![]() |
|||||||||||||||
| |
|||||||||||||||
|
izksI gurUduafry dI cox ivwc bhuigxqI "afjfd" AumIdvfr votrF nMU sMivDfink hwk duaf ky Kflsf alfieMs dy hwk ivwc bYTy imsIsfgf: AuntfrIE Kflsf drbfr izksI roz gurUduafrf sfihb ivKy sMn 1985 qoN bfad pihlI vfr pRbMDk kmytI dI cox ies sLincrvfr 26 julfeI nMU svyry 9 vjHy qoN sLfm 5 vjHy qwk ho rhI hY ijs dI kimAUntI ivwc bVI BfrI crcf hY. ies cox nMU cMgy qrIky nfl nypry cfVn leI iewk iqMn mYNbrI cox kimsLn bxfieaf igaf sI ijs dy gYr sMivDfink aqy glq PYsilaF sdkf ipCly kuwJ idnF qoN bhuq rOlf gOlf pY irhf sI, mIzIey vloN iesdI inKyDI aqy Kflsf alfieMs dy AumIdvfrF vloN ies pRqI afpxI nf-mMnjLUrI aqy gurdIsL isMG mFgt aqy mnjIq isMG shoqf vloN ies vIrvfr nMU swdI pRYWs kfnPrMs, sdkf kimsLn nMU ies vIrvfr nMU cox qoN koeI 36 GMty pihlF afpxf PYslf bdl ky Kflsf alfieMs aqy ies dy nfl sbMDq afjfd AumIdvfrF dI mMg dy anukUl kr idwqf hY. jfrI cox noits hux Kwby pfsy Kflsf alfieMs dI slyt aqy swjy pfsy pMQk slyt dy AumIdvfrF dI sUcI hovygI. votr BfvyN iksy iewk slyt nMU jF 11 AumdIvfrF nMU afpxI vot pf skdf hY. zbl rsIdF kwt ky aMdro aMdrI muafPI mMgx vfly 2160 votrF nMU vI aslIaq dwsxkimsLn df iewk mYNbr dUsry do mYNbrF dI DwkysLfhI nMU sMgq ‘c iljfx df ieCuwk mIzIey vfly vIr isrP iewk qrPf pyprF 'c ilK ky kih rhy hn ik kimsLn burI qrHF PylH ho igaf hY[[[[[[[prm iswDU brYNptn- trFto qoN lMmy smyHN qoN cwldy af rhy ryzIE sLoa “gfAuNdf pMjfb” ivwc ipCly buwDvfr nMU izksI roz gurUduafrf sfihb dI nvIN kmytI dI cox krn leI mOjUdf kmytI vloN bxfey cox kimsLn dy mYNbr prm iswDU, ny ryzIE Aupr af ky kimsLn dI kfrgujLfrI bfry KoKlIaF dlIlF idwqIaF. somvfr nMU AumIdvfrF nMU idwqy pYkyj ivwc cox kfnMUn ivwc CfpIaF sLrqF ivwc qIsrI sLrq, sLrfrq qoN ibnHF kuwJ hor nhIN khI jf skdI sI. kimsLn nMU mjLbUr ho ky ies vIrvfr nMU sLrqF qbdIl krky Kflsf alfieMs aqy afjLfd AumIdvfrF dI mMg anusfr Zflxf ipaf hY. kimsLn dy 2 mYNbr pMQk slyt dy AumIdvfrF dy sihXog dy pfqr bx ky Kflsf alfieMs dIaF mMgF nMU axgOilaF krn dI koisLsL kr rhy sn qy sMivDfn dI pRvfh kIqy ibnHF PYsly lY rhy sn. ienHF ny somvfr nMU jfrI kIqy cox kfnMUnF ivwc ieh iliKaf sI ik hr AumIdvfr nMU iksy slyt ivwc hoxf jrUrI hY jo ik srfsr sMivDfn aqy kYnyzf dy cox aYkt dI AulMGxf sI. kimsLn dIaf afp hudrIaF bfry smuwcy mIzIey, kuwJ ku tukV bocF nMU Cwz ky iesdf sKq noits ilaf qy ies pRQfey gurdIsL isMG mFgt aqy mnjIq isMG shoqf ny ies vIrvfr nMU iewk pRYs kfnPrMs bulf ky vI ieh muwdf AuTfieaf. mIzIey dI afvfjL bulMd krn ivwc ijQy sFJ svyrf dI vYbsfeIt Aupr iesdI pl pl qy nvIN Kbr prkfsLq huMdI rhI AuQy trfto dy bhucricq ryzIE pRogRfm gfAuNdf pMjfb ny vI bVI isLwdq nfl BUimkf inBfeI. BfvyN ik keI vfr mIzIey dI BUimkf keI muwidaF qy iewk pfsV lwgx lwg jFdI hY pr sLryafm Dwky iKlfP BfeIcfry dy hwk ivwc zwtxf mIzIey df “prm” PrjL hY. prm iswDU ny ryzIE gfAuNdf pMjfb qy ikhf ik “ mIzIey vfly vIr isrP iewk qrPf pyprF `c ilK rhy hn ik kimsLn burI qrHF PylH ho igaf hY, kimsLn vfilaF ny bhuq vwzI glqI kr idwqI hY. koeI qwQ kimsLn vfilaF qoN puwCx dI koisLsL nhIN kIqI. “ ieQy asIN kuwJ qwQ ies kimsLn dI niKwD kfrgujLfrI dy afpxy pfTkF nfl sFJy krny cfhuMdy hF:- 1) buwDvfr sLfm qwk ajy cox pRosIjLr qy bYlt pyprF Aupr ienHF dI qMg socxI sdkf ryVkf ipaf irhf, jo vIrvfr rfq nMU iksy pfsy lwigaf. 2) kimsLn mYNbrF vloN jnrl bfzI ivwc jfx vfilaF dI rijstRysLn krn leI lYptOp lfAuxy, jo ik bfad ivc cukvfey gey sn. 3) jnrl bfzI ivwc jfx qoN pihlF hI ieh PYslf kr lYxf ik asIN qF cox iewk mhInf awgy pfvFgy jdoN ik ieh PYslf qF sMgq qoN lYxf cfhIdf sI. 4) jnrl bfzI ivwc kimsLn mYNbr vloN AumIdvfrF dI pVI ilst coN kuwJ lokF df nfm jfxbuwJ ky nf pVnf ijMnF sdkf sMgq ivwc pihlF hI roh sI. 5) jnrl bfzI qoN aprUvl ley bgYr 26 julfeI qfrIK imwQ dyxI jdoN ik pihlF afp hI kimsLn mYNbr srbjIq isMG iZloN ny ikhf sI ik asIN iewk mhInf qfrIK awgy krnI cfhuMdy hF qy sMgq dy kuwJ mYNbr 1-2 hPqy qfrIK awgy krnI cfhuMdy hn, ieh PYslf sMgq krygI, pr kuwJ pl bfad hI sMgq Aupr 26 julfeI Tos idwqI geI. 6) jnrl bfzI, jo 28 jUn dI sI ivwc anfAUNs kIqf igaf ik hux kuwl AumIdvfr 43 hn qy ivdzrfa krn dI qfrIK 21 jUn lMG cuwkI sI iPr hux 29 ikvyN rih gey ? 7) 28 jUn qoN bfad 26 julfeI dI cox bfry kI iksy mYNbr nMU icwTI pf ky dwisaf igaf hY. juafb nhIN hI hovygf. kimsLn dy qIsry mYNbr vloN sMgq dI kichrI ivc dUsry do mYNbrF dI DwkysLfhI nMU nMigaF krn dI pysLksL kimsLn dy qIsry mYNbr, sR: qijMdrpfl isMG Bogl ny gFAudf pMjfb Aupr afpxI ieMtrivAU dOrfn dwisaf ik AunHF nMU dUsry do mYNbrF vloN iblkul njLraMdfjL kIqf jf irhf hY . AunHF ikhf ik Auh afpxy vloN inBfeI kfrvfeI ‘qy bfkI do mYNbrF vwl AunHF vloN kIqI kfgjLI kfrvfeI nMU sMgqF dI kichrI ivc ilafAux leI iqafr hn qF jo smuwcy BfeIcfry nMU pqf lwg sky ik kimsLn, ijs nMU ik inrpwK rihMdy hoey isrP ‘qy isrP cox pRxflI nMU inBfAux dI ijLMmyvfrI krnI cfhIdI hY iks qrHF nfl sMivDfn nMU njLraMdfjL kr irhf hY . pMQk slyt ivc irsLqydfrF ‘qy ieko ipMz dy lokF dI sLmUlIaq lokF ivc crcf df ivsLf ies slyt ivc kuJ AumIdvfrF dI afpsI irsLqydfrI jF ieko ipMz dy hox krky ieh pRBfv imldf hY ijvyN ik pMQk slyt KVI krn vfilaF nMU afpxy njLdIkI irsLqydfrF jF ipMz dy vsnIkF qoN bfhr koeI ZukvF AumIdvfr nhIN lwiBaf ijs krky cfr AumIdvfr aijhy hn ijnHF ivcoN do iek dUsry dy sFZU hn ‘qy do ieko ipMz nfl sbMDq hn . svrn isMG kYNro ‘qy gurmyjL isMG irsLqydfrI ivc sFZU hn jdoN ik PrsL qoN Cwq qwk tfeIlF lvfAux dy Krcy dI dyKryK krn vfly KjLfncI, nirMdr isMG iZNlo ‘qy suKdyv isMG iZNlo ieko ipMz dy hn . ipCly lMby arsy qoN KjLfncI dy ahudy Aupr srdUl iQafVf ‘qy nirMdr iZNlo dI pkV zbl rsIdF kwtx dy sbUq pRfpq hoey . zOnysLn 11,000 zflr rsIdF 11,000+11,000 zflr AuntfrIE Kflsf drbfr dy pRbMDkI ZFcy nMU brIkI nfl vyKx vfilaF anusfr nirMdr iZNlo ‘qy srdUl iQafVf ipCly lMby arsy qoN KjLfncI bxdy af rhy hn . kdI iek KjLfncI huMdf hY ‘qy kdI dUsrf . ieQy ieh vI vrnxXog hY ik sFJ svyrf nMU pRfpq hoeI jfxkfrI anusfr kuJ vrHy pihlF 10 meI 1997 ‘qy 18 meI 1997 nMU srdUl iQafVf vloN mONtrIal dI iek kMpnI nMU 11,000 zflr dIaF do rsIdF kwtIaF geIaF sn jdoN ik gurduafry nMU isrP 11,000 zflr dI hI zOnysLn Aus kMpnI vloN idwqI geI sI . 11,000 zflr dI ieh sfrI zOnysLn AuntfrIE Kflsf drbfr sports klwb nMU dy idwqI geI sI . sFJ svyrf ny AunHF idnF ivc AuntfrIE Kflsf drbfr vloN Koj BrpUr irportF CfpIaF sn ik iks qrHF kbwzI dy leI gurduafrf sfihb dy kuwl Krcy df qkrIbn qIsrf ihwsf Kricaf jf irhf hY . AunHF ivc sB qoN mhwqvpUrn irport “ smyN dI mMg kbwzI jF Drm pRcfr sI ? “ ijs qoN BVkfht ivc af ky sFJ svyrf dy Aus vkq dy sMpfdk sR: gurcrn isMG ‘qy AunHF dI DrmpqnI nfl gurduafry ivc prm iswDU vloN iqwKI sLbdfvlI vI vrqI geI sI . BrosyXog sUqrF anusfr 11,000 zflr dI zbl rsId kwtx dI rsId nMU iek kmytI mYNbr vloN Aus vkq svfl krn qy pihlF srdUl iQafVy ny ies nMU JUT df pulMdf krfr idMdy hoey iksy iksm dI jfxkfrI qoN ienkfr kIqf sI ‘qy rsId dI kfpI vyKx dI mMg kIqI sI . PotokfpI Aupr XkIn nF kridaF hoieaF asl kfpI dI mMg krn qy jdoN Auh idKfeIaF geIaF qF bMd kmry ivc muafPI mMgidaF hoieaF ieh kih ky Cutkfrf kr ilaf igaf sI ik zbl rsId BulyKy ivc kwtI geI hY ‘qy iPr kMpnI nMU 11,000 zflr dI dUsrI rsId vfps kr dyx leI kih idwqf igaf sI . ienkm tYks mfihrF df kihxf hY ik iksy ivakqI jF kMpnI nMU AunHF vloN idwqI rkm dIaF zbl rsIdF kwtxIaF ienkm tYks ivBfg nfl DoKf hY . AunHF hYrfnI pRgt kIqI ik 11,000 zflr dIaF zbl rsIdF kuJ idnF dy vkPy aMdr ieko ivakqI vloN kwtx dI glqI iks qrHF ho skdI hY ikAuNik 11,000 zflr jF ies vrgI vwzI rkm dI zOnysLn koeI ivrlf dfnI ivakqI hI krdf hY . Kflsf alfieMs vloN ieMzIpYNzt akFAUtYNt vloN afizt krvfAux df AudysL sLlfGfXog jnrl bfzI mYNbr, sR: gurcrn isMG jo ik 28 jUn 2003 ivc pRbMDkF nMU ipClI jnrl bfzI ivc akFAUNts nMU afizt krvfAux dy mYNbrF nfl kIqy vfady nMU Xfd krvfAux leI styj qoN afey sn ny Kflsf alfieMs vloN afpxy aYlfnnfmy ivc ies mMg nMU afpxy AudysLF ivc sLfml krn dy PYsly dI sLlfGf kridaF ikhf ik AuntfrIE Kflsf drbfr sfihb dy akFAUNts nMU rYgUlr qOr qy ajLfdfnf qOr qy afizt krvfAuxf bhuq jrUrI hY . AunHF ikhf ik aijhy afizt nfl bhuq sfry roly afpxy afp Kqm ho jfxgy . pMjfbI pYRWs klwb afP kYnyzf dI gflf nfeIt ny lokF dy mnFH ivwc aimwt Cfp CwzI aYQink pRYs vwl qvwjoN idwqI jfx lwg peI hY[[[[hrUn sdIkI , mIzIaf hI smfj nMU suMdr ‘qy suzOl bxf skdf hY[[[[[tI[ sLyr isMG hrUn sdIkI aqy tI[ sLyr isMG smyq suKimMdr isMG hMsrf nMU snmfinq kIqf igaf pMjfbI pRYWs klwb vloN do rojLf kfnPrMs ivwc bVIaF gMBIr ivcfrF hoeIaF brYNptn (pMjfbI pRYs)–pMjfbI pRYs klwb afP kYnyzf, jo ipCly sfl hoNd ivwc afeI sI aqy 26-27 julfeI sMn 2002 nMU ies dI inafgrf PfljL ivKy hoeI plyTI kfnPrMs ny ijQy iesdI jVFH mjbUq kr idwqIaF sn AuQy BfeIcfry dI hlkI soc vfly iewk ihwsy ny pRYs kwlb dy muwidaF nMU gMdlH ivwc pfAux leI iesdf byhUdf ivroD vI kIqf qy pRYs klwb dI hoNd qoN munwkr hox qwk vI nObq geI. pr iPr vI pRYs klwb dy suihrd mYNbrF ny ies iGnfAuxy pRcfr df sfhmxf kridaF iewk sfl ivwc pihlF nfloN vI mjbUqI PV leI hY. ipCly hPqy pMjfbI pRYs klwb dy smUh mYNbr, dUsrI slfnf kfnPrMs krn inafgrf PfljL puwjy ijQy pRYs nfl sbMDq keI muwdy ivcfry gey. do rojLf kfnPrMs ivwc ijQy bVIaF gMBIr ivcfrF hoeIaF AuQy smUh mYNbrF ny skfeIlfn tfvr qy sLfm df iznr krky afpsI sFJ ivwc hor vfDf kIqf. 18 julfeI idn sLukrvfr nMU svyry 10 vjHy pRYs klwb dI mIitMg rYnfsfn PfljLvIAU dy kfltn hfl ivwc sLurU hoeI. ardfs krn AuprMq koafrzInytr suKimMdr isMG hMsrf ny mIitMg sLurU kIqI ijs ivwc zf[rnvIr sLfrdf ny ApinMg irmfrks idMidaF suKimMdr isMG hMsrf dI sKq imhnq dI purjLor sLbdF ivwc sLlfGf kIqI. AunHF ikhf ik agr suKimMdr isMG hMsrf aYnI lgn nfl ies pRYs klwb df sfrf sfl kfrj nf clfAuNdy qF ieh iKwlr-puwlr jfxI sI. ies qoN bfad suKimMdr isMG hMsrf ny sB nMU jI afieaF kihMidaF sR[ joigMdr isMG gryvfl nMU pihly sYsLn df cyarmYn bnx dI bynqI kIqI. ies qrFH sLfm dy 6 vjHy qwk bVIaF zUMGIaF ivcfrF hoeIaF `qy vwK vwK mYNbrF ny vwK vwK sYsLnF dI izAUtI inBfAuNidaF 19 julfeI nMU nvyN koafrzInytr aqy aYQIkl sYl dI inXukqI nfl inafgrf PfljL ivKy mIitMg sMpUrn kIqI. 20 julfeI nMU brYNptn ivwc nvyN bxy mhfrfjLf pYlys bYNkuaYt hfl ivwc pMjfbI pRYs klwb dI pihlI gflf nfeIt hoeI ijs ivwc vwzI qfdfd ivwc lok sLfml hoey. ijs pwDr df ieh smfgm ho inbiVaf hY iesdI sLfied hI koeI imsfl imldI hovy. pMjfbIaF dy suBfa nfl myl KFdf pr pMjfbIaaF dI rvfieq qoN iblkul pfsy hwt ky kIqy gey ies
trFto stfr dy sMpfdkI pMny dy afnryrI sMpfdk sRI hrUn sdIkI ny afpxy BfsLx ivwc ikhf ik 11 sqMbr dIaF GtnfvF qoN bfad amrIkf aqy kYnzf dy ivwc bhuq ijLafdf qbdIlIaF afeIaF hn. AunHF ikhf ik amrIkf nfl vfpry ies hfdsy nfl hmdrdI hox krky kYnyzf ny vI awqvfd ivroDI kfnUMn pfs kr idwqf sI, ijs qihq mnuwKI aiDkfr kuwclHy jfx df KdsLf hY. prMqU sfnUM ies gwl dI qswlI hY ik kYnyzf srkfr ny ajy qwk ies kfnUMn dy qihq iksy vI ivakqI nfl ijLafdqI nhIN kIqI hY jdik dUjy pfsy amrIkf ny afpxI surwiKaf dI afV lY ky aijhy kfnUMn pfs krky Gwt-igxqI BfeIcfry dy lokF nfl byhwd ijLafdqIaF kIqIaF hn aqy hjLfrF lok ibnF iksy mukwdimaF dy jylHF ivwc Zwky hoey hn. AunHF ikhf ik 11 sqMbr dIaF GtnfvF leI muwK qOr qy amrIkf dIaF ivdysL nIqIaF hI ijLMmyvfr sn. hfrUn ny ikhf ik amrIkf dI ierfk jMg df ivroD krn vfilaF ivwc sB qoN vwzI igxqI Gwt-igxqI BfeIcfry dy lokF dI sI. ijs ivwc musilm, ihMdU aqy iswK lok sLfiml sn. AunHF ikhf ik kYnyzf dy ieiqhfs ivwc ieh pihlI vfr hoieaf hY ik ienHF Gwt igxqI dy lokF dI afvfjL ny bhu-igxqI lokF dy PYsly nUM pRBfivq kIqf ‘qy kYnyzf dy pRDfn mMqrI nMU vI lokF dy ies PYsly qy stYNz lYxf ipaf. AunHF ieh vI ieqrfjL kIqf ik kYnyzf dy muwKDfrf dy mIzIey ny pRDfn mMqrI dy ierfk jMg ivwc ihwsf nf lYx dy PYsly dI nukqfcInI krky kYnyzf dy ihwqF nfloN amrIkf dy ihwqF dI ijafdf pflxf kIqI hY. aYQink mIzIaf bfry bolidaF AunHF ikhf ik idnoN-idn iesdI mhwqqf ivwc vfDf ho irhf hY aqy hux muwK Dfrf dIaF aKLbfrF vI ies ivwc idlcspI lY rhIaF hn. AunHF ikhf ik asIN vI hux keI pRkfr dI jfxkfrI vwK-vwK aYQink aKLbfrF qoN lYNdy hF. AunHF ikhf ik aYQink aKLbfrF df mjbUq hoxf kYnyzf dy mltIklcrl BfeIcfry leI sLuB-sLgn hY. AunHF slfh idwqI ik ienHF aKLbfrF nUM afpxf hr kMm pRoPYsLnl qrIky nfl krnf cfhIdf hY. ijs ivwc KLbrF dI kvryj, iesLiqhfr lYxy aqy aKLbfrF dI smgrI sLfiml hY. hrUn sdIkI dy ivcfrF nMU hfjLr 1000 dy krIb mihmfnF ny sfh sUq ky suixaf, ikAuNik AunHF dI jfxkfrI krvfAuNidaF pRYs klwb dy sfbkf koafrzInytr suKimMdr isMG hMsrf ny ikhf sI ik sfnMU ies gwl qy hI mfx hY ik pMjfbI pRYs klwb dI gflf nfeIt qy sdIkI jI bqOr mihmfn sLfml hoey hn. pMjfbI post dy jgdIsL isMG gryvfl ny iswK BfeIcfry ivwc lMmy arsy qoN jfxy-pCfxy vkIl tI[sLyr isMG horF dI sLKLsIaq bfry ivsQfr sihq jfxkfrI idwqI. vwK-vwK jwQybMdIaF aqy srkfrF qoN keI ienfm pRfpq krn vfly tI[sLyr isMG awjkl EmnI tYlIvIjLn qy stUizE sI nfmI pRogrfm dy ko-host vI hn. Auh ‘torFto stfr’ dy inXimq rUp ivwc kflm nvIs vI rhy hn.
tI[sLyr isMG horF ny ikhf ik mIzIaf iksy vI smfj nUM joVn ivwc sB qoN vwzf Xogdfn pfAuNdf hY. AunHF ikhf ik lIzr mIzIaf dy isr qy hI lokF ivwc afpxf sQfn bxfAuNdy hn. pMjfbI BfeIcfry dy vwK-vwK srkfrF ivcly numfieidaF df ijLkr kridaF AunHF ikhf ik jy pMjfbI mIzIaf nF huMdf qF ieh lIzr iehnF ahuidaF qwk nhIN phuMc skdy sn. AunHF ieh vI ikhf ik ibjLnsmYn BrfvF dy ivAupfr ivwc coKf vfDf krn ivwc mIzIey df vzmuwlf Xogdfn huMdf hY. AunHF ikhf ik muwK DfrF dIaF aKLbfrF df anusrx kridaF aYQink mIzIaf hor vI mhwqvpUrn Xogdfn pf skdf hY. AunHF afs pRgt kIqI ik pMjfbI kimAUintI dy numfieMdy gurbKLsL isMG mwlHI aqy rimMdr igwl pMjfbI ipRMt mIzIaf dI BrpUr mdd kr skdy hn. ies mOky qy ‘ngfrf’ dy zf[ sLfrdf, ‘sFJ svyrf’ dy suKimMdr isMG hMsrf, ‘torFto itRibAUn’ dy zf[blivMdr isMG DflIvfl aqy ‘prvfsI’ dy rijMdr sYxI vloN hfrUn sdIkI aqy ‘pMj pfxI’ dy jspfl sLyqrf, ‘pMjfb stfr’dy lKivMdr isMG, ‘pMjfb aYkspRYWs’ dy kuwkU DflIvfl aqy ‘pMjfbI post’ dy jgdIsL gryvfl ny tI[sLyr isMG horF nUM snmfinq kIqf. ‘pMj pfxI’ dy muwK sMpfdk joigMdr isMG gryvfl ny pMjfbI BfeIcfry vloN ipCly iqMn cuxfvF ‘c pfrlImYNt ivwc cux ky Byjy geyy mYNbr pfrlImYNt gurbKLsL isMG mwlHI horF dI jfx-pCfx krvfeI. s[mwlHI ny pRYWs klwb dy mYNbrF dy iekwT qy KusLI pRgt kridaF ikhf ik eyky ivwc hmysLf hI vfDf huMdf hY, vMzI hoeI sLkqI df koeI Pfiedf nhIN huMdf. AunHF suJfa idwqf ik 14 aKLbfrF dI jgHf jykr pMjfbI ivwc 2 jF 3 aKLbfr hox qF cMgf hoovygf. AunHF sR[ suKimMdr isMG hMsrf df ijLkr kridaF, pMjfbI pwqrkfrqf ivwc afeIaF qbdIlIaF qy KusLI pRgt kridaF ikhf ik hux hr KLbr nUM iqafr krn qoN pihlF ienHF vloN vwK-vwK iDrF nUM puwiCaf jFdf hY jo ik iewk aKbfr leI bVf jrUrI hY. zf[blivMdr isMG DflIvfl ny aYm[pI[pI[ rimMdr isMG igwl horF dI jfxkfrI idwqI. bVI pRBfvsLflI bolI ivwc zf[ blivMdr isMG DflIvfl ny ies mihbUb aYm[pI[pI[ bfry jfxkfrI idwqI. rimMdr igwwl horF ny pRYWs klwb vloN krvfey smfgm dI BrpUr pRsLMsf kIqI aqy ies mOky qy ivsLysL qOr qy EntfrIE dy pRImIar arnI eIvjL horF vloN Byijaf sunyhf vI pVH ky suxfieaf. ‘prvfsI’ dy muwK sMpfdk rijMdr sYxI ny sMKyp ivwc aKLbfrF dy sMpfdkF nUM inqf pRqI afAuNdIaF smwisafvF df ijLkr kIqf. AunHF pRYWs klwb dy swdy `qy pirvfrF smyq afey hoey mihmfnF df DMnvfd vI kIqf. AunHF dwisaf ik kYnyzf dy pRDfn mMqrI jIn kRycIan aqy imwsIsfgf dI myar ny vI ies mOky qy ivsLysL qOr qy ilKq sMdysL Byjy hn. AunHF brYNptn dI vfrz nMbr 4 qoN cuxI geI pihlI pMjfbI mihlf kONslr avqfr kOr aOjlf dI jfx-pCfx krvfeI. avqfr kOr aOjlf ny pRYWs klwb dIaF mYNbr aKLbfrF dI BrpUr sLlfGf kridaF ikhf ik AunHF ny Twg bfibaF dy prdy PfsL krky smfj dI syvf kIqI hY. iesqoN ielfvf pMjfbI mIzIey ny aOrqF aqy BfeIcfry dy hwkF dI afvfjL vI bulMd kIqI hY. AunHF ikhf ik AunHF dI sPLlqf ipwCy vI mIzIey df vzmuwlf Xogdfn hY. pMjfbI pRYWs klwb dy nvyN bxy mYNbr srdfr swjx isMG iswDU, ijnHF ny ‘prdysI pMjfb’ nUM ies mMglvfr nMU muV qoN Cfp ky rIlIjL kIqf hY, nMU vI rYkgnfeIjL kIqf.
‘pMjfb stfr’ dy sMpfdk nOjuafn ismrq isMG gryvfl ny vwK-vwK
sMsQfvF dy numfieidaF df ies smfgm ivwc puwjx qy DMnvfd kIqf.
ienHF sMsQfvF ivwc ‘nfrQ amYrIkn kYn-iswK lIg’, ‘sLRomxI akflI
dl’, ‘ieMzIan EvrsIjL kFgrs’, ‘eIst ieMzIaf vrkrjL aYsosIeysLn’,
‘vrlz iswK afrgynfeIjLysLn’, pIl mltIklcr dy gurdIsL isMG mFgt,
kimAUintI afgU rxjIq isMG duly, vwK-vwK ryzIE-tI[vI[ pRogrfmF dy
pRozXUsr-host aqy keI hor jwQybMdIaF dy numFieidaF df vI svfgq
kIqf igaf. s[ suKimMdr isMG hMsrf vloN ipCly sfl dOrfn bqOr
koafrzInytr pRYWs klwb dIaF gqIivDIaF ivwc BrpUr Xogdfn pfAux leI
AunHF nUM pRYWs klwb dy bfkI mYNbrF vloN snmfinq kIqf igaf. ies
mOky qy klwb dy sfbkf koafzInytr s[ hMsrf vwloN nvyN cuxy gey
koafzInytr jspfl isMG sLyqrf horF dI jfx-pCfx vI mihmfnF nfl
krvfeI geI. jspfl isMG sLyqrf ny ikhf ik Auh pUrI qn-dyhI nfl
afpxIaF ijLMmyvfrIaF df inrvfh afAux vfly iewk sfl ivwc krngy.
mnorMjn df islislf sB qoN pihlF eysLIan kUnYksLn dy rxvIr cOhfn ny bwbU mfn df gfieaf gIq “ nINdrF nI afAuNdIaF”, “afpF donoN ruws bYTy qF mnfAU kOx jI” qoN ielfvf rfj GuMmx ny “rwbf hux mYN afpxI iksmq afp ilKFgI” gf ky drsLkF df mnorMjn kIqf. pMjfb aYkspRYs kuwkU DflIvfl ny rfj GuMmx horF dI gfiekI bfry afpxy ivcfr pysL kridaF AunHF dI jfx pCfx mihmfnF nfl krvfeI. AunHF torFto itRibAUn dI tIm vwloN iqafr kIqy nftk “afqmf pMjfb dI” bfry vI jfxkfrI idwqI jo ik 27 julfeI nUM imwsIsfgf dy ilivMg afrts sYNtr dy ivwc Kyizaf jfvygf. ies qoN bfad rxvIr cOhfn ny iewk hor gIq “iesLk df igrDf pYNdf” gf ky drsLkF dI vfh-vfhI hfisl kIqI. ies qoN bfad “srgI dIaF ikrnF” nfmI gruwp dIaF lVkIaF ny bhuq hI sLfndfr igwDf pfieaf. zf[blivMdr DflIvfl ny nOjuafn lyKk aqy ‘prvfsI’ dy sb-aYzItr qrivMdr isMG AuWBI bfry bhuq vDIaf sLbd kih ky AunHF nUM styj qy swidaf. sR[ AuWBI ny bhuq hI vDIaf ZMg nfl pMjfbI nfc BMgVy bfry drsLkF nUM jfxkfrI idwqI ijs qoN bfad ‘nwcdI jvfnI’ gruwp ny jLordfr qrIky nfl BMgVf pf ky drsLkF df mn moh ilaf. ies mOky vfan dy myar mfeIkl zI[ibafsI vI puwj gey jo afprxy ruJyivaF sdkf smyHN isr nf puwj sky. sR[ suKimMdr isMG hMsrf ny vfan dy myafr nMU jI afieaF ikhf qy AunHF nMU 1 imMt vfsqy mihmfnF nfl bol sFJy krn dI apIl kIqI. sR[ hMsrf ny dwisaf ik vfan dy myar mfeIkl zI[ bIafsI dy puwjx sdkf pRYs klwb dy mYNbr ieh dfhvf kr skdy hn ik ies sLfm df ijs qrHF pRogRfm Cfp ky tyblF Aupr sjfieaf igaf sI iblkul AuvyN hI inBfieaf igaf hY. mfeIkl zI[ibafsI ny afpxy sMKyp ijhy BfsLx ivwc aijhf smfgm krvfAux leI pMjfbI pRYWs klwb dI BrpUr pRsLMsf kIqI. aMq ivwc suKimMdr isMG hMsrf ny inafgrf PfljL ivKy hoeI pRYWs klwb dI do-rojLf knvYnsLn ivwc pfs kIqy mqy pVH ky suxfey. AunHF ny ies smfgm nUM nypry cfVHn leI ‘mhfrfjf bYNkuat hfl’ dI smuwcI tIm, aMimRq vIzIE aqy smuwcy ielYktRfink mIzIey df vI ivsLysL qOr qy DMnvfd kIqf. iewk aMdfjLy muqfbk ies smfgm ivwc iewk hjLfr dy krIb mihmfnF ny sLmUlIaq kIqI. vrnxXog hY ik ies smfgm dy Kqm hox qoN bfad hI mihmfnF ny pRWs klwb dy numfieMidaF nMU vDfeIaF dyx df mINh vrsfa idwqf. hr mihmfn ijQy ieQoN bVf hI pRBfvq ho ky Gr pRiqaf AuQy pRYWs klwb vloN afAux vfly smyHN ivwc AulIky pRogRfmF nMU AulIk ky nypry cfVnf suKflHf ho jfvygf. Twg bfibaF ivruwD muihMm pYRWs klwb dy smUh mYNbrF ny iewk surqf ivwc ho ky pfKMzI sfDF, Twg bfibaF ivruwD jMgI pwDr qy muihMm ivwZx df PYslf ilaf hY. ijhVy ryzIE pRogRfm ienHF pfKMzI bfibaF dIaF aYzF lfAuNdy hn AunHF dI aYzF aKbfrF ‘c bMd kIqIaF jfxgIaF `qy ijhVI sMsQf Aus mfiDam nMU sihXog dyvygI jo ies kohV nMU smfj ivwc PYlf afpxI jybF Br irhf hY qF Aus sMsQf nfl vI sbMD nhIN rwKy jfxgy. isrPL iewk sfl pihlF vwK-vwK aKLbfrF dy sMpfdkF vloN hoNd ivwc ilaFdI sMsQf – ‘pMjfbI pYRWs klwb afP kYnyzf’ dy ies plyTy smfgm nUM eynyN sucwjy ZMg nfl afXoijq krn leI mihmfnF ny sfry mYNbrF dI BrpUr sLlfGf kIqI. kuwl imlf ky ieh smfgm pMjfbI BfeIcfry dy ieiqhfs ivwc iewk anoKf aqy ivlwKx smfgm ho inbiVaf. pMjfbI pYRWs klwb afP kYnyzf dI dUsrI sflfnf knvYnsLn ivwc pfs kIqy gey mqy sqMbr df mhInf Twg-bfibaF aqy aMDivsLvfs ivruwD cyqMnf mhInf vjoN mnfieaf jfvygfnirMdr gryvfl df prdfPfsL krn leI ‘sFJ svyrf’ aqy idEl Pfrn aYkscyNj vwloN kIqy kiQq Prfz bfry irport pRkfisLq krn leI ‘prvfsI’ aKLbfr dI sLlfGf kIqI geI. pMjfbI pYRWs klwb afP kYnyzf dI 18 aqy 19 julfeI, 2003 nUM inafgrf Pfl ivKy hoeI do rojLf knvYnsLn ivwc hyT ilKy mqy pfs kIqy gey:- pihly idn pfs kIqy gey mqy:- 1[ zf[ blivMdr isMG DflIvfl gfhkF nfl iesLiqhfrF leI sfeIn kIqy jfx vflf iekrfrnfmf (kFtRYkt aYgrImYNt) df KrVf sqMbr aMq qoN pihlF iqafr krngy. 2[ iksy vI Dfrimk/ rfjnIqk jF smfjk adfry leI ieh vfjb nhIN hovygf ik iek qrPf PYslf krky, pRYWs klwb dy iksy mYNbr aKbfr nUM afpxy adfry ivwc aKbfr rwKx dI mnfhI kr dyx. Aus adfry nUM iksy vI aKbfr dy bfry iksy qrHF dI vI isLkfieq dI hflq ivwc pRYWs klwb dy aYQIks sYWl kol isLkfieq krnI cfhIdI hY, jo isLkfieq df inptfrf dohF iDrF nUM suxky krygf. jykr koeI adfrf ieh kfrvfeI krdf hY qF pYWRs klwb dI koeI vI mYNbr aKbfr, Aus adfry ivwc afpxI aKLbfr nhIN rwKygf aqy nf hI Aus adfry vwloN ByjI geI koeI KLbr lgfeI jfvygI. 3[ vwK-vwK lokysLnF qy aKLbfrF rwKx leI 4 KfinaF vfly stYNz bxvfey jfxgy. zf[ rnvIr sLfrdf (ngfrf) aqy lKivMdr isMG (pMjfb stfr), ieh stYNz KrIdx leI gwlbfq krngy. 4[ vwK-vwK imAUNspl kONslF nUM sMGxIN pMjfbI vwsoN vfly ielfky ivwc pMjfbI ivwc sfeIn borz lgfAux nUM iliKaf jfvygf. jspfl syLqrf aFkiVaF dy afDfr qy irport pysL krngy. 5[ aKbfrF df Gwto-Gwt muwl insLicq krn leI aqy ies nUM lfgU krvfAux leI rijMdr sYxI (prvfsI), jspfl syLqrf(pMj pfxI) aqy ismrq gryvfl (pMjfb stfr) qy afDfrq iqMn mYNbrI kmtI bxfeI geI. rijMdr sYxI ies kmytI dy koafzInytr hoxgy. ieh kmytI iqMn mhIinaF ivwc afpxI irport pysL krygI. 6[ iesLiqhfrF dy Gwto-Gwt ryt qYa kIqy gey. koeI vI mYNbr aKLbfr ienHF rytF qoN Gwt ryt qy iesLiqhfr nhIN lgfeygf. 7[ bfkIaF nfl sFJI kIqI jf skx vflI jfxkfrI hr mYNbr aKLbfr pRYWs klwb dI vYb-sfeIt qy rwKygf, ijwQoN bfkI aKLbfrF ies nUM lY ky vrq skxgIaF. 8[ pfTkF dy mnF ivwc aKbfrF ivwc Cpx vflI smwgrI ( aYzItorIal/ lyK/ KLbrf afid) bfry huMgfrf /pRiqkrm dyx leI jF iksy vI KLbr jF iesLiqhfr bfry isLkfieq drj krn bfry jfxkfrI dyx leI vwK-vwK aKLbfrF ivwc iewk iesLiqhfr lgfieaf jfvygf. suKimMdr isMG hMsrf( sFJ svyrf) ies nUM iqafr krngy. 9[ nirMdr gryvfl df prdfPfsL krn leI ‘sFJ svyrf’ aqy idEl Pfrn aYkscyNj vwloN kIqy kiQq Prfz bfry irport pRkfisLq krn leI ‘prvfsI’ aKLbfr dI sLlfGf kIqI geI. 10[ aKLbfrF ivwc vDIaf qoN vDIaf smwgrI Cfpx bfry rucI pYdf krn dy mnorQ dy qihq iewk iqMn mYNbrI kmytI df gTn kIqf igaf. ieh kmytI hr mhIny vwK-vwK mYNbr aKbfrF vwloN CfpIaF KbrF, aYzItorIal, lyK, PotoaF‘coN vDIaf rcnf dI cox krygI. ikpfl isMG pMnU, ipR[ srvx isMG aqy jspfl sLyqrf ies kmytI dy mYNbr hoxgy. mYNbr aKbfr nMU afpxI ikrq ies kmytI kol afp ByjxI hovygI. 11 A) sqMbr dy mhIny Tg-bfibaF aqy aMDivsLvfs dy iKlfP iewk ivsLysL muihMm afrMBI jfvygI. ies dOrfn sfrIaF mYNbr aKLbfrF ies sMbMD ivwc vwD qoN vwD lyK, aYzItorIal aqy KLbrF pRkfsLq krngIaF. rijMdr sYxI ies bfry iewk iesLiqhfr iqafr krngy jo sfrIaF aKLbfrF ivwc lgfieaf jfvygf. a) ijhVy ryizE aqy tI[ vI[ poRgrfm aijhy iesLiqhfr pRsfrq krdy hn, AunHF dI aYz mYNbr aKLbfrF ivwc nhIN lgfeI jfvygI. 12 A) sfrIaF aKbfrF afpxI smwgrI dy sRoq dI jfxkfrI smyq lyKk dy nFa dy CfpxgIaF. lokl pwDr dy lyKkF nUM vI pRoqsfhq kIqf jfvygf. a) klwb dIaF mYNbr aKLbfrF qoN imlIaF KLbrF df soRq ‘pMjfbI pYWs’ iliKaf jfvygf aqy Poto Byjx vflI aKLbfr df nFa DMnvfd sihq Cfipaf jfvygf. 14[ ijhVIaF jQybMdIaF pMjfbI BfsLf nUM pRPuwlq krn leI XqnsLIl hn, nUM pRYWs klwb vwloN pUrf Xogdfn idwqf jfvygf. 15[ sfrIaF mYNbr aKLbfrF DnIrfm cfiqRk PONt hI iesqymfl krngIaF. ikrpfl isMG pMnU ies PONt nUM hor vI vDIaf bnfAux leI Xqn krngy aqy pRYWs klwb nUM sihXog dyxgy. dUjy idn ( 19 julfeI) nUM pfs kIqy gey mqy: 1[ pYRWs klwb df nUM rijstr krvfAux leI Ausdf sivMDfn bnfAux leI zf[ sLfrdf do hPiqaF ivwc KrVf pysL krngy. 2[ s[ suKimMdr isMG hMsrf vwloN ipCly iewk sfl dOrfn pYRWs klwb dy koafzInytr vwjoN ijLMmyvfrI inBfAuNidaF kIqy kMmF dI sLlfGf kIqI geI. 3[ nvIN aYQIks kmytI dI cox kIqI geI. rijMdr sYxI (prvfsI), zf[ rnvIr sLfrdf ( ngfrf) aqy ismrq gryvfl (pMjfb stfr) iesdy mYNbr hoxgy. koeI vI pfTk iksy vI mYNbr aKbfr ivwc Cpx vfly iesLiqhfrF/ KLbrF jF hor smwgrI bfry ies kmytI kol isLkfieq drj krvf skdf hY. 4[ jspfl sLyqrf (pMj pfxI) nUM agly iewk sfl leI pYRWs klwb dy nvyN koafzInytr vwjoN cuixaf igaf. rijMdr sYxI (prvfsI) aqy ismrq gryvfl (pMjfb stfr) AunHF nUM vwK- vwK kMmF ivwc sihXog dyxgy 5[ ipCly sfl vFg pRYWs klwb nUM idwqy sihXog leI sLfny drbfr mYnjmYNt df DMnvfd kIqf igaf. |
||||||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. |
|||||||||||||||