![]() |
|||||||||||
| |
|||||||||||
|
izksI gurUduafry dI cox ivwc Kflsf alfieMs, pMQk slyt nMU 6-5 dy Prk nfl ijwqI cox nqIijaF ivwc nMbr 6 BfrU irhf, cox kimsLn pYRWs klwb nMU imlx qoN munwkr
ies cox ivwc ihwsf lY rhIaF do iDrf,
Kflsf alfieMs aqy pMQk slyt dy nfm nfl pRcwlq hoeIaF, BfvyN ik ienHF dy
mYNbr ipCly 20 sflF qoN iewk pRIvfr vFg ivcrdy aqy srbsMmqI nfl kmytIaF
bxfAuNdy af rhy sn. ies cox ivwc sB dIaF ikafsfeIaF
ies cox ivwc Kflsf alfieMs dy 6 mYNbr aqy pMQk slyt dy 5 mYNbr sPl hoey hn. vyKx vflI gwl ieh hY ik "nMbr 6" ies ivwc kfPI rol adf kr igaf hY. Audfhrx vjoN 6 mYNbr ijwqx vfly dI bhumq insicq hoxI sI, qF Kflsf alfieMs dy 6 mYNbr jyqU ho gey hn. pMQk slyt dy CyvF mYNbr isrP 6 votF nfl hI ipCy rih igaf aqy agr dohF slytF dy AumIdvfrF nMU peIaF votF df kuwl joV lf ky inrIKx kIqf jfvy qF Kflsf alfieMs dIaF, pMQk slyt nfloN 6 hI votF vwD hn. ieQy vrnxXog hY ik 6 sItF hfsl krn df XuwD ieQy pihly idn qoN hI cwldf af irhf hY. 28 jUn nMU jnrl bfzI ivwc vI 6 mYNbr hfsl krn df muwdf AuBiraf sI qy 11 ivcoN 6 iks dy hox qy af ky gwl tuwt geI sI aqy cox df ibgl vwj igaf sI. vyKx vflI gwl ieh hY ik hux vI qF gwl 6 qy af ky hI inbVI hY.
cox kimsLn pMjfbI pRYWs klwb nMU imlx qoN munkr coxF df nqIjf BfvyN dunIaF Br ivwc jMgl dI awg vFg kuwJ ku plF ivwc hI phuMc igaf sI aqy sFJ svyrf dI vYb sfeIt qy hjLfrF lokF ny ies Kbr nMU Auqsukqf nfl piVaf pr ies cox pRikRaf ivwc vfprIaF kuwJ GtnfvF qoN BfeIcfry nMU jfxU krvfAuxf pRYWs df kMm hY. ipCly somvfr nMU pMjfbI pYRWs klwb dy koafrzInytr jspfl isMG sLyqrf aqy sfbkf koafrzInytr suKimMdr isMG hMsrf ny kimsLn mYNbr sRI[ prm iswDU nfl sMprk kIqf, pr AunHF iewk pRYWs rIlIjL ijs ivwc kyvl nqIjy hI sn Byj ky kMm sfr idwqf. BfvyN prm iswDU keI ryzIE pRogRfmF Aupr ieh kihMdy rhy hn sfzy nfl gwl krky KbrF Cfpo pr jdoN bulfieaf qF AunHF pRYWs kfnPrMs dI jrUrq nhIN smJI. pRYWs dI mIitMg ivwc ies vfry ivcfr kIqI jfvygI. AuWGy lyKk ajmyr isMG trFto ivKy brYNptn: AuWGy lyKk sR[ ajmyr isMG
ijMnHF dy lyK cVdI klf, rojLfnf ajIq, pMjfbI itRibAUnt, dysL pMjfb iswK
sLhfdq, sFJ svyrf aqy hor keI aKbfrF rsfilaF ivwc Cpdy rihMdy hn. bfdl ny pMj sfl ‘c swq sLR0mxI kmytI pRDfn bdly luiDafxf(hrpRIq isMG, qijMdr isMG):-
akflI suprImo pRkfsL isMG bfdl ny ipCly pMj sflF dOrfn swq vfrIO sLROmxI
pRDfn bdlky ieh iswD kr idwqf hY ik Auh pMQ dI suprIm bfzI nUM afpxy rfjsI
iKzOxy qoN vD kuJ nhIN smJdy. jQydfr gurcrn isMG tOhVf vI pRkfsL isMG bfdl
dy ipCly pMj sfl ‘c do vfr isafsI gyV ‘c afey hn. pihlf mfrc 1999 ‘c AunHF
nUM sLROmxI kmytI ‘coN jLlIl krky lfihaf igaf sI qy 27 julfeI, 2003 nUM
AunHF nUM mfx siqkfr nfl sLRomxI kmytI dI pRDfngI sONpI jf rhI hY. dovyN
vfr bfdl ny afpxf isafsq gixq pihlF rwiKaf. jQydfr gurcrn isMG tOhVf dI
sfZy cfr sfl Kwjl KuafrI qoN bfad ho rhI qfjposLI vI ieho iswD krn jf rhI
hY ik sLRomxI kmytI ‘c pRkfsL isMG bfdl krqf Drqf hn. jQydfr gurcrn isMG
tOhVf vwloN vI hMgfmI mIitMgF krky sFBI jf rhI pRDfngI ny ieh spwsLt sMkyq
dy idwqf hY ik jQydfr tOhVf leI isDFqF nfloN ipafrI hY, ijhVi ik Auh 27
julfeI nUM sFBx jf rhy hn. pRkfsL isMG bfdl dy muwK mMqrI kfrjkfl dOrfn
ikvyN AunHF sLORmxI kmytI nUM iek kTpwuqlI vFg vriqaf, Aus dy quC ijhy
aMkVy hI ieh sfrf kuJ icwty idn vFg spwsLt kr idMdy hn. 10 dsMbr, 1998
nUMN jQydfr gurcrn isMG tOhVf vwloN ieh ibafn afieaf ik pRkfsL isMG bfdl
nUM iek kfrjkfrnI pRDfn inXukq kr lYxf cfhIdf hY qF jo pfrtI df kMm sucfrU
ZMg nfl clfieaf jf sky. ies ibafn ny akflI isafsq ‘c Aus smyN aijhf qUPfn
mcfieaf sI ik bfdl tOhVf nUM vwK hox qwk dI nObq af geI. jQydfr tOhVf ny
Aus smyN dI njLfkq nUM smJidaF sRI akfl qKq sfihb dy jQydfr BfeI rxjIq
isMG qoN 31 dsMbr, 1998 nUM hukmnfmf jfrIO krvf idwqf sI ik Kflsf pMQ dy
300 sflF jsLnF nUM iDafn ‘c rwKidaF dovyN afgU 15 apRYl, 1999 qwk aijhf
kuJ nf krn ijs nfl pMQ df nuksfn huMdf hovy. ies hukmnfmy nMU iek qrHF nfl
cYlMj kridaF sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy bhuigxqI mYNbrF ny muwK
mMqrI pMjfb dy Gr qoN 17 jnvrI, 1999 nUM sLRI akfl qKq sfihb dy jQydfr
BfeI rxjIq isMG nUM apIl kIqI ik Auh afpxf hukmnfmf vfps lY lYx. ies smyN
dOrfn hI BfeI rxjIq isMG ny sLRI kysgVH sfihb dy jQydfr BfeIO mnjIq isMG
nUM vI qlb kr ilaf sI. sLORmxI kmytI dI bhu igxqI bfdl pwKI hox kfrn
jQydfr tOhVf nUM mfrc 1999 ‘c sLROmxI kmytI pRDfngI CwzxI peI sI. mfrc
1999 ‘c bIbI jfgIr kOr nUM pRDfn bxfAuxf qy jQydfr gurcrn isMG tOhVf nUM
gwdIEN lfhuxf pRkfsLNisMG bfdl dI iewCf qy hI pUrI qrHF inrBr irhf sI.
nvMbr, 1999 ‘c muV bIbI jfgIr kOr nUM sLROmxI kmytI dI pRDfngI bfdl dI
iewCf anusfr hI idwqI geI, ikAuNik bIbI jfgIr kOr ny mfrc 1999 ‘c pRDfngI
sMBflx smyN sB qoN pihlF Aus smyN ivvfdF ‘c iGry jQydfr BfeI rxjIq isMG
nUM ahudy qoN vwK kr idwqf sI. BfeI rxjIq isMG qoN bfad jQydfr bxfAux bfry
PYslf igafnI mohn isMG bfry hoieaf sI ijnHF ny ieh jQydfrI lYx qoN nFh kr
idwqI sI qy srkt hfAUs ‘c bYT ky igafnI pUrn isMG nUM jQydfr Qfp idwqf
igaf sI. sLRomxI kmytI df pRDfn Qfpx qy jQydfr Qfpx bfry PYslf srkfrI srkt
hfAUsF ‘c krn nfl vI sLRI bfdl ny ieh spwsLt sMkyq idwqf sI ik sLROmxI
kmytI df pRDfn qy jQydfr inXukq krnf AunHFdI iewCf qy inrBr krdf hY. bIbI
jfgIr kOr vI jdoN sLRomxI kmytI dy pRDfngI kfrjkfl dOrfn nfnksLfhI kYlMzr
qy hor mfmilLaF kfrn ivvfdF ‘c iGr geI qF srdfr bfdl ny muV afpxI iewCf
anusfr jQydfr tOhVf dI rxnIqI nUM iTwbIO dyx leI jQydfr jgdyv isMG qlvMzI
nUM nvMbr 2000 ‘c pRDfn bxf idwqf. jQydfr qlvMzI dy mqByd jdoN sLRI akfl
qKq sfihb dy jQydfr joigMdr isMG vydFqI nfl pYdf ho gey qF qlvMzI vI
ivvfdF ‘c iGr gey sn. 27 nvMbr 2001 nUM Aus smyN sLRI bfdl ny muwK mMqrI
huMidaF afpxy E[aYs[zI[ pRo: ikRpfl isMG bzUMgr nUM pRDfn Qfp idwqf. s[
pRkfsL isMG bfdl dI srkfr PrvrI 2002 dIaF ivDfn sBf coxF ivc hfr geI. bfdl dy jwdI Gr qy ivjIlYNs df Cfpf bfdl( mukqsr):- keI hPiqaF dI lukxmItI
AuprMq afKr ivjIlYNs ibAUro ny sfbkf muwK mMqrI pRkfsL isMG bfdl dy Aus
jwdI Gr dI awj qlfsLI leI, ijs qoN AuzfrI BridaF kdy pirMdy vI afpxf sfh
rok lYNdy sn. ielfkf mYijstRyt igwdVbfhf qoN pRvfngI aqy lMbI Qfxf qoN
puils iemdfd lYx AuprMq dupihr dy krIb12 ku vjy ijAuN hI ivjIlYNs ibAUro
dI Cfpfmfr tIm sfbkf muwK mMqrI pRkfsL isMG bfdl dI jwdI irhfiesL dy
drvfjy qy puwjI qF sfbkf akflI mMqrI icrMjI lfl grg dI agvfeI hyTly sO ku
vrkrFs ny AunHF df ivroD kIqf. src vfrMt vfcx AuprMq biTMzf ryNj dy sInIar
puils kpqfn bI aYs gryvfl dI agvfeI hyTlI Aus tIm nUM qlfsLI leI aMdr jfx
dI iejfjq dy idwqI, ijs ivc iek aYs[pI[ amrjIq isMG, iqMn zI[aYs[pIjL[
jspfl isMG, bI[aYs buwtr aqy ibrj mohx srUp qoN ielfvf ibjlI borz, bI[aYNz
afr(isvl aqy mkYnIkl), pMcfieqI rfj, mMzI borz aqy afrkItYkt ivBfgF nfl
sbMDq 16 qknIkI mfhr vI sLfml sn. KflVf kys dy pRmuwK gvfh ikRpfl isMG rMDfvf ivruwD blfqkfr df mfmlf drj pitaflf :- bhucricq KflVf agvfkFz kys dy
pRmuwK aqy mOky dy gvfh ikRpfl isMG rMDfvf(vfsI kbIr pfrk aMimRqsr) dy
ivruwD pitaflf sdr puils ny mihlf gurjIq kOr(kflpink nF) vfsI ipMz hsnpur
dI isLkfieq qy Dfrf 376, 506 aqy 34 aDIn blfqkfr krn aqy jfn qoN mfr dyx
kys drj kr ilaf hY. ies sbMDI pitaflf puils dy sUqrF ny dwisaf ik mihlf
gurjIq kOr ny puils dy kol afpxy sihXogI pRvIn koml dI mdd nfl drj krvfeI
isLkfieq ivc dwisaf ik AunHF df jfiedfd sbMDI kys pMjfb puils dy iek
sInIar aiDkfrI nfl cwl irhf hY ijs leI Aus ny Aukq mnuwKI aiDkfr sMgTn dy
nyqf ikRpfl isMG rMDfvf jo ik Kud nUM pMjfb srkfr dy mnuwKI aiDkfr kimsLn
df izptI cyarmYn dwsdf sI, koloN mdd mMgI. ies qoN bfad nwkeI dI ieMzIaf potfsL ilmitz kMpnI dI qlfsLI leI geI. ieh qlfsLI awj rfq dyr gey afKrI KbrF afAux qwk jfrI sI. ivjIlYNs tIm ny keI dsqfvyjL brfmd kIqy. sQfnk juzIsLIl mYijstRyt blijMdr kOr ny ivDfiek jgdIp isMG nwkeI nUM 31 julfeI qwk puils irmFz qy Byj idwqf hY. awj adflq ivc pysL srkfrI vkIl sLRI jiqMdrjIq isMG puMn aqy ivjIlYNs zI[aYs[pI[ sLRI suKdyv isMG kfhloN ny dosLI dy 14 idnF dy puils irmFz dI mMg kridaF adflq nUM dwisaf ik dosLI ivruwD kwlH mohflI ivKy aYPw[afeI[afr[ nM: 18 aDIn Dfrf 420/467/468/471/120-bI afeI[pI[sI[ aqy kurpursLn rokU aYkt qihq drj krky kwlH rfqIN igRPqfr kIqf igaf hY. AunHF ikhf ik ieh dosLI ipClI srkfr smyN imlkPYzw pMjfb df cyarmYn irhf hY. ies ny cyarmYn bxn leI pihlF Zwzf(rfmpUrf PUl) dI imlk pRoizAUsrjL sihkfrI sBf dy irkfrz ivc BMn qoV kIqI qy ipClIaF qrIkF ivc aYNtrIjL krky mYNbrisLp hfsl kIqI aqy PIs glq qrIky nfl jmHf krvfeI. dosLI 21-8-1999 nUM sBf dy swkqr qy hornF nfl iml ky sBf df pRDfn bx igaf qy Aus ny kYsL buwk glq qrIky nfl KolHI aqy bMd kIqI. iPr ieh imlkPYzw df zfierYktr qy cyarmYn bx igaf. AunHF dosL lgfieaf ik jdoN Auh imlkPYzw df cyarmYn sI qF ies ny irsLvq lY ky BrqIaF kIqIaFn qy aiDkfrIaF dIaF bdlIaF kIqIaF. AunHFikhf ik dosLI qoN ieh pqf krnf hY ik Ausny irsLvq dy pYisaF nfl ikMnIaF jfiedfdF ikQy ikQy bxfeIaF hn qy ikQy ikQy bxfeIaF hn qy ikQy ikQy ies dy bYNk Kfqy qy lfkr hn. ieh vI pqf krnf hY ik irsLvq lYx dyx ivc hor ikhVy ikhVy aiDkfrI qy hor sLfml sn. ies dOrfn sPfeI pwK dy vkIlF ny ienHF Auprokq dosLF df jLbrdsq KMzn krdy ikhf ik ieh sB JUTy qy byquky dosL hn qy ies aYP[afeI[afr[ ivc puils afp hI isLkfieqkrqf hY. AunHF ikhf ik dosLI ny zyZ sfl pihlF hI afpxy ahudy qoN asqIPf dy idwqf sI qy Auh hux nf zfierYktr hY qy nf hI cyarmYn hY. AunHF ikhf ik ivjIlYNs pfs dosLI dy ivruwD irsLvq lYx df koeI pwkf sbUq nhIN hY. amirMdr isMG, brijMdr isMG imlxI bfry aPvfhF df bjLfr grm cMzIgVH :- muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG vwloN kwlH jlMDr ‘c ajIq pRkfsLn smUh dy muwK sMpfdk zf[ brijMdr isMG hmdrd nfl kIqI bMd kmrf mIitMg nUM lY ky isafsI hlikaF ‘c keI qrHF dIaF aPvfhF aqy crcy cwl rhy hn. kuJ aijhy snsnIKyjL iksy vI crcf ‘c hn, ijhVy pMjfb dy rfjsI idRsL ‘qy KlblI mcf skdy hn. afm krky ies imlxI nUM muwK mMqrI duafrf mIzIaf ‘c AunHF dI srkfr pRqI pYdf hoeI ivroDqf nUM mwTf krn dI koisLsL vjoN vI dyiKaf jf irhf hY aqy smiJaf jf irhf hY ik muwK mMqrI ny afpxy iek kwtV ivroDI nfl rfh KolHx dI koisLsL kIqI hY ikAuNik cMzIgVHoN Cpdf iek hor pRmuwK pMjfbI aKbfr vI ies vyly pUrI qrHF bfdl dI JolI ‘c pY igaf smiJaf jFdf hY. kFgrsI hlikaF df kihxf hY ik ieh aKbfr bfdl nUM KusL krn leI jlMDr dy afpxy ivroDI qoN vI awgy inklx dI koisLsL ‘c hY. ies siQqI ‘c muwK mMqrI vwloN brijMdr isMG nfl smJoqf kr ky mIzIaf ‘c AunHF ivruwD bx rhy mfhOl nuMU kuJ sfvF krn dI koisLsL kIqI geI hY. ieh vI ikhf jf irhf hY ik pfrtI aqy srkfr dy aMdrUnI ivroD aqy afgfmI lok sBf coxF dy mwdynjLr vI muwK mMqrI mIzIaf nfl afpxy sMprk qy sbMD suDfrn dI koisLsL ‘c hn. kuJ lokF df ieh vI iKafl hY ik bfdl-tOhVf eykqf aqy jQydfr tOhVf duafrf sLRomxI kmytI dI pRDfngI sMBflx qoN bfad pYdf hoeI siQqI nfl ies mIitMg df sbMD hY ikAuNik zf[ brijMdr isMG jQydfr tOhVf dy kwtV ivroDI smJy jFdy hn aqy sLRI akf qKq sfihb dy sfbkf jQydfr BfeI rxjIq isMG vwloN AunHF nUM sLRI akfl qKq qy qlb kIqf igaf sI. jQydfr tOhVf vwloN BfeI rxjIq isMG nUM mfx snmfn dyx dI gwl kIqI geI hY. isafsI hlikaF df kihxf hY ik ieh mIitMg acfnk nhIN blik pihlF imQI geI sI aqy ies df pMjfb dI rfjnIqI ‘c pYdf ho rhI nvI sPbMdI nfl sbMD hY. ies dy keI qrHF dy guwJy arQ kwZy jf rhy hn. isafsI hlikaF ‘c iek ieh aPvfh vI cwl rhI hY ik iek sfbkf muwK mMqrI vwloN afpxy iKlfP cwl rhy iBRsLtfcfr dy kysF nUM tflx leI srkfr nfl smJoqf krn dI koisLsL kIqI jf rhI hY aqy Aus vwloN smJOqy leI 500 rkoV rupey dyx dI pysLksL vI kIqI geI hY. keI isafsI hlky jlMDr dI ies bMd kmrf mIitMg nUM ies qrHF dIaF aPvfhF nfl vI joV rhy hn. AunHF df iKafl hY ik sfbkf muKw mMqrI dI qrPoN kuJ lok sOdybfjLI ‘c ivcoly dI BUimkf adf kr rhy hn. dUjy pfsy muwK mMqrI dy Kymy vwloN ies mIitMg nUM iek srsrI mIitMg ikhf jf irhf hY. ijhVI isrP iek isLsLtfcfr vwjoN kIqI geI. jdik brijMdr isMG vwloN ies mIitMg dI afV hyT afpxy afp nUM bhuq aihm aqy sLkqIsLflI ivakqI vjoN pysL kIq jf irhf hY. |
||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. |
|||||||||||