boprfey iswK
klcr susfietI inAUXfrk gurUduafrf sfihb dy nvyN pRDfn bxy
inAUXfrk-(aYc
ibAuro) isWK klcrl susfietI ircmMz ihwl inAUXfrk gurU Gr dI cox
ivwc srdfr BUipMdr isMG bopfrfey dI slyt ny sLfndfr ijWq hFsl kIqI .
srdfr avqfr isMG pMnUM dI slyt AunHF qoN iqMn sO qoN vwD votF dy Prk nfl ipWCy rhI. cox prcfr ivwc gurU Gr dI iemfrq dI AusfrI muWK qOr qy
cox mudf bixaf irhf. skUl aqy bjurgF leI shUlqF prdfn krn dI gl vI
hoeI. ieQy ieh dWsxf Xog hovygf ik gurUGr dI agn Byt ho cuWkI iemfrq
nUM do sfl qo vWD df smF ho igaf. ipClI kmytI iemfrq dIaf nIhF vI nf
Brf skI. ies vfr coxF df muWK mudf vI iehI bixaf irhf hY. boprfey dI
ies sLfndfr ijWq ny ieh qF sfbq kr idwqf hY ik AunHF nuM sMgqF df BrpUr smrQn hfsl hoieaf hY aqy Auh asfnI nfl gurU Gr dI AusfrI df kMm
kr skdy hn. votF pfAux vyly sMgq ivwc kfPI Auqsfh sI. aKIrly smyN qWk
sMgqF df BfrI igxqI ivwc afAuxf jfxf bixaf irhf. votF pfAux vfilaf dI
kqfr kfPI lMmI lgI rhI. dohF pfrtIaf vloN cfh aqy smosy miTafeIaf df
KUb lMgr lWgf. boprfey dI slyt vl svyr qoN hI votrF dI rOxk BfrU
rhI. isWK sMgq nUM afs hY ik nvIN bxI kmytI dy pRbMD hyT afAux vfly
smyN ivwc gurU gr qoN vDIaf pRogrfm AulIky jfxgy. adfrf sFJ svyrf vloN
jyqU rhI slyt nMU mubfrkF hox. afs hY ik smuwcI sMgq iml ky gurUduafrf
sfihb dI cVdI klf aqy iswK Drm dy ivkfs leI progRfm AulIkygI.
rInf ivrk dy kql kys
'c ijAUrI vloN srbsMmqI nfl PYslf nf ley jfx qy imstrfiel GoisLq,
qIsrI trfiel hox dy sMkyq, pRIvfr pRysLfn
vYnkUvr:
(aYc ibAuro) rInf ivrk kql rys dI hoeI suxvfeI qoN bfad 12 mYNbrI
ijAUrI vloN srb sMmqI nfl koeI PYslf nf ley jfx dI sUrq ivwc jwj vloN
ies aYqvfr juleI 18 nMU 5 idnF dI jwdojihd qoN bfad Aus suxvfeI nMU
imstrfiel GoisLq kr idwqf hY, ijs ivwc rInf nMU 1997 ivwc kql krn dy
dosL ivwc kYlI eIlfrz sYikMz izgrI mrzr kys ivwc
cfrj
kIqI geI sI. ies 12 mYNbrI ijAUrI nMU srb sMmqI nfl PYslf krnf jrUrI
sI.
ijAUrI df PYslf suxfAux vyly jwj ny ikhf ik Auh cfhuMdf sI ik ies kys
df inptfrf ho jFdf pr iewk ijAUrI mYNbr dy kYlI eIlfrz nMU dosLI
GoisLq krn leI sihmq nf hox sdkf hMg ijAUrI ho geI hY.
rInf ivrk dI mMmI sumn ivrk ny ikhf ik ijs pRysLfnI rfhIN Auh mfnsik
qOr qy gujLr rhy hn Ausdf aMdfjLf nhIN lfieaf jf skdf pr iensfP dI
qlfsL ivwc inkly mfpy mukMd plfn aqy sumn ivrk qIsrI suxvfeI leI vI
iqafr hn. AuDr kYlI eIlfrz dy vkIl ny ikhf ik Ausdf muvwkl vI ies gwl
qy pRysLfn hY ik AusnMU qIsrI trfiel ivcoN dI gujLrnf py irhf hY. Xfd
rhy ik rInf ivrk nMU 1997 ivwc kuwJ vihsLI lVky lVkIaF ny kuwt kuwt ky
jfnoN mfr idwqf sI. kYlI eIlfrz Aus vyly 15 sflF dI sI. Auh pihlI
trfiel ivwc dosLI grdfnI jf cuwkI sI aqy AusnMU adflq ny ijLMdgI Br
kYd dI sjLf vI suxf idwqI sI. eIlfrz vloN apIl kr idwqI geI sI aqy
apIl kort ny PYslf kIqf ik kYlI eIlfrz dI pihlI trfiel ivwc kuwJ
kfnMUnI nukqy njLraMdfjL kIqy gey sn ies krky kYlI eIlfrz nMU dubfrf
trfiel imlxI cfhIdI hY.
kursI qF ik pMjfb leI
kuJ vI kurbfn kr skdf hF : amirMdr
jlMDr : pMjfb dy ihwqf dI rfKI leI kursI qF ik sB
kuJ kurbfn kr skdf hF. ieh gwl pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMNdr isMG
ny awj rfq iek tI[vI cYnl nfl ivsLys ieMtrivAU ivc khI. AunFH ikhf ik
pMjfb dy ihwqf dI rfKI krnf myrf PrjL hY, mY pMjfb df muwK mMqrI hF
iksy hor sUby df nhI . iqwKy suaflF dI buCfV df bVy nrMmy nfl juafb
idMidaF kYptn amirMdr isMG ny ikhf ik dirafeI pfxIaF dy smJoqy rwd krn
bfry ibwl ilafAux df PYslf AunFH dy iekwilaf df PYslf nhI ,sgoN smuwcI
kYbint df PYslf sI jdik ies dy Ault vyly dy muwK mMqrI drbfrf isMG ny
inwjI qor qy PYslf lYNidaF suprIm kort ‘c o aYs[vfeI aYl bfry pMjfb df
kys vfps ilaf sI.
akflI dl Bfjpf dIaF
lUMbV cflF qoN sbk iswKy : qlvMzI
lfzovfl: kFgrs afeI dI iek Kfs mIitMg s[qrlocn isMG
qlvMzI skwqr ijLlf kFgrs kmytI idhfqI luiDafxf dI pRDfngI hyT ipMz
qlvMzI klF ivKy hoeI ,ijs ivc kFgrsI nyqf sRI hrbMs lfl gfdVf ,sRI
mfKf rfm, coDrI rfxf bfvf isMG sFsI,bIbI jIq kor, s[hrdyv isMG, blvIr
isMG srpMc bfVyvfl zogrf afid ny isLrkq kIqI. mIitMg nUM sMboDn kridaF
s[qrlocn isMG qlvMzI ny ikhf ik keI sflF qoN cMgy mfVy kMm ivc Bfjpf
df sfQ idMdy af rhy akflI dl (bfdl) nUM Bfjpf dIaF lUMbV cflF qoN sbk
iswKxf cfhIdf hY. AunFH ikhf ik pMjfb pMjfbIaq aqy pMjfbI BfeIcfry nUM
kYptn amirMdr isMG muwK mMqrI pMjfb qy mfx hY ijMnFH pfxI dy msly nUM
bhuq shI ZMg nfl njIiTaf hY ijs d hr vrg vwlo svfgq krdf hY.
hirafxf dy Bfjpf
ivDfiekF vwlo asqIPy
cMzIgVH:- BfrqI jnqf pfrtI dI hirafxf iekfeI dy
sfry Cy ivDfiekF ny pMjfb srkfr vwlo dirafeI pfxIaF bfry smJoqy nUM
rwd krn dy ivroD ‘c awj afpxy asqIPy hirafxf ivDfn sBf dy spIkr nUM
soNp idwqy hn. Bfjpf ny ies muwdy nUM lY ky Blky hirafxf bMd df swdf
idwqf hY pRqU bMd dorfn hMgfmI syvfvF qy sVkI afvfjfeI nUM Cot dy
idwqI hY . ividak sMsQfvF aqy vpfrk adfry bMd krvfey jfxgy. Bfjpf
hirafxf dy pRDfn gxysLI lfl ny awj sLfmI ieQy pRYs kfnPrMs nUM sMboDn
kridaF dwisaf ik rfj dy 25 afgUaF ny pfrtI hfeIkmFz nfl awj svyry
nvIMN idwlI ivKy slfh msLvrf kr ky PYslf kIqf ik pMjfb srkfr vwlo
pfxIaF dy muwdy qy nvyN aYkt pfs krn dy ivroD ‘c Bfjpf ivDfiek asqIPy
dyxgy. BivwKI rxnIqI vI qYa kIqI geI. AunFH ieh vI dwisaf ik ies
rxnIqI anusfr Bfjpf hirafxf ivDfn sBf dIaF coxF afpxy blbUqy qy hI
lVygI.
sLRomxI kmytI mYNbr
isafsq Cwz ky Drm dy kMmf nUM pihl dyx
aMimRqsr :- iswK gurduafrf cox kimsLn vwlo
notIiPkysLn jfrI kr idwqy jfx nfl sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI
cox pRikiraF mukMml ho geI hY. jux jdoN ik 15 mYNbrF dI koafpRysLn aqy
kmytI dy ahudydfrF dI cox hoxI bfkI rih geI hY qF iswK ivdvfnF aqy
icMqkF ivc ieh crcf iCV peI hY ik sLRomxI kmytI mYNbrF dI BUimkf kI
hovy. ivdvfn ies gwl qy iekmq hn ik cuxy jfx qoN bfad sfry mYNbr Auh
Bfvy iksy vI pfrtI nfl sbMDq hox pfrtI vPfdfrI qoN Aupr AuT ky aihm
BUimkf inBfAux. AunFH df ieh vI ivcfr hY hY ik pfrtI pRDfn vwlo pRDfn
qy ahudydfrF dy nfvF dI ByjI jfx vflI prcI qy hI hwQ KVyH kr ky
pRvfngI nf dyx, sgo ivcfr crcf kr ky pRDfngI dy ahudy leI afpxy ivco
Xog mYNbr dI pCfx krn. AunFH df ieh vI kihxf hY ik mYNbrF dI BUimkf
cox kimsLn aqy bjt iejlfs ivwc hwQ KVyH kr ky aqy jYkfry bulf ky
pRvfngI dyx qwk hI sIimq nf hovy. ieMnFH dy iejlfsF qoN ielfvf sfl
ivcoN Gwto-Gwt cfr hor iejlfs swdy jfx, ijMnFH ivc mYNbr iml bih ky
ivcfr crcf krn. gurU nfnk dyv XUnIvristI ivwc rivdfs cyar dy pRoPysr
qy pRiswD ivdvfn zf[ jsbIr isMG sfbr ny ikhf ik mYNbr nUM ijLMmyvfrI
df aihsfs hovy ik Aus ny gurUGr dI syvf nuM smripq hoxf hY,iesy Bfvnf
kr ky hI Aus nuUM kmytI df mYNbr aKvfAux df hwk hY.
pMjfb ‘c rfsLtrpqI
rfj lfieaf jfvy: cotflf
aMbflf: pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny
aMqr rfjI pfxIaF dI vMz nUM rwd krky iswD kr idwqf hY ik komI ihwq dy
nfl nfl kFgrs dIaF nIqIaF aqy PYsilaF df vI AunFH dI idRsLtI ivwc koeI
mhwqv nhI hY. ieh itwpxI hirafxf dy muwK mMqrI sRI Em pRkfsL isMG
cotflf ny ieQON 10 iklomItr dUr KqolIO ipMz ivc 1 kroV 75 lwK rupey dI
lfgq nfl bxfey jfx vfly zyarI kYNps df nINh pwQr rwKx qo bfad pwqrkfrF
nfl gwlbfq kridaF kIqI. AunFH svfl kIqf ik jy iesy qrFH ihmfcl pRdysL
aqy jMmU ksLmIr ibjlI pYdf krn leI goibMd sfgr aqy hor skImF leI idwqy
jf rhy pfxI dI splfeI bMd kr dyx qF pUry dysL dy sfhmxy gMBIr sMkt
KVfH ho skdf hY.
akflI dl dy nvyN ZFcy
df aYlfn agly hPqy : bfdl
luiDafxf(qijMdr isMG):- sLRomxI akflI dl dy nvyN
ZFcy df aqy pMjfb dy aqy pMjfb qoN bfhr dy ahudydfrF df aYlfn agly
hPqy kr idwqf jfvygf aqy ies ivwc sfry vrgF nUM ZuwkvI pRqIinDqF idwqI
jfeygI . ieh aYlfn awj ieQy sLRomxI akflI dl dy pRDfn sRI
pRkfsL isMG
bfdl ny kIqf. AuQy ieQy iek smfijk smfgm ivwc sLfml hox leI afey sn.
sRI bfdl ny ikhf ik sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI df pRDfn bxfAux
bfry ajy koeI ivcfr vtFdrf nhI kIqf igaf. ies qoN pihlF sLRomxI kmytI
leI pMj mYNbr pMjfb qoN bfhr dy nfmjLd kIqy jfxy hn.
nf Kud htFgy qy nf
srkfr nUM Bwjx dyvFgy: bfdl
luidafxf (qijMdr isMG):- pMjfb ivDfn sBf aMdr
dirafeI pfxIaF dy muwdy qy jo mqf pfs kIqf igaf hY, Aus qoN nF qF
akflI dl ipwCy htygf aqy nf hI swqfDfrI pfrtI nUM Bwjx dyvFgy. Aukq
aYlfn awj ieQy sLRomxI akflI dl dy pRDfn qy sfbkf muwK mMqrI pMjfb
pRkfsL isMG bfdl ny iek smfgm ivc sLfml hox moky pwqrkfrF nfl gwlbfq
kridaF kIqf. s[bfdl ny spwsLt sLbdF ivc ikhf ik pMjfb qy pMjfbIaF dy
ihwqf leI sLurU qoN hI akflI dl lVfeI lVdf af irhf hY jdik kFgrsIaF ny
qF swqf ivc huMidaF hoieaf vI pMjfb qy pMjfbIaF dy ihwqf nfl iKlvfV
kIqf. AunFH ikhf ik akflI dl df pfxIaF dy muwdy qy stYNz spwsLt hY ik
pfxI dI iek bUMd vI dUsry sUibaF nUM nhI jfx idqI jfvygI.