| jylH qoN Prfr hox ipCo hvfrf ny hrdIp kor pqnI krmjIq isMG AurP PojI ijhVf ik Poj  ivc hY qy Aus dI positMg kyrl ivc hY nfl sMprk kIqf| Aus dy sMprk  ivc afAux ipwCo hvfrf  prmjIq isMG, qfrf qy dyvI isMG qoN vwK ho igaf| AunFH ny PYslf ilaf ik 5-6 mhIinaF qwk Auh sMprk ivc nhI rihxgy qy jLrUrq pYx qy afps ivc imlxgy. 

isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn ny bIbI jfgIr kOr nUM 5 sfl  sRomxI kmytI dI pRDfngI qoN htfieaf

aMimRqsr: isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn ny aWj iek aihm PYslf kridaF sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfn bIbI jfgIr kor nUM kmytI dI pRDfngI dy ahwudy qoN htfAux df aYlfn kIqf hY|  kimsLn ny AunFH dI mYNbrI rWd kridaF pMj sflF leI sRomxI kmytI dI cox vfsqy  afXog krfr dy idWqf| ieh vI hukm idWqf ik Auh mYzIkl kflj ivWc dfKilaaF dI gYrkfnUMnI  ZMg nfl muafP kIqI 2 kroV  55 lWK  23 hjLfr  rupey dI rkm qurMq sRomxI kmytI dy KjLfny ivc jmFH krvfey|

          bIbI jfgIr kor  ny ies PYsly  dI aflocnf kridaF ies nUM srkfrI  dbfa  hyT af ky kIqf  igaf hox  df dosL lfieaf  hY| AunFH  ieh vI ikhf ik Auh ies PYsly nUM hfeI kort ‘c cuxoqI  dyxgy| sRomxI akflI dl  dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl ny ies PYsly nUM  isWKf dy Dfrimk ‘c isWDf dKl dwisaf| ieQy aWj dupihr qoN bfad PYsly df aYlfn kimsLn dy cyarmYn ksLmIr isMG pWtI qy dUsry  dy mYNbrF amrIk isMG rMDfvf  qy ajvMq isMG mfn ny kIqf| kimsLn dy  cyarmYn  sRI pWtI ny  dwisaf ik  iqMn sfl pihlF  mYzIkl kflj  dy ividafrQI nirMdrpfl isMG  vWlo ieh kys dfier kIqf igaf sI ik gurU rfmdfs mYzIkl aYNz irsrc ieMstIicAUt ivWc aYn[afr[afeI koty ivWc kuJ sfbkf akflI mMqrIaF  ijMnFH ivc suWcf isMG lMgfh, zf[rqn isMG ajnflf,akflI afgUaF  joLrf isMG mfn,sRomxI  kmytI  dy  sfbkf aYkitMg  pRDfn alivMdrpfl isMG pKoky  aqy kuJ hor akflI afgUaF dy bwicaF nUM sItF idWqIaF geIaF hn aqy  ies dy koty leI inrDfrq  PIs nhI  leI geI,ijs kfrn  sRomxI kmytI nUM  kroVf rupey df Gftf pfieaf igaf| ieh kys bIbI jfgIr kor,pRoPysr ikrpfl isMG bzMUgr (sfbkf pRDfn sRomxI kmytI )jQydfr jgdyv isMG  qlvMzI,sRomxI kmytI dy sfbkf skWqr zf[gurbcn isMG bcn aqy sRI hrbyaMq isMG ivruWD dfier kIqf igaf sI|

           vrnxXog hY ik  bIbI  jfgIr kor ny mfrc  1999 ivWc afpxy  kfrjkfl  smyN dorfn  sQfnk  gurU rfmdfs  mYzIkl kflj  ivWc aYn[afr[afeI  koty ivc aYm[bI[bI[aYs qy  bI[zI[aYs  ivWc sItF  idWqIaF sn| AunFH ny akflI  mMqrIaF  qy lIzrF  dy bWicaF nUM aYn[afr[afeI kotyivWc  sItF  qF dy  idWqIaF pRMqU  AyunFH qoN inrDfrq  PIs jo 75 hjLfr  zflr  bxdI sI nhI leI geI| ies qoN bfad  jQydfr jgdyv isMG qlvMzI qy pRo[ikrpfl isMG bzMUgr pRDfn bxy pRMqU AunfH ny ieh PIsF vsUlx leI koeI kdm nf cuWky| ies qoN bfad bIbI  jfgIr kor ny muV pRDfn  bxidaF ieh PIsF ibnF aMiqRg kmytI dy pRvfngI qoN muafP kr idWqIaF|kimsLn ny  afpxy PYsly  ivWc ikhf hY ik pRo[ikrpfl isMG bzMUgr ,jQydfrjgdyv isMG qlvMzI, skWqr gurbcn isMG  bcn qy hrbyaMq  isMG ies kys ivWc imly sbUqF anusfr dosIL nhI pfey gey jdoN ik bIbI  jfgIr kor kys dI suxvfeI dorfn imly sbUqF krky dosIL pfeI geI|

           sRomxI  gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfn bIbI jfgIr kor ny isWK gurduafrf juzIsILal kimsLn dy PYsly bfry iqWKf pRqIkrm idMdy  hoey ikhf hY ik kimsLn ny AyunFH  nUM jfxbuWJ ky srkfr dy dbfa hyT insLfnf bxfieaf hY| Auh ies gYr kfnUMnI PYsly nUM hfeIkort ivc cuxoqI dyxgy| aWj ies PYsly qoN bfad XUnIvristI  kfiem krn  bfry klgIDr invfs ivc mIitMg krn qoNpihlF bIbI jfgIr kor ny dWisaf ik  kimsLn ny ieh PYslf srkfr dy kihx qy kIqf hY| srkfr ny sRomxI kmytI  dI sLfndfr kfrgujLfrI  qoN pRysLfn ho geI| AunFH  ikhf ik aslIaq ieh hY ik pUrIaF PIsF jmFH nf krvfAux vfilaF nUM sRomxI  kmytI ny vfr-vfr  icWTIaF  ilKIaF hn| ieh sfl 2000 df mfmlf hY | AunFH  ikhf ik ies qoN pihlF  jQydfr gurbcn  isMG tohVf  aqy jQydfr  jgdyv isMG  qlvMzI  vI pRDfn  rhy hn pr iksy nUM kimsLn ny insLfnf nhI bxfieaf| bIbI jfgIr kor ny ikhf hY ik ies qoN pihlF  vI kimsLn vlo ley PYsilaF  nUM hfeIkort ivc cuxoqI idqI geI sI aqy ieh vI rWd hoey  sn| AunFH ikhf ik ies gYrkfnUUMnI PYsly bfry koeI icMqf nhI hY| AunFH ikhf ik myrI cox gurduafrf aYkt anusfr hoeI hY aqy ies nUM koeI rWd nhI kr skdf| AunFH ikhf ik  kfljF dy trwst dy PYsly  sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI iksy qrFH ijMmyvfr nhI hY| Auh qF kmytI vWlo mIitMgf ivc jFdy hn| AunFH dI cox lokF ny kIqI hY| sRomxI akflI  dl dy pRDfn  pRkfsL isMG bfdl ny ikhf hY ik  PYslf mMdBfgf  hY  aqy pUrI qrfH  rfjsI ihWqf qoN pRyirq hY| trwst dy mfmly df isWDf sRomxI kmytI nfl koeI sbMD nhI hY|

jfgIr kOr ny isWK kOm df isr dunIaf Br ‘c nIvF  kIqf: mnjIq isMG

idWlI: sRomxI akflI  dl pMQk (sMqoK isMG )dy pRDfn ny isWK gurduafrf  juzIsILal kimsLn  vWlo sRomxI kmytI  dI pRDfn bIbI jfgIr kor ny ahuwdy qoN htfAux dy PYsly nUM mMdBfgf krfr idMidaF kmytI ivWc ho rhIaF DFdlIaF qy iPkr jLfihr  kIqf hY| aWj ieQy ikhf ik sRomxI kmytI  bfry aijhIaF gWlf sfhmxy afAuxIaF sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl df Aucycf iDafn mMgdIaF hn| mnjIq isMG  ny  ikhf ik jQydfr  gurcrn isMG tohVf dy lwgpg  zyZ  dhfky pRDfngI kfl dorfn sRomxI kmytI dy pRbMD ivWc AunFH qy aijhy GtIaf qy iBRsLt ieljLfm nhI sn lwgy pr bIbI jfgIr ny qF kom dI ieWjq hI rol ky rWK idWqI| sRI isMG ny mMg kIqI hY ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI qy pkV rWKx vfly ies kimsLn vFg idWlI  isWK gurduafrf pRbMDk  kmytI  qy vI aijhf hI isWK gurduafrf juzIsILal  kimsLn kfiem hoxf cfhIdf hY ijhVf idWlI  gurduafrf kmytI dy pRDfn,jnrl skWqr qy bfkI pRbMDkI mYbrF vWlo aiDkfrF  dI kIqI jFdI durvrqoN  nUM zWk sky| ies sfry kmytI hfkm Aus kimsLn dy sfhmxy  jvfbdyh hox|

          sRI isMG ny  ikhf ik Auh ies  mMg sbMDI kyNdrI gRih mMqrI qoN ielfvf muWK cox kimsLn  nUM vI imlxgy qF ik idWlI  gurduafrf kmytI  dfg aks vI Krfb hox qoN bcfieaf jf sky| AunFH dfavf kIqf ik idwlI  gurduafrf  pRbMDk kmytI  ivWc  byloVI BrqI,ividak adfiraF df inkMmf stfP afpxy irsLqydfrF nUM iemfrqF dy Tyky qy AunFH qoN kimsLn dI pUrqI qF hI rokI jf skdI hY jy kmytI  dy hfkmF nUM kfbU ivWc rWKx leI aijhf hI koeI sfrQk kimsLn kfiem hovy|

          ies dorfn sRomxI akflI dl  dy pRdysLk pRDfn avqfr isMG ny kimsLn dy ies PYsly dI jm ky inKyDI kridaF ikhf ik akflI dl nUM  bdnfm krn df ieh srkfr df dUjf nvF hWQkMZf hY ikAuNik ies qoN pihlF  aijhy hI  ieljLfm suWcf isMG lMgfh qy syvf isMG syKvF  qy kmytI mNbr  hirMdr pfl isMG pWKoky qy lWgy sn qy hfeIkort ny AunFH nUM sfP icWt dy idWqI sI| sRI ihWq ny ikhf ik ieh pMQ ivroDI qfkqF hn jo pMQ nUM bdnfm krdy kFgrs dI JolI cuWk rhIaF hn| sRomxI akflI dl idWlI qy idWlI isWK gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn prmjIq isMG srnf  ny ies PYsly nUM isWK kom leI mfXUsI vflf PYslf ikhf hY jo isWKf dI suprIm kort bfzI dy pRDfn df kurWprsLn ‘c ilpq hoxf isWK kom leI mMdBfgf idn hY| sRomxI kmytI dy pRDfn iBRsLt hox dy nfl awj iswK kom df isr dunIaf Br ivWc nIvF hoieaf hY qy  Auh vI AudoN jdoN sRomxI kmytI dI ies pRDfn dI cox leI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl Kud ijLMmyvfr hox qy AunFH dI sLih qy ieh iBRsLtfcfr hoieaf hY| ies leI sRI bfdl nUM sRomxI akflI dl dI pRDfngI qoN asqIPf dy dyxf cfhIdf hY|

 

sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb aMqr-rfÈtRI pwDr qy

aMimRqsr, 18 julfeI : ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny pRDfn mMqrI zf: mnmohn isMG ƒ ikhf hY ik Auh pMcm pfqÈfh sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb gurduafrf zyrHf sfihb lfhOr ivKy 16 jUn 2006 ƒ aMqr-rfÈtRI pwDr qy mnfAux leI pfiksqfn srkfr qoN afigaf lY ky dyx.

awj pRDfn mMqrI dy nF ilKy gey iek pwqr ivc AunHF ikhf ik Bfrq pfiksqfn dy iek smJoqy aDIn sRI gurU arjn dyv jI df ÈhIdI gurpurb mnfAux leI ÈRomxI kmytI vwloN hr sfl 500 iswK XfqrIaF df jwQf pfiksqfn Byijaf jFdf hY. AunHF ikhf ik agly vrHy gurU jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb bhuq vwzy pwDr qy pUrI ÈrDf, siqkfr qy iswK prMprfvF anusfr mnfieaf jfxf hY, ies leI Bfrq qoN iqMn hËfr iswK XfqrIaF df jQf Byjx dI pfiksqfn srkfr qoN sihmqI leI jfey.

iesy dorfn bIbI jI ny iek ibafn rfhIN dwisaf ik Bfrq ivc sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb bhuq ivÈfl pwDr qy pUrI ÈrDf, siqkfr qy KflseI prMprfvF anusfr qrn qfrn ivKy mnfieaf jfeygf. AunHF ikhf ik ÈRomxI kmytI ny huxy qoN hI ies sbMDI iqafrIaF ÈurU kr idwqIaF hn. ies ÈqfbdI smfgmF dOrfn Èbd kIrqn, ZfzI qy kvIÈr drbfr, Dfrimk zrfmyN, ngr kIrqn qy hor anykF pRogrfm afXoijq kIqy jfxgy aqy iek KUbsUrq sovInr vI pRkfiÈq kIqf jfeygf. AunHF ikhf ik sfry pRbMDF leI vwK-vwK kmytIaF df CyqI hI gTn kIqf jf irhf hY.

bIbI jI ny dyÈ ivdyÈ ivc vsdIaF sMgqF ƒ apIl kIqf hY ik Auh afpxy afpxy ngr ivc ÈFqI dy puMj sRI gurU arjn dyv jI df 400 sflf ÈhIdI gurpurb pUrI ÈrDf qy siqkfr nfl mnfAux leI huxy qoN iqafrIaF afrMB kr dyx.

 

cMgI kfrgujLfrI vfilaF nUM bdilaf nhI jfvygf: dUlo

PiqhgVH sfihb:- pMjfb pRdyusL kFgrs  dy pRDfn  sLmysyr isMG dUlo ny ikhf ik  kFgrs ivc cMgI kfrgujLfrI vfly ahudydfrF nUM bdilaF nhI jfvygf aqy sfry ahwudydfrF dI kfrgujLfrI nUM cMgI qrFH dyKx ivcfrn qoN bfad hI koeI PYslf kIqf jfvygf| aWj ieQy ivsyLs mulfkfq ivc  sRI dUlo ny ikhf ik kFgrs dI kfrgujLfrI ivc hor suDfr ilaFdf jfvygf qF jo muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG aqy kuWl ihMd pRDfn sonIaf gFDI dy hWQ mjLbUq kIqy jf skx| AunFH ikhf ik sRImqI gFDI vWlo jfrI mYnI PYsto ivco iksfn Kyq mjLdUr, vrg dIaF  ijhVIaF mMgf bkfieaF  rih geIaF hn,AunFH nUM  ien-bn lfgU krvfAux leI  hr sMBv  Xqn kIqf jfvygf|AunFH dfavf kIqf ik  kFgrs Drm  inrpWK  pfrtI hY  aqy pMjfb dy  lokF vWl hmysLf iPrkfpRsq qfkqF  nUM BFj idWqI geI hY|

 

ikRscIan crc gruwp df XUQ kYNp

amrIkf dI lgBg 6-7 stytF dy nOjuafnF df iewk gruwp bIqy buwDvfr nMU “[pfsport” nfmI pRfjYkt aDIn sRI gurU isMG sBf mfltn gurduafrf sfihb ivKy gurU drbfr dy drsLn krn afieaf. jfxkfrI hfsl krn qoN pqf lwgf ik nOjuafnF df ieh gruwp Dfrimk PlsPy anusfr “syvf” dy isDFq bfry isKlfeI lY irhf hY. ieh gruwp ieQy dy sfAUQ eysLIan ivlkm sYNtr aqy gurdIsL isMG mFgt dy AuWdm sdkf afieaf hoieaf hY. nOjuafnF df ieh gruwp iewk hPqf trFto ivwc rhygf. ies ny Kflsf skUl mfltn aqy mfltn gurduafrf sfihb ivKy syvf kIqI aqy drsLn kIqy. awj ieh gruwp “iswK hYrItyj sYNtr” gurduafrf sfihb ivKy sPfeI krygf aqy syvf dy isDFq qoN jfxU hovygf. mfltn gurduafrf sfihb ivKy ies gruwp dy sfry mYNbrF ny lMgr Cikaf. “klcrl iekscyNj aYNz lrinMg” dI Bfvnf nMU lY ky ies gruwp dI ieh Xfqrf ijQy ienHF nMU iswKI kdrF kImqF qoN jfxU krvfeygI AuQy ieh iswKI klcr dI jfxkfrI vI lY skxgy.

 

zyrydfrF, dyhDfrI gurUaF dI pUjf krn vfly isWK afgUaF  nUM akfl qKLq qy qlb kIqf jfvy

aMimRqsr: sRomxI akflI dl (aMimRqsr) ny sRI akfl qKLq  sfihb dy  jQydfr qoN mMg kIqI  hY ik  pfKMzI sfDF, zyryvfdF  aqy pKMzI  gurUaF dI pUjf krn vfly isWK lIzrF ivrwuD kfrvfeI kIqI jfvy| AunfH ny sRomxI akflI dl dy pRDfn sRI pRkfsL isMG bfdl vWlo gurU  nfnk dyv XUnIvristI ivc ‘siqgurU rfm isMG cyar’ sQfipq krky iek  dyhDfrI nUM mfnqf dyx dy mfmly ivc vI sRI bfdl nUM sRI akfl qKLq sfihb qy qlb krn dI mMg kIqI hY |

           akflI dl dI kfrjkfrnI  dy mYNbr bldyv isMG isrsf dI agvfeI  ivc sRI akfl qKLq  sfihb dy jQydfr  igafnI joigMdr isMG vydFqI nUM iml ky  iek mMg pWqr idWqf igaf  ijs ivc  jQydfr nUM 5 svfl kIqy gey| pihly svfl ivc sRI isrsf ny ikhf ik aWj qwk keI isWK lIzrF ny pfKMzI sfDF, zyrydfrF nUM hr qrFH dIaF shUlqF idWqIaF aqy smyN-smy AunFH dI shfieqf kIqI aqy kr rhy hn| ieQoN qwk ik ieMnFH ny AunfH nUM siqgurU dI pdvI vI dy idWqI hY qF afp jI ny ieMnFH dy iKlfP aWj qk koeI  kfrvfeI ikAuN  nhI kIqI| gurU nfnk dyv XunIvristI ivc sRomxI akflI dl dy  pRDfn qy sfbkf muWK mMqrI sRI pRkfsL isMG bfdl ny muwK mMqrI huMidaF siqgurU rfm isMG  cyar sQfipq kIqI kI  ieh dyhDfrI gurU nUM  mfnqf nhIN|

          ipMz TyTrky ivc blijMdr isMG nF dy iek afdmI ny ieh iesLiqhfr Cpvfey ik myry ivc gurU nfnk dyv jI aqy gurU goibMd isMG jI joq pRgt ho geI hY aqy jdoN ies nUM puwCx leI dsmyLs jQybMdI dy kuJ isMG gey qF sRomxI akflI dy afgU aqy sfbkf mMqrI sRI inrml isMG kfhloN ny Aultf ienHF isMGF ivruwD prcy drj krvf idwqy| sRI kfhloN ny srkfrI KjLfny ivcoN Aukq pfKMzvfd dy zyry nUM clfAux vfsqy 50 hjfr rupey dI gRFt vI idwqI, kI ieh TIk hY ? awj gurduafiraF aqy pMQk lIzrF dy pRfeIvyt skUlF ivc iswK ivroDI jQybMdI afr[aYs[aYs[ kYNp qoN imldI hY| iswKF dI kwtV dusLmx jmfq ivsLv ihMdU pRIsLd vfilaF nUM sRI drbfr sfihb afAux qy sUcnf kyNdr ivc snmfinq kIqf igaf| ienHF lokF ny 1984 ivc sRI drbfr sfihb dy mfzl qoVy aqy gurU rfmdfs jI dI qsvIr qoV ky pYrF ivwc rolI sI|

          iek hor svfl ivc AunHF jQydfr qoN puwiCaf ik 1984 dy KUnI GwlUGfry qoN sLhIdF dI Xfd mnfAux leI 2 jUn qoN lYky 6 jUn qwk gurduafrf dmdmf sfihb, sRI afnMdpur sfihb, dInf kFgV sfihb, mfAU sfihb aqy sRI akfl qKq sfihb qy pRogrfm AulIky sn pr iksy vI gurduafrf sfihb ivc ienHF pMQk afgUaF ny ardfs qwk nhIN krn idwqI aqy Aultf kyNdr srkfr nUM icwTIaF Byj ky iswKI soc rwKx vfilaF ivruwD  prcy drj krvfey| AunHF ikhf ik XUQ ivMg dy iek afgU vwloN dmdmf sfihb qlvMqI sfbo ivKy afKMz pfT sfihb afrMB krvfAux vfsqy buikMg krvfeI geI sI pr aKMz pfT vI nhIN krvfAux idwqf igaf, kI ieh gurmiq mirafdf dI AulMGxf nhIN|

          AunHF ikhf ik kuJ aKbfrF ny sRI pRkfsL isMG bfdl dy jwdI Gr ipMz bfdl dy mkfn dI Cwq qy snfqnI Drm df pRqIk dyvI mfqf df lfl JMzf JUldf pRkfisLq krky iswK rihq mirafdf dI ho rhI AulMGxf df prdfPfsL kIqf hY| AunHF ikhf ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vwloN 1945 ivc mqf pfs kIqf igaf sI ik iek akfl purK qoN bgYr iksy dyvI dyvqf dI Aupfsnf nhIN krnI aqy AulMGxf krn vfly nUM qnKfhIaf krfr idwqf jfvygf| sRI bfdl ny pihlF vI cMdrsvfmI qoN hvn krvfey, mwQy qy iqlk lwgvfey aqy isr qy mukt vI  lgvfieaf| ies sB qy bfvjUd bIbI suirMdr kOr bfdl nUM Kflsf pMQ dy 300 sflf sfjnf idvs qy mfqf sfihb kOr jI aYvfrz, suKbIr bfdl nUM sfihbjfdf ajIq isMG aYvfrz nfl snmfnq krnf kI gurmiq anusfr jfiejL hY|

          sRI isrsf ny jQydfr sRI vydFqI nUM ikhf afsLUqosL, nUrmhIlIey, Binafryvfly, swcy sOdy vfly aqy cMdrsvfmIaf vrigaF pfKMzIaF awgy  gozy tykx vfilaF ivruwD afp ny kI kfrvfeI kIqI hY? sRI vydFqI nUM imlx vfilaF ivc sRI isrsf dy nfl zf[ nirMdr isMG Kflsf,  blivMdr isMG, amrIk isMG nMgl,  ksLmIr ZMzfl, BfeI ajIq isMG bfT sLfiml sn|

 

igRPqfr kIqy ‘mnuWKI bMbF’ aqy horF nUM qF mYN jfxdf qWk nhIN[[hvfrf

cMzIgVH:- bWbr Kflsf ieMtrnYsLnl dy muKI jgqfr isMG hvfrf ny ikhf hY ik pMjfb aqy cMzIgVH pulIs vWlo  PVy gey aKoqI mnuWKI bMbF aqy dUjy sfQIaF  nUM mYN jfxdf qk nhI| Aus ny spwsLt kIqf ik iek drjn dy krIb  ijMnFH XuvkF nUM ihrfsq ivWc ilaf igaf hY, ieMnfH nfl myrf koeI  sbMD nhI irhf| mnuWKI aiDkfrF vkIlF dy vPd nfl aWj iek mulfkfq dorfn Aus ny ikhf ik ieh srkfrI eyjMsIaF dI iek igxI imwQI cfl ho skdI hY|

          vkIlF dy vPd dy iek mYNbr ny dwisaf ik mnuWKI bMbF nUM PVn aqy Aus dy mUMho ‘c inklvfeIaF  jf rhIaF  khfxIaF  mnGVq hn| vPLd dy iek mYNbr ny ieh vI dwisaf ik AuNj ies nUM ies gWl df vyrvf hY ik mfzl jylH bUVHYl ivWco ijs mksd nUM lY ky Auh Prfr hoieaf sI Auh pUrf nhI kr sikaf| sUqrF ny aWgy dWisaf ik Aus nUM ies gWl df vI duWK hY ik  idWlI  isnymf bMb kFz ivWc Aus df koeI hWQ nhI sI pr pitaflf qoN ihrfsq  ivWc lYx ipWCo idWlI pulIs ny Aus Auqy kIqy aMny aiqafcfr dorfn Aus dy mUMh ivWc jbrI isgrt pfeIaF  aqy pfn Dwikaf| Aus ny dosL lfieaf ik idWlI pulIs ny Aus df Drm iBRsLt krn leI pUrf qfx lfieaf|

 

myrI byksUr pqnI nUM puils qMg pRysLfn nf kry : hvfrf

cMzIgVH :=- myrI pqnI hrdIp kOr byksUr hY puils AusnUM qMg pRysLfn nf kry| Aus df ksUr kyvl ieMnf hY ik Ausny myry nfl ivafh krvfieaf hY| Ausdf ksUr Borf vI nhIN hY| ieh gwl bwbr Kflsf ieMtrnYsLnl dy muKI jgqfr isMG hvfrf ny AusnUM puils ihrfsq ivc imlx gey lfier Pfr ihAUmn rfeIts ieMtrnYsLnl dy vkIlF nUM khI| hvfrf df kys lV rhy ies sMsQf dy vkIlF nUM khI| hvfrf df kys lV rhy ies sMsQf dy vkIl sRI arivMd Tfkur ny hvfrf dy Aukq ibafn bfry jfxkfrI idMidaF awgy dwisaf ik hvfrf nUM afpxI pqnI bfry bhuq icMqf hY| Auh cfhuMdf hY ik Ausdy vkIl AyusdI pqnI dI suwKsFd AusnUM dwsx aqy ieh pqf krn ik AusdI pqnI nUM ikhVI jylH ivc rwiKaf igaf hY| hvfrf ny aYzvokyt Tfkur nUM dwisaf ik hrdIp kOr AusdI purfxI dosq hY| Ausny hrdIp kOr nUM ikhf ik Auh iksy hor nfl ivafh krvf lvy myry rsqy KqiraF Bry hn pr hrdIp kOr  nhIN mMnI ies krky Aus nUM hrdIp kOr nfl ivafh krvfAuxf ipaf| Auh surU qoN hI myry nfl ivafh krvfAuxf cfhuMdI sI|

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com            Here We Grow Again