Member
Punjabi Press Club of Canada

jUn 4, 2004,   ipClIaF KbrF

vrlz iswK afrgynfeIjysLn dy swdy qy sRI rfm nrfiex kumfr trFto puwjy

brYNptn - ipCly iqMn dhfikaF qoN mnuwKI aiDkfrF dI bhflI leI dwKxI eysLIaf dy vwKo vwKry ielfikaF ivc srgrmI nfl ihwsf lYx vfly rfm nrfiex kumfr afpxI DrmpqnI dy nfl vrlz iswK afrgynfeIjysLn dy ivsLysL swdf pwqr Aupr trFto ivKy phuMc cuwky hn ijQy ik Auh sLincrvfr sLfm nMU mhfrfjf bYNkUat hfl ivKy iek iznr mIitMg qoN ielfvf aYqvfr nMU AuntfrIE Kflsf drbfr, izksI roz gurduafrf sfihb ivKy sfkf nIlf qfrf sbMDI afXoijq kIqy gey XfdgfrI smfrOhF ivc ihwsf lYxgy . rfm nrfiex kumfr jo ik mwD pRdysL qoN ielfvf hor sUibaF ivc kbfielI lokF dy hwkF leI srgrm rhy hn, 1988 qoN pMjfb ivc afm lokF dy ivc ivcr ky AunHF dy hwkF leI jUJdy af rhy hn . astrIaf dy ies vsnIk ny sFJ svyrf dy dPqr ivKy iek sMKyp mulfkfq dOrfn ikhf ik bysLwk pMjfb ivc vfprIaF GtnfvF dI aslIaq qwk jfx qoN koeI munkr ho skdf hY pr ienHF qwQF nMU sdf leI dbfieaf nhIN jf skdf ikAuNik hjLfrF hI lok ijnHF dy njLdIkI irsLqydfr Kqm kr idwqy gey sn iensfP dI AuzIk kr rhy hn . afpxI ijLMdgI sbMDI AunHF dwisaf ik 1975 ivc ijs vkq ieMdrF gFDI ny aYmrjYNsI lfgU kIqI sI qF AunHF vloN Cfpy jFdy mYgjLIn Aupr pfbMdI lf idwqI geI sI ‘qy Aus vkq Auh astrIaf af gey sn pr kuJ smF AuQy rihx qoN bfad jdoN Auh vfps ihMdusqfn gey qF AunHF nMU aYmrjMsI dy kfnMUn hyT gvflIar jylH ivc bMd kr idwqf igaf sI . AunHF ikhf ik mnuwKI aiDkfrF dI bhflI ‘qy ihMdusqfnI jylHF ivc suDfr ilafAux dy muihMm aDIn hux qwk pMj sfl dy krIb jylH Bog cuwky hn .

AunHF ny afpxy sihXogIaF dy nfl iml sLhId sR: jsvMq isMG KflVf vloN afrMBy imsLn nMU pUiraF krn dy leI bIVf cuwikaf hoieaf ijs dI pUrqI leI AunHF ny ipCly vrHy rIzAUsz tU aYsLjL nfm dI ikqfb vI pRkfsLq kIqI sI ijs ivc pMjfb ivc bxfeIaF geIaF " lfvfirsL lfsLF " dy qwQF nfl pihcfx krvfeI geI sI `qy srkfrI dihsLqvfd nMU nMigaF kIqf sI . ies vIkaYNz Aupr WSO vloN krvfey jf rhy poRgrfm sbMDI gurpRIq isMG bwl dy nfl 416-688-9999 Aupr sMprk kIqf jf skdf hY .

hvf ilbrl dy iKlfP vwgx lwgI

asIN hfr vI skdy hF[[[pfl mfritn, hfrpr df isqfrf cmkx lwgf

ilbrl afgU vI Gwt igxqI srkfr bnx df rfg alfpx lwgy, hfrpr srkfr bxfAux dy rOa ‘c

trFto/brYNptn-(sFJ svyrf) ipCly 12 sflF qoN kYnyzf Aupr bVy sLfno sLOkq nfl rfj kr rhI hfkm ilbrl pfrtI isMGfsLn zolx lwg ipaf hY. 28 jUn nMU ies pfrtI dI mnOrtI srkfr jF ivroDI iDr bx jfx dy afsfr njLr afAux lwgy pey hn. pRkfsLq hoey poljL anusfr ilbrl pfrtI 34%, pI[sI[ pfrtI 30% aqy aYn[zI[pI[ 16% mkbUlIaq hY. iewk anumfn hY ik ilbrl pfrtI ijs ny ipClIaF coxF ivwc 103 sItF coN 102 sItF ijwqIaF sn aYqkIN 35-40 sItF hfr skdI hY. ieh sItF aYn[zI[pI[ aqy pI[sI ivwc vMzIaF jf skdIaF hn.

ies somvfr qoN pI[sI[ pfrtI lIzr stIPn hfrpr AuntfrIE ivwc pRcfr kr irhf hY aqy AusnMU cMgf huMgfrf imlx dIaF KbrF hn. Gbrfht ivwc afey ilbrl dy mnistr vI stIPn hfrpr dy glH pYx qwk jf rhy hn ijsdf mfVf asr pY irhf hY.

AuDr poljL vloN iml rhy hfrpr dy pRDfn mMqrI bnx dy sMkyq sdkf hfrpr nMU muwK Dfrf dy mIzIey vloN sKq suafl kIqy jf rhy hn. knyzIan lok ijMnHF df mnH ilbrl pfrtI qoN Kwtf ho cuwkf hY Auh hfrpr Aupr XkIn krn qoN vI iJjjkdy hn, ikAuNik hfrpr df ipCokV nslI ivqkiraF nfl juVI knyzIan alfieMs nfl juVdf hY.

knyzIan pRYWs dy numfieMdy nfl gwl bfq kridaF kYlgrI XUnvristI dy rfjnIqk mfihr zyivwz qfrfs ny ikhf ik ajy qwk hfrpr df bVy soc soc kdm rwK irhf hY. Auh lokF dIaF njLrF ivwc afAuxf Gwt psMd krdf sI pr hux AusnMU ies dI afdq pfAuxI pvygI ikAuNik knyzIan lok afAux vfly 25 idnF ivwc Aus pfsoN aborsLn, sbilMgI ivafh, doBfsLf aqy tYks sbMDI gihrfeI ivwc jfnxf cfhxgy.

pI[sI[ pfrtI ny afpxI cox nIqI pUrI jfrI nhIN kIqI. afs hY ik ies vIkaYNz qwk Auh "blU buwk" nfmI cox nIqI mukMml qOr qy jfrI kr dyxgy.

hfr sMBv hY

AuDr pRDfn mMqrI pfl mfritn ny ieh mMinaf hY ik agr knyzIan lok sfzIaF nIqIaF nMU smJx ivwc asPl rhy qF ilbrl pfrtI dI hfr sMBv hY. pI[sI[ afgU stIPn hfrpr ny ikhf ik ilbrl pfrtI dy do minstr ieMmIgRysLn minstr jUzI sgro aqy vYtrn aPyarjL minstr jOhn mkYlm vloN glIaF ivwc mujLfhry krn inklxf ieh sMkyq idMdf hY ik hfr dy bxdy afsfr vyK ky Auh Gbrfht ivwc hn.

sInIarF dI mdd leI agly pMj sflF ivwc 2[5 iblIan zflr Krcxdf aYlfn krdy mOky mfritn ny ikhf ik mYN pbilk lfeIP ivwc isrP coxF ijwqx leI hI nhIN sI afieaf. mYN pbilk lfeIP ivwc afieaf sI ikAuNik mYN smJdf hF ik ies dysL dIaF kI loVf hn.

bIqy ‘c hoeIaF glqIaF dI muafPI mMgI

pRDfn mMqrI pfl mfritn ny bIqy ivwc ilbrl pfrtI qoN hoeIaF glqIaF dI ijLMmyvfrI kbUlidaF ikhf ik knyzIan lokF nMU bVI sfvDfnI nfl torI pfrtI df eyjMzf GoKxf cfhIdf hY ikAuNik pI[sI[ pfrtI dIaF nIqIaF nfl dysL qrwkI nHIn kr skygf.

hfrpr kfrporyt grFtF dy iKlfP

pRDfn mMqrI bnx dy cfhvfn stIPn hfrpr ny trFto borz afP tryz dy mYNbrF nfl gwl bfq kridaF ies buwDvfr nMU ikhf ik vpfrk adfiraF nMU srkfrI grFtF lYxIaF bMd krnIaF cfhIdIaF hn agr Auh ibjns tYks ivwc ktOqI cfhuMdy hn. hfrpr ny ikhf ik agr ibjns tYks ivwc kmI kIqI jfvygI qF srkfrI gRFtF ivwc vI kmI kIqI jfvygI. hfrpr ny pfl mfritn dI afpxI kMpnI kYnyzf stImisLp lfeInjL df ijLkr kridaF ikhf ik ies kMpnI ny 160 imlIan zflr srkfrI grFtF ivwc ley hn.

gMn rijstrI bMd kr dyvFgf

stIPn hfrpr ny ikhf ik agr Auh pRDfn mMqrI bxdy hn qF Auh gMn rijstrI skIm nMU qurMq bMd kr dyxgy aqy AuhI pYsf kfnMUn ivvsQf suDfrn Aupr Krc krngy. ivtbI AuntfrIE ivwc bolidaF hfrpr ny ikhf ik vkq af igaf hY ik asIN kirmInl lokF nfl sKqI nfl pysL afeIey aqy vfr vfr sYks vfrdfqF dy ijLMmyvfrF dI rijstrI sLurU krIey. hfrpr ny ikhf ik gMn rijstrI rwd krn nfl 25 qoN 100 imlIan sflfnf bcygf. ies pYsy nfl Gwto Gwt 200 afr[sI[aYm[pI[ aPsr hor hfier kIqy jf skdy hn.

brfien tobn vloN Gwt igxqI srkfr bxn dI ikafsrfeI

aOtvf: ilbrl mMqrI rih cuwky aqy lIzrisLp leI AumIdvfrI df dfhvf kr cuwky brfien tobn ny ikhf ik agr awj coxF huMdIaF hn qF ilbrl dI Gwt igxqI srkfr hI bx skygI.

sfZy bfrF hjLfr kYdI vot pf skxgy

aOtvf: 28 jUn nMU ho rhIaF PYzrl coxF ivwc 12,500 kYdIaF nMU votF pfAux df mOkf imlygf. ieh PYslf akqUbr 2002 ivwc suprIm kort vloN kIqf igaf sI. suprIm kort ny 1993 ivwc kYdIaF qoN Kohy ies hwk df PYslf bdilaF ieh PYslf kIqf hY. kYdIaF nMU 18 jUn qwk ieh PYslf krnf pvygf ik AunHF ny iks rfeIizMg ivwc vot pfAuxI hY. Auh ijs igRPqfrI vfly hlky, rhfiesL vfly hlky jF knvYksLn vfly hlky coN vot pf skdy hn.

nvdIp dI sKsLIaq votrF nMU kIlx lwgI

cox pRcfr ivwc qUPfnI mhOl

brYmptn-imsIsfgf brYNptn sfAUQ hlky qoN ilbrl pfrtI dy AumIdvfr nvdIp isMG bYs dy kYNpyn mYnjr ny bIqy hPqy dIaF gqIivDIaf Aupr qswlI pRgt krdy hoey ikhf ik ielYksLn kYNpyn dy pihly hPqy hI nvdIp isMG bYNs ny imwQy pRogrfm qoN ikqy ijLafdf pRfpqIaF kIqIaF hn. AunHf ikhf ik sfrf hPqf hI kYNpyn afiPs ivwc vlMtIarF dI gihmf gihmI rhI qy vwKo vwKry ielfky qy bYkgrfAUNz dy lok bYNs dy sfien lYx qoN ielfvf smuwcy hlky ivwc GroN GrI jf ky cox pRcfr krn leI loVINdI jfxkfrI lYx leI afey. nvdIp isMG bYs vwloN votrF nfl Gro GrI rfbqf kfiem krn df islislf vI sLurU kIqf hoieaf hY ijs nfl Aus dI cox muihMm nUM hor vI AuqsLfh iml irhf hY ikAu ik AusdI Xogqf, muwidaf pRqI jfxkfrI aqy idRVqf qoN pRBfivq ho ky hlky dy anykF votr hux Aus dI tIm ivwc sLfiml ho rhy hn. votrF dy nfl nyVqf kfiem krn leI AunHF dy GrF ivwc jfx qoN ielfvf nvdIp isMG bYNs ielYksLn kYNpyn dy pihly hPqy dOrfn mIzIey ivwc vI Cfieaf irhf. ijs ivwc trFto stfr, imsIsfgf inAUjL qy glob aYNz myl aKbfrF qoN ielfvf aYQink mIzIaf sLfml hY. joigMdr isMG bfsI dy ryizE pRogrfm, gfAudf pMjfb AuWpr iek mulfkfq dorfn nvdIp isMG bYNs ny ies hlky dy dUsry AumIdvfrF nfl zIbyt sbMDI puwCy svflF dy jvfb ivwc ikhf ik "mYN dUsry AumIdvfrf nfl jnqk bihs krn nUM hmysLF iqafr hF ikAuik mYnUM myrI Xogqf aqy sQfink ielfky dy muwidaF sbMDI jfxkfrI sbMDI asrdfiek ZMg nfl gwl krn dI smwrQf AuWpr pUrn Brosf hY. mYN afpxI pfrtI qy ies dy nyqf pfl mfritn dIaF pflsIaF qoN ielfvf pfrtI dy ipCokV sbMDI vI votrF nUM dws skdF hF qy ienHF nUM jnqk bihs ivwc qWQF nfl izPYNz kr skdF hF. ies qoN ielfvf mYN ieh vI afs rwKdf hF ik 21vI sdI ivwc kYnyzf dI vFgzor sMBflx jf rhy lIzrF dI Xogqf qy ipCokV nUM votr iDafn ivwc rwKxgy" bYNs ny gfAudf pMjfb ivwc ies gwlbfq dOrfn sroiqaF nUM vwD qoN vwD jfxkfrI pRfpq krn dI vI bynqI kIqI qy AunHF nUM WWW.STEPHENHARPERSAID.COM nfm dI vYbsfiet Auwpr jf ky ivroDI pfrtI dy afgU vwloN kuJ arsf pihlF vwKo vwKry muwidaF sbMDI idwqy ibafnF nUM ivcfrn leI ikhf. iewQy ieh vrxnXog hY ik hfrpr ny ipCokV ivwc hYlQ kyar qy mltIklcrliejLm sbMDI bhuq iqwKIaF itwpxIaF kIqIaF ijnHF dy pRqI kYnyzIan alfieMs kMjrvyitv pfrtI dy sumyl `c inklI nvI pfrtI hux cuwp hY.

nvdIp bYs ny ikhf ik ies hPqy pfl mfritn vwloN aYlfnIaF pflsIaF myry leI vI mhwqvpUrn hn. ikAuik imsIsfgf brYNmptn sfAUQ df hlkf sLihrI afbfdI vflf hY qy mYN aOtvf ivKy mYNbr pfrlImYNt vjoN phuMc ky smuwcy kYnyzf qoN ielfvf ies hlky dI ibhqrI leI kMm krnf cfhuMdf hF.

myG rfj imwqr df cirwqrGfq ikAuN ?

 trFto- qrksLIl sosfietI pMjfb dy bfnI pRDfn myG rfj imwqr dI knyzf PyrI ivigafnk qy gYr-ivigafnk ivdfrF ivcflLy iqwKI bihs df ivsLf bxdI jf rhI hY , trFto df pMjfbI mIzIaf prspr ivroDI ivcfrF df mMc bx igaf hY. qrksLIl ivcfrF dy doKI lok afm lokF dIaF Dfrmk BfvnfvF ƒ vrglfAux qoN bfad qrksLIL afgU AuWqy ivakqIgq hmilaF `qy AuWqr afey hn. trFto qoN Cpdy do pMjfbI aKbfrF `c prkfisLq iewk Kbr df qrksLIl (rYsLnilst) sosfietI afP kYnyzf, trFto ny sKq noits lYNidaF ikhf hY ik ieh ieljLfm bOKlfht `c af ky lgfey hn. sosfietI aijhy ieljLfmF sbMDI afm lokF ƒ spsLt krdI hY ik ieh sfijLsL pfKMzI sfDF, qFqirkF aqy joqsLIaF dy ihwqF dI pUrqI rcI geI hY, ijnHF dI aMnHIN luwt `coN kuwJ pMjfbI aKLbfrF ƒ iesLiqhfrF dy rUp ivwc kmfeI ho rhI hY.

qrksLIl (rYsLnilst) sosfietI afP kYnyzf imwqr jI vwloN jfrI kIqy ibafn nflL pUrI qrHF sihmq hY aqy kfƒnI kfrvfeI `c hr pwDr qy sihXog krygI. sosfietI myG rfj imwqr dI mhfn dyx dI hmysLf pRsMsf krdI afeI hY. ijMnf pMjfb qRfsdI dy kflLy idnIN qrksLIL ivcfrF df JMzf bulMd krn `c pihl kIqI sI aqy awj vI Auh azol rih ky pihrydfrI kr rhy hn. qrksLIL sosfietI doPfV ho geI sI, pr awj jy sosfietI iewk ho geI hY qF Ausdf ishrf imWqr jI aqy hor agFh vDU soc dy lokF dy isr hY.qrksLIl(rYsLnilst)sosfietI afP kYnyzf sfrIaF hI agFh-vDU soc `qy pihrf dyx vflIaf jQybMdIaF nUM agy afAux leI apIl  krdI hY qF ik rl iml ky iek ingr aqy vDIaF smfj dI isrjxf kIqI jf sky.

privMdr sMDU df PLMz-ryijLMg smfroh nMU BrvF huMgfrf

sYnytr kONislIaON zya nIno aqy john byierz vloN isLrkq

klImYNt dy PMzryijLMg qy tYz vflsn ny aYm[sI[ kIqI

brYNptn/imsIsfgf; ipCly sLukrvfr sLfm nUM, iewk PLMz-ryijLMg smfroh ivwc imsIsfgf brYNptn sfAUQ rfeIizMg ivcly kMjLrvyitv pfrtI dy AumIdvfr privMdr sMDU leI 1300 dy smUh ny grjdfr qflIaF nfl KLusLI Bry mfhOl ivwc afpxI ihmfieq df XkIn duafieaf.

brYNptn dy lf-suhfg bYNkuiet hfl ivwc sfrf mfhOl hI bdilaf hoieaf sI – ijwQy muwK bulfiraF ny kMjLrvyitv pfrtI dy muV jLor pkVjLx aqy sMDU dy vDdy pRBfv bfry bhuq kuJ ikhf, ikAuNik privMdr sMDU sYNkVy vlMtIarjL nUM pfrtI dy kMm ivwc lgfAux leI sPLl hoey hn.

tonI klymYNt jo pihlF aYm[pI[pI[ aqy aOntYrIE dy hYlQ minstr vI rih cuwky hn; aqy hux mYNbr pfrlImYNt leI AumIdvfr hn, ny afpxf pUrf sfQ dyx df vfadf kIqf. AunHF ikhf, "mYN hfly qwk kdI vI, PLMz-ryijLMg vyly ieMnyI ijLafdf igxqI ivwc lokF df iekwT nhIN vyiKaf. ies qoN hI aMdfjLf lgfieaf jf skdf hY ik nvIN kMjLrvyitv pfrtI aqy privMdr qy lokF nUM ikMnf Brosf hY".

hor hfijLr jfxy pCfxy sLuwBicMqkF ivwc sn: sUjLn mkfrQr, kYNpyn ko-cyar; Ek irwj dy aYm[pI[pI[ PLrYNk klIs, jo ies vfr nvIN kMjLrvyitv pfrtI dy lIzr bxn leI cox lV rhy hn; aqy sYnytr kONislIaON zya nIno, jo ik ivdysL ivBfg dI stYNizMg kmytI dy vfeIs-cyar vI hn, ny vI Ausy Bfv nUM drsfAuNidaF ikhf ik privMdr sMDU nUM koeI mfq nhIN pf skdf.

privMdr sMDU vI ies sLfm dy mUz dy asr qoN kfPLI pRBfivq hoey, aqy AunHF ny afpxy sB ihmfieqIaF df aqy bulfiraF df DMnvfd kIqf. bhuq hI pRyrxfqmk spIc ivwc privMdr ny dwisaf ik Auh ies muihMm ivwc muwZly pwDr qoN hI kMm krdy af rhy hn aqy kYnyzf dI ies ho rhI rfjnIqk qbdIlI leI votrF dy AuqsLfh nUM vyK ky bhuq KLusL hn. AunHF ikhf, "ies ivwc koeI sLwk nhIN ik asIN nvIN kMjLrvyitv pfrtI vfly hI, afAux vfly smyN dI srkfr bxfvFgy.

brYNptn vYst ivwc tonI klImYNt df cox pRcfr isLKrF qy puwj igaf hY. klImYNt vloN iewk PMzryijLMg rotrI giln bYNkuaYt hfl ivwc kIqf igaf ijs ivwc bVf pRBfvsLflI iekwT hoieaf. purfxy kMjrvyitv afgU ibwl zyivws qoN ielfvf ies smfgm dI aYm[sI[ krn vfsqy sI[aYP[afr[bI[ svyr sLoa dy host tYz vfleysn sLfml hoey. isK BfeIcfry ny vI BfeIcfry dy lMmy smyHN qoN rih cuwky dosq tonI klImYNt dI mdd krn leI ies smfgm ivwc sLmUlIaq kIqI.

ies smfgm ivwc bulfiraF ny tonI dI ijwq nMU XkInI bxfAux leI vlMtIarF nMU idn rfq iewk kr dyx dI apIl kIqI.

zf[ rUbI Zwlf dI cox muihMm nUM iewk hor hulfrf, ieMmIgRysLn minstr juzI sgro PMz ryijMg iznr dI muwK mihmfn hovygI

brYNptn- pUry dysL vFg grytr torFto dy ielfky ivwc vI cox mYdn BwKxf sLurU ho igaf hY. ijwQy ijwQy dwKx eysLIafeI BfeIcfry nfl sbMDq lok coxF ivwc KVy hn AuhnF sfry hlikaF ivwc sfzy BfeIcfry dI Kfs idlcspI kudrqI hY. brYNptn-spirMgzyl hlky qoN ilbrl pfrtI dI AumIdvfr zf[ rUbI Zwlf ny ijwQy afpxI cox muihMm nUM bfkI AumIdvfrF dy mukfbly CyqI sLurU kr ilaf sI AuWQy nfl hI ies AumIdvfr leI hox vfly PMz ryijMg iznr ivwc ieMmIgRysLn minstr juzI sgro df muwK mihmfn bx ky afAuxf vI lokF leI iKWc df kyNdr bx irhf hY. ieh PMz ryijMg iznr 11 jUn nUM mfhfrfjf pYils ivwc kIqf jf irhf hY. torFt ivwc hoeI ilbrl AumIdvfrF dI rYlI ivwc zf[ rUbI Zwlf dI cVHq aqy Aus qoN bfad iewk minstr df zf[ rUbI Zwlf nfl kYpyn leI afAuxf Auh sfry sLuB lwCx hn jo ies gwl dI gvfhI Brdy hn ik ijwqx qoN bfad zf[ rUbI Zwlf afpxy hlky leI aqy iewQoN dy lokF leI bhuq hI lfBkfrI sfbq ho skdI hY. hux jd zf[ rUbI Zwlf dy PMz ryijMg iznr ivwc ieMmIgRysLn minstr muwK mihmfn dy qOr ‘qy af rhI hY qF ies nUM sony ‘qy suhfgy vflI gwl smiJaf jf irhf hY ikAUN ik ieMmIgRysLn minstr df iksy vI PMz ryijMg iznr ivwc afAuxf koeI mfmUlI gwl nhIN hY.

AuntfrIE kbwzI kwp E[ky[zI[ ny ijwiqaf, mYtro df pihlf tUrnfmYNt sPl

(bwbI mMzyr) mYtroN pMjfbI sports klwb vwloN krvfieaf ies sfl df pihlf tUrnfmYNt sPl ho inbiVaf. mYtro pMjfbI sports klwb vwloN sMn 2004 df sB qoN pihlF tUrnfmYNt sYntynIal pfrk ivwc krvfieaf igaf. ies ivwc kbwzI qoN ielfvf vflIvfl aqy aQYilitks mukfbly vI krvfey gey. ies tUrnfmYNt dI sLurUafq avqfr isMG pUnIaf vwloN ardfs krn qoN bfad kIqI geI. ies tUrnfmYNt df sB qoN pihlf mYc XMg sports klwb aqy afjLfd sports klwb ivckfr Kyizaf igaf. ies mYc ivwc XMg klwb vfilaF ny afjLfd klwb dy pYr nf lwgx idwqy aqy afjLfd klwb nUM 41 dy mukfbly 26 nMbrF qy hrf idwqf. dUjf mYc bhuq hI kFtydfr twkr vflf mYc sI. ies mYNc nUM hor vI rOck bxfAux vfsqy kbwzI dI Kyz ivwc kbwzI dy kMipAUtr vjoN jfxy jFdy pRo: mwKx isMG vI phuMc gey. ijnHF dI kumYNtrI ny hr iKzfrI nfl drsLkF dI jfx pihcfx krvfAux dy nfl nfl iKzfrIaF dy ipCokV bfry vI jfxkfrI drsLkF nfl sFJI kIqI. jo ik Kyq kbwzI nUM Auwcf cuwkx ivwc bhuq hI slfhux Xog aqy iewj vDIaf iprq hY. pRo: mwKx isMG ies nvI iprq pfAux leI vDfeI dy pfqr hn. ieh mYc mfltn sports klwb aqy E[ky[zI[ sports klwb dIaF tImF ivckfr Kyizaf igaf. E[ky[zI[ sports klwb vwloN sMdIp, ikMdf aqy rfjf ryzF pf rhy sn. sMdIp nUM abfsL bwt ny jwPf lf ky drsLkF dI vfh vfh KwtI. ijMdr Kfno vflIaf ny ikMdy aqy sMdIp nUM jwPy lfey. mfltn vwloN qfihr ny vDIaf ryzF pf ky puafieMt ley. iewk vfr ies qrHF lwg irhf sI sLfied ieh mYc mfltn hI ijwq jfvy. pr Aus qoN bfad sMdIp aqy rfjy dIaF ryzF ny E[ky[zI[ sports klwb nUM ijwq vwl vDf idwqf. ies qrHF ieh mYc E[ky[zI[ sports klwb ny 33 aMk pRfpq krky mfltn klwb nUM 6 aMkF dy Prk nfl hrf idwqf. ieMnI dyr nUM kbwzI dI Kyz nUM Auwcf cuwkx leI kbwzI dI Kyz dy ilKfrI vjoN jfxy jFdy bhuq sfrIaF Kyz sMsQfvf qoN snmfn pRfpq kr cuwky klm dy DnI siqkfrXog ipMRsIpl srvx isMG jI aqy kbwzI dI kumYNtrI dy bfdsLfh, kumYNtrI dy bfbf bohV vjoN jfxy jFdy dfrf isMG gryvfl aqy qrlocn isMG vI af phuMcy. ipRMsIpl srvx isMG ny QoVy tfiem leI bhuq hI suLlJy hoey ZMg nfl kumYtrI kIqI. pRiswD gIqkfr mwKx brfV kbwzI dI grfAUz ivwc qF dyKy gey. pr Auh kumYNtrI krn qoN dUr hI rhy. jd ik drsLk vIr AuhnF dy sLyar suxn leI Auqfvly ho rhy sn.

qIjf mYc mYtro sports klwb aqy afjLfd klwb ivckfr hoieaf jo ik mYtroN ny afjLfd klwb nUM 40 dy mukfbly 24 aMkF nfl hrf ky ieh mYx ijwq ilaf. Aus qoN bfad sYmI Pfienl vfsqy tfeIaF pfeIaF geIaF. sYmI Pfienl nUM dyKx vfsqy pUrf styzIam drsLkF nfl Kcf Kc Biraf ipaf sI. ies qrHF lwg irhf sI ijvyN ieh tUrnfmYNt pMjfb ivwc hI ho irhf hY. drsLkF ivwc iehnF PsvyN aqy idl iKcvyN mYcF nUM dyKx leI bhuq hI BfrI AuqsLfh sI. jd koeI iKzfrI nMbr lYdf sI qF drsLk AusdI bhuq hI hOslf aPjfeI kr rhy sn. ienHF mYcF dy rYPrI ibny, pMmI aqy gop ny bfKUbI inBfeI.

myry prm imwwqr hrjIq pnYc, nObl, suwKf jlfdIvfl, gIqf srOd vflf, jIq nwQUvflIaf imTU, zI[tI[aYl trFsport dy mflk qlivMdr isMG idAul(rqnF vflf) aqy jy[E[vfeI[ trFsport qoN bwbU hyar aqy jgivMdr gryvfl drsLkF ivwc bYTky mYcF df afnMd mfx rhy hn. myry vwzy vIr amrjIq igwl. girMdr igwl aqy mYtroN pMjfbI klwb dy vfies pRDfn suKpfl isMG rMDfvf vI grfAUNz dy ivwc afpxI izAUtI inBf rhy sn. sB qoN pihlF mYc XMg aqy E[ky[zI[ sports klwb dIaF tImF ivckfr hoieaf. jo ik XMg klwb E[ky[zI[ sports klwb qoN 28 dy mukfbly 32 aMkf qy hr igaf. tUrnfmYNt df dUsrf aqy sYmI Pfienl mYc mYtro aqy mfltn ivckfr hoieaf drsLkF dIaF njLrF ies mYc df nqIjf pRfpq krn ivwc lwgIaF hoeIaF sn ikhVI tIm PfeInl ivwc phuMcdI hY. nvy ipMzIaf iBMdr nUM KfnovflI ijMdr ny jwPy lf ky kmfl hI kr idwqI. anIkyq mYtro vfly ny surjIq nUM ijMdf lf idwqf. mYtroN dy gfsLy ny ies mYc ivwc bhuqI slfhuxXog ryzF pfeIaF. gfsLy ny aKIr nUM jMjUey qoN jwPf Kf hI ilaf. mYtrNn vwloN qocI ny vI bhuq vDIaF ryzF pfeIaF. ies qrHF ieh ijwq mYtro dI JolI ivwc pY geI. mYtro ny mfltn nUM 35-24 dy Prk nfl hrf idwqf.

iPr drsLkF nUM bysbrI nfl awj dy PfeInl mYc dI AuzIk hox lwgI. ies qoM pihlF bwicaF df iewk sLoa mYc krvfieaf igaf. jo ik bhuq hI vDIaf kdm sI. ikAuik sfnUM afpxy afAux vfly BivwK nUM ies pfsy lfAux dI loV hY qF ik asI kbwzI dI Kyz nUM afAux vfly smy ivwc sMBfl skIey. ies Pfienl mYc dI kumYNtrI awDy smy qwk pRo: mwKx isMG ny afpxy bhuq hI sulJy hoey zMg nfl pysL kIqI. awDy smy qoN bfad mfiek nUM dfrf isMG gryvfl ny sMBfilaF. ijMnF ny kumYtrI krky drsLkF nUM KUb hsf ky AunHF dy iZwzI pIVHf pf idwqIaF. dfrf isMG ny afpxy ivaMg meI aMdfj ivwc rfjnIiqk lIzrF nUM vI jnqf dI syvf krn leI pRyiraf. ies mYc ivwc anIkyq ny sMdIp nUM jwPf lf idwqf. sonI mYtro vfly ny ikMdy nUM vI rwK ilaf. E[ky[zI[ sports klwb dy bIry ny iBMdr nUM jwPf lf ky DMn DMn krf idwqI. ies qrHF bhuq hI PsvyN mukfbly ivwc E[ky[zI[ sports klwb ny mYtroN nUM 33-29 aMkF dy Prk nfl hrfky AuntfrIE kbwzI kwp qy afpxf kbjLf kr ilaf. ies tUrnfmYNt df bYst ryNzr sMdIp nUM aqy bYst stopr bIry iswDvF vfly nUM kwiZaf igaf.

smuwcy qOr qy ieh tUrnfmYNt ies sfl df iek sPl tUrnfmYNt kihaf jf skdf hY. ies tUrnfmYNt krvfAux leI mYtroN pMjfbI sports klwb aqy AuntfrIE PYzrysLn vDfeI dy pfqr hn.

afstrylIaf husn dI milkf isr sijaf svf kroVF df qfj

kuieto(iekvfzor):- kMgfrUaF dy dysL afstrylIaf dI sunihrI hsInf 20 sflF dI jYnIPr hafiknjL ny sMn 2004 df ims XUnIvrs df iKqfb ijwq ilaf hY. Ausny afpxIaF adfvF qy sLrIrk suMdrqf dy afkrsLx aqy mfnisk KUbsUrqI dy hiQafrF dI vrqoN kridaF ivsLv Br ivcoN afeIaF 80 suMdrIaF nUM hrf idwqf. Bfrq dI qnusLIR dwqf ny vI iswD kIqf ik Aus ivc dm hY qy Auh 80 ivcoN cuxIaF geIaF 10 suMdrIaF ivc sQfn hfsl krn ivc kfmXfb rhI pr ies qoN awgy jdoN ienHF ivcoN 5 cuxIaF geIaF qF iksmq dI dyvI ny afpxf muskrfht Biraf ichrf dUjy pfsy Pyr ilaf.

sMn 2003 dI ims XUnIvrs amylIaf vygf ny hIiraF jiVaF 2,45,000 zflr (lgBg svf kroV rupey) dI kImq df qfj jYnIPr hfaiknjL dy sunihrI jLulPF vfly mfxmwqy sIs Auqy sjLf idqf. jYnIPr korIEgRfPr hY.pihlI rnr ap ims XU[aYs[ey[ sLYNzI iPnysy rhI. kuieto ivc lgBg do GMty cwly ies husn mukfbly ivc dunIaF Br ivc pRiswD sLKsLIaqF nUM jwj bxfieaf igaf sI. 105 dysLF dy zyZ arb dysLF ny ieh mukfblf tI[vI[ qoN dyiKaf. ies mukfbly nUM tI[vI[ qoN pRdrsLq krnf sLurU kIqy jfx qoN kuJ Gmty pihlF hI jwjF dy pYnl nUM Jwtkf lwgf jdoN ijAUrI dy 9 mYNbrF ivcoN iek nUM ivsLv suMdrI sMgTn ny afXog krfr dy idwqf. kvfmy jYksn nF dy amrIkI tI[vI[ klfkfr nUM Aus hotl ivc jfx kfrn afXog krfr idwqf igaf. ijQy ik suMdrIaF TihrIaF hoeIaF sn. asl ivc Auh suMdrIaF nfl isrP gwlF krn hIO igaf sI. ieh suMdrqf mukfblf amrIkf dy arbpqI ivakqI zonflz trMp vwloN kIqf jFdf hY ijhVy ik tI[vI[ stfr vI hn.

afstrylIaf ivc KusLI dI lihr :- EDr iszrI qoN pRfpq sUcnf anusfr ijAuN hI jYnIPr isr ivsLv suMdrI df qfj sjx df aYlfn hoieaf, Aus dy pirvfr ivc KusLIaF JUmr pfAux lwgIaF. ivsLysL gwl ieh vI rhI ik sMn 1972 qoN bfad hux 2004 ivc ieh mukfblf afstrylIaf dIO iksy hsInf ny ijwiqaf hY. Ausdy mfipaF ny ikhf ik afpxI DI nUM imly ies vwzy snmfn dI KusLI AunHF koloN sMBflI nhIN jf rhI.

jYnIPr isznI dy bFzI bIc ielfky ivc rihMdI hY. Ausdy mfipaF ny ikhf ik jy asIN AuQy huMdy qF asIN afpxI DI nUM Guwt ky sIny nfl lf lYNdy. AunHF ieh vI ikhf ik jdoN jYnIPr dy ivsLv suMdrI bxn df aYlfn hoieaf qF kuJ plF leI qF sfnUM ieqbfr hI nf afieaf ik swcmuc aijhf ho igaf hY.

jYnIPr dI mF ny dwisaf ik Auh bVI KusL rihx vflI kuVI hY Auh hlky Plky ZMg dI jIvn sLYlI psMd krdI hY. Auh Kuwl ky hwsxf aqy lokF nUM imlxf iglxf bhuq psMd krdI hY. AusdI sLKsLIaq ies qrHF dI hY ik sfry AusnUM gulfb df Puwl kihMdy hn ijs dI KusLbU nfl sfrf vfqfvrx qroqfjLf, mihikaf-mihikaf qy iKiVaf iKVaf rihMdf hY.

bfdl dl nMU Jtkf : pRqfp isMG aYzvokyt sfQIaF sxy rvIieMdr dl ivc sLfml

jlMDr :- sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF bfry notIiPkysLn jfrI hox dy iek idn mgroN hI akflI dl bfdl nUM awj Aus vyly vwzf Jtkf lwigaf jdoN sInIar akflI lIzr qy sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy mYNbr jQydfr pRqfp isMG aYzvokyt ny bfdl dl nUM Cwz ky pMjfb ivDfnsBf dy spIkr sLRI rvIieMdr isMG dI agvfeI vfly akflI dl ivc sLfml hox df aYlfn kr idwqf.

AunHF ny ieh aYlfn rvIieMdr isMG dI pRYsw kfnPrMs ivc kIqf. jQydfr pRqfp isMG dy nfl AunHF dy keI sfQIaF ny vI rvIieMdr dl ivc sLmUlIaq kIqI. pRYsw kfnPrMs ivc mihMdrpfl isMG ibnfkf pRDfn akflI jwQf jlMDr sLihrI vI mOjUd sn. ieh puwCx qy ik kI itkt nf imlx kfrn qusIN bfdl dl Cwizaf hY, jQydfr ny qt Pt jvfb idqf ik mYN hPqf pihlF hI aYlfn kr idwqf sI ik mYN bfdl dl koloN itkt nhIN mMgFgf. rvIieMdr dl dI itkt qy cox lVn bfry puwCx qy AunHF ikhf ik jy rvIieMdr isMG qy AunHF dI pfrtI mYnUM itkt dyvygI qF mYN cox jLrUr lVFgf.

jQydfr pRqfp isMG ny ikhf ik AunHF ny AunHF 8 mwuidaF nUM lY ky bfdl dl nUM alivdf khI hY ijnHF ivc iek ieh hY ik jQydfr gurcrn isMG tOhVf nfl eykqf leI pihlI sLrq aDIn sLRI bfdl ijs qrIky nfl sLRI akfl qKq sfihb ‘qy pysL hoey Aus nfl iswK sMgqF dy ihrdy vlUMDry gey. iswK prMprfvF df AunHF ny Gfx kIqf. BfeI rxjIq isMG vwloN Kflsy dI 300 sflf jnm sLqfbdI smfroh mnfAux leI ivsfKI 1999 qwk leI eykqf vfsqy kIqI geI apIl dI jo durdsLf s[ bfdl ny kIqI Auh sB dy sfhmxy hY. AunHF ikhf ik sLRI bfdl ny jQydfrF dIaF inXukqIaF qy brKfsqgIaF srkt hfAUsF ivc bYT ky kIqIaF. AunFH ny QYlI klcr qy BUmI mfPIaf nUM sLih idwqI aqy pYrfsLUt rfhIN Auqry ivakqIaF nUM pfrtI ivc pRmuwKqf idwqI. jQydfr pRqfp isMG nfl sLfml hox vfly 100 qoN vwD vrkr aqy ahudydfr sLfml hoey.

sLROmxI kmytI coxF bfdl dy bolbfly leI iek vwzI cuxOqI

luiDafxf(qijMdr isMG):- hux jdoN ik sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF afm coxF 11 julfeI nUM hoxIaF qYa ho geIaF hn, vwK vwK isafsI pfrtIaF ny afpxIaF isafsI srgrmIaF qyjL kr idwqIaF hn. ies vyly sLROmxI kmytI qy kfbjL sLROmxI akflI dl(b) aMdr lok sBf coxF vFg hI itktF dI vMz nUM lY ky ksLmksL sLurU ho cuwkI hY aqy afAux vfly idnF ivc ies dl aMdr sL[ pRkfsL isMG bfdl dI pRBUswqf nUM lY ky vwzy Dmfky hox dI pUrI afs hY.

imMnI iswK sMsd Aupr afpxf dbdbf jmfAux aqy kfbjL hox leI sLRomxI akflI dl bfdl ny jo hwQkMzy aqy rxnIqI ipCly sflF dOrfn apxfeI hY, Aus df lyKf joKf hux lok kcihrI ‘c hovygf aqy iswK hlky bfdl vwloN akfl qKq sfihb nUM cYlMj krn dy lwgy dosLF aqy sLROmxI kmytI dy pRDfn dy ahudy df mfx siqkfr GtfAux dy ieljLfmF df inptfrf afpxI vot dy aiDkfr nfl krngy. s[ bfdl dy ivroDI afps ivc BfvyN pftoDfV hn opRMqU AunHF dy dosLF ivc jfn jLrUr hY.

aFDrf pRdysL dy gvrnr surjIq isMG brnflf afpxy kwtV smrQk bldyv isMG mfn nUM akflI dl ivcoN kwZx qy sKq nfrfjL hn aqy pRym isMG cMdUmfjrf nUM akflI dl ivcoN kwZx dI iqafrI lgBg ho cuwkI hY . hux cMdUmfjrf pUry pMjfb ‘c srbihMd akflI dl dy rih cuwky ahudydfrF aqy bfdl qoN asMqusLt afgUaF nUM iekwqr krn leI BrpUr Xqn kr rhy hn.

surjIq isMG brnflf, rvIieMdr isMG, pRym isMG cMdUmfjrf, qrlocn isMG qUV, hrI isMG hIrf qy bldyv isMG mfn afid afgU iml ky srbihMd sLROmxI akflI dl (loNgovfl) KVf krn leI XqnsLIl hn. jykr sfry bfdl ivroDI DVy hryk sIt qy gwTjoV krky sFJf AumIdvfr KVf krn ‘c kfmXfb ho gey qF s[ bfdl leI musIbqF df phfV KVy ho skdy hn.

akflI dl qy pMQk jQybMdIaF dy AumIdvfrF leI hfly qwk BMblBUsy vflI siQqI

luiDafxf/jgrfE(qijMdr isMG):- sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF leI notIiPkysLn jfrI hox qoN bfad nfmjLdgIaF df kMm bysLwk sLurU ho cuwkf hY pRMqU hfly qwk iksy vI pfrtI vwloN afpxy AumIdvfr df aYlfn nf kIqy jfx kfrn ieQy koeI vI nfmjLdgI nhIN hoeI. sLROmxI akflI dl vwloN afAuNdy iek do idnF ‘c puils ijLlf jgrfE aDIn pYNdy sfry hlikaF qoN AumIdvfr aYlfn idwqy jfxgy. jdik ies dy mukfbly ‘c cox lVn vfly bfkI akflI dl qy hor pMQk jQybMdIaF dy AumIdvfrF bfry hfly qfeIN BMblBUsy vflI siQqI hI bxI hoeI hY. hux Blky ienHF dlF qy jQybMdIaF dI ho rhI sFJI mIitMg ‘c sFJy AumIdvfr KVHy krn sbMDI PYslf ho skdf hY.

sLRomxI akflI dl (b) vwloN jgrfE hlky qoN iek vfr muV hrsuirMdr isMG igwl nUM hI afpxf AumIdvfr bxfey jfx dI sMBfvnf hY. dl dypRDfn pRkfsL isMG bfdl sfP kr cuwky hn ik nvMbr 2002 ‘c sLROmxI kmytI dI pRDfngI cox smyN vPfdfrI idKfAux aqy bflfsr Pfrm qy keI idn gujLfrn vfly isitMg mYNbrF ‘coN lgBg sfiraF nUM ies vfr vI itkt idwqI jfvygI. ies qrHF sLRI igwl nUM itkt imlx dI sMBfvnf vDyry njLr af rhI hY.

sUqrF anusfr BfeI gryvfl ny ies sbMDI sLRI bfdl qwk phuMc kIqI hY pr pfrtI pRDfn vwloN AunHF nUM KflI hlkf dyKx leI kihx qoN bfad Auh iesLfrf smJdy hoey hux mulFpur dfKf vwl nUM afpxf ruK kr gey dwsy jFdy hn. ies hlky qoN pihlF jQydfr mwl isMG Gumfx sLRomxI kmytI mYNbr hn pr Auh ipCly smyN ‘c bfdl dl ‘coN bfgI ho gey sn, ies leI ieQoN sLROmxI akflI dl vwloN koeI nvF ichrf mYdfn ‘c Auqfiraf jfvygf. ijQoN qwk sLRI igwl dI dfavydfrI df svfl hY qF AunFH dI ipwT qy bIbI jfgIr kOr, pRo: ikRpfl isMG bzUMgr aqy avqfr isMG ihwq vrgy isrkwZ afgUaF df hwQ hY.

sLROmxI akflI dl(a) vwloN ies hlky qoN hux qwk ijLlfH jQydfr qrlok isMG zwlf cox lVdy afey hn jdik akflI dl(rvIieMdr) vwloN ieQoN ipRMsIpl gurmuwK isMG mfxUky aqy ijLlHf jQydfr dlIp isMG cwkr ‘coN iksy iek nUM afpxf AumIdvfr aYlfinaf jf skdf hY. jykr sfrIaF bfdl ivroDI iDrF sFJy AumIdvfr KVHy krn leI rfjLI ho jFdIaF hn aqy lok BlfeI pfrtI vI ienHF dI hmfieq qy af jFdI hY qF ies gruwp vwloN ieQy KVHy kIqy jfx vfly AumIdvfr dI sLoRomxI akflI dl(b) dy AumIdvfr nfl sKq twkr hox dI sMBfvnf hY. lok BlfeI pfrtI dy sInIar mIq pRDfn sMq jgjIq isMG lopo df vI hlky aMdr cMgf pRBfv hY aqy Auh do vfr ivDfnsBf coxF ‘c vIh qo pwcI hjLfr qwk vot iljfx ‘c sPl huMdy hn. ienHF lok sBf coxF ‘c vI rfmUvflIaf nUM hlky ‘c cMgI KfsI sPlqf hwQ lwgI. ies qrHF ienHF coxF dOrfn jgrfE hlky ‘c PsvF mukfblf hox dy pUry afsfr hn.

sLRomxI kmytI qoN bfdl dl df kbjLf qoVnf bfkI dlF leI gMBIr cuxOqI

cMzIgVH :- sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF jnrl coxF ‘c sLRI pRkfsL isMG bfdl dI agvfeI vfly akflI dl df kbjLf qoVnf bfkI dy akflI DiVaF leI iek gMBIr cuxOqI hY. ies qoN ipwCoN hoeIaF sLRomxI kmytI dIaF afm coxF ivc akflI dl ny ijLilHaF dy ijLlHy hI sfP kr idwqy sn aqy ivroDIaF nUM AuNglF qy igxIaF jfx jogIaF hI votf hfsl hoeIaF sn. ienHF coxF leI hux nfmjLdgIaF pwqr dfKl krn df aml sLurU ho igaf hY. sbMDq iDrF ny afpxIaF srgrmIaF sLurU kr idwqIaF hn.

ijLkrXog hY ik ies qoN pihlF 1996 ivc sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF jnrl coxF hoeIaF sn aqy Aus vyly sLRI bfdl aqy mrhUm nyqf jQydfr gurcrn isMG tOhVf dI joVI ny ies lVfeI ivc afpxy DVy dI agvfeI kIqI sI. Aus qoN bfad sfl 2001 ivc ieh coxF hoxIaF sn. pMjfb ivc akflI dl Bfjpf df rfj sI aqy kyNdr ivc vI ienHF dI hI srkfr sI. sLRI bfdl ieh PYslf nf lY sky ik sLROmxI kmytI dIaF coxF pihlF krvfeIaf jfx. iesy dOrfn sihjDfrI iswKF dIaF votF df mslf af igaf. kmytI ivc qkrIbn 8 lwK sihjDfrI iswKF dIaF votF sn. gRih mMqrfly dy afdysL qy ieh votF Kqm kr idwqIaF geIaF. hux gurduafrf cox kimsLn ny pUrI iqafrI kr leI sI qF ik vfr iPr cox mulqvI hox dIaF aPvfhF ny iPr jLor PV ilaf. pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG dy dKl kfrn 11 julfeI nUM coxF leI notIiPkysLn jfrI ho igaf.

‘bysLwk ajy sfry akflI DVy aqy hor pMQk iDrF vwloN afpxy AumIdvfrF nUM aMiqm rUp idwqf jf irhf hY pr bfkI dy akflI DiVaF leI sLRI bfdl dI agvfeI vfly akflI dl nfl twkr iek vwzI cuxOqI bxI hoeI hY. ies lVfeI ivc sLRI bfdl ivroDI iDrF cfhy iek plytPfrm qy iewkTf hox df Xqn kr rhIaF hn pr ajy ies df koeI mUMh mwQf bxnf bfkI hY.

jykQ siQqI qy njLr mfrI jfvy qF pqf lwgdf hY ik ipClIOaF coxF ivc pUry dy pUry ijLlHy akflI dl ny sfP kr idwqy sn. ienFH ijLilHaF ivc mukqsr, iProjLpur, mogf, PrIdkot, biTMzf, mfnsf, pitaflf, luiDafxf, nvF sLihr, jlMDr, kpUrQlf, aMimRqsr aqy gurdfspur sLfml hn. ienHF sfry hI ijLilHaF ivc ipClIaF coxF ivc iksy hor dl nUM koeI sIt nhIN imlI. ieh vwKrI gwl hY ik bfad ivc bdlIaF hoeIaF hflqF ivc kmytI aMdr vI keI Auqrfa-cVfa afAuNdy rhy aqy keI mYNbr afpxIaF vPfdfrIaF vI bdldy rhy. ies dy bfvjUd ienHF sfry sflF ivc akflI dl leI koeI cuxOqI Kqrf nf bx skI aqy ies kmytI ‘qy kbjLf vI ies akflI dl df hI irhf. qwQF qoN ieh vI pqf lwgdf hY ik rfKvIaF sItF ivcoN vI koeI sIt iksy hor iDr dy hwQ nhIN geI aqy aOrqF ivc hfkm iDr hI sI.

ipClIaF sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF ivc kuJ mYNbr afjLfd jLrUr ijwq ky afey sn. ienHF qoN ielfvf sLRI ismrnjIq isMG mfn dI agvfeI vfly akflI dl nUM 6 sItF hfsl hoeIaF sn. AunHF ny iqMn sItF sMgrUr ijLlHy ivc ijwqIaF sn aqy do sItF afpxy ijLlHy PiqhgVH sfihb ivcoN ijwqIaF sn. sLRI mfn ny iek sIt ropV dy moirMzf hlky dI ijwqI sI. isLmlf dI ieko iek sIt akflI dl pMQk ny ijwqI sI. akflI nyqf jQydfr tOhVf dI sLRI bfdl nfl lVfeI dy dOr ivc vI Kqrf koeI bfhroN nhIN sI.

jfxkfr hlikaF df kihxf hY ik ies lVfeI ivc muwK iDr akflI dl ny mIitMgF krky afpxy AumIdvfrF dI sUcI nUM aMiqm rUp dyxf sLurU kr idwqf hY pr smiJaf jf irhf hY ik pfrtI dy vPfdfrF nUM hI itkt dyx ivc pihl kIqI jfvygI. ienHF ivcoN keI purfxy mYNbr bjLurg ho cuwky hn jF iPr AunFH ny afpxI iclcspI bMd kr idwqI hY. ies leI ienHF dI QF nvyN AumIdvfrF dy hI mYdfn ivc afAux dI sMBfvnf hY. ieh vI pihlF mOkf hY jdoN hirafxf akflI dl ny bgfvq krky sLROmxI kmytI cox vwKry qOr qy lVn df aYlfn kr idwqf.

sLROmxI kmytI dI cox leI sLRI mfn, rvIieMdr isMg aqy jsvMq isMG mfn dI agvfeI vfly akflI dl vI pUrI qrHF srgrm rhIaF hn. sLRI bfdl nfloN alwg ho rhy akflI nyqf sLRI pRymisMG cMdUmfjrf pihlF hI aYlfn kr cuwky hn ik AunHF leI hux sLRI bfdl dI agvfeI vfly akflI dl nfl lkIr iKwc ky lVn df smF af igaf hY. akflI dl ny AunHF nUM pfrtI ivcoN muawql kIqf hoieaf hY. Auh rfj dy keI ijLilHaF aMdr afpxf cMgf rsUK rwKdy hn.

bysLwk sLRI mfn lok sBf dI cox hfr gey hn pr Auh sLORmxI kmytI dI cox pUrI srgrmI nfl lV rhy hn. ieh ieko iek aijhys nyqf hn ijnHF df ipClI sLROmxI kmytI ivc vI koeI afDfr sI. sLRI mfn df kihxf hY ik jQydfr tOhVf dy qur jfx nfl Dfrimk Kyqr ivc akflI dl dI Zfl Kqm ho geI hY aqy hux AunHF df dl hI iswKF dI qrjmfnI krn leI awgy afeygf.

akflI dl (a) dy AumIdvfrF dI sUcI do idnF ‘c

cMzIgVH :- akflI dl ny sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF jnrl coxF leI AumIdvfrF dIO cox vfsqy ieMtrivAU lYx df pVfa mukMml kr ilaf hY . pfrtI vwloN agly do idn ivc AumIdvfrF dI sUcI jfrI kr idwqI jfvygI. awj ieQy srkfrI irhfiesL ‘qy sYktr do ivc akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl ny svyry swq vjy qoN lY ky sLfm dy awT vjy qwk vwK vwK akflI afgUaF aqy AunHF dy hmfieqIaF nfl mulfkfqF kIqIaF. ieh sfry afpxy nyqf kol sLROmxI kmytI dIaF itktF dy islisly ivc hI afey sn. rfj dy bhuq sfry ihwisaF ivcoN keI itktF dy cfhvfn afpxy hmfieqIaF nUM lY ky itkt pwkI krn leI imly.

akflI dl dI lIzrisLp ies qoN pihlF jlMDr, aMimRqsr aqy biTMzf ivc mIitMgF krky itktF dyx bfry pfrtI dy srgrm afgaUF dI rfie lY cuwkI hY.awj dI kfrvfeI nfl mulfkfqF krky rfie lYx df kMm pUrf ho igaf hY. pfrtI pRDfn qy itkt lYx vfilaF aqy AunHF dy hmfieqIaF df qkVf dbfa pY irhf hY. keI PYsly qF lIzrisLp ny sQfnk afgUaF leI hI Cwz idwqy hn. smyN dI Gft kfrn pfrtI itktF dyx df kMm iek awD idn ivc Kqm krn df ierfdf rwKdI hY ikAuN jo 8 jUn qF kmytI cox leI nfmjLdgI pwqr dfKl krn df afKrI idn hY. sLfmIN dyr qwk sLRI bfdl dy Gr dy bfhr qwk rOxkF lwgIaF hoeIaF sn.

sLROmxI kmytI coxF : ipCly hfAUs dI 32vIN mihlf mYNbr kOx hY ?

pitaflf :- sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy kuwl 120 hlikaF ivcoN BfvyN 30 hlky hI mihlfvF leI rfKvyN hn, pr ieh sfry dohry hlky hn. AuNj sLROmxI kmytI dy hfAUs ivc 32 mihlfvF hn. ienHF ivc do bIbIaF jnrl hlikaF ivcoN ijwqIaF hoeIaF hn, ijnFH ‘coN iek qF bIbI jfgIr kOr hY, pr dUsrI bIbI ikhVI hY, ieh ajy qwk guwJf Byq bixaf hoieaf hY, ijs bfry Kud sLRomxI kmytI nUM vI nhIN pqf.

sLROmxI kmytI dy kuwl 120 hlky hn, ijnHF qoN 120 jnrl mYNbrF dI cox qF huMdI hI hY, ienHF ‘coN hI 50 hlky dohry hn, ijnHF ‘coN vIh hlky aYs[sI[ pursLF leI, 5 aYs[sI[ mihlfvF leI aqy 25 jnrl mihlfvF leI rfKvy hn. afjLfdI qoN bfad ieh CyvIN cox ho rhI hY. mihlfvF leI cox lVn dI pRikiraf ipClI 1996 dI cox dOrfn hI sLurU hoeI. ies qoN pihlF 1955,60,69 aqy 79 dOrfn hoeIaF coxF ivc mihlfvF leI rfKvFkrn nhIN sI, pr iPr vI qkrIbn cfr vfr iek do bIbIaF mYNMbr bxdIaF rhIaF hn pr 1996 dI pihlI aijhI cox sI, jdoNM vwzI igxqI ivwc bIbIaF mYNbr bxIaF.

dwsxXog hY ik jnrl hlky qoN pursL jF mihlf koeI vI cox lV skdf hY, pr afm qOr qy pursL hI cox lVdy hn. AuNj ipClI vfr bIbIaF leI qIh pRqIsLq rfKvFkrn hox dy bfvjUd do hor bIbIaF vI ibnF rfKvFkrn hlikaF ‘coN ijwqIaF, AunFH ‘coN iek qF bIbI jfgIr kOr hn, jo ijLlHf kpUrQlf dy BulwQ hlky qoN ijwqy hoey hn. ieh hlkf jnrl sI. bIbI jfgIr kOr qF pRiswD hsqI hn, ijnHF bfry soiKaf hI pqf lwg igaf ik Auh jnrl hlky ‘coN ijwQy hn, pr dUsrI bIbI ikhVI hY, jo jnrl hlky ‘coN ijwqI hY, ieh guwJf Byq bx igaf hY. mOjUdf hfAUs ivc do bIbIaF hirafxf ‘coN hn ijnHF dy nF bIbI krqfr kOr bI[ey(kurUksLyqr) qy bIbI dljIq kOr (bfVfguVf) hn. bfkI bIbIaF ivcoN mnjIq kOr icVyvfn(mukqsr) qy muKiqafr kOr kot BfeI(dOdf), bIbI divMdr kOr (mmdot), hrjIq kOr lohgVH (Drmkot), kulivMdr kOr lMÕyafxf(bfGfpurfxf), drsLn kOr qUPfn (biTMzf), bIbI gurdyv kOr DflIvfl(kotkpurf), bIbI ksLmIr kOr(srdUlgVH), bIbI muKiqafr kOr BUtfl klF (mUnk), inrml kOr(brnflf) suirMdr kOr syhky(mflyrkotlf), kmlysL kOr (pitaflf), kuldIp kOr (dwKxI luiDafxf) afid nF sLfml hn.

ies qrHF 1996 ivc ieh 32 mihlfvF sLRomxI kmytI mYNbr cuxIaF geIaF . bIbI jfgIr kOr qoN ibnF bfkI sfrIaF bIbIaF dohry hlikaF ‘coN ijwqIaF hoeIaF hn, ijs krky hI BMblBUsf bixaf hoieaf hY ik ienHF 31aF ‘coN Auh ikhVI iek bIbI hY, jo rfKvyN hlky qoN ibnF cox ijwqI hY. ieh gwl jfxn leI ik jnrl hlky qoN ijwqx vflI iek hor bIbI ikhVI hY, sLROmxI kmytI dy keI pRmuwK ahudydfrF aqy muwK dPqr dy keI numfieMdIaF nfl gwlbfq krn dy bfvjUd siQqI spwsLt nhIN ho skI.

sLROmxI kmytI dy muwK dPqr ny qF pihlF ieh gwl hI mMnxoN ienkfr kr idwqf ik 30 qoN vwD bIbIaF hn, pr iPr AunHF bIbI jfgIr kOr df nF sux ky 31 bIbIaF mMn leIaF, pr Auh ieMNny ihMdsy qy hI EnI dyr aVy rhy, ijMnI dyr iek iek krky 32 dIaF 32 bIbIaF dy nF bol ky nhIN dwsy gey. awj vI muwK dPqr ‘c keI vfr Pon kIqy gey, pr iksy ny vI gwl pwly nhIN pfeI. ies mfmly nUM zUMGfeI nfl vfcIey qF ieh iek aihm mslf hY, ikAuNik ies mfmly ivc ikwDry vwzI glqI hoeI jfpdI hY. sfZy awTF sflF ivc ies pfsy iksy ny vI iDafn nhIN idwqf. ieh vI smiJaf jf irhf hY ik sLfied notIiPkysLn ivc hI ikDry glqI ho geI hovy, pr sLROmxI kmytI dPqr ‘c vI mfmlf BMblBUsy ivwc ipaf hoieaf hY.

luiDafxf (idhfqI) sIt leI keI dfavydfrIaF AuBrIaF

luiDafxf(qijMdr isMG):- 11 julfeI nUM hox jf rhIaF sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI cox awgy pfAux dIaF atklF bfad TwlHIaF srgrmIaF, kwlH sLfmIN cox sbMDI rsmI aiDsUcnf jfrI hox bfad iPr jLor PVn lwgIaF hn. hlkf kUmklF jo luiDafxf (idhfqI) dohrI sIt ivc vMizaf hoieaf hY, dy isitMg sLROmxI kmytI mYNbrF bIbI aMimRqpfl kOr blIeyvfl aqy ieMglYNz jF vsy hrjIq myhloN dIaF itktF pRfpqI dIaF sMBfvnfvF mwDm pY jfx kfrn, itkt dy hor dfavydfr jLor ajLmfeI qy af gey hn. mOjUdf mYNbrF ivcoN bIbI aMimRqpfl kOr blIeyvfl tOhVf DVy nfl aqy hrjIq isMG myhloN BfrqI iksfn XUnIan(lwKovfl) nfl sbMDq hn.

jnrl sIt dI dfavydfrI BfvyN lwKovfl gruwp lok sBf cox ivc sLROmxI akflI dl(b) dI hmfieq krky pwkI krI bYTf hY pr hlky ivc ieh mMg idno idn jLor PVdI jf rhI hY ik ieh sIt iksy tksflI akflI pirvfr nUM idwqI jfvy. iesy qrHF hlky ivc hr vfr sLRomxI akflI dl(b) dI ipwT ‘qy KVHdy rfjpUq BfeIcfry ivc vI ies vfr itkt pRfpqI dI mMg jLor PVdI jf rhI hY. ies BfeIcfry dy afgUaF df kihxf hY ik AunFH hux qwk pfrtI inrsvfrQ syvf kIqI hY, ijs krky hux AunHF nUM vI bxdf mfx siqkfr idwqf jfxf cfhIdf hY.

hlky ivc akflI dl(b) df pwK BfrU hox kfrn dl dy itkt pRfpqI dy cfhvfn dbvIN sur ivc ieh sIt bI[ky[XU[ nUM dyx df ivroD vI kr rhy hn. hux qwk sfhmxy afey dfavydfrF ivc mfrkIt kmytI sfhnyvfl dy sfbkf cyarmYn sMq isMG AumYdpurI, mfCIvfVf dy kONslr Aujfgr isMG dI pqnI qy syvf mukq muwK aiDafpkf sLRImqI suirMdr kOr, XUQ akflI dl dy kOmI jnrl skwq ruipMdr isMG muMzI, kOmI mIq pRDfn blvIr isMG mfn, srkl jQydfr mfCIvfVf hrjIq isMG sLyrIaF afid dy nF ijLkrXog hn. ieh dfavydfrI iswDy rUp ivc qF BfvyN nhIN jqf rhy hn pr ienHF dy smrQk lIzrisLp qwk ienHF dy nfm jLrUr phuMcf rhy hn. ielfky dI iek hor Dfrimk sLKsIaq icwqrkfr jgdIsL isMG brfV jo ik mfCIvfVf ivc bhu kroV ieMtrnYsLnl iswK imAUjLIam dI AusfrI krvf rhy hn, BfvyN Kud qF itkt dI pRfpqIleI iewCf nhIN pRgtfa rhy pr AunHF nUM itkt imlx dI sUrq ivc akflI dl (a) dy pRmuwK afgUaF ny vI hmfieq dyx df Brosf idwqf hY.

swcy suwcy AumIdvfrF dI hmfieq krFgy : rvIieMdr

jlMDr :- akflI dl(1920) dy pRDfn rvIieMdr isMG ny ikhf ik AunHF df dl hmiKaflI pMQk jQybMdIaF nfl qflmyl krky agfmI sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF afm coxF dOrfn Dfrimk rucIaF vfly swcy suwcy AumIdvfrF dI mdd krygf. ienFH AumIdvfrF ivc pRkfsL isMG bfdl dI agvfeI vfly sLROmxI akflI dl nfl sbMDq AumIdvfr vI ho skdy hn. ieQy awj iek pRYsw kfnPrMs dOrfn AunHF ikhf ik AumIdvfrF dI hmfieq aqy cox df aYlfn 5 jF 6 jUn nUM kr idwqf jfvygf. AunHF spwsLt kIqf ik AunHF dI pRkfsL isMG bfdl nfl lVfeI inwjI nhIN, isDFqk hY aqy ieh mrdy dm qk jfrI rhygI. AunHF ikhf ik akflI dl(1920) df insLfnf sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI nUM gOlk corF aqy hor mfVy ansrF dy cuMgl ‘coN kwZxf hY. ies dy nfl hI rvIieMdr isMG ny akflI dl(aMimRqsr) dy pRDfn sLRI ismrnjIq isMG mfn nUM sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn vjoN mMnx qoN Aukwf ienkfr kIqf.

AunHF ieh vI ikhf ik bysLwk rfjnIiqk qOr sLRI bfdl nUM pMjfb dy lokF vwloN hmfieq idwqI geI hY pr AunHF dI agvfeI hyTly dl ivc isDFqF aqy lokqMqr nF dI koeI cIjL nhIN. iswK Drm aqy akfl qKq df jo nuksfn pRkfsL isMG bfdl ny kIqf, Enf nuksfn muglF jF aMgryjLf ny vI nhIO kIqf. AunHF ikhf ik pRkfsL isMG bfdl nUM iswK jF iswKF df srvAucw lIzr nhIN ikhf jf skdf.

akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl vwloN kFgrsI eyjMt kihx dy jvfb ivc rvIieMdr isMG ny ikhf ik ijMnf icr jQydfr tOhVf, pRkfsL isMG bfdlqoN dUr rhy Aunf icr Auh kFgrs dy eyjMt sn pr bfdl nfl sFJ pfAux qoN bfad jQydfr tOhVf bfdl leI srbAucw iswK lIzr bx gey. AunHF ikhf ik akfl qKq dy sfbkf jQydfr jsbIr isMG rozy dI agvfeI hyT iek kmytI df gTn kIqf igaf hY. ies kmytI ny afpxI irport 4 jUn nUM sONpxI hY. AunHF dwisaf ik ieh kmytI qYa krygI ik sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI coxF dOrfn iknHF AumIdvfrF dI mdd kIqI jfvy aqy ikhVIaF ikhVIaF pMQk iDrF nfl sFJ pfeI jfvy.

jdoN AunHF nUM ieh puwiCaf igaf ik ienHF coxF dOrfn iksy ivsLysL sLKsIaq nUM pRDfngI leI vI AuBfiraf jf irhf hY qF AunHF ikhf ik iswK Drm nUM cVHdI klf ‘c iljfx vfly iswK pMRprfvF nUM Aucwf cuwk skx dI smrwQf vfly iksy AumIdvfr dI cox bfry ivcfr kIqf jf skdf hY pRMqU AunHF sLRomxI akflI dl aMimRqsr dy pRDfn ismrnjIq isMG mfn nUM aYs[jI[pI[sI[ dI pRDfngI dy ahudy vjoN AuBfrn dy svfl ivc ikhf ik sLRI mfn iek sfbkf pulIs aPsr aqy rfjnIiqk ivakqI hn, AunFH nUM Dfrimk sLKsLIaq vjoN nhIN dyiKaf jf skdf, ies leI sfzy Auh pRDfngI dy AumIdvfr nhIN ho skdy.

bfdl ivroDI pMQk iDrF nUM AumIdvfr lwBx ‘c musLklF

luiDafxf(qijMdr isMG):- agly mhIny hox jf rhIaF sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF afm coxF mOky duafbf Kyqr ‘c sLRomxI akflI dl nUM Cwz ky bfkI dy akflI DiVaF dI siQqI bVI hI hfsohIxI bxI hoeI hY. duafby dy ies Kyqr ‘c ienHF coxF nUM lY ky mfhOl rfjsI qOr qy rMgIn huMdf jf irhf hY aqy itktF dy dfavydfr pUrI qrHF mYdfn ‘c inwqr ky sfhmxy af gey hn pRMqU kFgrs df gVH mMny jFdy ies ielfky ‘c bfdl ivroDI pMQk iDrF nUM AumIdvfr lwBx ‘c bVI hI musLkl af rhI hY. pRkfsL isMG bfdl dy ivroDI sfry hI dl BfvyN bfdl nUM sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI coxF qoN KdyVn dIaF gwlF qF Krdy hn pRMqU duafby dy ies Kyqr ivc bfdl qoN isvfey iksy vI iDr dy pYr nhIN lwg rhy.

hux jdoN ik sLROmxI kmytI dIaF coxF leI bfkfiedf notIiPkysLn jfrI ho cuwkf hY pRMqU duafby ‘c sLROmxI akflI dl nUM Cwz ky bfkI dlF dIaF srgrmIaF ajy qwk sLurU vI nhIN hoeIaF. duafby ‘c ies ijLlHy ‘c sLORmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy kuwl 9 hlky hn. ies qoN ielfvf duafby dy hI do hor Coty ijLilHaF kpUrQlf ‘c 4 aqy nvF sLihr ‘c kuwl 3 hlky hn. ienHF sfry hlikaF qy hI ies vyly sLRomxI akflI dl df kbjLf hY. akflI sUqrF anusfr sfry hlikaF qoN akflI dl ny sMBfvI AumIdvfrF dI sUcI iqafr kr leI hY, bs aiDkfrq qOr qy ies df aYlfn hoxf hI bfkI hY.

duafby ivc hornF akflI dlF dy mukfbly sLRomxI akflI dl dy mjLbUq hox df iek kfrn ieh vI hY ik ipCly smyN dOrfn sLRomxI akflI dl nUM ies Kyqr qoN mjLbUq jn afDfr vfly nyqf imly. sLoRmxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI sfbkf pRDfn bIbI jfgIr kOr duafby dI akflI rfjnIqI ‘c mjLbUq QMm bx ky sfhmxy afeI hY. iesy dOrfn akflI dl qoN ivCVy iek hor nyqf jQydfr kuldIp isMG vzflf dI Gr vfpsI nfl vI akflI dl mjLbUq hoieaf hY. ies dy mukfbly jykr dUjy dlF qy Jfq mfrI jfvy qF iehI iswtf inkldf hY ik dUjy dlF nUM duafby ‘c mjLbUq afDfr vflf lIzr hI nhIN imilaf.

sfbkf spIkr rvIieMdr isMG dI agvfeI vflf akflI dl 1920 dy iek hor afgU BfeI jsbIr isMG rozy BfvyN ik jlMDr ‘c hI rihMdy hn, ies dy bfvjUd Auh pfrtI df afDfr nhIN bxf sky. nvyN hoNd ‘c afey afl ieMzIaf sLRomxI akflI dl dy pRDfn jsvMq isMG mwl vI jlMDr ijLlHy nfl sbMD rwKdy hn, Auh vI pfrtI leI iksy nvyN nyqf dI qlfsL ‘c hn. ismrnjIq isMG mfn dI agvfeI vfly sLROmxI akflI dl(a) df jLrUr QoVHf bhuq afDfr hY pr afpxy blbUqy ‘qy Auh kuJ krn dy smrwQ nhIN. ies vyly ienHF dlF dI hflq ieh bxI hoeI hY ik akflI dl 1920, afl ieMzIaf sLRomxI akflI dl aqy aMimRqsr dl nUM koeI AumIdvfr hI nhIN lwB irhf. aijhI hflq ‘c ienHF dlF dy afgUaF dI tyk bfdl dl ‘c bgfvq krn vfly akflIaF qy hI bxI hoeI hY. lMGIaF lok sBf coxF dOrfn vI pMQk iDrF dI hflq duafby dy iqMnF hlikaF qoN bVI ajIb sI. pMjfb ‘c sfrIaF QfvF qy ijQy ienHF dlF ny AumIdvfr KVHy kIqy pr iqMnF hlikaF jlMDr, iPlOr aqy huisLafrpur qoN ienFH AumIdvfr hI nhIN lwBy. ienFH sLROmxI kmytI coxF dOrfn vI jykr pRkfsL isMG bfdl ivroDI dlF dI hflq eynI pqlI rihMdI hY qF bVI afsfnI nfl akflI dl duafby dIaF sItF hiQaf lvygf.

lflU Xfdv Cprf qoN cox ijwq gey

Cprf :- lflU pRsLfd Xfdv Cprf lok sBf hlky qoN cox ijwq gey hn. AunHF ny Bfjpf dy AumIdvfr rfjIv pRqfp ruzI nUM krIb 70,000 votF dy Prk nfl hrfieaf. sLRI lflU jnqf dl (XU) dy muKI sLRI sLrd Xfdv nUM mDypurf qoN hrf ky lok sBf leI pihlF hI cuxy jF cuwky hn. AunFH ny Cprf lok sBf hlky qoN vI kfgjL dfKl kIqy sn, ijwQoN Auh awj cox ijwq gey hn. ies hlky ivc 26 apRYl nUM votF peIaF sn, pr vwzI pwDr qy gVbV hox kfrn cox kimsLn ny sfry hlky ivc 31 meI nUM dubfrf votF pvfAux dy afdysL idwqy sn.

nypfl dy bfdsLfh vwloN idAUbf pRDfn mMqrI inXukq

kfTmMzU :- nypfl dy bfdsLfh igafnyNdr ny sLyr bhfdur idAUbf nUM dubfrf pRDfnmMqrI inXukq kIqf hY. bfdsLfh ny AunFH nUM akqUbr 2002 ivc ahudy qoN lfh idwqf sI. pMj isafsI pfrtIaF bfdsLfh vwloN swqf qy kbjLf kIqy jfx dy ivroD ros pRgt kr rhIaF sn, pr Auh pRDfn mMqrI dy ahudy leI iksy afgU bfry sihmqI qy nf phuMc skIaf. iesy kfrn bfdsLfh ny sLRI idAUbf nUM pRDfn mMqrI inXukq kr idwqf hY. sLfhImhwl qoN jfrI hoey iek ibafn ivc ikhf igaf hY ik bfdsLfh ny nypfl dy sMivDfn anusfr sLRI idAUbf nUM kfrjsfDk aiDkfr vI dy idwqy hn. bfdsLfh ny AunHF nUM ikhf ik Auh sfrIaF iDrF nUM sLfml krky srkfr bxfAux aqy amn df aml sLurU krn. AunHF ny agly sfl apRYl qwk coxF krfAux leI vI ikhf igaf hY. bfdsLfh ny AunHF nUm 4 akqUbr 2002 nUM ahudy qoN htf idwqf sI ikAuNik AunHF ny isPfrsL kIqI sI ik mfEvfdI ihMsf dy mwdynjLr coxf iek sfl leI mulqvI kr idwqIaF jfx. coxF nf krvf skx kfrn bfdsLfh ny sLRI idAUbf nUM afXog krfr idwqf sI. bfdsLfh ny pRDfn mMqrI dI isPfrsL qy meI 2002 ivc sdn BMg kr idwqI sI aqy nvMbr 2002 ivc coxF krfAux leI ikhf sI.

sLRI idAUbf nypflI kFgrs (zYmokryitk) dy pRDfn hn. ieh nypflI kFgrs ivc Puwt pYx qoN bfad hoNd ivc afeI sI. pMj pfrtIaF dy gwTjoV dI iek mYNbr pfrtI sI[pI[aYn[ ny ikhf ik pRDfn mMqrI dI hmfieq krygI.

nvIN lok sBf df smfgm sLurU, keI nvyN ichiraF ny shuM cuwkI

nvIN idwlI :- 14vIN lok sBf df pihlf smfgm awj ieQy sLurU ho igaf. kFgrs dI agvfeI vflI bxI pRgqIsLIl gwTjoV dy mYNbr awT sflF dy vkPy dy bfad hfkm bYNcF dI sLoBf vDf rhy sn, jdoN ik BfrqI jnqf pfrtI qy AuhdIaF sihXogI pfrtIaF dy mYNbr ivroDI bYNcF qy bYTy sn. nvyN mYNbrF vwloN shuM cuwky jfx dI rsm nfl sdn dI kfrvfeI sLurU hoeI.

sdn dy afgU qy rwiKaf mMqrI pRxb muwKrjLI, ivroDI iDr dy afgU lfl ikRsLn azvfnI, sfbkf pRDfn mMqrI qy kOmI jmhUrI gwTjoV dy cyarmYn sLRI atl ibhfrI vfjpfeI aqy kFgrs pfrlImfnI pfrtI dI cyarprsn sLRImqI sonIaf gFDI sB qoN pihlF shuM cuwkx vfilaF ivc sLfml hn. sIpIaYm dy bjLurg nyqf somnfQ cYtrjLI, ijnHF nUM sLRI rfsLtrpqI klfm ny poRtm spIkr vjoN shuM cukfeI. sLRI cYtrjLI ijnFH df sLukrvfr nUM spIkr cuixaf jfxf qYa hI hY, ny mYNbrF nUM ikhf ik Auh sdn dIaF Aucw rvfieqF nUM bxfeI rwKx aqy pfrlImfnI jmhUrIaq dIaF jVHF mjLbUq krn.

sdn dI bYTk sLurU hox qoN POrI bfad rfsLtrI gIq dI Dun vjfeI geI. shuM cukfAux vfly pYnl df aYlfn krn qoN pihlF sLRI cYtrjLI ny nvyN mYNbrF nUM vwDfeI idwqI. ies pYnl ivc bflf sfihb ivKy pfitl, igrDr gomFg, aqy mnbyNdr sLfh sLfml hn. pRDfn mMqrI mnmohn isMG, jo rfj sBf dy mYNbr hn ny sdn ivc puwj ky sLRI vfjpfeI, sLRI azvfnI aqy hor pfrtI afgUaF nfl hwQ imlfey. dupihr dy Bojn qk iek sO qo vwD mYNbrF ny shuM cuwk leI. 14vIN lok sBf ivc bhuqy nojvfnF ny sBf dI rOxk aqy afpxy afpxy aMdfjLF dI pYT jmfeI rwKI.

ipClIaF KbrF

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.     info@sanjhsavera.com