Download Fonts      Email

Member
Punjabi Press Club of Canada

kbwzI pMnf

ruwq XU[ky[ 'c kbwzI dI afeI

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf nMU smripq  spYsLl sYksLn

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf pRkfsL Auqsv dIaF lwK lwK vDfeIaF
kYmrf bol ipaf
"jnmyjLf isMG jOhl"

iswKF nMU BfrqI lokrfjI ZFcy ivc iewk hor hfr df sfhmxf

iswK nOjuafn pIVHI aqy piqwqpuxf[[[gurqyj isMG inAUjILlYNz

CwbI jnvrI

nvMbr 17, 2006 ipClIaF sfrIaF KbrF

sFJ svyrf nMU XOrp, AuWqrI amrIkf aqy Bfrq ivwc pRqIinwDF dI loV hY

 

ryzIE hmsPr qy duwD df dwD qy pfxI df pfxI hoieaf, hrIaF vylF vfly dI iCwqr pRyz sbMDI sroiqaF ny jfiesL krfr idwqf

kYlyPornIaf (sFJ svyrf) mFtrIal aqy kYlyPornIaf qoN iewko smyN cwldy ryzIE hmsPr dy jsvIr isMG ny iewk tfk soa krky keI idnF coN crcf ivwc irhf mfmlf spwsLt kr idwqf hY. ivsLf sI ik ipCly idnIN XUbf istI ivwc afey bfdl dl dy chyqy bfbf inhfl isMG hrIaF vylF dI kI iCwqr pRyz hoeI sI ik nhIN? bfbf onhfl isMG dy poqVy PolidaF luiDafxf qoN mihMdr isMG ccrfVI ny ikhf ik ieh imsl sLhIdF, gulfb isMG qoN bfad imsl srkfrI hox dI iprq pfeI hY. inhfl isMG bfry AunHF ikhf ik iesny vI srkfrI hox nfqy sRI drbfr sfihb Aupr POjI hmly qoN bfad ieMdrf gFDI dy pI[ey afr ky Dvn nfl sMprk krky sRI akfl qKq sfihb dI kfr syvf dI syvf mMgI sI. sR[ ccrfVI ny ieh vI dwisaf ik inhfl isMG afpxy afp nMU ibhMgm kihMdf hY pr iesny afp Kud iewk jnfnI rwKI hoeI hY. ies qoN ielfvf ccrfVI ny dwisaf ik ies sfD ny lokF dIaF jLmInF dwbIaF hoeIaF hn.

ies qoN ielfvf anykF kflrF ny ies tfksLoa ivwc ihwsf lY ky hrIaF vylF vfly dI kIqI geI iCwqr pRyq dI pusLtI kIqI aqy ies nU srfihaf.

bhukonI twkr coN ivwkI iZloN sPl

sUjLn PYinl, hyjLl mkYlIan, zyivwz imlr afid DVwlydfr afgUaF ny afpxf iswkf jmfieaf

brYNptn: (sFJ svyrf) BfvyN ik ivwkI iZloN dy ijwqx nfl lwgIaF ikafsrfeIaF kuwJ JUTIaF lwgdIaF hn pr aslIaq iehI hY ik sfzy BfeIcfry nfl sbMDq AumIdvfrF dI Brmfr hI ijLMmyvfr hY ik asIN istI kONsl dIaF coxF ivwc mfmUlI pRfpqI hI kr sky hF.

          kYnyzf dI isafsq ivwc pYr jmfAux leI qqpr pMjfbI BfeIcfrf, lokl pwDr dIaF imAUNspl coxF ivc vwD cVH ky apxy numFieMdy KVHy krn ivc qF smrwQ irhf, pr iewk iewk sIt qy keI keI AumIdvfr KVy ho jfx kfrx sB nMU hI hfr dy drsLn krny pey. svfey biTMzy vfly ivwkI iZloN dy.

          ivwkI iZloN iewk imwT bolVf, iemfndfr, isrVI aqy lok syvf ivwc idl-jfn qoN rucI rwKx vflf iensfn hY. Auh lMmy smyN qoN eyarport qy kMm krdf hY aqy AuQy vI lokF dy hwkF leI ihwk Zfh ky sMGrsL ivwc juitaf rihMdf hY. lMmf dm rwK ky isafsI ipV ivwc kuwidaf ivwkI iZloN sMn 2000 ivwc iewk hjLfr vot dy Prk nfl rih igaf sI. sMn 2003 ivwc ivwkI iZloN ny iPr lwk qoVvIN imhnq kIqI pr isafsI gMDl kfrx Aus vyly ivwkI 47 votF dy Prk nfl cox hfr igaf. sMn 2006 ivwc ivwkI ny ieh Gol Guwlx leI iPr lMgoty ksy. iPr isafsI gMDl ipaf pr aYqkIN ieQoN df votr smJ cuwkf sI ik ivwkI iZloN hI AunHF dI afvfjL bxn dy kfbl hY. afpixaF AumIdvfrF ivwc votF vMzy jfx dy bfvjUd ivwkI iZloN ny aYqkIN DVwlydfr AumIdvfrF nMU mUDy mUMh swuitaf aqy gih gwzvIN ijwq pRfpq kIqI.

          inrsMdyh ivwkI iZloN dI ijwq BfeIcfry aqy vfrz 9-10 dy votrF dI ijwq hY pr ies qoN vwzI gwl jo sfhmxy afeI hY ik ivwkI iZloN, afpxy pRIvfr, bwcy aqy mfqf ipqf dy asLIrvfd qoN AusnMU hr rojL nvIN sLkqI imldI sI. ijwq dy jsLnF vyly ivwkI dy eyarportIey bfeI ies pwqrkfr nMU vfr vfr ieh kih rhy sn ik “bfeI aYqkIN PrMtpyjL qy sfzy bfeI dI Poto icpkf idE nfly AunHF srvyKxIaF nMU pqf lwgjU ik kOx ijwiqaY”. ivwkI iZloN ijMnF df aslI nfm pRmysLvrjIq isMG iZloN hY, sMn 1991 ivwc kYnyzf phuMicaf sI. Auh ijLlf biTMzf, rfmpurf PUl qihsIl dy ipMz kirafV vflf dy vsnIk hn.

          ivwkI iZloN ies vfr sB qoN vwD 4700 votF lY ky jyqU krfr idwqy gey. dUsry nMbr qy gfrnyt mYinMg 4259 aqy qIjy nMbr qy stYlf aqy cOQy nM[ mndIp DflIvfl, 2879 votF lY ky gey, iesy cox hlky qoN sfbkf skUl trwstI dljIq isMG igwl nUM isrP 620 votF imlIaF aqy sB qoN Gwt votF nfiem milk nUM 439 imlIaF.

          brYNptn sLihr dI myar sUjn PYnl dubfrf brYNptn dy myar vjoN ijwq pRfpq kr geI hY. sUjLn PYnl dI kfrjsLIlqf Aupr afm lokF vloN pRsLn icMn lgfieaf jf cuwkf hY. trFto stfr vloN sUjLn PYnl dy ivroDI AUmIdvfr “rfj sLfrdf” nMU ienzors krnf ieh sMkyq idMdf hY ik brYNptn nMU nvIaF nIqIaF aKiqafr krn vfly nvyN myar dI jrUrq hY. ieh sMkyq agly cfr sflF ivwc myar dI nOkrI nMU cYilMj bx ky sfhmxy af skdf hY. rfj sLfrdf, jo ies sLihr ivwc nvF ichrf sI, nMU 10 hjLfr vot imlxI vI ies gwl df sMkyq idMdI hY ik awg sulG rhI hY. sUjLn PYnl dI afm lokF nfl kfPI Gwt nyVqf smJI jFdI hY. iswK BfeIcfry nfl Auh mqlb dI gwl krdI hY. kuwJ coxvyN iswKF nfl Ausdf sbMD hY. ijs qoN bhuqy iswK KusL nhIN hn.

          imsIsfgf dI myar hyjLl mYkflIan 11vIN vfr 90% qoN Aupr votF lY ky ijwq geI hY. hyjLl mYkflIan dI Aumr hux 85 sfl qoN vI twp cwlI hY, iPr vI ies Aumr ivc AunHF dI lok pRIaqf dI dfd dyxI bxdI hY.

          imsIsfgf dy vfrz nMbr 5 ivc sfzy BfeIcfry nfl sbMDq sR[ krm isMG pUnIaF mYdfn ivwc sI. pr sfzy BfeIcfry dy kuwJ lok ieQo dI kONslr eIv aYzmjL nfl vI kMm kr rhy sn. eIv aYzmjL iewk jbrdsq kfblIaq vflI kONslr hY. Ausny mfltn ivwc nvF aYNbUlYNs stysLn aqy gorvya zrfeIv qy ryl gwzI dI lfeIn qy pul bxfAux df aYlfn kIqf hoieaf hY. Auh votrF nMU hr QF qy jf ky imlI. vfrz ivwc Ausf asrrsUK bVf cMgf mMinaf jFdf hY. nOjuafn hox sdkf Aus ivwc aQfh aYnrjLI hY aqy bVI qyj qrfr kONslr mMnI jFdI hY. ies vfrz ivc eIv aYzm nMU 5704 votF peiaF jdoN ik krm isMG pUnIaf nMU 2352 votF hI pY skIaF. sR[ pUnIaf ny ies hfr nMU BfeIcfry dI hfr krfr idwqf ikAuNik Auh ies hfr bfad sLihr dIaF shUlqF leI asIN apxy hwkF dI rfKI krn ivc asmrQ rhFgy. ieQy ieh vI vrnxXog hY ik sR[ krm isMG pUnIaf ieQoN pihlF vI cox lV cuwkly hn aqy asPl rhy sn. ies cox pRcfr ivwc Auh aksr ikhf krdy sI ik agr Auh hfr jfdy hn qF ieh sfzy BfeIcfry df aKIrI mOkf hovygf.

          brYNptn dy vfrz 2-9-10 ivcoN skUl trwstI dI cox ivwc bVy hYrfnIjnk nqIjy sfhmxy afey. ieh sIt dljIq isMG igwl kol sI qy Auh istI kONslr dI cox lVn leI cly gey sn ijs krky ieh sfmI KflI sI. lMmy smyN qoN mIzIey nfl juVy sRI iekbfl mfhl ies sfmI leI ZukvyN AumIdvfr sn, aysf votr vI smJ rhy sn. pr votF df vMz vMzeIaf AunHF dy joVIN bih igaf. Auh ijwq ky vI hfr gey. aKIr qwk iekbfl mfhl vwzy Prk nfl ijwqdy gey pr nqIjy iesdy Ault af gey. afiKrI gyV dI igxqI ivc sujyn nrs qoN 7282—6358 dy Prk nfl ijwq geI. iesy QF qy AumIdvfr smn gupqf nUM 952, iebrfr Kfn nUM 784, gurmyl isMG DIr nUM 532 hrbMs isMG nMU 1160 aqy minMdr syTI  nUM 616 votF peIaF. iesy hlky dIaF votF qoN asIN aMdfjLf lf skdy hF ik iewko hlky ivc keI pMjfbI AumIdvfrF kfrn, ijwq skx vfly pMjfbI AumIdvfr vI hfr gey.

          hfrn vfly AumIdvfrF ivc suwKvMq TyTI, sqpfl jOhl, sLyrdljIq isMG iZloN dlbIr kQUrIaf, jgqfr sLyrigwl, nvdIp igwl, blbIr bfbrf aqy sqvMq isMG iswDU dy nfm vrxn Xog hn.

aPsos hY ik mYN afpxI koisLsL ivc asPl irhf hF[[[[iekbfl mfhl

ipafry vIr/BYx jIE, gurU Piqh pRvfn hovy.

bIqy hPqy EntyrIE sUby ivc imAunsIpl coxF hoeIaF. ienHF coxF ivc mYN vI brYNptn dy vfrz 2, 9 aqy 10 ivcoN pbilk skUl borz dy trstI vjoN AumIdvfr sI. aPsos hY ik mYN afpxI koisLsL ivc asPl irhf hF. jo ipafr df sbUq hjfLrF hI votrF ny idwqf mYN afpxy sLbdF ivc ibafn nhIN kr skdf ik ikvy vwzI Aumr dy bjLurg aqy keI ijsmfnI qOr ‘qy iZwly vIr qy BYxF afpxI vot df Bugqfn krn leI poilMg stysLnF ‘qy phuMcy. mYN 6358 votrF df AunHF dy sihXog leI qihidl qoN irxI hF.

          mYN DMnvfdI hF afpxI kYNpyn dy sMcflkF qoN ielfvf AunHF sfry hI vIrF qy BYxF df ijnHF ny afpxy GrF ivc mIitMgF aXojq krky aqy qn, mn qy DMn nfl ies cox muihMm ivc, agy ho ky myrf sfQ idwqf. mYN DMnvfdI hF ipRMt aqy ielYtrOink mIzIey df ijnHF ny idl KoHlky myrI mdd kIqI. ies dy nfl hI DMnvfdI hF afpxy mfqf ipqf, afpxI pqnI mnjIq qy bytI nqfsLF df ijnHF ny myry cox kfrj ivc ivqoN vD Xogdfn pfieaf hY.

          BfvyN knyzf ivc rihMidaF 38 sfl qoN vD ho cwuky ny pr mYnMU isafsq ny kdy afpxy vwl nhI iKwicaf. isafsq myry leI koeI EprI ijhI Kyz hI hY. mYN afpxI bolI aqy amIr siBafcfr nMU hor AuBfrn dI qVp lY ky ipCly sfZy iqMn dhfikaF qoN afpxI hI qrjL qy srgrm irhf qy hux iesy hI mnorQ nMU lY ky mYN ies cox mYdfn ivwc kuwidaf sI. cox mYdfn ny mYnMU hor bhuq kuwJ nvF isKfieaf hY. mYnMU aihsfs ho igaf hY isafsI ipV ivwc bVI sKq imhnq nfl sPlqfvF pRfpq huMdIaF hn, aqy pRfpq hox qoN bfad ies Kyqr nfl juVy rihxf afpxy afp ivwc iewk bhuq vwzf cYilMj hY.

          afpxI bolI aqy siBafcfr nMU iksy vI rUp ivc ies mulk ivc brkrfr rwKx df iek inkf ijhf myrf mnorQ hY, ijs leI mYN bIqy sflf ivc XqnsLIl irhf hF qy Auh cox hfrn qoN bfad vI quhfzy sihXog df sdkf jLfrI rhygf.

          myry muqfbk nf koeI  sPlqf aMiqm huMdI hY nf koeI hfr afKrI huMdI hY. jdoN mINh pY ky hwtdf hY qF DrqI Auqy icwkV huMdf hY pr afsmfn ivc sqrMgI pING huMdI hY. ieh quhfzy idRstIkox qy inrBr krdf hY ik qusI kI vyKdy ho qy ikvyN vyKdy ho !

          mYnMU ieh cox Kyqr iek nvF anuBv dy ky igaf hY qy Kfs gwl ieh hY keI suihrd lokF nfl dosqI dIaF nvIaF lgrF PuwtIaF hn, jo afAux vfly smy ivc nvyN PuwlF nMU jnm dyxgIaF. sB qoN vD mYnMU ies gwl dI KusLI hY, ik afpxy inwjI ivqikraF dy bfvjUd vI mYnMU smuwcI pRYs, ryzIE aqy tI[vI[ dy mIzIey qoN ielfvf isafsI Kyqr dy hr vrg ny afpxf smiJaf.

          mYN afpxy kfrjF ivc afAux vfly smyN ivc vI afpxI ivwq anusfr srgrm rhFgf ieh myrf quhfzy nfl vfiedf hY. aMq ivc iek vfr quhfzf sfry vIrF BYxF df jo ies inrguxhfry ivc bhuq kuJ cMgF vyKdy ho mYN qihidl qoN DMnvfdI hF.

ieh hux mYN bVy mfx nfl kih skdf hF!

quhfzf afpxf : iekbfl mfhl

prvfsI avfrzjL nfeIt-2006 ies sLincrvfr nMU

torFto/prvfsI ibAUro: kYnyzf dI pMjfbI pwqrkfrqf ivwc inwq nvIaF pYVF pf rhy adfrf ‘prvfsI’ vwloN vwK vwK KyqrF ivwc vDIaf kfrgujLfrI krn vfly prvfsI pMjfbIaF nUM snmfnq krn leI afXoijq kIqy jFdy sflfnf prvfsI pMjfbI avfrzjL-2006 pRdfn krn leI sLnIvfr, 18 nvMbr nUM pfeIn vYlI bYNkuat hfl ivwc iek sLfndfr smfgm afXoijq kIqf jf irhf hY.

          vrnxXog hY ik kimAuintI dy vwK vwK KyqrF dy mfhrF dI iek tIm vwloN pUrI GoK aqy ivcfr vtFdry qoN bfd ienHF avfrzIaF dI cox kIqI jFdI hY. ies tIm ivwc iekbfl mfhl, ipRMsIpl srvx isMG, ikrpfl pMnUM, ieMdrjIq isMG bwl aqy blrfj cImf aqy rfj JWj df nFa vrnxXog hY.

          prvfsI aKLbfr dy sMpfdk rijMdr sYxI horF ny dwisaf ik avfrzjL cox kmytI ny ies vfr srboqm lyKk- gurcrn rfmpurI, srboqm iKzfrI- kysr isMG pUnIaf, srboqm lok syvf- AuWGy sfieMsdfn zf[ isLv copVf, srboqm klfkfr- hfs rs gfiek hjLfrf isMG rmqf, aqy jIvn Br pRfpqI avfrz leI AuWjl dosFJ horF nUM cuixaf hY. ies vfr iek lVI ivwc srboqm pwqrkfr df avfrz vI sLurU kIqf jf irhf hY aqy bjLurg pwqrkfr surjn jLIrvI horF nUM ies avfrz leI nfmjd kIqf igaf hY. ies qoN ielfvf mrhUm lyKk kysr isMG aqy mrhUm gfiek sonI pfblf dy pirvfrF nUM vI ivsLysL avfrzF nfl snmfinaf jfvygf.

          rijMdr sYxI horF awgy dwisaf ik ieh iek mnorMjn BrpUr pirvfrk smfgm hovygf. ies smfgm ivwc prvfsI aKLbfr, prvfsI mYgjLIn dy pfTkF aqy prvfsI ryizE dy sroiqaF leI dfKlf muPq hY prMqU ieh dfKlf, aYNtrI pfs(itkt) rfhIN hI sMBv ho skygI. ieh dfKlf itkt, adfrf prvfsI dy mfltn ivwc 7200 gorvy zrfeIv dy Xuint nMbr 203 ivwc siQq dPqr qoN pRfpq kIqI jf skdI hY. jF iPr ijLafdf jfxkfrI leI prvfsI aKLbfr dy dPqr Pon nMbr-905-673-0600 qy sMprk kIqf jf skdf hY.

 

gurUsr suDfr kflj dy ividafrQIaF df pRIvfrk iekwT sPl

trFto (pMjfbI pRYWs)‘gurUsr suDfr dy ividafrQIaF nfl Biraf trFto df ieh bYNkuaYt hfl mYNnUM qF suDfr kflj dy inhMg sLmsLyr isMG hfl vrgf lwgdf hY. quhfzf afpxI mF-sMsQf pRqI moh dyK ky mYN bhuq KusL hF qy mYNnUM ieh dwsidaF bVf mfx mihsUs ho irhf hY ik gurUsr suDfr kflj ny srb –pwKI AunqI dIaF nvIaF isKrF CohIaF hn’. ieh pur-KlUs ivcfr pRo[ hrbMs kOr KwtVf ny suDfr kflj  dy aYks ividafrQIaF vloN krvfey gey dsvyN sflfnf pRIvfrk iekwT smyN khy.

jI[aYc[jI[ Kflsf kflj gurUsr suDfr dI aihm sLKsLIaq ‘gop’ dI sucwjI agvfeI hyT krvfey ies smfgm dy mwuK mihmfn pRo[ hrbMs kOr KwtVf pqnI ipRMsIpl mnjIq isMG KtVf sn ijhnF nfl pRo[ hridafl isMG, iekbfl rfmUvflIaf, zf[gurbKsL isMG BMzfl qy sMsQf dy pRDfn ‘gop’ pRDfngI mMzl ivc sLfml sn.

swB qoN pihlF pRo[ hridafl isMG ny muwK mihmfn qy ivsLysL mihmfnF dI jfxkfrI idMidaF, gurUsr suDfr kflj dy idnF dI Xfd qfjf krvf idqI. pRo[hrbMs kOr KwtVf ny bVy hI Bfvuk sLbdF ivc kflj dIaF pRfpqIaF qy ies nUM moh krn vfly ividafrQIaF df qih idloN DMnvfd kIqf ijhnF ny afpxf ivrsf sMBfilaf hoieaf hY.

sMsQf dy pRDfn goop smyq smuwcI kfrjkrnI ny pRo[ hrbMs kOr KwtVf, pRo[hridafl isMG, pRo[iekbfl rfmUvflIaf, zf[ gurbKsL isMG BMzfl qy zFs ivc Bfg lYx vfly bwicaF df snmfn kIqf.

‘gop’ny muwK mihmfn, ivsLysL mihmfn qy smfgm ivc sLfml hox leI vwKo-vwKry sLihrF qoN afey purfxy ividafrQIaF qy smuwcy mIzIey df DMnvfd kIqf aqy ies amIr pRMprf nUM iesy qrFH cflU rwKx dI vcnbwDqf duhrfeI.

smfgm nUM roick bxfAux leI ZfzIaF dI vfr, jfdUgr df sLoa, Coty Coty bwicaF df zFs, cobrF df Zol dI qfl ‘qy BMgVf ivsLysL iKwc df kfrn sn. aMq ivc ‘jfgo’ ivc hr vrg dIaF aOrqF dI smuwcI sLmUlIaq, smfgm df iswKr ho inbVy.

s[ kyvl isMG dI kfivk styj skwqrI qy cfa nfl Bry hoey purfxy ividafrQIaF dy BrvyN iekwT sdkf, ieh pRIvfrk iekwT XfdgfrI ho inbiVaf.

pMjy aqy qwkVI nUM gurU nfnk sfihb nfl joVnf BfrI gunfh -zwlyvfl

kfvYNtrI- sRLomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN Bfrq dy cox kimsLn aqy sRI akfl qKq sfihb dy skwqryq nUM apIl kIqI geI hY ik kFgrs vloN pMjy aqy bfdl vloN qwkVI df sbMD gurU nfnk dyv jI mhfrj nfl joVn qoN rokx leI adysL jfrI kIqf jfvy . pfrtI dy jnrl skwqr sR, lvisMLdr isMG zwlyvfl vloN Aukq adfiraF dy iDafn ihwq ilafNdf ik pMjfb ivwc pfrlImfnI aqy sUbfeI coxF dy vkq kFgrs pfrtI afpxy cox insLfn pMjy aqy akflI dl bfdl vfly afpxy cox insLfn qwkVI vfry lokF nUM ieh kih ky guMmrfh krdy hn ik pMjf aqy qwkVI gurU nfnk dyv jI dy hn ies krky sfnUM votF pfAu dUjy pfsy Aukq pfrtIaF vfly coxF dOrfn lokF nUM vwzI mfqrf ivwc aPIm ,sLrfb aqy BuwkI vMzdy hn aqy asLlIlqf dI Brmfr krdy hn . pfrtI afgU vloN cox kimsLn aqy skwqryq afP sRI akfl qKq sfihb nUM apIl kIqI geI hY iswK Drm nUM bdnfm krn vfly ies vrqfry qy rok lgfeI jfvy. jdoN Aukq pfrtIaF lokF nUM guMmrfh krn dI iejfjLq nf idwqI jfvy.

 

 

afritst jrnYl isMG  nUM imilaf iek hor ienfm

pMjfbI BfeIcfry dy jfxy pihcfxy icqrkfr jrnYl isMG nUM AuhnF dI klf ikrq sdkf iek hor snmfn imilaf hY. 500 zflr df ieh purskfr AuhnF dy iek icqr nUM PryjLr zfAUnjL rys trYk aqy kYsIno ivc hoey iek afrt mukfbly qy pRdrsLnI ivc imilaf.AuhnF df icqr “ romFs afP dI rys” PryjLr zfAUnjL rys trYk aqy kYsIno aqy srI  afrt kONsl vloN 1994 qoN hr sfl krvfey jfNdy mukfbly ivc sLfml sI . jrnYl isMG dy icqr ivc rys dy josL, GoVy aqy svfr dy aYksLn aqy spIz nUM bhuq hI kfmXfbI aqy KubsUrqI nfl idKfieaf igaf sI.

vrnxXog hY ik isK ieqhfs aqy pMjfbI lok jIvn dy icqrF leI pRisD jrnYl isMG anykF ayvfrz apxIaF ikrqF leI hfsl kr cuky hn.AuhnF df icqr “mflvy df bfpU” kYnyzf dy portryt ieMstIicAt vloN krvfey mukfbly ivc ienfm lY cukf hY aqy srI sLihr dy 10 sfl mnfAUNdf bYnr vI AuhnF ny zIjLfeIn kIqf sI.hfl hI ivc AuhnF ny kfmfgftfmfrU df XfdgfrI kMD icqr ipks dI sInIar hfAUisMg Xuint dI bfhrlI kMD qy icqiraf hY ijsdf AudGftn 24 nvMbr nUM hovygf.

torFto ‘c BgvMq mfn df sLoa byhwd sPLl

torFto (pMjfbI pRYWs) puafieMt jLIro pRozksLn dy amrjIq sLfhI aqy golzI vloN 12 nvMbr nUM brYNptn dy sprYNjLf hfl ivc BgvMq mfn, jgqfr jwgI aqy krmjIq anmol df mMnorMjn BrpUr afjoijq kIqf igaf sLoa byhd kfmXfb irhf, ijs nUM hjLfrF torFto vfsIaF ny prvfrF smyq KUb mfixaf. pRogrfm dI sLurUafq ivc krmjIq anmol ny ‘cfdr kwZdI nIN ivc pfvF vylF’ aqy ienklfbI sLfier sMq rfm AudfsI df gIq ‘qUM mgdf rhIN vy sUrjf, kMmIaF dy vyVy’ qrMnm ivc gf ky drsLkF dI vfh vfh KwtI. ies qoN bfad BgvMq mfn aqy jgqfr jwgI ny lgfqfr kfmyzI kr ky drsLkF nUM hsfieaf.

iqMn GMty lgfqfr cwly ies sLoa ivc drsLk iek imMt vI bor nhIN hoey. BgvMq mfn aqy jgqfr jwgI ny pMjfb dy pyNzU swiBafcfr aqy ÈihrI jIvn ivc aMqr ƒ drsfAuNdy totikaF qoN ielfvf apxI mkbUl afeItm bIbo BUaf qoN ielfvf kYnyzIan pMjfbIaF dI ijLMdgI ‘qy vI ivaMg ksy, ijnHF ivc BuwkI Kfx df ruJfn aqy myilaF-sLoaF ivc luk ky dfrU pIx dIaF GtnfvF, pMjfb ‘c vwzIaF-vwzIaF koTIaF bxfAuxIaF, kYnyzf afAux leI jfalI ivafh krfAuxy afid nUM bVy ivaMgmeI qrIky nfl pysL kIqf. BgvMq mfn dI hr kmyzI afeItm sfzy kYnyzIan pMjfbI smfj ivc afey inGfr nUM ibafn krdI sI aqy lukvyN rUp ivc sfzy smfj nUM iek AusfrU snuyhf vI idMdI sI.

pihlI vfr BgvMq mfn dy gruwp ivc Èfml ho ky kYnyzf dOry ‘qy afey krmjIq anmol dI pRBfvÈflI pyÈkfrI ƒ vI lokF vloN kfPI psMd kIqf igaf. krmjIq vloN apxI idl tuMBvIN afvfË ivc gfey kuldIp mfxk dI klI, qyry itwly qoN sUrq dIhdI af hIr dI aqy afpxI typ ivcoN ‘ro ro nYxf ny lgfeIaF JVIaF gf ky sroiqaF ‘qy gihrI Cfp CwzI.

ijLkrXog hY ik kYnyzf ivc BgvMq mfn aqy jgqfr jwgI dy Èoa suprihwt rhy hn, ijnHF ivc ivMnIpYg, kYlgrI, vYnkuvr, aYzimMtn, kYmlUs, kYlovnf qoN bfad hux torFto ivc ieh sLoa hfAusPul irhf.

bfdl qy kYptn kursI dy BuwKy : mfn

iProjLpur: sRomxI akflI dl aMimRqsr dy pRDfn qy sfbk aYm[pI ismrnjIq isMG mfn ny iProjLpur rYst hfAus ivc sMmyln dorfn pRkfsL isMG bfdl qy dosLf dI buCfV kridaF ikhf ik Auh pMQ qy isWKI nUM bdnfm krky Bfjpf dy hWQf ivc Kyzdy Bfjpf nUM Zfa lwgf rhy hn qy AunFH dy sfry kMm pMQ ,isWKI qy pMjfb ivroDI hn qy ies kMm ivc sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr vI AunFH df pUrf sfQ dy rhy hn|ies moky pfrtI dy sInIar mIq pRDfn BfeI iDafn isMG mMz qy rfsLtrI jnrl sYktrI jskrn isMG kfhn isMG vflf qy BfeI rfm isMG afid vI mojUd sn|

           ismrnjIq isMG mfn ny pRkfsL isMG bfdl qy kFgrs nfl imly  hox df dosL lgfAuNidaF ikhf ik ieh gWl sfrI dunIaF jfxdI hY ik pRkfsL isMG bfdl dy pirvfr dIaF kFgrs dy lIzrF nfl irsLqydfrIaF hn qy ieh afps ivc aMdrKfqy imldy rihMdy hn|ismrnjIq isMG mfn ny ikhf ik pRkfsL isMG bfdl qy kYptn amirMdr isMG dovyN kurdI dy BuWKy hn qy iBRstfcfr ivc lwQ pWQ hoey lokF nUM JUT-bol bol ky guMmrfh kr rhy hn|AunHF dosL lgfAuNdIaF ikhf ik sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr dI BUimkf cMgI nhI aqy AunFH dI sLih qy hI iswKI dI  byadbI krdy bfdl dy smrQkF vWlo KuWlyafm guMzfgrdI PYlfAuNdy hoey isWKf nUM kuWitaf jf irhf hY|AunFH dosL lgfAuNidaF pWqrkfrF nUM jlMDr qoN pRkfisLq  huMdy  rojLfnf pMjfbI dy aKLbfr(jg bfxI nhI) ivc idKfieaf qy ikhf ik pYsy qy afpxI qfkq dy joLr qy ies aKLbfr ivc AunFH dI DrmpqnI dy isWKI rvfieq dy Ault kfrtUn pRkfisLq krvf ky isWKI nUM klMikq kIqf igaf hY qy sfbq kr idwqf igaf hY ik aijhy iesLiqhfr lgvfAux vfilaF nUM iswK Drm dIaF rvfieq qy asUlF dI koeI Xfd nhI afeI qy Auh sWqf dI BWuK ivc aijhy iGnfAuxy kMm krky iswK bIbIaF dy mfn-snmfn nUM TYs phuMcf rhy hn| ismrnjIq isMG mfn ny ikhf ik myrI pqnI isWK isDFqF qy isWK Drm ivc bysLumfr ivsLvfs rWKdI hY qy Ausdf isafsq nfl koeI lYxf-dyxf nhI hY|

          AunFH dwisaf ik ieh kfrtUn vflf iesLiqhfr hor vI pMjfbI dIaF aKLbfrF nUM pRkfisLq krn leI Byijaf igaf sI pr ieh iesLiqhfr nYiqkqf qo izWigaf hox kfrn AunFH ny ies iesLiqhfr nUM pRkfisLq nhI kIqf| ismrnjIq isMG mfn ny Bfrq dI ivdysIL pfilsI dI vI ivroDqf kIqI qwy ikh ik cIn ijhy dysL dI ivroDqf krn dI QF Bfrq srkfr vWlo iek hI rWt lgf ky pfiksqfn dI ivroDqf kIqI jf rhI hY|pMjfb ivDfn sBf sItF qy afpxy AumIdvfr KVyH krFgy qy ies vfr ieMnHF coxF ivc kFgrs qy akflI dl aqy Bfjpf df sPfieaf hovygf qy lok sfzI pfrtI nUM afpxf smrQ dyxgy qF ies vfr PYsly ikRsLmy sfbq hoxgy|

 

dUhrI nfgirkqf bfry srkfr nvyN kfnUMn bxfvygI

Etvf:  ipCly hPqy kfmn (sMsd) kmytI agy srkfr dIaF nIqIaF dsidaF, sLihrI aqy iemIgrysLn mfmilaF dy mMqrI mONt solbrg ny dwisaf ik bIqIaF grmIaF dOrfn, AuWQy ho rhI jMg qoN pRysLfn lYbnfn ivcoN 15,000 lYbnfnI knyzIanF nUM kwZx dI kfrvfeI qoN bfad, ijs ivc kroVF zflr df Krcf hox dy nfl nfl srkfr dI susq kfrvfeI dI inMdf vI hoeI, srkfr dohrI nfgirkqf vfly ivawkqIaF dy hwkF aqy jumyvfrIaF bfry kfnUMnF ivc soDF krn bfry soc rhI hY.  ieh rokF iks qrHF dIaF hoxgIaF ies bfry ajy qwk kuJ vI spwsLt qOr qy sfhmxy nhIN af irhf. solbrg anusfr, “knyzIan jfxnf cfhuMdy hn, ik istIjLn hox df koeI mqlb hY aqy asIN isrP quPLfn vyly dI koeI bMdrgfh nhIN.”  AunHF kmytI agy hor sfP kridaF ikhf ik ieh koeI iewk vyly dI smwisaf nhIN jo afeI aqy clI geI, “sfzy sfhmxy smwisaf hY ik koeI ivawkqI dyr qoN knyzf qoN bfhr rih irhf hY, tYks dy nhIN irhf, pr sfzy sosLl pRogrfmf df Pfiedf lY irhf hY, myrf iKafl hY ik knyzIan kihxgy ieh jfiejL nhIN. ikAuNik srkfr vI iesy qrHF hI soc rhI hY ies leI asIN ies qy gOr kr rhy hF.”  lYbnfn dIaF GtnfvF qoN pihlF kdy iksy ny ienHF gwlF bfry koeI iDafn nhIN sI idwqf. pr hux sB dI njLr ies qy hY.

          eysLIaf pYisiPk PFAUNzysLn knyzf ny aMdfjLf lfieaf hY ik 27 lwK (2[7 imlIan) knyzIan dUsry dysLF  ivc rih rhy hn aqy AunHF dI igxqI ivc vfDf ho irhf hY.  cIn aqy Bfrq apxy dysLoN bfhr gey lokF nUM nOkrIaF aqy hor kMmF leI AuqsLfihq kr rhy hn, ijs nfl knyzf ivcoN vI bhuq lok ieQy jf ky kMm krn lwgy hn. kuJ lokF df mMnxf hY ik ieh cMgf vrqfrf hY pr keI lokF ijvyN zOn zIvorqy jo knyzf qoN hONg kONg vfips jf ky lok kMm krn lwgy hn, AunHF qy ikqfb ilwK rhy hn, df kihxf hY ik AuQy qrkIbn ZfeI lwK knyzIan vwK vwK kMm kr rhy hn aqy ijny lokF nfl Aus ny gwl kIqI hY sfry ieho kih rhy hn ik buZypf Auh knyzf ivc gujfrngy. sfiemn PrysLr XunIvristI vYNkUvr ivc kMm krdy ies pRoPYsr df kihxf hY ik AunHF dI buZypy vyly dI sFB sMBfl dy bhuq Krc afeygf, ieh iewk vwzf mslf hY. AunHF nfl hI ikhf ik ies qrHF nhIN mihsUs hoxf cfhIdf ik mYN hFg kFg dI gwl hI kr irhf hF, AunHF ikhf ik pflsI bxfAux vfly amrIkf ivc kMm kr rhy 12 lwK knyzIanF bfry kuJ nhIN kihMdy. so sfiraF nUM iewk njLr nfl nhIN vyiKaf jf  irhf, rolf isrP dUsry dysLF ivc jMmy lokF df hY AunHF ikhf, “ieQy nsl dy aDfr qy ivqkrf kIqf jf irhf hY.”

ies msly qy keI hor dysLF ivcly kfnUMnf muqfibk, amrIkI nfgirk jykr dunIaF ivc ikqy vI iewk lwK zflr qoN vwD kmfAuNdf hY qF Aus nUM amrIkf dI srkfr nUM vI tYks dyxy pYNdy hn. jrmn srkfr df kfnUMn hY ik jd qusIN 18 sfl dy ho gey, Aus vyly PYslf kr lE iks dysL df nfgirk rihxf hY, so ies qrHf dy iksy kfnUMn dy bxn dIaF sMBfvnfvF hn.

hvfeI jLhfj dy pwKy ivc vwjx qy vI bwc igaf

klIPYlz, mYnItobf:  ieQoN df iewk 50 sflf ivawkqI, somvfr iewk Coty hvfeI jLhfj, sYsnf 150 dy propYlr (pwKy) ivc vwjx qoN bfad kuJ swtF kfrn hspqfl ivc BrqI krvfieaf igaf hY. iews iewk ieMjx vfly Coty hvfeI jLhfj nUM hYNgr ivc KVfAux vfsqy iewk crc dy ielfky ivcoN iljfieaf jf irhf sI aqy ies ivawkqI dI kfr sVk ijs nUM hvfeI jLhfj pfr kr irhf sI qy KVHI sI. ieh ivawkqI pfielt nUM iesLfry kr ky apxI kfr koloN dI hvfeI jLhfj nUM kZvfAux dI koisLsL ivc sI, jd Auh Kuwd hI pwKy dI lpyt ivc af igaf. afm krky iewh pwKy ieny qyj cldy hn ik ijs aMg nfl vI Chx Aus nUM vwZ ky lY jFdy hn. pr KusL iksmqI nfl iews ivawkqI dy  kuJ mfmUlI swtF hI lwgIaF.

sdfm husYn nUM sjLf‐ey‐mOq, sfmrfjvfdI qfkqF df rfjnIiqk muPLfd
kMvldIp isMG ‘kMvl’
ierfk ivwc amrIkf dI kTpuqlI srkfr duafrf Qfpy gey gYr‐sMivDfnk qy isrP qy isrP amrIkI rfjnIiqk qy afriQk lfihaF dy pRiqinDI itRibAUnl vwloN 5 nvMbr nUM jmhUrI ZMg nflL cuxy gey ierfk dy sfbkf rfsLtrpqI sdfm husYn nUM iewk lMbI suxvfeI mgroN mOq dI sjLf suxfAuxf iewk aijhI Gtnf hY, ijs ny iekwly ierfk jF amrIkf hI nhIN sgoN smuwcy ivsLv dI rfjnIqk pusLtBUmI qy iewk qrQwlI ijhI mcf idwqI hY. jLfhr hY ies PYsly nflL smuwcf ivsLv do DiVaF ivwc vMizaf igaf hY. iewk pfsy arb jgq qy Kfs kr ky suMnI iPrkf aqy vwK‐vwK mulkF dIaF kimAUinst qy amrIkI sfmrfjvfd ivroDI qfkqF ijwQy ies PYsly df zt ky ivroD kr rhIaF hn, AuWQy ierfk df sLIaf qy kurd qbkf qy nflL hI nflL pwCmI sfmrfjvfdI guwt eys nUM pUrn shI jy nf vI grdfn rhy hox, pr hF‐pwKI huMGfrf qF byhwd AuqsLfihq ho ky Br rhy hn.
ies PYsly nUM BFvyN amrIkI rfsLtrpqI busL, ierfkI srkfr qy jnqf df PYslf qy inaF kih irhf hovy pr iesdI mUl Bfvnf df aihsfs eys dy smyN dI kIqI cox qoN sihjy hI lgfieaf jf skdf hY. ijkrXog hY ik eys smyN amrIkf ivwc afm coxF isr qy hn. ijs ivwc sMpUrn hyTlf sdn qy Auprly sdn dIaF iewk iqhfeI sItF dfa qy lwgIaF hoeIaF hn aqy ipCly smyN ivwc kIqy gey vwK‐vwK srvyKxF qoN ieh gwl sLpsLt qOr qy sfhmxy af cuwkI hY ik ijs qrHF dI nftkbfjLI busL prsLfsLn vwloN ierfk qy hmlf krn vylLy prmfxU qy mnuwKI qbfhI dy ivafpk hiQafrF dI hoNd df ieljLfm lf ky afpxy injI muPfdF dI pUrqI krn vfsqy kIqI geI sI hux Ausdf koeI puKqf sbUq nf imlx kfrn amrIkI jnqf ivwc busL prsLfsLn dI lokipRaqf df grfPL bhuq hyTF izg cuwkf hY. amrIkf dI bhuqyrI jnqf busL dy afcrn qy AusdIaF nIqIaF nUM hI ierfk ivwc ho rhy amrIkI afriQk qy POjI nuksfn leI aqy ierfk nUM dUjf vIaqnfm bnfAux leI ijLMmyvfr smJdI hY. ijsdf pUrn KimafjLf cl rhIaF coxF ivwc busL qy AusdI irpblIkn pfrtI BugqygI, ies sB dy spsLt sMkyq kIqy gey srvyKxF ivwc sfhmxy afey hn.
so ies sB adflqI kfrvfeI df smF ies ihsfb nflL AulIikaf igaf sI ik rfsLtrpqI busL ies df lfB mwDkflI afm coxF ivwc lY sky qy irpblIkn pfrtI nUM vwD qoN vwD pRiqinDqf iml sky.
ieh qF sI PYsly dy smyN dI gwl, pr eys vkq ies sMpUrn kys nUM vI vfcxf bxdf hY. ijs dy aDfr qy ieh sfrI kfrvfeI hoeI. gLOr krn dI gwl ieh hY ik sdfm husYn aqy Aus dy sfQIaF AuWpr mnuwKqf ivruwD aprfD df mukwdmf clfieaf igaf sI, ijs ivwc iewk sLIaf ipMz ivwc eIrfn–ierfk XuwD dOrfn kIqy gey 148 bfisLMidaF dy kqlyafm ivwc AunHF nUM dosLI pfieaf igaf aqy sdfm husYn, Aus dy mqryey Brf, sfbkf muwK jwj srvAuWc adflq nUM mOq dI sjLf suxfeI geI. ieh kqlyafm ierfkI POj duafrf Es vkq kIqf igaf sI jdoN awT sflf eIrfn‐ierfk XuwD dOrfn ies ipMz dy bfisLMidaF ny rfsLtrpqI sdfm husYn dy kfPly qy jfnlyvf hmlf kIqf sI. bysLwk ieh sB mnuwKqf df bhuq vwzf Gfx sI, pr jykr dunIaF dy bfkI mulkF dy XuwDF dOrfn kIqy gey kqlyafmF qy njLr mfrI jfey qF ieh qF byhwd CotI ijhI gwl sI. dUjy ivsLv XuwD dOrfn amrIkf ny iewk prl hfrbr Gtnf dy bdly vjoN jpfn dy do sLihrF hIrosLImf qy nfgfsfkI qy prmfxU hmlf kr jo lwKF hI inrdosL mnuwKF sxy pUry dy pUry sLihr qbfh kr idwqy sn qy nflL dI nflL aglyrIaF pIVHIaF ivwc vI ivsMgqIaF pYdf kr idwqIaF sn, Es dy leI qF pqf nhIN ikMny amrIkI rfsLtrpqIaF, prsLfsLink aiDkfrIaF qy POj prmuwKF nUM Pfhy lfAuxf cfhIdf hY. ieh isrP aMdfjLf hI lgfieaf jf skdf hY. vIaqnfm dy mfnvI Gfx nUM kOx Buwl skdf hY. Esdy leI iks nUM PFsI qy tMigaf jfAU? ies qoN ielfvf XUrpI bsqIvfd vylLy hoey jLulmF qy iesrfiel duafrf inrMqr jfrI jMgI aprfDF leI iksnUM mOq dI sjLf imlLI, ieh sfrf ivsv jfxdf hY. busL prsLfsLn dIaF ierfkI jylHF ivwc amfnvI vrqfry `qy iksny AuSglLI cuwkI? sfzy dysL Bfrq ivwc hI aMgryjLI rfj dOrfn sLFqI dy smyN kIqy gey jwilaFvflLf bfg hwiqaf kFz ivwc ikhVf dosLI sjLf df BfgI bixaF sI. aqy awj dy afjLfd aqy lokqMqrI Bfrq ivwc jo gFDIvfd qy aihMsf dy nfary lgfAuNdf hY, Aus ivwc 1984 dy iswK ivroDI dMigaF, bfbrI msijd ivvfd aqy huxy‐huxy hoey gujrfq dy musilm ivroDI dMigaF ivwc ikMny ku dosLIaF nUM PFsI qy tMigaf igaf. ieh sB socx df iewk bhuq vwzf qy vwKrf ivsLF hY.
insLicq hY ivsLv dy rfjnIqk rMgmMc AuWpr cVHdy sUrj nUM hI slfmF huMdIaF hn aqy ijwqI iDr hI shI huMdI hY BFvyN ik Aus dy aXog kfry hr qrHF dy mfnvI vrqfry nUM iCwky hI ikAuN nf tMgdy hox aqy eys vkq busL qy Aus dI amrIkI prsLfsLink juMzlI afpxI dfdfigrI qy DONs ivKf rhI hY. ieh TIk hY ik ierfk dI jnqf nUM afpxy sLfsLk qoN jvfbdyhI df pUrn aiDkfr hY qy Aus dy aXog kfiraF leI Aus nUM ZukvIN sjf dyx df vI, pr jo kuwJ eys smyN ierfk ivwc hoieaf hY Auh iksy vI hflq ivwc kfnUMnIN nhIN hY.
kfnUMnI pwK qoN ies sfry mfmly nUM smJx leI sB qoN pihloN ies qQfkiQq itRibAUnl dI cox aqy vrqfry nUM hI smJx dI loV. kfbly gOr hY ik eys sfry itRibAUnl dI cox amrIkf dI kTpuqlI srkfr ny kIqI hY. jo ies dI inrpwKq qy PYslf lYx dI qfkq nUM sLwkI bxfAuNdI hY. dUjy, sfry jwjF dI cox sLIaf‐bhulqf hox kfrn ies dI inrpwKqf qy vI AuSglLI cuwkdI hY. qIjf, cwl rhI suxvfeI dOrfn jwjF nUM bdlx df kfrf ies sfr nOtMkI dI suqMqrqf qy vI Dwbf lgfAuNdf hY. iewQy ijLkr Xog hY ik ies itRibAUnl dy jwj nUM isrP ieh kihx bdly ik Auh svIkfrdf hY ik sdfm qfnfsLfh nhIN blik jmhUrI ZMg nflL cuixaF hoieaf rfsLtrpqI sI, ahudy qoN htf idwqf igaf sI. cOQy, ies kys dI suxvfeI dOrfn hoeI sdfm dy keI vkIlF dI hwiqaf ny vI ies sfry kfry ipwCy kMm kr rhy bdlf lAU dbfa df sLpsLt Kulfsf kIqf hY. so kfnUMnI pwKoN vI ies PYsly dI jfiejLqf qy vwzf pRsLn icMnH lwgf hoieaf hY.
sMpUrn qOr qy ieh sfrI kfrvfeI busL prsLfsLn df rfjnIiqk muPLfdF leI kIqf hoieaf iewk zrfmf hY. ijsdf aMdrUnI swc nf qF amrIkI jnqf qoN Cuipaf hoieaf hY qy nf hI smuwcy ivsLv qoN; eys leI busL dy eys Xqn df Aus nUM Pfiedf hox dI QFvyN rfsLtrI aqy aMqr‐rfsLtrI mMcF qy nuksfn hox dy hI ijafdf afsfr hn. jykr busL prsLfsLn ierfkI jnqf pRqI swcmuwc hI gMBIr qy icMqq hY qF ierfk dy vwK‐vwK DiVaF nUM nflL lY ky aqy sdfm husYn dI rfjnIqk sKsLsIaq nUM rlLf ky ierfk ivclI Es aMdrUnI KfnfjMgI df hwl lwBxf cfhIdf hY jo ik amrIkf dy hmly vjoN hI Auqpn hoeI hY. qy rhI inaF dI gwl qF ieh sfrf mfmlf hyg ivclI inrpwK aMqr‐rfsLtrI adflq nUM sONipaf jfxf cfhIdf hY jo ik sfry pwKF `qy zUMGI njLrsfnI krn AuprMq koeI PYslf dyvy. ieh qrksMgq vI hovygf aqy inafsMgq vI.
 

[[[[[[[[[[[[[ qy hux kfr qy trWk vI ho skxgy mobfiel qoN kMtrol

sMq bfbf eIsLr isMG pflIitkink kflj kot-eIsy-KF (mogf) dy qknIsn qy AusdI sihXogI tIm vWloN kIqI invyklI Koj . 

kot-eIsy-KF (mogf) [[[[[[[[[qy hux  kfr qy trWk vI  mobfiel qoN  kMtrol ho skxgy  mobfiel qoN . aijhI hI invyklI Koj kIqI hY sMq bfbf eIsLr isMG pflIitkink kflj kot-eIsy-KF (mogf)  dy  qknIsLn qy AnFH dI  tIm  vWloN .  Aukq tIm vWloN iqafr kIqI izvfies rfhI  hux iksy vI  mfzl dI kfr  qy trWk  nUM sDfn mobfiel  Pon  qoN kMtrol kIqf jf skygf .

gurivMdr isMG ny pRYs nUM iek ivsLys mulfkfq rfhI dWisaf ik AunFHdI tIm duafrf  iqafr kIqI geI  izvfeIs  nUM kfr afid vfhnf ivWc  iPWt  AuprMq Aus nUM  mobfiel  qoN kMtrol kIqf jf skygf . ijANu hI pfrikg hflq ivWc KVI kfr nfl  nfl  koeI CyV-CfV krygf qF qruMq hI kMtrol mobfiel qy  alrt  kfl  af  jfvygI qy ies nUM asI  mysYj vfsqy vI  sYt kr skdy hF . ies qoN ielfvf jy quhfzI  kfr  corI ho jfdI hY qF qusI kMtrol mobfiel qoN kuJ hI sMkyzF ivWc Aus nUM rok skdy ho qy ieh  kfr muV mobfiel Pon qNo hI rIsyt jF stfrt hovygI .  AunFHny  pRYs nUM  mobfiel  qoN  kfr   stfrt krky qy qyj dOV rhI kfr nUM, mobfiel Pon  rok ky ivKfieaf  qy  AunF dWisaf  ik izvfies kyvl kuuJ rijstz nMbr qy hI kMm krdI hY . ies dI ryNj sbMDI dWisaf ik ies izvfies  nUM mobfiel  nYtvr dy jrIey ivsLv dy iksy vI ihWsy qoN  kMtrol kIqf df skdf hY . AunF afs pRgtfeI ik  ieh izvfies bjfr ivWc  pRcilq hornF sytr lOikg isstm nflo  ibhqr sfibq hovygI  qy vfhn corI hox dy kysF ivWc kmI afvygI .

AunFH dwisaf ik  Aukq pRjYkt  AunFHdI  cfr mYbrI tIm ijs ivWc dsmys pbilk skUl kot-eIsy-KF ivWc pVdy ismrpfl  isMG , sMq bfbf nMd isFG kflj mMdr-muhfr bI[ey Bfg pihlf ivWc pVdy gulfb isMG , nvdIp isMG nvI ipMz zflf , gurivMdr isMG ny krIb  sWT idnF ivWc  iqafr kIqf hY qy ies pROjYkt nUM pUrf krn  qy AunFHdf kuWl pMcI hjfr dy krIb  Krcf afieaf  hY  pRMqUU jy ies nUM vWzI pWDr qy iqafr kIqf jfvy qF ieh izvfies kfrf qy trWkF vfsqy  kyvl cfr hjfr rupey ivWc iml skdI hY .  Aunf dWisaf ik  AunF dI aglI koisLs  vfhn iks  idsLf nUM igaf  qy ikMnI spIz qy  jf irhf hY  qy  vfhn dy  df ieMjx ivWc  afAux vfly  gMBIr nuksF df pihlf hI mobfiel  Pon  qy  alrt sbMDI sfPtvyar iqafr krn dI hY . 

gurivMdr isMG ny dWisaf ik  AunFH nUM kuJ pRvfsI BfrqIaf ny dWisaf ik knyzf , amrIkf ivWc ijafdfqr trWk afid vfhn GrF qoN pMdrf-vIh iklomItr dUr pfrikg ivWc KVy huMdy hn  qy srdI smyN  AunFHdy ieMjxF nUM vfrimMg-ap  vfsqy pihlf hItr isstm afn krn jfxf pYdf hY  qy grm  hox qoN bfad hI trWk stfrt huMdy hn qy AunFHnUM ieMJx dy grm hox qWk df  ieMqjfr krnf pYdf hY  jF iPr vfhn qoN Gr qWk df dubfrf sPr krnf pYdf sI .  AunF ikhf ik ies izvfies dI shfieqf nfl  hux Gr qoN hI mobfiel  Pon rfhI  trWkF vfhnf  afid df hIitg isstm afn qy afP  kIqf jf skygf  qy grm hox qoN  bfad trWk  afid  nUM  mobfiel  Pon qoN stfrt kIqf  jf skygf .  ies nfl AunF dy pMcI imMt dy krIb smy  dI bWcq hovygI  .

ies qoN ielfvf sMcfr  kMpnIaf qy puils ivBfg dy sihXog nfl  aijhf nYtvrk sQfpq kIqf jf skdf hY ik Bfrq ivWclf koeI vI puils vflf iksy vI pRkfr dy vfhn kfr , bWs , trWk afid nUM  kfnUMn dI AulMGxf krn qy Aus vfhn df nMbr vyK ky  afpxy  mobfiel qoN  rok skdy hn . ies qoN ielfvf sWkI qy aprfDIaf ivakqIaf dy vfhnf qy vI  puils duafrf mobfiel Pon rfhI njr rWKI jf skdI hY . vWzIaf trfsportf dy mflk  AunFHdy vfhn duinaf dy iks ielfky , iks hflq qy ikMnI  spIz qy cWl rhy hn  qy AunFH vfhnf dy afn-afP  isstm  afid nUM afpxy mobfiel Pon qoN  sYkVy mIl dUr bYTy hoey vI jfx  skdy qy  kMtrol kr skdy hn .

AunF ny  jI inAuj  cMzIgV dy irpotr  sRI  rfkys  lWKI, knyzf ivcly  gfAuNdf pMjfb ryizAu dy sMcflk sRI joigdr  isMG bfsI dI apIl qy ientfirAu vfsI tI[aYn[tI trWk kMpnI dy mflk sRI  sRI jgdIs isMG igWl (mogf) df nvy Koj kfrjf leI svf lWK rupey dyx df DMnvfd kIqf .  ies  mOky  bfbf eIsLr isMG sMsQfvf dy  zfeIrYktr  zf jy[aYs  DflIvfl  Aukq tIm vWloN kIqI pRfpqI  qy vDfeI idWqI .

                   AunF ny aYs [zI[ aYm brnflf sRI hrcrn isMG sMDU,  sMq bfbf eIsr isMG sMsQfvf dy zfeIrYktr zf[ jy aYs DflIvfl, sRI ivjY kumfr DIr cyarmYn  mfrkIt kmytI kot-eIsy,KF, sRI hridafl isMG msqyvfl , sRI  suKjIq isMG kfkf lohgV , sRI gurmIq isMG ipRMsIpfl dsmysL pbilk skUUl, zf[ hrnyk isMG rozy KyqIbfVI ivkfs aPsr mogf qy srpMc dfqyvfl sRI suKivMdr isMG, sRI jsivMdr isMG mWl, sRI kuulvMq isMG  sMDU  cyarmYn sRI hymkuuMt skUUlj qy blivMdr isMG klsI pRDfn tI[aYs[XU df ivsLys qor DMnvfd kIqf ijnFHny Aukq tIm nUM nvy Koj kfrjF leI ivsLys qor qy AuqsLfihq kIqf.

pRdUsx ivruwD sMsfrjMg ivwc kYnyzIan nIqI ipwCy peI

nYrobI, kInIaF (pMjfbI pRYWs) sMXukq rfsLtr dI vfqfvrn kFnPRMs ivc jo nrobI ivc ho rhI hY, knyzf nUM afstrylIaf smyq “ajoky smyN dy pQrft” df iKqfb idwqf igaf hY, ijs df mqlb hY ik ieh dysL dunIaF dy bdl rhy mOsm nUM grmI vfly pfsy jfx qoN rokx leI koeI Tos kdm nhIN AuWTf rhy. Bfrq nUM kuwJ cMgf krn leI Auprly 10 dysLF ivc aqy knyzf nUM PfzI 10 dysLF  ivc sQfn imilaf hY.  bOn ivcly jrmnvfc grup ny 56 dysLF ivcoN ivcoN jo jF qF 1992 ivc hoeI kieto sMDI ivc sLfiml sn jf AunHF dy dysL dunIaF dIaF grIn hfAUs (qfpmfn vDfAU) gYsF df 1% qoN vwD hvf ivc Czdy hn qoN AunHF dysLF ivc AuTfey jf rhy kdmF aqy pflsIaF nUM iDafn ivc rwKky ieh drjf bMdI kIqI hY.

Auprly 10 dysL hn:

svIzn , XU ky (ieMglYNz), zYnmfrk, jrmnI, arjntfienf, hMgrI, brfjLIl, Bfrq aqy sivjLtrlYNz aqy hyTly 10 dysL hn:

afstrylIaf, dwKxI korIaf, ierfn, QfeIlYNz, knyzf (51) kjLfKsqfn, XU aYs ey (amrIkf), cIn mlfeysLIaf  aqy sfAUdI arbIaf (56)

          pRMqU iesy kFnPRMs ivc phuMcy, ivroDI pfrtIaF dy mYNbr pfrlImYNt aqy vfqfvrn leI icMiqq hor knyzIan jo AuQy gey hoey hn, df kihxf hY ik ajokI srkfr df njLrIaf bhuqy knyzIanf qoN vKrf cwl irhf hY. ilbrl pfrtI dy vfqfvrn bfry pVcolk, jOhn gozPry ny ikhf, “knyzIan lokF dI bhuigxqI ikEto dIaF mMnIaF sLrqF nUM pUrf krn pRqI vcnbwD hY”  iesy qrHF sIrf klwb dI iemlI mUrhfAUs ny ikhf ik, “asIN ieQy ies leI afey hF qF jo dunIaF nUM dws skIey kI sfry knyzIan ikEto protokOl dIaF sLrqF qy Puwl cVHfAuxgy.” blfk ikAUbkvf dy vfqfvrn bfry pVcolk, brnfrz ibgrfs ny knyzf dI vfqfvrn mMqrI ronf aYNmbrOs dI tUk, ‘asIN koieto prottokfl dIaF sfrIaF jumyvfrIaF nUM pUiraF krn leI qqpr hF pr ies dy tIcy nhIN’ qy itpxI kridaF ikhf “mYN nhIN smJdf ik pfrlImYNt dy mYNbr apxy vfqfvrn mMqrI qoN ies stYNz dI AumId krdy hn.” grInpIs dy stIvn gulbflt ny aYNbrOs dy ibafn nUM ‘guMmrfhkun aqy bymqlbf’ dwisaf. AunHF ikhf ik knyzf dy bhuqy lok aMqrrfsLtrI smJOqy dy tIicaF nUM pUrf krn ivc ivsLvfsL rKdy hn.

 

 

mhfrfjf dlIp isMG iPlm dI zI[vI[zI[ lMzn ivWc rIlIjL hovygI

cMzIgVH (16 nvMbr-amrjIq isMG) mhfrfjf dlIp isMG dy jIvn qy aDfrq 35 imMtF dI aMgRyjLI BfsLf ivWc bxfeI geI iPlm “mfnUmYNt afP ienjsits” dI zI[vI[zI[ dsMbr dy pihly hPqy XU[ky[ dI rfjDfnI lMzn ivWc rIlIjL kIqI jfvygI. ieh jfxkfrI iPlm dy inrmfqf amrjIq isMG ny idWqI. AunHF ikhf ik ieh aMqrrfsLtrI pWDr dI iPlm hY ijs ivWc isWK rfj dy pqn dI drdnfk gfQf nMU invykly ZMg nfl drsfAux dy nfl isWK rfjy smNy hoeIaF gLdfrIaF, rfjsI sfjsLF dy nfl mhfrfjf dlIp isMG aqy rfxI ijMdF nfl hoeIaF byiensfPIaF df prdfPfsL kIqf igaf hY ijs df KfimafjLf aWj qWk isWK kOm nMU BugqnF pY irhf hY. iPlm dI bhuq sfrI sLUitMg XU[ky[ ivWc kIqI geI hY iPlm ivWc isWK rfj dIaF anmol insLfnIaF, dsqfvyjL aqy ieiqhfsk sQfnF nMU ivKfieaf igaf hY, ijs ivWc mhfrfjf dlIp isMG dy Gr, mihWl, hWQ ilKq icWTIaF, kohynUr hIrf aqy mhfrfjf rxrIq isMG dI sony dI kursI vI sLfml hn. AunFH dWisaf ik Auh hfl ivWc hI amrIkf qNo prqy hn ijQy ies iPlm dy 20 sLoa vWK-vWK sLihrF ivWc afXoijq kIqy gey sn. aMgRyjLI BfsLf ivc hox krky ivdysLI lokF ny vI ies iPlm nMU vyiKaf qy srfihaf hY.

          lMzn ivWc afXojq kIqy jfx vfly smfroh bfry AunHF dWisaf ik ies ivWc anykF pqvMqy sWjx, isafsqdfn , aMqrrfsLtrI pRYs aqy ibRitsL pfrlImYNt dy mYbr vI sLfml hoxgy. ieh afXojn sfAUQhfl ivWc kuJ isWK sMsQfvF vloN sFJy qOr qy kIqf jfvygf ijs ivWc ibRitsL kMpnI ‘XUropf gruWp’ vloN iPlm dI zI[vI[zI[ rIlIjL kIqI jfvygI. aMqrrfsLtrI mfrkIt nMU iDaFn ivWc rWKdy hoey iPlm dI ivkrI df pRbMD ieMtrnYt dy jLrIey vI kIqf jf irhf hY qF ik ies dI kfpI dunIaF dy iksy vI ihWsy ivWc asfnI nfl pRfpq kIqI jf sky. amrjIq isMG ny ikhf ik Auh XUrp ivWc jrmnI, PrFs aqy hflYNz smyq hornF dysLF df dOrf vI krngy ijQy iPlm dy sLoa kIqy jfx df pRogrfm AulIikaf igaf hY. ies qNo pihlF 26 nvMbr nMU ieh iPlm idWlI ivWc ‘afl ieMzIaf isWK PYzrysLn’ vlNo AusfrI geI nvIN iemfrq aqy ‘mhfrfjf rxjIq isMG hfl’ dy AudGftnI smfroh mOky ivKfeI jfvygI. amrjIq isMG anusfr jldI hI ies iPlm nMU pMjfbI ivWc vI iqafr kIqf jfvygf aqy ivsfKI qWk ies dI zI[vI[zI[ rIlIjL kr idWqI jfvygI. ies iPlm nMU rfsLtrI / aMqrrfsLtrI tI[vI[ cYnlF qy vI pRsfirq kIqf jfvygf.

pIl ‘c XUQ vrkr sqvIr soZI cfrj, 15 sflf lVky nfl ijsmfnI sbMD bxfey

brYNptn: pIl puils vloN imlI sUcnf anusfr, iewk pMjfbI aOrq sqvIr soZI (Aumr 39 sfl) jo  Xuvk vrkr dy qOr qy kMm krdI hY, nUM 15 sfl dy lVky nfl, ijsdI ik Auh muwK slfhkfr (prfiemrI kONslr) inXukq kIqI hoeI sI, nfl srIrk sbMD bxfAux dy dosL aDIn 11 sqMbr nUM  igRPqfr krky Aus qy dosL afied kr idwqy gey hn. Aus nUM apxI jLmfnq qy irhf kr idwqf igaf hY aqy Aus dI ies kys ivc 4 dsMbr 2006 nUM aglI pysLI hY. 

puils muqfibk, 10 nvMbr 2006 nUM ies dosL bfry puuils nUM sUcnf imlI aqy pVqfl krn qy ies dy sbMD ivc sqvIr nUM igRPqfr kr ilaf igaf. sqvIr jo pIl iclzrn (bwicaF) sYNtr, imsIsfgf ivc kMm krdI hY nUM julfeI 2006 ivc ies lVky dI slfhkfr inXukq kIqf igaf sI. agsq qoN lVkf ies sYNtr ivc rihx lwg ipaf sI aqy julfeI qoN akqUbr 2006 drimafn Xuvk vrkr aqy lVky dy srIrk sbMD bxy rhy.

ies sYNtr ivc gMBIr ivvhfr krn vfly, smfijk jF Bfvnfqmk smwisafvF ivc AulJy, 17 jF ies qoN Gwt Aumr dy bwicaF nUM BrqI kIqf jFdf hY, ijnHF qoN apxy afp nUM jF iksy hor nUM nuksfn phuMcfAux df zr hovy.

  

aYsLviraF PsI dIvfny dy Byjy pYsy dy pfrsl dy cwkr ivc

muMbeI: iPlm aiBnyqrI aYsLviraf aqy sfbkf ivsLv suMdrI iek pfsy afpxI iPlm Dum-2 nUM ly ky crc ‘c hY,AyuQy nIdrlYNz qoN Aus dy nF afey iek pfrsl ny Aus nUM ivvfdf dy Gyry ivc lY aFdf hY | aYsLviraf nUM ies pfrsl rfhIN23hjLfr Xuro(14lWK Byjy gey sn) aYsL dy nF qy ieh pfrsl Byjx vflf ivakqI dWKxI BfrqI hY|ksLtm kimsLnr ny dWisaf ik jdoN ieh pfrsl afieaf sI qF ieh ikhf igaf sI ik ies ivc kuJ ielYktRfink sfmfn hY|jdoN ieh pfrsl Koilaf igaf ijs ivc 23 hjLfr XUro inkly| ies sbMDI aYsLviraf nUM ajy qk koeI sMmn nhI Byjy gey hn pr ivBfg ieh sMmn Byjygf|

‘aKOqI dsm gRMQ df pRkfsL sRI gurU gRMQ’sfihb brfbr hrigjL brdfsLq nhI’

cfAuky: sRomxI akflI dl(a)dy afg qy vrkrF vWlo idaflpurf BfeIkf(biTMzf) ivKy aKoqI dsm gRMQ dI qIjI sLqfbdI moky mnfey gey PLiqh idvs nUM gMBIrqf nfl lYNida ipMz mYzIklF ivKy ies sbMDI ivcfrF kIqIaF geIaF| pRys nUM jfxkfrI idMidaF  Aujl isMG ,jgsIr isMG,blrfj isMG afid ny ikhf ik isWK sRI gurU gRMQ sfihb jI dy srIk dsm gRMQ nUM kdficq vI mfxqf nhI dyvFgy| AunHF ikhf ik akflI dl(a) ies pfKMz df zWt ky ivroD krygf|AunFH jooigMdr isMG vydFqI,dmdmI tksfl dy bfbf hrnfm isMG DuMmf nUM cyqfvnI idqI ik jy Auh aijhIaF hrkqF qo bfj nf afeyy qF AunFH ivruWD sKLq kfrvfeI kIqI jfvygI| Aukq afgUaF ny ikhf ik asIN DMnvfdI hF ijs ny dsm gRMQ dy kuJ nmuny sfzy sfhmxy rWK ky sfzIaf aWKf KolH idWqIaF|AunH idaflpurf ivKy vrqI geI sLbdfvlI qy idqIaF DmkIaF df sKLq ivroD kIqf.

‘aslI bfxI nUM dsmys gurU jI ny afp hI gurU gRMQ sfihb’c drj kr ky sMpUrn kr idWqf sI’

biTMzf:- biTMzf ijLlyH dy ipMz idaflpurf ivKy  dmdmI tksfl dy bfbf hrnfm isMG DuMmf aqy inhMg jWQybMdIaF dI agvfeI’c mnfey gey PLiqh idvs ,ijs nUM lgpg sfry zyryvfdF aqy sRomxI kmytI ny pUrf sihXog idWq,dy afKLrI idn kl pMjy qKLqF dy muWK syvfdfrF dI hfjLrI ivc pfs kIqy gey miqaf qy isWK icMqkf dy ivcfr jfxn leI sMprk kIqf igaf qF BfeI rqn isMG pRDfn Kflsf gurduafrf pRbMD suDfr jWQf ny ikhf ik ieh bVI mMdBfgI gWl hY ik ijs lcr rcnf nUM afpxy pRvfr ivc bYTy ky piVHaF nhI jf skdf,Aus nUM ieh aWKr-aWKr gurU goibMd isMG dI rcnf kih ky  gurU sfihbfn dI mhfn sLKsIaq nUM Zfh lfAux df koJf Xqn kr rhy hn,ijs nUM kdficq brdfsLq nhI kIqf jf skdf|BfeI rqn isMG ny  apIl kIqI ik jy ieh golkDfrI afpxy ies koJy kfrnfmy‘c suDfeI nhI krdy qF sMgqF dy ivcfr jfnx leI jpujI sfihb dI lgfqfr CfpI jf rhI ivafiKaf dI smfpqI AuprMq ivrsf isMG goibMd sdn idwlI vWlo pRo [rqn isMG jWgI qoN aKoqI dsm gRMQ dI rcnf dI krvfeI ivafiKaf’co iqRaf cWirqr dI lVIvfr ivafiKaf suLrU kr idWqI jfvy q jo hr gurWisWK nUM ieh pqf lwg sky ik ies ivc iliKaf kI hY|ies dy nfl hI aWj dy ieiqhfs dI QF s[jsibMdr isMG dubeI vWlo ilKq pusqk ‘dsm gRMQ df ilKfrI kox’lVIvfr CfpxI surU kr idWqI jfvy qF jo isWK sMgq df ieh vI BulyKf dUr ho jfvy ik asl ivc ies dI rcnhfr hY kox| ies lcr kivqf nUM gurU goibMd isMG jI dI rcnf mMnx vfilaF nUM pMQ doKI dWsidaF AunH ivruWD pMQk pRMprfvF anusfr kfrvfeI krn dI mMg kridaF syvf mukq cIP mYzIkl kflj zf[lKibMdr kor ny ikhf ik kI ‘ros n kIjY Auqr dIjY’ aqy ibbyk buWD dI vrqoN krnI pRMQk pRMprf nhI hY jF ieMnF afr /aYs/aYs dy eyjMtf leI lfTI dI BfsL hI pMQk pRMprf hY|

          AunFH ikhf ik iswKf ivc Kfnf jMgI krvfAux df Tykf ienFH golkDfrIaF ny lY rWiKa hY | KLflsf rfj imsLn trWst dy pRDfn BfeI mihMdr isMG KMzf ny ikhf ik ibbyk buWD wqy sKxy inhMg isMGf ny aKoqI dsm gRMQ dI rcnf ivc BMg ,aPILm afid nisLaf dI vrqoN qy aml kridaF hI afpxIaF inhMg CfAuxIaF nUM nisLaf dy awzy bxf rWiKaf hY aqy ivBcfr dI KuwlI ivafiKaf qy aml kridaF zyryDfrIaF ny ablf iesqrIaF dI pWq lwutx dI KuWl ly rWKI hY|ijs kfrn keI sfD jylH ‘c bYTy hn aqy keIaF qy blfqkfr dy kys cl rhy hn pr ieMnFH ivco bhuiqaF dy kfrnfmy hflI Aujfgr hox vfly hn|isWK rihq mirafdf dI Et ‘c mqy pfs krn vfilaF nUM sRomxI Kflsf pMcfieq mYNbr aqy qIsry morcy dy srkl nQfxf dy pRDfn s[hirMdr isMG drvysL ny svfl kIqf ik kI Ausy isWK rih mirXfdf’c ieh gWl drj nhI ik gurU gRMQ sfihb jI dy qUl iksy pusqk nUM pRkfsL nhI kIqf jf skdf| kI iehnf golkDfrIaf qy pujfrIaF ny gurU gRMQ sfihb jI brfbr asLlIl aKoqI dsm gRMQ nUM pRkfsL krky avWigaf nhI kIqI|BfeI nirMjn isMG pRymI ny ikhf ik jo bfxI gurU df drjf rWKdI hY,Aus nUM gurU goibMd isMG jI ny afp hI sRI gurU gRMQ sfihb’c drj krky gurU gRMQ sfihb nUM sMpUrnqf bKisLs krky gurgWdI dy idqI sI,ies leI sRI gurU gRMQ sfihb jI qy qul hor iksy pusqk nUM siqkfr dyxf jF pRkfsL krnf gurU goibMd isMG jI dI hukm abdUlI krn vflI inMdnXog kfrvfeI hY|

dsm gRMQ nMU kdficwq iswK gurU gRMQ sfihb vFg mfnqf nhIN dy skdy[[[[[[[[jsjIq isMG Buwlr, izksI roz gurduafrf

imsIsfgf: (aYc ibAuro) AUntfrIE Kflsf drbfr izksI roz gurduafrf sfihb dy muwK syvfdfr sR[ jsjIq isMG Buwlr ny dsm gRMQ vfry iCVy mMdBfgy vfd ivvfd bfry afpxy ivcfr idMidaF ikhf ik sRI gurU gRMQ sfihb jI dy brfbr iksy hor pusqk jF gRMQ nMU mfnqf nhIN idwqI jf skdI BfvyN Auh dsm gRMQ hI ikAUN nf hovy. sR[ Buwlr ny ikhf ik pMQ nMU duibDfvF dy smuMdr ivwc Dkylx vfly zyrfvfdIaF nMU ieh smJ lYxf cfhIdf hY ik pMQ gurU mhfrfjL df apmfn kdficwq brdfsLq nhIN kr skdf. AunHF ikhf ik jdoN qwk qF ieh ivvfd skflrF qwk sImq sI qF pMQ iksy AusfrU hwl dI AuzIk ivwc sI pr ijs qrF dsm gRMQ df Piqh idvs mnfAux jF iesnMU sRI gurU gRMQ sfihb dy brfbr pRkfsL krn dI cfl cwlI jf rhI hY ieh Guwg vwsdy iswK smfj nMU muV sMkt ivwc Dwkx quwl hY.

          sR[ jsjIq isMG Buwlr ny ikhf ik pMjfb dy Dfrimk afgU vrg nMU ieh gwl hux jfx lYxI cfhIdI hY ik ivdysLF ivwc hI gurU dy pRIvfr df bhuq vwzf ihwsf vws irhf hY. ivdysLI vwsdy iswKF dI BfvnfvF df kql krn vflIaF qfkqF pMjfb ivwc bhuqI dyr itwk nhIN skxgIaF. AunHF sfvfDfn kIqf ik jd qwk iswK afpxy gurU df siqkfr krnf nhIN iswKdf AudoN qwk ieh gurU dy ipafr df pfqr vI nhIN bx skdf. AunHF pMjfb dy iswK afgUaF nMU apIl kIqI ik Auh qurMq dsm gRMQ bfry iCVy ivvfd nMU Kqm krn aqy dsm gRMQ bfry skflrF dI kmytI bxf ky AunF qoN Koj krvfAux ik aksr asIN ikAuN aYny vKryvyN df isLkfr ho rhy hF. sR[ Buwlr ny iPr duhrfieaf ik ivdysLF ivwc vwsdy iswKF nMU nfl lY ky kIqf PYslf hI iswK pMQ df sFJf PYslf hovygf. smuwcy iswKF nMU nfl lY ky cwlxf hux jrUrI ho igaf hY.

akflIaF dy gV ‘c cwilaf kYptn df jfdU

inhflisMG vflf:- pMjfb dy muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG vWlo nMgl qoN suLrU kIqI geI pMjfb ivkfs Xfqrf aWj qIjy idn ‘c dfKl ho geI| muWK mMqrI ny afpxI aWj dI Xfqrf akflIaF df gVH mMny jfx vfly ipMz rfmf qo kIqI| kYptn amirMdr isMG aWj sfrf idn sfbkf muWK mMqrI pRkfsL isMG bfdl dy gVH mflvf Kyqr ivc GuMmdy rhy| AunFH nfl kYbint mMqrI avqfr hYnrI,pMjfb kFgrs kmytI dy pRDfn sLmsyLr isMG dUlo ,kFgrs nyqf drsLn isMG brfV,sfbkf mMqrI zf[mflqI Qfpr, qy keI hor cotI dy kFgrs nyqf vI hfjLr sn| mflvf Kyqr ivc aWj kYptn amirMdr isMG df jfdU cldf irhf|

          muWK mMqrI aWj qIjy idn  vI KuWlIH ijpsI ivc svfr ho ky vwK-vWK QfvF qy iekWTI BIV df aiBnMdn svIkfr krdy rhy| AunHF dI Xfqrf nUM lY ky puls pRsLfsn vWlo surwiKaf dy imsfl pRbMD kIqy gey sn|AunHF dIaF motr gWzIaF df kfPlf ipMz rfmf qoN cWl ky iblfspur,lohfrf,qKqpUrf sfihb, nUr kot rxisMG inhfl isMGvflf,bInf sfihb,kFgV, hmIrgVH,BgqfBfeIkf,iZWlvF, lMbI, bfjfKfnf,gurUsr aqy kotkpUrf qoN lMiGaf| vWK-vWK QfvF qy lokF ny kYptn qy PuWlf dI vrKf kIqI aqy kYptn ny lokF nfl hWQ imlfey| kYptn amirMdr isMG df kfPlf sihjy-sihjy aWgy vwDdf igaf aqy vWK-vWK QfvF qy lokF df ivsLfl iekWT juVdy gey|

          muWK mMqrI ny kuJ QfvF qy ijpsI qoN Auqr ky lokF dIaF smWisafvF suxIaF aqy AunFH nUM Brosf idWqf ik aiDkfrI AunFH dy kMm krngy| kYptn amirMdr isMG dI Xfqrf dI iek ivsLysL gWl ieh rhI ik ies ny kFgrs dI imRqk peI jQybMdI ivc iek nvIN jfn pf idwqI hY,ijs nUM iek cMgf sLgn mMinaf jf irhf hY| inhflisMGvflf ksby ivc sB qoN vWD BIV dyKI geI| puWCx qy pqf lwgf  hY ik inhflisMGvflf dy nfl lWgdy do-iqMn ivDfn sBf hlikaf qoN kFgrs dI itkt lYx dy ieWCuk AumIdvfr afpxy nfl BfrI igxqI ivc lokF nUM lY ky nfl afey hoey sn| aWj vI sfrf idn sB QfvF qy BMgVy pYNdy rhy aqy motr gWzIaF dy kfPly qy PuWlf dI vrKf huMdI rhI| mflvf Kyqr ivKy imly byimsfl huMgfry nUM vyKidaF muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny ikhf ik ieh kFgrs srkfr dI ijWq hY|

           AunHF ikhf ik bfdl df ieh BulyKf hux dUr ho jfxf cfhIdf hY ik mflvf dy iksfn AunFH dy nfl hn| mflvf ivc kFgrs cMgf pRdrsLn krygI aqy bfdl df muV qoN muWK mMqrI bxn df supnf sfkfr nhI hovygf| AunFH ikhf ik mYN afpxy pMj sfl dy rfjkfl ivc lokF nfl kIqy sB vfady pUry kr idWqy hn jdoN ik s[bfdl afpxy vfaidaF nUM pUrf nhI kr sky sn| AunHF ieh vI ikhf ik lokF ‘c jf ky AunHF nUM bhuq cMgf lwg irhf hY ik aqy Auh ivDfn sBf coxf ijWqx ipWCo pUry pMjfb ivc Pqih Xfqrf kWZxgy| muWK mMqrI dI ivkfs Xfqrf dorfn ieh gWl vyKx ivc afeI hY ik kFgrs dI itkt lYx dy ieWCuk AumIdvfrF ny BIV jmfH krn ivc koeI ksr bfkI nhI rihx idwqI | kFgrs dI ivDfiekf aqy ipClI vfr coxF hfrn vfly kFgrsI nyqfvF nUM pqf hY ik kYptn Kud afpxIaF aWKf nfl vWK-vWK QfvF qy dorf  krky siQqI df jfiejLf ly rhy hn,ies leI jo AunFH koeI ksr bfkI CWz idwqI qF AunFH nUM itkt qo vFiJaf rihxf pvygf|

brfV ny kYptn nUM ksUqf Psfqf

luiDafxf(qijMdr isMG) pMjfb kFgrs dI kfrjkfrnI nUM lY ky afey idn muWK mMqrI amirMdr isMG qy iqWKy hmly krn vfly kFgrs dI kyNdrI kfrj simqI dy mYNbr jgmIq isMG brfV ny aWj kYptn nUM akflIaF dy nfl lVfeI ivc sB qo kusLl nyqf aYlfn krn dy nfl nfl AunHF dy leI aoKI GVI vI pYdf kr idWqI hY|brfV ny jnfrdn idvydI dI mojUdgI ivc pMjfb ivkfs rYlI nUM sMboDn krdy hoey ikhf ik akflIaF df mukfblf krn vfly kYptn hI iekwly nyqf hn|AunFH ny ikhf ik ivkfs Xfqrf dy dorfn idWKy lokF dy ruJfn nfl kYptn dI lokipRXqf sfbq ho cuWkI hY| ies leI hux AunHF nUM bfdl dy gRih lMbI hlky qoN afgfmI ivDfn sBf coxF lVnIaF cfhIdIa hn,ijQo qk AunFH nUM koeI hrf nhI skdf|brfV vwlo ieh gWl kihx dy bfad hI mMc qy bYTy idvydI,muuWK mMqrI aqy hor mMqrI aqy nfl hI styj qy bYTy nyqfvF dy nfl-nfl pRYs gYlrI ivc ies ivsyL qy Gusr -musr suLLrU ho geI ,ijMnFH ivc brfV vWlo ieh kih ky muWK mMqrI nUM burf PsfAux sbMDI crcf vI suxI geI|ies qo ielfvf brfV ny mMc qy bYTy bYTy nyqfvF nUM vrkr df snmfn krn dI slfh vI idWqI| AunFH ny ikhf ik muWK mMc aqy nfl lWgdI styj qy bYTy nyqfvF nfl sfhmxy pMzfl ivc bYTI jnqf vWzI hY ikAuNik ieMnHF dy kfrn hI asIN vWzy bxdy hn jdoN ik ies jnqf nUM do tky df dWsxf burI gWl hY|ijMnFH dy shfry hI nyqf swqf qk phuMcdy hn|

 

 

vydFqI dy aMg rWiKak vWlo inWhQy isWK qy hmlf

PLrIdfbfd: lMmy smyN qo vWK-vWK ivvfdF ivc iGry rhy akfl qKLq dy muWK syvfdfr s[joigMdr isMG vydFqI dy nfm nfl aWj iek hor ivvfd Aus smyN juV igaf,jd AunFH dy aMg rWiKakF ny PLrIdfbfd dy inWhQy isMGf qy kfqlfnf hmlf kr ky Aus nUM gMBIr rUp ivc jLKmI kr idWqf| sUqrF muqfbk ieh Gtnf Aus smyN vfprI ,jd igafnI joigMdr isMG vydFqI PLrIdfbfd dy BfeI joDf rfm gurduafr,nMbr 2 dy smfgm ivc isLrkq krn  gey sn| smfgm ivc afey kuJ iswKf ny joigMdr isMG vydFqI nUM iek pWqr soNp ky biTMzf ivKy mnfey jf rhy dsm gRMQ dy ‘Pqih idvs bfry kuwJ svfl puWCy  sn|vydFqI ny afpxy viKafn dorfn ies muWdy qy koeI gWl nf kIqI|jd Auh apxf viKafn smfpq krky bfhr jfx lWgy qF pWqr soNpx vfly isWKf ny vydFqI nUM bynqI kIqI ik Auh AunFH dy svflF dy jvfb dy ky jfx|ies qy vydFqI ny ikhf ik AunFH kol smF nhI hY aqy svfl df jvfb vfsqy akfl qKLq sfihb ivKy afAuyx| iek isWK ny bynqI kIqI ik Auh vydFqI qo isrP do imMt df smF cfhuMdf hY ies qy guWsy ivc af ky joigMdr isMG vydFqI ny afpxy aMg-rWiKak nUM ikhf ‘ieh mfr Kfey ibnF cuwp nhI hoxgy|ies dy mUMh bMd krvfAu| vydFqI df hukm sux ky  AunFH dy aMg rWiKakF ny inWhQy isWKf qy hmlf kr idWqf,ijs nfl 6 ivakqI gMBIr rUp ivc jLKmI ho gey| jLKmIaF nUM  hspqfl BrqI krvfieaf igaf hY| iswK hlikaF ivc crcf hY ikl jo kr akfl qKLq sfihb dy muWK syvfdfr aqy AunFH dy aMg -rWiKak hI isWKf nfl aijhf ivvhfr krngy qF inWq idn iswKf qy ho rhy julmF leI isWK ivroDI qfkqF nUM ikvyN dosIL Tihrfieaf jf skdf hY|isWKf ny joigMdr isMG vydFqI qoN asqIPy dI mMg kIqI hY|

 

kYptn ny rozjL df pYdf roz soLa qy lf qf: bfdl

jILrkpur: sRomxI akflI dl(b) dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl ny pRgtfvf kIqf ik kYptn amirMdr isMG srkfr nUM jo pYsf rozF qy Krc krnf cfhIdf sI ,Auh roz soLaF qy Krc kIqf jf irhf hY qy sUby dy lokF dI AunFH nUM koeI pRvfh nhI|ieh gWl AunFH aYs[jI[pI [sI dy aYgjyLkitv mYbr surjIq isMG gVIH ivKy iek smfgm dorfn afKI|bfdl ny ikhf ik kYptn dI ivkfs Xfqrf ivc pRsLfsn vWlo iKWc-iKWc ky bfhro ilaf ky lokF df iekWT krfieaf jf irhf hY ,pihlF qF AunFH dIaF hvfeI Xfqrfv df dor irhf hY qy hux coxF qoN GbrfAuNidaF AunFH nUM lokF dI Xfd afAux lWg peI qy Auh vI afpxy gWl ivc hfr pvfAux qy PuWlf dI vrKf krfAux ivc msq hn| AunFH ikhf ik kWt kWt ky Potoaf lgf ky vWzf iekWT idKfAux afid df qmfsLf sfry lok vyK rhy hn| AunFH ikhf ik pMjfb dI vjIrI sbMDI lokF sfhmxy vWzI gMBIr smWisaf hY qy ivDfn sBf coxF nfl pMjfb  dy BWivK df PYslf hoxf hY qy aijhf hox nfl pbilk aqy pMjfb nUM Pfiedf hoxf hY|AunFH ikhf ik jykr shI soc sfhmxy rwK ky PYsly ley gey, qF iek vI vot dI kFgrs hwkdfr nhI| AunHF pRo[pRym isMG cMdUmfjrf nfl cWl rhI smJoqy dI gWl bfry ienkfr kIqf qy sRomxI akflI dl dI srkfr afAux qy krijLaf dI mfPI sbMDI ikhf ik ieh qF nYsLnl pWDr qy hI soicaf jfxf hY| AunHF itktF idWqy jfx dI gWl bfry ikhf ik ieh ajy kuJ nhI ikhf jf skdf|

 

amirMdr ny iek dilq pirvfr dy Gr pIqI cfh, iksfnF nUM vI luBfieaf

gurU goibMd isMG mfrg:pMjfb dy muWK mMqrI ky[amirMdr isMG vWlo suLrU kIqI geI pMjfb ivkfs Xfqrf awj coQy idn’c dfKl ho geI| AunHF aWj dilqF qy iksfnF nUM luBfAux ivc koeI ksr bfkI nhI CWzI|muWK mMqrI ny afpxI Xfqrf ieiqhfsk sQfn gurU kI Zfb qo surU kIqI| dWisaf jFdf hY ik 1706 ivc gurU goibMd isMG jI gurU kI Zfb ivKy afey sn|iesy siQq ieiqhfsk gurduafry ivc 8 kMinaF vflf srovr bixaf hoieaf hY|  ky[amirMdr isMG ny pMjfb kFgrs kmytI dy pRDf sLmsyLr isMG dUlo,kYbint mMqrI mihMdr ky[pI isMG ,jsjIq isMG rMDfvf,rfj mMqrI gurkMvl kor,sfbkf mMqrI AuipMdr sLrmf qy afpxy slfhkfr nfl Xfqrf suLrU kIqI| Xfqrf dy rfh qy aWj vI lokF ny kYptn df joLrdfr aiBnMdn kIqf|lok XfqrF dy rsqy dy dohI pfsy KVy sn| muWK mMqrI df kfPlf gurU kI Zfb qoN jYqo,roVI ,kpUrf ,rfimafnf qy hor sLihrf qo huMdf hoieaf aWgy vWiDaf| ieh sfry ielfky kot kpUrf hlky’c pYNdy hn ijQo ies smyN akflI dl dy mnqfr isMG brfV ivDfiek hn|

          ies qoN bfad ieh kfPlf igWdVbfhf ivDfn sBf Kyqr dy ipMz mwlHn ivKy dfKl hoieaf| ieQoN dy ivDfiek mnpRIq isMG bfdl hn| ies Kyqr ivc vI kFgrsI vrkr vWzI igxqI ivc kYptn nUM imlx afey hoey sn| ies qoN bfad muWK mMqrI mukqsr,mlot afid ivDfn sBf hlika ivc vI gey| pUry Xfqrf mfrg qy kFgrs dy bYnr JMzIaF qy postr lWgy hoey sn|muWK mMqrI diql pirvfr dy Gr vI gey aqy AunHF nfl cfh pIqI| AunFH ies grIb pirvfr nUM afpxy kolo 11 hjLfr rupey idwqy|bfad ivc ky[amirMdr isMG rfimafnf ipMz dy iek iksfn pirvfr nUM imly qy AunFH nfl dupihr df Bojn kIqf| kYptn afpxf motr gWzIaF df kfPlf sVk qy rok ky KyqF ivc af gey qy iek itAUbvYl dy nyVy jLmIn qy bYT ky dupihr df Bojn kIqf| AunFH nfl s[dUlo vI jLmIn qy bYTy rhy qy iksfnF dIaF smWisafvF suxdy rhy| ies moky muWK mMqrI ny gWlbfq kridaF ikhf ik lokF df BrpUr ipafr AunFH nUM ies Xfqrf dorfn imilaf hY qy AunFH dI ieWCf hY ik Auh Pqih ipMz’c ho ky jfx| AyunFH ikhf ik Auh bhuq vDIaf mihsUs kr rhy hn| lokF dIaF smWisafvF bfry AunHF nUM ivsQfr nfl pqf lwgf hY|muWK mMqrI awj bfdl dy gVH mMny jfx vfly kotkpUrf,igWdVbfhf,mukqsr qy mlot ivDfn sBf hlikaF’c rhy| ky[amirMdr isMG KuWlIH ijpsI’c svfr sn jdik AunFH dy sfQI mMqrI bult prUP bWs’c mojUd sn| muWK mMqrI ny iksfnF dIaF smwisafvF suxn qo bfad ikhf ik iksfnF df 2500 kroV rupey df krjLf muafP krvfAux leI srkfr koisLs kr rhI hY| kyNdr nfl ies sbMDI gWlbfq jfrI hY qF jo iksfnF nUM kuJ rfhq phuMcfeI jf sky|

 

Xuvrfj rxieMdr isMG vI afey ivkfs Xfqrf ivc

gurU goibMd isMG mfrg: pMjfb pRdysL kFgrs kmytI dy jnrl skWqr qy muWK mMqrI ky[amirMdr isMG dy spuWqr Xuvrfj rxieMdr isMG vI aWj afpxy ipqf dI mdd leI pMjfb ivkfs Xfqrf ‘c kuWd pey| rxieMdr isMG nUM ky[amirMdr isMG ny mflvf Kyqr dIaF 9 ivDfn sBf sItF idWqIaF hn|rxieMdr isMG ny dWisaf ik mflvf ‘c kFgrs vDIaf pRdrsLn krygI ijs kfrn akflIaF dy kYNp ivc Gbrfht pfeI jf rhI hY|iek svfl dy jvfb ivc AunFH ikhf ik suKbIr isMG bfdl dIaF DmkIaF df kFgrs dy vrkrF qy koeI asr nhI hY|pfrtI coxF ivc mUMh qoV jvfb dyx leI iqafr KVI hY|

          AunHF ikhf ik akflIaF kol nf qF koeI Dfrimk qy nf hI isafsI muWdf rih igaf hY| pihlF AunFH nojvfnF nUM glq nfary dy ky BVkfieaf sI pr hux lok isafxy ho gey hn| ies gWl df aihsfs akflIaF nUM vI ho igaf hY| AunFH ikhf ik ivkfs Xfqrf ivc ijs qrFH lokF df ivsLfl iekWT puwjf Aus qoN bfdl pirvfr dIaF awKf KuWlH jfxIaF cfhIdIaF hn| rxieMdr isMG ny ikhf ik  kFgrsI vrkr coxF ivc poilMg bUQF qy pihrf dyxgy qy XUQ akflI dl nUM coxF ’c DFdlIaF nhI krn idwqIaF jfxgIaF|

luiDafxy dy ieiqhfs ivc sB qoN vWzI rYlI qy byimsfl iekwT krn ivc amirMdr isMG kfmXfb

luiDafxf(qijMdr isMG) pMjfb kFgrs srkfr dy sFJy XqnF dy isWty vjoN ieQy hukmrfn iDr lWKf lokF df iekWT krn ivc sPl rhI| ieh iek qrFH nfl kFgrs vWlo akflI dl (bfdl) dI pRBfvsLflI cMzIgVH rYlI nUM idWqf krfrf jvfb sI| rYlI ivc sLfml hoey lokF dy afkfr bfry kyvl iehI ikhf jf skdf hY ik aijhI vWzI rYlI ies sLihr ivc sLfied pihlI vfr dyKI geI|luiDafxf rYlI muWK mMqrI vwlo kuWJ idnF pihlF arMBy dory df aMqm pVfa sI| byimsfl iekwT df ishrf muWK qor qy s[amirMdr isMG dy isr bWJdf hY|pfrtI aMdr Aus df ivroD krn vfilaF ny ishry nUM vMzfAux dy Xqn kIqy sn pr Auh ies pVfa qk bhuq ipCy suWty gey hn|rfjnIqk drsLk smJdy h ik jy agly hPLiqaF ivc muWK mMqrI afpxy vWlo afrMBI rfjnIqk gqI nUM kfiem rK sky aqy koeI vWzI gLlqI ivc nf AulJ gey qF pfrtI itktF dI vMz ivc AunFH df hWQ pMjfb dy iksy vI hor afgU dy tfkry bhuq Aupr rih skdf hY| afl ieMzIaF kFgrs pfrtI dy jnrl skWqr qy pMjfb mfmilaF dy ieMcfrj jnfrDn idvydI ny ivsLfl iekWT nUM sMboDn kridaF ikhf ik rYlI qoN sfP ho igaf hY ik pMjfb’c afAux vflI srkfr kFgrs pfrtI dI hI bxygI qy sUby dy lokF ny kYptn srkfr vWlo suLrU kIqy gey ivkfs kfrjF dy hWk ivc afpxf PLqf dy idqf hY|AunFH ikhf ik kFgrs pfrtI vWlo afAux vflIaF ivDfn sBf coxF ivkfs dy muWdy Auqy lVIaF jfxgIaF aqy aDUry rihMdy kfrjF nUM pUry krn leI lokF pfso smrQn mMigaf jfvygf|AunFH dfavf kIqf ik rYlI ny pMjfb dI BWivK dI rfjnIqI df PYLslf kr idwqf hY|rYlI’c ijMny lok sLfiml hoey hn Aus qoN vWD sVkF qy bYTy hn|

          akflIaF nUM rhVy lfAuNidaF sRI jnfrDn idvydI ny ikhf ik kFgrs ny hmysLf sUby df ivkfs kIqf hY aqy akflIaF ny sUby nUM ivnfsL dy rfh qy hI qoiraf hY| akflIaF ny hmysLf Drm dI gLlq vrqoN kIqI qy smfj ‘c PUt pf ky soVI isafsq KyzI| sRomxI akflI dl n(b) dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl nUM insLfnf bxfAuNidaF AunFH ikhf ik bfdl kdy Bfjpf dI kYd’c Pisaf huMdf hY qy kdy afpxy byty dI kYd ‘c bMd ho jFdf hY| jnfrDn idvydI ny lokF nUM apIl kIqI ik Auh Bfrq nUM ivkfs dy rfh qy pfAuxf cfhuMdy hn qF pMjfb aqy kyNdr ivc inrol kFgrs srkfrF bxfAUx ikAuNik imlIaf julIaF srkfrF dIaF afpxIaF pYRsLfnIaF huMdIaF hn|AunHF ieh dfavf vI kIqf ik kyNdr dI Xu[pI[ey srkfr aYn[zI[ey dI srkfr nflo ik vDyry sPLlqf nfl kMm kr rhI hY qy ies’c sLfml pfrtIaF nUM afpxy nfl pUrI qrFH lY ky cWl rhI hY|AunFH ieh vI ikhf ik kFgrs pfrtI ny gRFtF dyx smyN iksy vI sUby nfl kdy vI ivqkrF nhI kIqf|rYlI ‘c iewkWqr hoey byimsfl iekWT nUM dyK ky KusL ho rhy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG ny ikhf ik bfdl ijMnf mrjIL joLr lf lvy pMjfb dI swqf qy iksy vI hflq ivc Aus nUM kfbjL nhI hox idWqf jfvygf| pMjfb dy lokF nUM hux pMQ dy nF qy bfdl hor byvkUP nhI bxf skdf|ies ivsLfl iekWT  ny drsf idWqf hY ik sUby dy lok iks pfrtI nfl KVy hn|

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com