| |||||||||||
|
| |||||||||||
|
kYnyzf ivwc byrujLgfrF dI igxqI vDI aOtvf -(aYc ibAUro) BfvyN ik kYnyzf ivwc ipCly mhIny nvINaF AuplwvD nOkrIaF dI dr vDI hY pr byrujLgfrF lokF dI igxqI ivwc mfmUlI vfDf hoieaf hY. anAumpolfeImYNt dr 7[3% ho geI hY. ieh irport stYt kYnyzf ny pRkfisLq kIqI hY. jUn mhIny dOrfn iekfnmI ivwc 25 hjLfr nvIN nOkrI drj hoeI hY. ieh sfrIaF nOkrIaF srkfrI mihkimaF dy ishq ivBfg aqy sosLl sYktr ivwc hn. ieh qIsrf lgfqfr mhInf hY ijs ivwc nOkrIaF ivwc vfDf hoieaf hY jo kYnyzf dy arQcfry leI ibhqr mMinaf jFdf hY. pulIs aPsr golI nfl jLKmI
sLwkI afdmI jLKmI hY jo hsqpfl ivwc jyry ielfjL hY aqy aOrq nMU ihrfsq ivwc lY ilaf hY. cIP ny AunHF lokF dI inKyDI kIqI jo sLwkI ivakqIaF nUM ivktm kih rhy hn. AunHF ikhf ik Auh ivktm nhIN ikRmnl hn jdoN ik jLKmI aPsr sfzy hIro hn. jLKmI sLwkI ivakqI hspqfl phuMcx smyHN surq ivwc sI aqy AusdIaF hwQkVIaF strYcr nfl lfeIaF hoeIaF sI. imlIaF KbrF ansufr pulIs ny sLwkI ivakqIaF koloN BfeI mfqrf ivwc hiQafr brfmd kIqy hn. sLRomxI kmytI coxF ivc votF Gwt Bugqx df aMdysLf jlMDr - 11 julfeI nUM hox vfilaF sRomxI kmytI coxF ivc hux isrP iqwn idn bfkI rih gey hn aqy cox pRcfr isKrF Aupr puwj cuwkf hY. lohVy dI grmI dy bfvjUd dovyN pRmuwK iDrF akflI dl (b) aqy pMQk morcy dy afgUaF ny idn-rfq iek kIqf hoieaf hY pr ies gwl dy bfvjUd afm iswK sMgqF vloN coxF ivc bhuqI rucI nhIN idKfeI jf rhI. ies rUJfn nUM lY ky cox lV rihaF iDrF ivc zfhZI icMqf pfeI jf rhI hY. ienHF hlikaF df kihxf hY ik ijhVf AumIdvfr votr BugqfAux ivc kfmXfb irhf, Aus dIaF pON bfrF hoxgIaF. akflI dl (b) df afpxf cox qjrbf qy votF BugqfAux df qkVf amlf PYlf hY qy ipMzf, muhwilaF qk AunHF kol tImF hn, ijs df AunHF nUM lfB iml skdf hY. vwK-vwK AumIdvfrF nfl gwlbfq dOrfn Auh jmF 50 PIsdI votF BugqfAux dI AumId rwKdy hn. akflI dl (b) aqy pMQk morcy dy afgUaF vloN Dfrimk muwidaF dI QF rfjsI afDfr Auwpr hI srgrmI kIqI jf rhI njLr af rhI hY. pMQk morcy dy afgU bfdl Auwpr iBRsLtfcfr df dosL lf rhy hn aqy Bfjpf qy afr[ aYws[ aYws[ nfl iml ky iswK isDFqF qy mirafdf df nfsL krn dI gwl kih rhy hn. lok sBf coxF dOrfn vI lgBg iehI muwdy AunHF vloN AuTfey jf rhy sn. dUjy pfsy bfdl dl vloN ikhf jf irhf hY ik pMQk morcy dy afgU kFgrs df morcf bxy hoey hn qy AunHF sMsQfvF qy hsiqaF dI afn-sLfn nUM imwtI-Gwty ’c rolx qoN isvfey hor koeI eyjMzf nhIN. lokF ivc ivcridaF pqf lgdf hY ik ieh muwdy iswK sMgq dI mfniskqf Auwpr koeI bhuqf pRBfv pfAux vfly nhIN. asl ivc sLRomxI kmytI leI votF pihloN rfjsI afDfe ’qy hoeI kqfrbMdI anusfr pYx dI hI vDyry sMBfvnf hY. ies df kfrn lok ieh smJ rhy hn ik dovyN pfsIN cox pRcfr rfjsI pfrtIaF dy AuhI afgU kr rhy hn, ijhVy ivDfn sBf qy lok sBf ivc lokF koloN votF mMgdy rhy hn. afm lokF nUM Dfrimk qy rfjsI Kyqr dy ies Jmyly dI smJ hI nhIN lg rhI. iek afm iswK votr df kihxf sI ik jy votF gurduafrf pRbMD leI hn, iPr ieh votF vfly lIzr kfhdy leI rOlf pfAuNdy iPrdy hn. gurduafrf pRBMDkI kmytI qy ivDfn sBf ivc jf ky srkfr bxfAunf lgBg iek hI gwl ho geI njLr af rhI hY. ies vfr keI qrHF dIaF byivsLvfsIaF dy bfvjUd ieh gwl qswlI vflI hY ik iksy vI Kyqr ivc votrF nUM BrmfAux leI nisLaF jF hor glq qrHF dy ZMg-qrIikaF dI vrqoN df iksy vloN ikDry ijLkr nhIN afieaf. keI vfr aijhy hwQkMzy vrqx dy dosL lwgdy rhy hn. BfvyN hux votF pYx dI puwTI igxqI sLurU ho cwukI hY pr hfly qk vI votr sUicaF bfry BMblBUsf hI ipaf hoieaf hY. aMimRqsr qy gurdfspur ijLilaF dy cox kimsLn ny splImYNtrI votr sUicaF rwd kr idqIaF hn. BulwK hlky ivc ipClI vfr 52 hjLfr dy krIb votr sn qy ies vfr 85 hjLfr qoN vwD votr hn. ieQy 15 hjLfr dy krIb dUhry votr hn, ijnHF dIaF do-do votF hn. aijhIaF votF Bugqfx ivc gVbVI pYdf ho skdI hY. sLihrI hlikaF ivc sihjDfrI votF kwty jfx kfrn 20 qoN 25 PIsdI vot Gwt gey hn. aijhIaF smwisafvF hor vI keI hlikaF ivc hn. bfdl dI awj luiDafxf PyrI akflI AumIdvfrF leI iqxky df shfrf luiDafxf : iswKF dI imMnI pfrlImYNt sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF nyVy af rhIaF hn. srgrmIaF jLor PV rhIaF hn. gurduafrf coxF ivc akflI dl nfl pMQk morcy df iswDf mukfblf cl irhf hY. Kfs kr ky ijLlf luiDafxf dIaF 18 sItF Auqy iek sIt pihlF hI pMQk morcf ijwq cuwkf hY. sLRomxI akflI dl dy kOmI pRDfn pRkfsL isMG bfdl vloN 8 julfeI nUM sLRomxI kmytI dIaF coxF lV rhy AumIdvfrF dy hwk ivc qUPfnI dOrf kIqf jf irhf hY. bfdl svyry 9 svyry jgrfE hlky qoN afpxf cox dOrf sLurU krngy aqy 18 sItF dy KVHy AumIdvfrF dy hwk ivc votrF nUM lfmbMd kr ky AumIdvfrF ivc nvF josL Brxgy. s[ bfdl dy nfl lok sBf mMYbr sLrnjIq isMG iZwlON, ivDfiek jgdIsL isMG grcf, sfbkf mMqrI mhysLieMdh isMG gryvfl, hIrf isMG gfbVIaf cox rYlIaF nUM sMboDn krngy aqy kFgrs pfrtI pMQk morcy dy AumIdvfrF dI iks qrHF mdd kr rhI hY, df prdfPLfsL krngy. bfdl sLihr dy hflkf AuwqrI qoN cox lV rhy kMvlieMdr isMG Tykydfr dy hwk ivc smrflf cOk ivKy amrjIq isMG Bfitaf dy hwk ivc igl roz aqy avqfr isMG mwkV dy hwk ivc dugrI ivKy cOx rYlIaF nUM sMboDn krngy. zI[ aYws[ pI[ BrqI ivvfd ’qy hfeIkort vloN pMjfb srkfr dI iKcfeI cMzIgVH - pMjfb srkfr vloN hfl hI ivc BrqI kIqy gey zI[ aYs[ pIjL dI inXukqI sMbMDI ivvfd ny Aus smyN nvF moV lY ilaf jdoN pMjfb aqy hirafxf hfeI kort dy cIPL jsits ivnod kumfr rfey, jsits surjkFq sLrmf aqy jsits rfjIv Bwlf ’qy afDfrq mukMml zvIjLn bYNc ny pMjfb srkfr dI KUb iKcfeI kIqI. awj ijAuN hI svyry 10 vjy mukMml zvIjLn bYNc bYiTaf qF lgfqfr zyZ GMtf pMjfb srkfr dI iKcfeI huMdI rhI. jsits rfey ny ikhf ik sfnUM pUrf ivsLvfs hY ik srkfr ny sfzy qoN kuJ qwQ lukfey. srkfr iek hI hY aqy Aus df ivvhfr ieqrfjLXog hY. koeI iek jF dUsrf qF adflqI kfrvfeI dy nfl iKlvfV krn vflf jLrUr hY. koeI aiDkfrI adflqI kfrvfeI ivc aiVwkf pf irhf hY. jykr aijhf hI srkfr df ivvhfr irhf qF kfnUn df isstm qbfh ho jfvygf. cIPL jsits ny ikhf ik sfnUM aijhf lgdf hY ik pMjfb srkfr kfnUn ivc ivsLvfs nhIN krdI. iesy leI ies adflq nUM shI iksm df sihXog nhIN idwqf igaf. sfnUM mjbUr kIqf jf irhf hY ik asIN afpxy pihly hukmF ’qy muV ivcfr krIey. ies adflq nUM mukMml ivsLvfs hY ik ies mfmly ivc kuJ gVbV jLrUr hY. cIPL jsits ny ikhf ik jdoN pihlF Aukq BrqI nfl sMbMDq irkfrz mMigaf igaf qF adUrf irkfrz idwqf igaf. ieh adflq afpxI kfrvfhI nUM pRdrisLq krn dI iejfjLq nhIN dy skdI. srkfr nUM jykr sfDfrx aMgryjLI smJ nhIN afAuNdI qF asIN kuJ nhIN kih skdy. pUrf irkfrz sIl krn leI ikhf igaf aqy isrP Kyz ivBfg dI PfeIl hI nhIN afeI. bfad ivc cIPL jsits ny ikhf ik Auh AunHF lokF nUM iek aMiqm mOkf idMdy hn ijnHF dy ivruwD gMBIr dosL lwgy hn ik Auh afpxy ivruwD lwhy dosLF dy pRqI kuJ kih skx pr Xfd rhy ik AunHF nY jo kuJ kihxf hY, Auh shuM pwqr dy rfhIN kihx. AunHF ny ikhf ik AunHF dy pihy hukm bhuq spwsLt sn pr srkfr ny lfprvfhI vrqI. asIN srkfr ’qy ivsLvfs kIqf ik mukMml irkfrz pysL kIqf jf cuwkf hY aqy asIN PYslf surwiKaq rwK ilaf. hux ies mfmly ’qy aglI suxvfeI 9 julfeI nUM hovygI. vrxnXog hY ik Kyz mMqrI jgmohn isMG kMg vloN muK mMqrI kYptn amirMdr isMG nUMUM pwqr iliKaf igaf ik AunHF dy slfhkfr bI[ afeI[ awYs[ cfhl nf isrP Kyz ivBfg dI kfrvfeI ivc aiVwkf pf rhy hn sgoN adflqI kfrvfhI ivc vI dKLlaMdfjLI kr rhy hn. hfeIkort dy hukm anusfr ieh PfeIl lY ky Kyz ivBfg dy aiDkfrI qF af gey sn pr sLRI cfhl ny ieh PfeIl hfeIkort qk nhIN phuMcx idwqI. hux kOx-kOx ies sMbMD ivc hfeIkort dy lMby hwKIN afAuNdf hY, ieh dyiKaf jfxf hY ikAuNik cIPL jsits pMjfb srkfr dy ivvhfr ’qy kfPI nfrfjL idKfeI idwqy. BwTl vloN asqIPLy dI DmkI ? sMkt zUMGf : BwTl sxy do drjn qoN vwD ivDfiek shuM cuwk smfgm ’coN gLYr hfjLr rhy *bfgI DVf idwlI drbfr vwl nUM *amirMdr isMG dI sonIaf gFDI nfl mulfkfq jlMDr/cMzIgVH : vjLfrqI Pyrbdl qoN duKI bIbI rfijMdr kOr BwTl ny hfeIkmfn nUM asqIPLf dy dyx dI DmkI dy idwqI hY} ijs kfrn pMjfb kfNgrs df sMkt hor zUMGf ho igaf hY. ies dOrfn ivsLysL qOr ’qy qlb kIqy gey amirMdr isMG vloN vI sLRImqI sonIaf gFDI nfl mulfkfq kIqI jfvygI. ies qoN pihlF awj pMjfb dy punr giTq mMqrI mMzl dy pMj mMqrIaF nUM shuM cukfAux dy smfgm mOky iek vfr Pyr pMjfb kFgrs do DiVaF ’c vMzI geI. sInIar kYbint mMqrI bIbI rfijMdr kOr BwTl smyq do drjn qoN vwD ivDfiek ies smfgm ’c sLfml nhIN hoey. keI ivDfiekF ’c BfrI ros dy crcy hn aqy AunHF vloN hfeIkmfn nUM afpxy ieqrfjLF bfry Xfdpwqr idwqy jfx dI iqafrI vI kwsI jf rhI dwsI jFdI hY. ienHF ’c CFtI kIqy gey 9 mMqrI aqy 3 sMsdI sLfml hn. smfgm ivcoN gLYr hfjLr rihx vfly ijLafdf Auho mYNbr hn ijnHF ipCly smyN muwK mMqrI kY[ amirMdr isMG iKlfP idwlI ’c muihMm clfeI sI. pqf lwgf hY ik gLYr hfjLr mYMbrF ’coN vDyry ies smyN idwlI ’c hn aqy mMqrI mMzl dy punrgTn dy lfgU kIqy PfrmUly iKlfP hfeI kmFz kol jLordfr ros pRgt kr rhy hn. bIbI bwTl vI Aus df Aup muwK mMqrI pd smfpq kIqy jfx iKlfP sKLq guwsy ’c hY. iesy dOrfn awj 10 invyN sMsd skwqrF nUM shuM cukvfAux leI kIqf jfx vflf smfroh vI mulqvI kr idqf igaf. crcf hY ik keI ivDfiekF ny sMsdI skwqrF vjoN shuM cuwkx qoN ienkfr kr idqf sI ijs kfrn mslf sulJfAux leI ieh smfgm mulqvI kIqf igaf hY. CFtI kIqy gey mMqrIaF df kihxf hY ik AunHF nUM qF votF dI kfrgujLfrI dy PfrmUly dy afDfr ’qy mMqrI mMz l ’coN htf idqf igaf hY pr rmysL vohrf qy srdUl isMG nUM nhIN htfieaf igaf ijnHF dy hlikaF ’c vI kFgrs lok sBf cox hfrI hY. ros pRgt kIqf igaf ik biTMzf hlky ’c vI kFgrs dI mfVI kfrgujLfrI dy bfvjUd suirMdr isMglf nUM kYbint mMqrI bxf idqf igaf hY. awj shuM cuwk smfgm ’c CFtI kIqy 10 mMqrIaF ’coN isrP iek iqRpq rijMdr bfjvf aqy CFtI 5 sMsdI skwqrF ’coN isrP do mihMdr kumfr irxvf qy hMsrfj josn sLfml sn. sLRI josn nUM qF rfj mMqrI bxf idqf igaf hY. ijhVy do drjn vwD ivDfiek awj dy shuM cuwk smfgm ’coN gLYr hfjLr rhy AunHF ’c zf[ hrbMs lfl, pRkfsL isMG BwtI, bIrdivMdr isMG, sunIl jfKV, rfj Kurfxf, rjLIaf sulqfnf, iqrlocn isMG, amrIk isMG iZwloN, sLyr isMG gfryvfl, aruxf cOprI, mlkIq isMG dfKf dy nF ijLkrXog gn. sMsdI skwqrF dI igxqI Gwt hox dy sMkyq, BwTl aYNz kMpnI byrMg vfps cMzIgVH : sNivDfnk sLoD aDIn pMjfb mMqrI mMzl df afkfr Cotf kr ky ies dy punrgTn qoN bfad hux pMjfb kFgrs ivDfiek dl ivc pYdf hoieaf sMkt ajy vI hl nhIN hoieaf. imlI jfxkfrI anusfr kYptn ivroDI gruwp dI nyqf rfijMdr kOr BwTl, sfbkf trFsportr mMqrI qyj pRkfsL isMG aqy AunHF dy hor sfQI awj rfq idwlI qoN ibnf koeI Tos pRfpqI hfisl kIqy prq afey hn. pqf lwgf hY ik Aup muwK mMqrI df ahudf bhfl krn df mfmlf ajy vI ijAuN dI iqAuN bixaf hoieaf hY. pfrtI pRDfn sonIaf gFDI ny ies sMbMDI koeI PYslf nhIN kIqf hY. qyj pRkfsL isMG dy sMbMD ivc hfeIkmfn ny koeI Kfs Brosf nhIN idwqf. CFtI kIqy gey mMqrI aqy sNsdI skwqr vI KflI hwQ prq afey hn. pqf lwgf hY ik 10 sNsdI skwqrF dI inXukqI df mfmlf vI KtfeI ivc hY. pfrtI hfeIkmfn ieMny sNsdI skwqr inXukq krn dy hwk ivc nhIN hY. disaf jFdf hY ik hfeIkmFz ny muwK mMqrI nUM ieMnF dI igxqI 3 jF 4 qwk rwKn leI ikhf hY. ieMnF ivc rfxf gurmIq soZI, sfDU isMG, DrmsOq aqy rfjkumfr dy nF ivcfr aDIn dwsy jFdy hn. vrxnXog hY ik BwTl guwt dy mMYbr idwlI qoN cMzIgVH vfps afAux dy bfad pMjfb ivc ikqy vwK-vwK QFvF ’qy cly gey hn aqy AunHF vloN afpxy Pon vI bMd kr idwqy gey hn ijs kfrn AunHF nfl sMprk nhIN ho pf irhf, oieh vI crcf hY ik sonIaf gFDI vloN kYptn amirMdr isMG nfl gwlbfq dy bfad ikqy jfx vfly iksy PYsly dy bfad hI ieh mYMbr afpxI rxnIqI dy pwqy Kolxgy. ies qrHF iksy isasI Dmfky dI sMBfvnf bxI hoeI hY. blfqkfr qy 7 jIaF dy kql dy dosL ’c PFsI dI sjf PrIdkot : iek pirvfr dy pihlF pMj mMYbrF df byrihmI nfl kql krn aqy iPr mF qy DI nfl blfqkfr krky AunHF dovF df vI kql krn vfly PfruKfbfd ijLly dy ipMz pfkVIaf invfsI muljLm rfm syvk ijs nUM sQfnk jwj s[ hridafl isMG dI adflq ny iek idn pihlF muljLm krfr dy idwqf sI, nUM PFsI dI sjf dy idwqI geI hY. pRfpq jfnkfrI anusfr burj iswDvF invfsI guridafl isMG vloN 25 meI 2001 nUM Aukq dosLI iKlfP sbMDq puls Qfny aMdr ilKvfeI geI irport ivc ieh drj kIqf igaf sI ik Aus ny afpxy KyqF ivwc nwQu rfm nfmI mflI nUM sbjIaF afid bIjx leI riKaf hieaf sI aqy kfPI smyN qoN KyqF ivwc hI bxy mkfn ivwc Auh afpxy pirvfr smyq rih irhf sI. Gtnf vfly idn jdoN Auh (guridafl isMG) ipMz dy cOkIdfr hrbMs isMG nUM afpxy nfl lY ky ivwc cwkr lfx leI igaf qF Ausny dyiKaf ik nwQU rfm smyq Ausdy pirvfr dy 7 mMYbrf df kql ho cuwkf sI. Aukq kql kys sbMDI jd puls vwloN pVqfl kIqI geI qF pqf lwgf ik Gtnf vflI rfq imRqk nwQU rfm nfl Aukq muljLm rfm syvk nUM vyiKaf igaf sI ijs ’qy puls ny rfm syvk nUM imRqk dy GroN corI kIqy gey kImqI smfn smyq igRPLqfr kr ilaf. puwC-igwC dOrfn Aukq muljLm ny apnf jLurm kbUl kridaF dwisaf ik Auh mlot mMzI ivc mflI dy qOr ’qy kwm krdf sI aqy nwQU rfm sbjI afid KrIdn leI aksr Aus kol afAuNdf-jFdf rihMdf sI. imRqk ny iesy afAuxI-jfxI df njLfiej lfB AuTidaF Aus dI pqnI nfl nfjLfiejL sbMD bxf ley ijs dI pusLtI Aus vyly hoeI jd Aus ny iek idn imRqk nUM afpxI pqnI nfl ieqrfjLXog hflq ivc PV ilaf. dosLI ny dwisaf ik Aus ny ies sbMDI iksy nUM kUJ nf ikhf qy imRqk sbMDI rMijsL afpxy mn ivwc hI rwKI. ies dy kUJ idnF bfad kUJ rkm AuDfr ieh kh ky lY igaf ik Aus ny sbjI dI ibjfeI krnI hY aqy ies rkm bdly Auh AusnUM sbjI dy dyvygf. rfm syvk ny puls nUM idwqy gey ibafnF ivc dwisaf ik jdoN iek idn Auh imRqk nUM idwqI geI rkm mMgx leI igaf qF imRqk tfl mtol krx lwgf ijs ’qy donoN gloN-gflI ho gey ijs ’qy imRqk pRqI rMijsL Aus dy mn ivc hor vD geI. dosLI ny dwisaf ik iewk idn imRqk nwQU rfm Aus kol afieaf qy ieh kihx lwgf ik awj Aus ny Gry mIt bxfieaf hY ies leI Auh Aus nfl rotI Kfx leI Gr cwly. ies qrHF Gr jfx qoN pihlF muljLm ny jLihrIlI dvfeI dIaF golIaF afpxy nfl lY leIaF aqy imRqk nwQU rfm dy nfl Aus dy Gr nUM clf igaf. Gr phuMcx qy jd imRqk mIt vflf brqn cuwk ky kmry ivc ilafieaf qF Aus ny jLihrIlI dvfeI dIaF koeI 20 golIaF mIt vfly brqn ivwc suwt idwqIaF. Aus dy (rfm syvk), imRqk dI pqnI jmnf aqy lVkI ryKf nUM bfkI pMj mYMbrF ny mIt nfl rotI KfdI jo QoVI dyr bfd hI byhosL ho gey ijs ’qy muljLm ny qyjL hiQafr nfl byhosL hoey nwQU rfm, lVky rfj kumfr, dohqI kuMqI, lwKI aqy mwnUM nUM kql kr idwqf aqy ies AuprFq imRqk dI pqnI jmnf aqy lVkI ryKf nfl blfqkfr krky ienHF dovF df vI kql kr idwqf qy bfad ivwc Auh imRqk dy Gr df kImqI sfmfn corI krky Prfr ho igaf. | ||||||||||
|
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com | |||||||||||