![]() |
||||||||||||||||||||||
| |
||||||||||||||||||||||
|
ies Gr ko rfK kIaf Gr ky crfg ny tksfl 'c kursI dOV bynkfb sMq iBMzrFvfly hI tksfl dy asl muKI : bfbf Tfkur isMG BfeI rfm isMG aglf muKI inXukq[[[muKiqafr isMG sFJ svyrf kol puwjIaF do eImylF (1) (2)
cMzIgVH :- sLRI akfl qKq vwloN sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF nUM sLhId krfr dyx df mfmlf awj AudoN ivvfd dy Gyry ivc af igaf, jdoN dmdmI tksfl dy kfrjkfrI muKI bfbf Tfkur isMG ny ikhf ik sMq iBMzrFvfly hI tksfl dy muKI hn aqy dfavf kIqf ik BfeI rfm isMG nUM tksfl df nvF muKI inXukq nhIN kIqf igaf. amrIkf c kYlPornIaF pRFq dy sF hojI sLihr qoN 'sFJ svyrf' nUNM PYks kIqy afpxy ibafn ivc bfbf Tfkur isMG ny ikhf, ' AunHF (BfeI rfm isMG) nUM tksfl dy kuJ gurduafiraF dI dyK ryK df kfrj sONipaf igaf sI, pr AuynHF ny qy AunHF dy kuJ pirvfrk mYNbrF qy sfQIaF ny qwQF nUM qoV mroV ky Kud tksfl dy 15vyN muKI vjoN aYlfn idwqf hY. BfeI rfm isMG nUM aijhI KudpRsqI nhIN idKfAuxI cfhIdI hY. AunHF ikhf ik tksfl dy muKI dI dsqfr sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF kol hI hY aqy Auh hI afpxf jfnsLIn inXukq kr skdy hn. mYN kyvl AunHF dI QF kfrj inBf irhf hF. bfbf Tfkur isMG ny afiKaf ik BfeI rfm isMG ijs qrIky nfl ivcr rhy hn, Aus ilhfj nfl asIN AunHF qoN tksfl dy gurduafiraF dI dyK ryK df kfrj vI vfps lYx df PYslf kIqf hY. tksfl afgU ny ikhf ik sMq jrnYl isMG iBMzrFvfly hfly 'ijMdf' hn. ies leI AunHF nUM sLhId mMnx df svfl hI pYdf nhIN huMdf. AunHF iswK BfeIcfry nUM apIl kIqI ik Auh kOm dy 'kuJ gwdfrF' qoN sucyq rihx aqy AunHF Brosf duafieaf ik tksfl afpxy mOjUdf ZFcy nfl afpxy Dfrimk PrjL aMjfm idMdI rhygI. ijLkrXog hY ik ipCly hPqy hI 19 sflF dy vkPy mgroN sLRI akfl qKq sfihb vwloN sMq jrnYlL isMG iBMzrFvfilaF nUM 1984 dy sfkf nIlf qfrf dOrfn sLhId krfr idqf igaf sI aqy vwK vwK isKw jQybMdIaF ny ies aYlfn df ivafpk svfgq kIqf. iesy dOrfn luiDafxf qoN sfzy pwqr pRyrk qyijMdr isMG anusfr tksfl dy bulfry BfeI mohkm isMG aqy awDf drjn dy krIb dUsry mYNbrF ny BfeI rfm isMG nUM jQydfr Qfpy jfx dy aYlfn bfry aigafnqf pRgt kridaF ikhf ik Auh tksfl dI agvfeI bfry Tfkur isMG dy nfl hn. pr AunHF nUM tksfl df nvF jQydfr Qfpx bfry koeI hukm nhIN imilaf. bfbf Tfkur isMG ies smyN amrIkf ivc hn. AunHF dy julfeI dy pihly hPqy qwk vqn prqx dI AumId hY. BfeI rfm isMG dy aMimRqsr rihMdy pirvfr dy mYNbrF ny buwDvfr nUM aMimRqsr ivc dfavf kIqf sI ik bfbf Tfkur isMG ny BfeI rfm isMG nUM tksfl dy 15vyN jQydfr Qfp idwqf hY. pirvfr dy hvfly nfl afeIaF irport ivc ikhf igaf sI ik tksfl dy amrIkf dy sLihr trYsI ivcly gurduafiraF ivKy iek ivsLysL smfgm dOrfn BfeI rfm isMG nUM tksfl df 15vF muwKI Qfipaf igaf. ies vyly amrIkf ivc rih rhy BfeI rfm isMG ny vI ies inXukqI dI pusLtI kIqI sI. AuDr sMq iBMzrFvfilaF dy vwzy puwqr BfeI eIsLr isMG ny ies pwqrkfr nfl gwlbfq kridaF tksfl dI jQydfrI bfry mfmly qoN afpxy pirvfr nUM vwK kr ilaf hY. AunHF mIzIaf nUM apIl kIqI ik Auh tksfl jF dUsry pMQk mfmilaF bfry irportF ivc pirvfr df ibnF puwCy nF nf Cfpx. tksfl dy bulfry BfeI mohkm isMG, kYsLIar BfeI mlkIaq isMG, BfeI sqbIr isMG, BfeI lwKf isMG aqy bfpU hrnfm isMG afid ny ikhf ik Auh tksfl dI agvfeI bfry bfbf Tfkur isMG dy hukmF dy pfbMD hn. AunFH spwsLt kIqf ik tksfl df nvF jQydfr Qfpy jfx bfry hfly qwk bfbf ny AunHF nUM koeI hukm nhIN Byijaf. Auh BfeI rfm isMG nUM tksfl df 15vF muKI Qfpy jfx dI Kbr Aupr itwpxI kr rhy hn. iesy dOrfn BfeI rfm isMG ny amrIkf qoN tYlIPon qy sFJ svyrf nUM dwisaf ik bfbf Tfkur isMG ny Kud AunHF nUM tksfl dy agly kfrjkfrI muKI dI syvf sONpI. AunHF ikhf, mYN AudoN lFs eyjls ivc sI jdoN tksfl dy kuJ kfrkuMnF ny trysI ivcly gurduafiraF ivc bfbf Tfkur isMG nUM afpxf jfnsLIn inXukq krn dI bynqI kIqI . drasl AunHF ies leI BfeI mnjIq isMG, BfeI eIsLr isMG, BfeI mohkm isMG, BfeI ajfieb isMG qy BfeI sqbIr isMG dy nF ley sn. pMjfb jrnilst aYsosIeysLn vwloN sFJ svyrf dy sMpfdkF nUM snmfinq krn df PYslf
luiDafxf
(qijMdr isMG):- pMjfb jrnilst aYsosIeysLn dI iek jrUrI mIitMg ikdveI ngr
dy KuwlHy grfAUNz ivKy kIqI geI ijs ivc pMjfb Br qoN afey pwqrkfrF aqy
ahudydfrF ny ihwsf ilaf . ies mIitMg dI pRDfngI aYsosIeysLn dy pRDfn blvIr
isMG ny kIqI . mIitMg ivc srbsMmqI nfl mqf pf ky torFto qoN Cpdy iek
hPqfvfrI aKbfr 'sFJ svyrf' ny ipCly idnIN nirMdr gryvfl dIaF krqUqF df
prdfPfsL kIqf sI, aqy iswK Drm pRqI AuhnF vwloN kIqy jf rhy durpRcfr dI
gurduafry ivc vIzIE iPlm idKf ky ies aKOqI sMq nUM nMgf krn aqy afpxI
aKbfr ivc swcfeI nUM ibafn krky ies aKoqI sMq nUM afpxI glqI mMnx leI
mjbUr kr idqf. ieh iek sucwjI pwqrkfirqf dI insLfnI hY. sLRI iswDU ny ikhf
ik Aukq aKbfr ipCly 25 sflF qoN pMQ dI syvf kr irhf hY ijs ny pMQ dI
cVHdI klf leI hmysLf pihl kIqI hY. AuhnF ikhf ik
'sFJ
svyrf' dy lyKnI qy kYnyzf vfsIaF nUM hI nhIN pMjfb vfsIaF nUM mfx hY.
AuhnF ikhf ik iehnF dy aYzItr jspfl isMG bwl, suKimMdr isMG hMsrf nUM
snmfinq krn df PYslf kIqf igaf hY. ies sbMDI iek pwqr sFJ svyrf dy pRbMDkF
nUM Byj idwqf igaf hY aqy iek pwqr sFJ svyrf dy pwqrkfr qijMdr isMG nUM dy
idwqf hY. ieh aYvfrz aYsosIeysLn dy slfnf smfgm 2 agsq nUM idwqf jfvygf.
bfdl dy iKlfP msfly dI sfzy kol Gft nhIN : amirMdr cMzIgVH :- pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny iBRsLtfcfr dy mfmilaF nUM lY ky sfbkf muwK mMqrI pRkfsL isMG bfdl qy hmlf jfrI rwKdy hoey ikhf hY ik sLRI bfdl nUM kyvl mukqsr vfly sym skYNzl ivwc hI nhIN, sgoN keI kysF df sfhmxf krnf pvygf aqy afAuNdy idnF ivc keI hor skYNzl sfhmxy afAuxgy. srkfr kol akflI nyqf dy iKlfP bhuq kuJ hY aqy sfiraF kysF df incoV kwZ ky adflq ivwc pysL kIqf jfvygf. ijLkrXog hY ik bIqy kwlH sLRI bfdl nMU ny kYptn amirMdr isMG nUM cuxOqI idwqI sI ik kyvl mukqsr dy isMjfeI kys ivc hI srkfr clfn pysL krky vyK ley qF swcfeI sfhmxy af jfvygI. kYptn amirMdr isMG ny awj ieQy pwqrkfrF nfl gwlbfq krdy hoey ikhf ik iewk muwK mMqrI smyq kfnUMn dIaF njLrF ivc sfry brfbr hn. sLRI bfdl nUM kfnUMn awgy pysL hoxf hI pvygf. adflq hI sfbkf muwK mMqrI nUM sjLf dyvygI. adflq vyKygI ik ikvyN kfnUMn dI AulMGxf aqy qfkq dI durvrqoN hoeI hY. pRfjYktF dy pYisaF df lyKf joKf dyxf pvygf. AunHF ikhf ik sLRI bfdl iKlfP iek clfn nhIN sgoN keI clfn pfAuxy hn. iek muwK mMqrI afpxy kfrjkfl leI pUrI qrHF ijMmyvfr hY. AunHF dwisaf ik keI kysF dI jFc ajy cwl rhI hY. AunHF muV duhrfieaf hY ik sLRI bfdl nUM srkfr igRPqfr nhIN krygI, sgoN ieh mfmly adflq ivc jfxgy aqy adflq hI Aus nUM PVygI. muwK mMqrI ny mjLfk dy lihjLy 'c ikhf, jykr sLRI bfdl byksUr hn qF zrdy ikAuN hn? AunHF nUM ksOlI jf ky arfm krnf cfhIdf hY. AunHF ny sLRI bfdl vwloN sLRI inroqm isMG iZwloN qy qsLdwd krn dy dosL nUM rwd kIqf. AunHF ikhf ik bfdl pirvfr sLRI iZwloN rfhIN hvflf ZMg qrIky nfl pYsy bfhr Byjdf sI. muwK mMqrI ny ikhf ik jdoN dosL Tos hoxgy qF sLRI bfdl nUM jylH dI hvf vI KfxI hI pvygI. AunHF ikhf ik mfmlf suprIm kort qwk jfvygf. muwK mMqrI ny muV ikhf, mYN AusnUM nhIN PVFgf, sgON adflq PYslf krygI. jFc krn vfly aiDkfrIaF nUM sLRI bfdl dIaF DmkIaF df ijLkr kridaF muwK mMqrI ny ikhf ik jykr sLRI bfdl ny gwl krnI hY qF Auh myry nfl gwl krn, aiDkfrIaF nUM DmkfAux nfl jFc bMd nhIN hovygI. kYptn amirMdr isMG ny AUrjf dy nvyN vsIly pYdf krn dy ZMg qrIky lwBx dI jrUrq df swdf idwqf hY, ikAuik kolf,qyl, kudrqI gYs, ieQoN qwk ik pfxI vrgy rvfieqI kudrqI vsIly Kqm hox dy kMZy Auqy phuMc gey hn. PrIdkot qoN sMsd mYNbr jgmIq isMG brfV dy Coty Brf sLRI irpjIq isMG brfV dy pMjfb AUrjf ivkfs eyjMsI (pyzf) dy cyarmYn vjoN awj ieQy iek sfdy pr pRBfvsLflI smfgm ivc ahudf sMBflx dy mOky kYptn amirMdr isMG ny ikhf ik sLRI brfV dy awgy ieh cuxOqI Biraf kMm hY, ikAuNoik ies Kyqr ivc nvyN pRfjYkt aqy skImF sLurU krky AUrjf dy gYr rvfieqI vsIilaF nUM pRfpq krn dI vwzI sMBfvnf hY. AunHF ny sLRI brfV nUM Brosf idvfieaf ik rfj srkfr 'pyzf' ivwc nvINaF skImF aqy pRfjYkt lfgU krn leI hr sMBv shfieaf aqy sihXog muhweIaf krvfeygI, ikAuNik AUrjf dy gYr rvfieqI vsIly afDuink smfj leI jrUrI hn. ies mOky qy sLRI jgmIq isMG brfV ny ikhf ik sfzy pirvfr aqy PrIdkot dy pfrtI vrkrF leI Kfs qOr qy ieh mfx vflI gwl hY ik irpjIq isMG brfV nUM 'pyzf' df muKI Qfipaf igaf hY. AunHF dfavf kIqf ik irpjIq brfV ny lMmy smyN qoN ies ielfky ivc kfgrs pfrtI dI sPlqf leI lgfqfr sKq imhnq kIqI hY. vydFqI nUM drbfr sfihb dy gMRQI df ahudf Cwzxf pvygf afnMdpur sfihb :- sLROmxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny awj iek mhwvqpUrn PYslf lYNidaF 60 sfl qoN vwD Aumr dy koeI do drjn sLROmxI kmy tI kmytI mulfjLmF dI CFtI krn df PYslf ilaf hY. sLROmxI kmytI ny ieh PYslf iswK gurduafrf juzIsLl kimsLn dIaF hdfieqF nUM iDafn ivc rwKidaF ilaf hY. ies PYsly anusfr igafnI Bgvfn isMG aqy igafnI joigMdr isMG vydFqI nUM kRmvfr akfl qKq aqy drbfr sfihb aMimRqsr dy gMRQI df ahudf Cwzxf pvygf, pRMqU vydFqI akfl qKq dy jQydfr dy ahuwdy qy bxy rihxgy. ies gwl df PYslf awj sLRomxI kmytI dI qKq sLRI kysgVH sfihb ivKy hoeI iek mIitMg ivc ilaf igaf. sLROmxI kmytI dy pRDfn ikRpfl isMG bzUMgr ny ies mIitMg dI pRDfngI kIqI. sLRI bzUMgr ny mIitMg mgroN pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF dwisaf ik ies PYsly dI rosLnI �c sbMDq aiDkfrIaF nUM 60 sfl qoN vwD Aumr dy mulfjLmF dI CFtI krn sbMDI loVINdIaF hdfieqF dy idwqIaF geIaF hn. AunHF dwisaf ik 60 sfl qoN vwD Aumr dy qKqF dy jQydfrF Auqy ieh PYslf lfgU nhIN huMdf ikAuNik AunFH nUM isrP mfx-Bwqf imldf hY ijs krky sLRomxI kmytI dy nOkrI sbMDI inXm AunHF qy lfgU nhIN huMdy. AunHF ikhf ik jykr koeI jQydfr ijs dI Aumr 60 sfl qoN vwD hY, gRMQI jF hYzw gRMQI dy ahudy qy inXukq hY qF AusnUM Auh ahudf Cwzxf pvygf. ies PYsly dy anusfr igafnI Bgvfn isMG nUM akfl qKq dy hYzw gRMQI df ahudf Cwzxf pvygf ikAuNik Auh pihlF hI 60 sfl dy ho cuwky hn. JUTy kys bxfAux vfly aPsr bKsLy nhIN jfxgy : bfdl cMzIgVH :- pMjfb dy sfbkf muwK mMqrI aqyt sLROmxI akflI dl dy pRDfn sLRI pRkfsL isMG bfdl ny icqfvnI idwqI hY ik muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG nfl iml ky akflI afgUaF ivruwD bdly dI Bfvnf nfl gYrkfnUMnI kMm krn vfly puils aiDkfrIaF nUM bKsLy nhIN jfvygf. AunHF ikhf ik ienHF aiDkfrIaF nUM gYrkfnUMnI hrkqF dI sjLf BugqxI peygI. sLRI bfdl ny awj ieQy sLfmIN afpxI irhfiesL qy pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF ikhf ik srkfr ny iek borz kfiem kIqf hoieaf hY. ies borz dy cyarmYn muwK mMqrI hn. ies borz ivc ivjIlYNs df muKI ey[pI[ pFzy aqy keI hor aiDkfrI sLfml hn. ies borz dIaF rfqF nUM mIitMg huMdIaF hn aqy AuQy PYsly huMdy hn iks ivakqIaF ivruwD kI kys bxfAuxf hY. AunHF ikhf ik ieh pMj aiDkfrI muwK mMqrI nUM KusL krn leI jo kuJ kr rhy hn, akflI dl ny ienHF Auqy njLr rwKI hoeI hY. AunHF ikhf ik muwK mMqrI qF ienHF kfrvfeIaF leI Bugqxgy hI, gYrkfnMUnI kfrvfeIaF krky kfnUMN dIaF DwjIaF AuzfAux vfly aiDkfrI vI kfnUMn qy bwc nhIN skxgy. AunHF ikhf ik ies JUT dI qfjLf imsfl ieh hY ik srkfr ny sLRI mnpRIq isMG bfdl qy vI 15 lwK rupey irsLvq dI JUTI isLkfieq drj kIqI hY. sLRI bfdl ny ikhf ik awj dIaF iqMn GtnfvF ny srkfr nUM iek vfr Pyr byprd kr idwqf hY. ivMpI dy zrfeIvr hrijMdr isMG nUM srkfr ny Dfrf 164 aDIn vfadf muafP gvfh bxfAuxf cfihaf pRMqU awj adflq ivc Ausny nFh kr idwqI. srkfr mIzIaf dy dbfa hyT inroqm isMG iZwloN ivruwD afeI[aYs[afeI[ nfl sbMDF aqy nsLIlIaF dvfeIaF df pfieaf kys vfps lY ilaf. qIjI Gtnf ieh hY ik srkfr ny mukqsr zrynyjL dy Gply dI isLkfieq blqyj isMG nF dy ivakqI vwloN krn df dfavf kIqf sI. awj blqyj isMG ny afK idwqf hY ik Ausny qF koeI kys hI nhIN kIqf. ies nfl ieh iswD ho igaf hY ik srkfr dy sfry kys inrafDfr hn. pMjfb ivc sLryafm kfnUMn dIaF DwjIaF AuzfeIaF jf rhIaF hn. AunHF ikhf ik ieh GtnfvF dysL dI rfjnIqI leI Kqrf hn. sfbkf muwK mMqrI ny ikhf ik srkfr pihlF JUTy kys pf ky qsLdwd krdI hY aqy iPr kys vfps lY lYdI hY. AunHF ikhf ik ies qsLdwd leI kOx ijMmyvfr hY. sLRI bfdl ny ikhf ik awj dIaF iqMn GtnfvF leI muwK mMqrI nUM nYiqk ijMmyvfrI kbUlxI cfhIdI hY. mfieafvqI dI pMjfb PyrI qy amirMdr nUM AujLr cMzIgVH :- pMjfb dy muwK mMqrI amirMdr isMG ny Auqr pRdysL dI muwK mMqrI kumfrI mfieafvqI nUM Byjy pwqr ivc ikhf hY ik Auh agly idnF �c pMjfb PyrI qy nf afAux ikAuNik ies nfl rfj df mfhOl ivgV skdf hY. ijLkrXog hY ik jlMDr ijLlHy dy ipMz qlwHx dIaF GtnfvF nUM lY ky dilqF aqy jwt iswKF ivckfr qxfa vflf mfhOl pYdf ho igaf sI. ijs kfrn ienHF ielfikaF ivc kriPAU lfAux dI nObq af geI. bspf vwloN ies siQqI leI pUrI qrHF kFgrs srkfr nUM ijMmyvfr Tihrfieaf jf irhf hY. ies pfrtI vwloN pihlF cMzIgVH ivc ros rYlI kIqIN geI sI aqy hux pMjfb ivc muV ros rYlI df pRogrfm AulIikaf igaf hY. muwK mMqrI ny ikhf ik pMjfb pihlF vI bhuq nfjLuk dOr ivcoN inkilaf hY pr ieQy jfq pfq dy afDfr qy dMgy nhIN hoey. ies leI bIbI mfieafvqI nUM afiKaf igaf hY ik aijhy qxfa vfly mfhOl ivc nf afAux ikAuNik sLrfrqI qwq pMjfb dI sLFqI BMg kr skdy hn. AunHF ikhf ik mfieafvqI ijMmyvfr afgU hox dy nfqy pMjfb dI siQqI nUM iDafn ivc rwKxgy. mhfrfxI dy nF qy kfrF qy lfl bwqI lgfAux vflf bfbf puils dy aiVwky ciVHaf amloh :- awj sLihr ivc KMnf roz qy puils vwlo lgfey cYikMg nfky qy Aus smyN BfrI BIV iewkTI ho geI jdoN amloh Qfxf dy ieMcfrj gurcrn isMG ny KMnf sfeIz qoN af rhI iek lfl bwqI lwgI tftf sIeyrF kfr nUM rukx leI iesLfrf kIqf pRMqU kfr zrfeIvr ny kfr nUM rokxx dI bjfey kfr BjfAux dI koisLsL kIqI ijsnUM Qfxf ieMcfrj ny PurqI nfl awgy ho ky rok ilaf. kfr ivc bfbf surjIq isMG btryafxf vflf aqy Ausdy kuJ cyly vI bYTy sn aqy Auysdy ipCy af rhI ijpsI ivc bfby dy pRfeIvyt gMnmYn vI ruk gey. jdoN iehnF qoN puils vwloN lfl bwqI aqy hUtr lgfAux bfry puwiCaf qF bfbf surjIq isMG ny ikhf ik ieh kfr qF mhfrfxI pRnIq kOr dI hY aqyAusny hI lfl bwqI dI Cot idwqI hY. kuJ icr nok Jok qoN bfad amloh dy Qfxf ieMcfrj ny bfby dI kfr nMbr zI[aYl[3sI[jy/8255 dI njfiejL qOr qy lfl bwqI lgfAux qy clfn kwt idwqf aqykfr dy zrfeIvr blkfr isMG df zrfieivMg lfiesYNs aqy lfl bwqI jLbq kr leXI. Aus smyN qF bfbf cilaf igaf pRMqU sLihr invfsIaF dI Aus smyN hYrfnI dI hwd nf rhI jdo kuJ GMty bfad bfbf surjIq isMG AuhI kfr qy lfl bwqI dubfrf lgf ky bjLfr ivcoN dI hUtr mfrdf hoieaf afpxy gMnmYNF nfl Qfxy ivc af phuMicaf. Qfxy ivc af ky ikhf ik Aus nUM nfBy dy kFgrsI aYm[aYl[ey[ ny Byijaf hY, afh PVo afpxf clfn myry zrfeIvr df zrfeIivMg lfiesYNs aqy kfr dI lfl bwqI myry hvfly kr idE. Aus smyNQfxf ieMcfrj gsLq qy hox krky bfbf munsLI nUM hI iml ky Pyr bfjLfr ivcoN dI hUtr hfrn aqy lfl bwqI clfAuyNdf hoieaf qyjL rPqfr nfl cilaf igaf. iek nfbflg kuVI nfl iejLwq luwtx vfly ipRMsIpl nUM Aumr kYd agrqlf : iek nfbflg kuVI nfl blfqkfr dy dosLI iek sfbkf ipRMsIpl nUM Aumr kYd dI sjLf qy 10 hjLfr rupey jurmfnf kIqf igaf hY. ieh sjLf dwKxI iqRpurf dI iek ijLlHf adflq vwloN kkrfbn jvfhr nvoidaf ividafly dy sfbkf ipRMsIpl hrI sLMkr iqvfVI nUM suxfeI geI. pIOVq kuVI ipRMsIpl d afpxI 14 sflf DI nfl pVHdI AusdI shylI hY. lVkI nfl Aus smyN ipRMsIpl ny blfqkfr kIqf jdoN Auh iksy kMm afpxI shylI aqy ipRMsIpl dI DI nUMNAus dy Gr imlx afeI sI pr Auh nfl imlI aqy ipRMsIpl ny Aus nfl blfqkfr kIqf aqy ieh islislf lgfqfr cldf hI irhf aqy ipRMsIpl ny AusnUM zrfAuNdf DmkfAuNdf irhf. jdoN Ausny 2 PrvrI 1999 nUM iek bwcI nUM jnm idwqf. ijs qy Aus vwloN puils nUM dwsx qy aYP[afeI[afr[ drj kr leI geI sI. |
|||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||