Download Fonts      Email

Member
Punjabi Press Club of Canada

kbwzI pMnf

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf nMU smripq  spYsLl sYksLn

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf pRkfsL Auqsv dIaF lwK lwK vDfeIaF
kYmrf bol ipaf
"jnmyjLf isMG jOhl"

iswKF nMU BfrqI lokrfjI ZFcy ivc iewk hor hfr df sfhmxf

iswK nOjuafn pIVHI aqy piqwqpuxf[[[gurqyj isMG inAUjILlYNz

CwbI jnvrI

sFJ svyrf nMU XOrp, AuWqrI amrIkf aqy Bfrq ivwc pRqIinwDF dI loV hY

  akqUbr 15, 2006 ipClIaF sfrIaF KbrF

 

asF qF jobn ruwqy mrnf qur jfxf asIN Bry Brfey

“pYrF ‘c pMjyb Xfr dI ivhVf suMbrF nf Dmk pvy” vflf sonI pfblf nhIN rhy

brYNptn: (sFJ svyrf) kYnyzf dI DrqI qy gfiekI Kyqr ivwc pYVf pfAux vfly aqy jgq pRiswD gIq “pYrF ‘c pMjyb Xfr dI” dy gvMqrI 30 sflf sonI pfblf dI ipCly vIkaYNz qy akqUbr 14 idn sLincrvfr nMU styjI pRikRaf inBfAuNidaF mOq ho geI. pitaflf PiqhgV sfihb isMLgfr bYNkuaYt hfl ivwc ho rhI nfeIt qy pRogRfm pysL kridaF sonI pfblf nMU acfnk idl df dOrf pY igaf . aYNbUlYNs rfhIN Ausy vkq sonI nMU hspqfl phuMcfieaf igaf ijQy AusnMU zfktrF ny imRqk krfr dy idwqf. jsivMdr isMG Kosf ny dwisaf ik styj dy kol hI, Aus dIaF bfhF ivwc sonI pfblf ny afKrI suafs ley. sonI pfblf df aslI nfm qyjpfl isMG pfblf sI. Auh cfr BYxF df sB qoN Cotf aqy ieklOqf Brf sI. sonI dIaF iqMn BYxF pMjfb ivwc aqy iewk BYx kYnyxf ivwc hY. Ausdf ipClf ipMz iblfspur ijLlf huisLafrpur hY. sonI zyZ sfl dI Aumr df sI jdoN Ausdy ipqf sR muihMdr isMG pfblf akfl clfxf kr gey sn. mfqf inrml kOr pfblf df spuwqr sonI pfblf afpxI mfqf jI nfl sMn 1994 ivwc kYnyzf puwijaf ijMnF nMU AusdI BYxjI jsbIr kOr aqy hrimMdr isMG ny spFsr kIqf sI.

          20 nvMbr 2005 ivwc qyjpfl isMG AurP sonI pfblf ny ruipMdr kOr nfl afnMd kfrj krvf ky AusnMU afpxI ijLMdgI dI sfQx bxf ilaf. bIbI ruipMdr kOr ajy jUn 2006 ivwc hI kYnyzf puwjI sI. sonI pfblf df gfiekI nfl bVf gUVf ipafr sI. Ausdy nfl kMm krn vfly aqy Ausdy imwqr dwsdy hn ik gwl Gwt krdf sI qy gIq ijafdf gfAuNdf sI. Bfv Auh hmysLF gfAuNdf hI njLr afAuNdf sI. pMjfbI ivrsy nMU smrpq rUh df mflk sonI pfblf ny pihlI aYlbm “hIry hIry” sMn 2000 ivwc rIlIjL kIqI. aqy sMn 2005 ivwc AusdI jgq pRiswD aYlbm “gwl idl dI” rIlIjL hoeI ijs ivwc “pYrF ‘c pMjyb Xfr dI” gIq ny sonI pfblf nMU pRiswDI dI isLKr qy phuMcf idwqf.

          gfiekI dy nfl nfl sonI pfblf ny kYnyzf ivwc sKq imhnq kIqI aqy afpxy pYrF qy KVf hox leI keI sfl trwk clfieaf aqy hux ipCly zyZ sfl qoN Auh Puwl tfeIm gfiekI Kyqr nfl juiVaf hoieaf sI. Ausny sfrf sIjLn pMjfb ivwc pRogRfm kIqy. ieQy af ky vI Auh pRogRfmF ivwc ruwiJaf rihMdf sI. ieQy Ausny vYnkUvr, vfisLMgtn, klIvIlYNz aqy mFtrIal qoN ielfvf kYnyzfjL vMzrlYNz, grfAUNz sLykr aqy mihPl myly ivwc jbrdsq pRogRfm kIqy. hux vI Auh pRogRfm hI kr irhf sI jdoN Aus nMU mOq ny af ky Gyrf pf ilaf.

          pMjfbI gfiekI df ieh inkldf sUrj, inklx sfr hI asq ho igaf hY. smuwcy pMjfbI boldy BfeIcfry ivwc sLincrvfr awDI rfq qoN hI sog ipaf hoieaf hY. hr koeI sonI pfblf dI by-tfiemI mOq df duwK afpxy sIny ivwc mihsUs kr irhf hY. sonI pfblf lokF dy idlF ivwc lMmy smyN qwk DVkdf rhygf. trFto ivwc cwldy smUh ryzIE pRogRfmF qy sonI pfblf nMU smripq sLrDFjLlI pRogRfm pRsfrq kIqy jf rhy hn.

suKdyv isMG dI imhnq aqy lgn sdkf “awj dI afvfjL” ryzIE ny dhfkf pUrf kIqf

imsIsfgf(sFJ svyrf) ryzIE rfhIN kOm dI gwl krn dI jLuarq krnI kYnyzf dy QoVy ijhy pRogRfmF dy ihwsy afeI hY. axKIlf pMjfb ryzIE pRogRfm ies kqfr df pihlf pRogRfm hY ijs ny jgq pRiswDI hfisl kIqI. ijs coN axKIlf pMjfb tI[vI[ pRogRfm vI sLurU hoieaf sI. iswK kOm ivwc mIzIey dI axhoNd ny kOm dy aks nMU bVI zfZI swt mfrI hY. sMn 1984 ivwc sRI drbfr sfihb Aupr Bfrq srkfr vloN kIqy POjLI hmly vyly iswK mIzIey dI axhoNd sdkf Bfrq srkfr iswKF nMU bVI afrfm nfl kuwt mfr skI. agr Aus vyly sfzy kol koeI mIzIam huMdf jo dunIaF Br dy lokF nfl sfzy drd nMU sFiJaF kr skdf qF inrsMdyh srkfr aYnf jLulm nF kr skdI. BfvyN ik pMjfb dy keI mOkfpRsq afgU ivdysLI dOiraF dOrfn ieh kihMdy suxy gey hn ik ivdysLF ivwc kIqI jf rhI Kfilsqfn dI gwl sdkf AunHF nMU pMjfb ivwc kuwt peI hY aqy pYNdI hY, pr hkIkq ieh hY ik agr ivdysLF ivwc iswK kOm dI gwl AuWcI afvfjL ivwc nf huMdI qF Bfrq srkfr ny socI smJI skIm aDIn iswKF df ies qoN bhuq ijafdf jfnI mflI nuksfn kr dyxf sI. ieh isafsI mfihrF df vI mMnxf hY ik ivdysLF ivwc iswK sMGrsL dI gwl qurn sdkf pMjfb ivwc Bfrq srkfr iswKF df Enf nuksfn nhIN kr skI ijMnF krnf cfhuMdI sI.

          iswK pMQ ivwc ipafr dI qrMgF CyVn vflf “awj dI afvfjL” ryzIE pRogRfm afpxy afp ivwc iewk sMsQf bx ky AuWBr irhf hY. awj dI afvfjL Auh PulvfVI hY jo kOmI ipafr krn vfilaF leI PuwlF dI tihk mihk aqy iswK pMQ nMU nPrq krn vfilaF leI ieh kMizaF dI inafeIN hY. iswK pMQ dy jKmF qy mlhm lfAux dy syvf kfrj krn aqy kOm dy gloN gulfmI df jUlHf lfhux df pRyrnfsRoq “awj dI afvfjL” pMQk soc vfilaF df hrmn ipafrf pRogRfm hY. pMQk ivcfrDfrf vfly smUh BYx BrfvF nMU ies pRogRfm dI hr pwK qoN mdd krnI cfhIdI hY.

          “awj dI afvfjL” ryzIE pRogRfm sqMbr sMn 1996 nMU 1320ey[aYm[ ryzIE qy pRsfrq hoxf sLurU hoieaf. pihlF ies pRogRfm df nfm pMQk lihrF sI aqy sihjy sihjy iesdf nfm qbdIl krky “awj dI afvfjL” ho igaf ijs ny pRsfrn df iewk dhfkf pUrf hox df mfx pRfpq kr ilaf hY. akfsLbfxI rfhIN iswK kOm dy drd dI gwl AuWcI sur ivwc krn vfly ies pRogRfm dI dsvIN vryH gMZ bIqy sLincrvfr nMU rfiel bYNkuaYt hfl ivwc bVI DUm Dfm nfl mnfeI geI. iswK icMqkF dy vwzy iekwT ny ijQy awj dI afvfjL dIaF syvfvF dI gih gwzvIN sLlfGf kIqI AuQy iswK pMQ dI sUrqyhfl nMU ibafnidaF mIzIey dI Gft dI vI gwl vI AuWBrI.

          aYm[pI[ gurbKsL isMG mwlI ny ies mOky Kfs isrkq krky awj dI afvfjL nMU vDfeI pysL kIqI. AunHF ikhf ik suKdyv isMG ny awj dI afvfjL rfhIN hmysLF swc dI gwl kIqI hY. AunHF awj dI afvjL dI sLlfGf kridaF ikhf ik sfzI kimAUntI nMU ajyhy pRogRfm cfhIdy hn ijhVy kOm nMU syD dy skx.

          amrIkf qoN phuMcy jogf isMG nMgl aqy rivMdr isMG sMDU ny awj dI afvfjL ryzIE dy sMcflk suKdyv isMG igwl nMU vDfeI pysL kIqI aqy idRVqf nfl pRogRfm nMU clfeI jfx dI bynqI kIqI. vYnkUvr qoN cVdI klf dy sInIar sMpfdk jQydfr siqMdrpfl isMG ny iswK kOm dy kOmI sMGrsL ivwc mIzIey dI axhoNd df ijLkr kridaF ikhf ik asIN iekwly iekwly lwgy hoey hF ijs krky kOm dI mfVI motI gwl cwldI hY. AunHF ikhf ik agr smuwcI kimAUntI sfzy kOmI mIzIey nMU suport kry qF hI ieh mIzIaf sfzI pRqIinwDqf kr skdf hY.

          AuntfrIE sUby dI CotI ieMzwstrI dy mMqrI sRI hirMdr qwKr ny bVy sMKyp ijhy BfsLn ivwc awj dI afvfjL dI sLlfGf kridaF ikhf ik mIzIaf iksy vI smfj dI bxqr ivwc ZuwkvF rol adf krdf hY. AunHF ikhf ik kuwJ smF pihlF sfzf mIzIaf bVf kmjLor sI pr hux mIzIaf bVf pfvrPuwl ho cuwkf hY. AunHF mIzIey nMU sMboDq huMidaF ikhf ik mIzIey nMU vI afpxf imafr aYnf AuWcf cuwk lYxf cfhIdf hY ik muwKDfrf df mIzIaf vI sfzy pMjfbI mIzIey nMU vfc krn lwg jfvy.

          ies mOky pMj pfxI qoN joigMdr isMG gryvfl, blkrn isMG igwl, iekbfl mfhl, ipMR[ ajIq isMG jOhl, hrBjn isMG nMglIaf, sR[ dljIq isMG igwl, suKimMdr isMG hMsrf, rxbIr isMG kYlgrI qoN, blivMdr isMG inrvYr ryzIE, ieMdrjIq isMG bwl, gurnyl isMG DIr, sLyrdljIq isMG iZloN, dlbIr isMG kQUrIaf, blbIr isMG bfbrf, jgqfr sLyrigwl aqy iewk sInIar pwqrkfr duwgl ny awj dI afvfjL nMU vDfeIaF idwqIaF.

          awj dI afvfjL, swcmuwc hI awj dI afvfjL hY. ajoky smyN ivwc aijhy pRogRfm dI sKq jrUrq mihsUs kIqI jf rhI hY. ieh ivcfr ies smfgm qy phuMcy iewk bjLurg ny khy. suKdyv isMG df invyklf ijhf aMdfjL hY. Auh bVy sihj ivwc rih ky pRogrfm df sMcfln krdy hn. AunHF dI bolI sLYlI aqy poly poly sLbdF ivwc kOm pRqI bhuq vwzI gwl kr jfxI sroiqaF nMU kIl lYNdI hY. AuntfrIE Kflsf drbfr izksI roz gurduafrf sfihb dy cyarmYn avqfr isMG pUnIaf ny ikhf ik ryzIE qy awj dI afvfjL, kOmI afvfjL vjoN jfxI jFdI hY. AunHF ikhf ik ijhVy lok ies pRogRfm dI mdd krn qoN kMnI kqrfAuNdy hn Auh iswK kfjL pRqI suihrd nhIN hn. AunHF smuwcy pMQk adfiraF nMU apIl kIqI ik Auh pMQk ryzIE, tI[vI[ aqy aKbfrF nMU pihl dy afDfr qy mdd krn. AunHF ikhf pMQ ivroDI ivcfrDfrf vfly mIzIey nMU aYzF dy ky mdd krn kOmI ivhVy ivwc ikwkrF bIjx smfn hY. jo pMQ dy pYrF ivwc kMzy KoBdy hn. sR[ pUnIaf ny ikhf ik pMQ ivroDI mIzIey nMU pMQk adfira dy KjLfinaF coN iewk vI zflr jfxf nhIN cfhIdf. iswK nMU afpxIaF inwkIaF inwkIaF qryVF nMU njLraMdfjL kridaF ies qoN Aupr AuWTxf cfhIdf hY aqy kOm pRqI mIzIey dI bFh PV ky iesnMU aYnf mjLbUq kr dyxf cfhIdf hY ik ieh afpxf vkq pRogRfm iqafr krn qy lfAux nF ik ibwl adf krn qy.

 

sLRomxI akflI dl aMimRqsr dI AuntfrIE XUint ny ieqhfs isrijaf

smuwcy iswK BfeIcfry ny sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf aqy sLhId BfeI suKdyv isMG suwKf nMU sLDFjLlIaF arpx kIqIaF

trFto (sFJ svyrf) Kflsf idRsLtI anusfr asF jo kuJ vI kIqf hY, Ausdy ievjL ivwc agMmI bKLisLs qoN CykI hoeI aqy "ibpry sMskfr" dI mfr hyTF afeI quhfzI adflq vloN sfnUM idwqf igaf PFsI df hukm iKVy mwQy pRvfn hY, mOq dI iqwKI Dfr nUM Cuh ky asIN sMpUrn hox jf rhy hF, ikAuNik sLhfdq qoN ibnF ijLMdgI df suhfvxf mylf juV nhIN skdf. ieh sunihrI ivcfr sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf aqy sLhId BfeI suKdyv isMG suwKf ny Bfrq dy rfsLtrpqI nMU icwTI ilK ky pRgt kIqy sn. iswK kOm dy do hIry sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf aqy sLhId BfeI suKdyv isMG suwKf dI sLhfdq ny iswK mfniskqf nMU aQfh pRBfivq kIqf aqy iswK kOmIaq nMU nvIN rUh pRdfn kIqI hY. ienF nOjuafnF dI lfsfnI sLhIdI dI dunIaF ivwc koeI imsfl nhIN imldI. sfhmxy mOq vyK ky ienHF vIrF dy bulHF qy muskRfht afeI aqy ienF ny miTafeI vMzI.

          iswK kOm dy do kOmI sLhIdF nMU sLrDFjLlIaF arpx krn leI iswK siprcUal sYNtr (rYkszyl gurduafrf sfihb) ivKy sLRomxI akflI dl aMimRqsr dI AuntfrIE XUint ny sLhIdI smfgm AulIikaf sI ijs nMU sMgq vloN BrvF huMgfrf imilaf. somvfr QYksigivMg df idn sI aqy kMmkfrF qoN CuwtI sI. pr iesdy bfvjUd gurduafrf sfihb sMgq nfl KcfKwc Biraf hoieaf sI. ieh sMgq df sLRomxI akflI dl aMimRqsr dy swdy qy sLhIdF nMU sLrDFjLlIaF arpx krn aqy iswK kOm dy nvyN pRogRfm bfry jfxkfrI lYx AuQy puwjI sI. bVy lMmy smyN qoN bfad trFto ivwc hoey ies smfgm ivwc lgBg sfrIaF pMQk iDrF ny sLmUlIaq kIqI aqy sLRomxI akflI dl aMimRqsr nMU pMQ dI vFgzor sMBflxXog smJidaF ies nMU afpxf smrQn dyx dy bcn duhrfey.

          ies mOky vwK vwK sLhIdF dy pRIvfrF nMU vI snmfinwq kIqf igaf. iswK kOm dy Kfilsqfn dy sMGrsL nMU prcMz krn leI Kuwl ky ivcfrF kIqIaF geIaF.

          somvfr nMU svyry 11 ku vjy ZfzI rqn isMG inDwVk dy jQy ny CyvyN pfqsLfh gurU hir goibMd sfihb jI dI bKisLsL dy pfqr bxidaF Zwz qy AuNglF mfrIaF aqy sfrMgI dIaF qrMgF CyVIaF, ijQoN bIr rsI gQfvF df islislf sLurU hoieaf . iswK kOm dy axKIly ieqhfs nMU ibafnidaF ZfzI isMGF qoN bfad pMQk bulfiraF dIaF spIcF dI lMmI lVI df afgfjL hoieaf, ijs ivwc BfeI hrivMdr isMG mfnocfhl ny afpxy ivcfrF ivwc KfVkU sMGrsL ivwc rhIaF kuwJ qruwtIaF df ijLkr kIqf. AunHF dwisaf ik Auh afpxy ipqf sLhId bfbf gurbcn isMG mfnocfhl bfry bhuq kuwJ pV cuwky hn aqy AunHF nMU bhuq kuwJ aijhIaF gwlF dI vfkPIaq hY jo nhIN sn hoxIaF cfhIdIaF. pr nfl hI AunHF ikhf ik agr iksy hor pMQk ivcfrDfrf vfly ivakqI nfl sfzy ivcfr nhIN imldy qF sfnMU AusnMU srkfrI eyjMt vrgy Pqvy nhIN jfrI kr dyxy cfhIdy.

          pitaflf XUnIvristI dy zf[ gurqrn isMG ny bVy Bfvuk ivcfr pysL kridaF dwisaf ik sfnMU pMQ dy sMGrsL pRqI suihrdqf rwKxI cfhIdI hY. AUnHF dwisaf ik gurU sLbd qoN sLkqI lY ky sfnMU iswK kOm dy sMGrsL ivwc kuwdxf cfhIdf hY. AunHF qfkId kIqI ik sR[ hirMdr isMG mihbUb dI rcnf “sihjy ricE Kflsf” df aMgryjLI ivwc anuvfd krvf ky dunIaF dy lokF nMU Kflsy dI mukMml jfxkfrI dyxI cfhIdI hY. AunHF dI ies qfkId nMU vrlz iswK afrgynfeIjysLn vloN sivkfr kridaF ies ikqfb df aMgryjLI ivwc AulwQf krvfAux dI syvf leI geI.

          ies qoN ielfvf sLRomxI akflI dl aMimRqsr dy kYlgrI XUint dy pRDfn lKivMdr isMG mwlI, siqMdrpfl isMG mYNbr pMQk kmytI, BfeI rxjIq isMG pRDfn sLRomxI akflI dl aMimRqsr huisLafrpur, suKimMdr isMG hMsrf vrlz iswK afrgynfeIjysLn aqy pMjfbI pRYWs klwb, rfmpfl isMG iZloN sLhIdgV gurduafrf sfihb, pRBsrvx isMG mFtrIal, sqvIr isMG joiq pRkfsL gurduafrf sfihb, dljIq isMG syKoN pRDfn, sRI gurU isMG sBf mfltn gurduafrf sfihb, jsjIq isMG Buwlr pRDfn, AuntfrIE Kflsf drbfr izksI roz gurduafrf sfihb, hrjIq isMG pRDfn sLRomxI akflI dl aMimRqsr AuntfrIE kYnyzf, suwcf isMG sLRomxI akflI dl aMimRqsr AuntfrIE kYnyzf, duipMdr isMG lUMbf, sqnfm isMG mFtrIal afid ny afpxy ivcfr pysL kIqy.

          ies iekwT ivwc suKdyv isMG igwl “awj dI afvfjL”, joigMdr isMG pMnU aYzmYNtn, nCwqr isMG cOhfn, avqfr isMG pUnIaf, rivMdr isMG sMDU kYlyPornIaf, zf[ anoK isMG biTMzf, jsbIr isMG hYimltn, avqfr isMG hYimltn, blkrn isMG igwl, ajIq isMG bfvf aqy hor keI pqvMqy swjxF nMU rYikgnfeIjL kIqf igaf.

          pMQk sPF ivwc ivcrn vfly smUh lokF df ieh iekwT ijQy sR[ ismrnjIq isMG mfn dI lIzrisLp nMU iewk vwzf hulfrf smiJaf jf irhf hY AuQy pMQk rs ivwc risaf ieh smfgm iswK kOm nMU afpxI mMijLl vwl iewk kdm njLdIk ilaf irhf lwg irhf hY.

          iswK kOm leI jfnF vfr gey sLhIdF dy pRIvfrF nMU sLRomxI akflI dl aMimRqsr vloN snmfinq kIqf igaf ijMnF ivwc sLhId BfeI blbIr isMG rfeypur dy ipqf jI iksLn isMG rfeypur, sLhId BfeI suirMdr isMG isLMdf dy BYx jI bIbI jiqMdr kOr, sLhId bfbf gurbcn isMG mfnocfhl dy BujMgI hribMdr isMG mfnocfhl, sLhId BfeI hirMdr isMG bMtI leI mfn isMG gryvfl, sLhId BfeI kuldIp isMG (kIpf) sLyKUpurf dy ipqf myhr isMG aqy BfeI rxjIq isMG huisLafrpur (DrmI POjI) dy nfm vrnxXog hn. ienF qoN ielfvf kuwJ pRIvfrF dI gYrhfjLrI ivwc AunHF nMU snmfinq kIqf igaf ijMnF ivwc sLhId sMq jrnYl isMG IBMzrFvfly dy BujMgI BfeI ieMdrjIq isMG, sLhId BfeI kulvMq isMG nfgoky vloN BfeI ieMdrjIq isMG nfgoky aqy sLhId BfeI muihMdr isMG Kflsf df pRIvfr dy nfm sLfml hn. 

          iswK kOm ivwc Aus vyly roh jfg ipaf jdoN pRbMDkF ny dwisaf ik kYnyzf srkfr ny sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf dy mfqf jI mfqf gurnfm kOr aqy BYxjI nMU vIjLf dy ky ibnF kfrx dwisaf kYNsl kr idwqf hY. bIbI jI horF ny eyarport qy smfn vI buwk krvf idwqf sI jdoN AunHF nMU dwisaf igaf AunHF df vIjLf kYNsl hY qy Auh kYnyzf nhIN jf skxgy. kYnyzf srkfr vloN kIqI geI ies GtIaf kfrvfeI dI smUh mYNbrF vloN sKq sLbdF ivwc inKyDI kIqI geI. sR[ siqMdrpfl isMG ny ikhf ik kYnyzf srkfr anykF AunF pMjfb pulIs aiDkfrIaF nMU qF kYnyzf ivwc sLfml hox dI iejLfjq idMdI af rhI hY ijMnF anykF iswK nOjuafnF nMU mOq dI Gft Auqfiraf hoieaf hY aqy iewk buwZI mfqf qoN pqf nhIN kYnyzf dI sikAUrtI nMU kI Kqrf pY igaf. sRLomxI akflI dl aMimRqsr dy kYnyzf dy knvInr sR[ gurmIq isMG gryvfl ny kYnyzf srkfr dI sKq sLbdF ivwc nukqfcInI kridaF ikhf ik agr ies srkfr ny iswK kOm nfl ieAuN hI ivvhfr krnf hY qF asIN ikAuN ienF dy Joly cuwkI iPrdy hF? AunHF ikhf ik dl, knyzIan srkfr qoN ies gwl df juafb mMgdf hY ik mfqf jI dy afAux nfl kYnyzf dI DrqI qy kI afPq af cwlI sI. suKimMdr isMG hMsrf ny ikhf ik kYnyzf srkfr vloN pihlF isMG sfihb BfeI rxjIq isMG df vIjLf kYNsl kIqf igaf aqy hux mfqf jI df vIjLf kYNsl krky kYnyzIan rfjnIqkF ny iswD kr idwqf hY ik Auh iswK nfgirkF dI pRvfh nhIN krdy. AunHF ikhf ik ieh sfzy vfsqy svY-pVcol df smF hY. kI asIN eykqf dI lVI ivwc pRo krky knyzIan rfjnIqkF leI koeI sLkqI bx ky AuWBry hF? asIN qF KyrUM KyrUM hoey iPrdy hF. iewk guwt pRDfn mMqrI nMU ngr kIrqn qy bulf irhf hY aqy dUsrf pRDfn mMqrI df bfeIkft kr irhf hY. agr asIN bfeIkft krny hn qF srkfrF qoN koeI afs nf rwKIey. sfnMU afpxI kfrgujLfrI nMU drusq krn dI loV hY.

          kul imlf ky ieh sLhIdI smfgm bhuq hI sPl ikhf jf skdf hY ijQy iswK kOm dy DuMdly BivwK aqy afjLfd dysL Kfilsqfn GVn dI gwl qurI jo iswK kOm dy ieqhfs ivwc iewk mIl pwQr iswD ho skdI hY. ies mOky smUh ryzIE pRogrfm aqy pMjfbI pRYWs klwb dIaF smUh aKbfrF df DMnvfd kIqf igaf ijMnF ies smfgm nMU sPl bxfAux leI sihXog idwqf hY. sR[ hrBjn isMG nMglIaf nMU cMgf pRbMD krn leI snmfinq kIqf igaf.

sRLomxI akflI dl aMimRqsr vYbsfeIt rfhIN dunIaF Br dy iswKF nfl juiVaf

cMzIgV (akqUbr 9-2006)  tYknIkl Xuwg aMdr sMsfr iewk globl ivlyjL dI inafeIN bx ky rih igaf hY. dunIaF dy iewk kony ivwc vfprn vflI Gtnf nMU dunIaF dy dUsry kony ivwc rih rhy lok imMtF sikMtF ivwc vyK skdy hn. sMsfr dy lokF nfl juVy rihx leI “vrlz vfeIz vYWb” df eIjfd lfhyvMd iswD ho irhf hY. iksy vI srkfr, sMsQf jF vpfrk adfry df psfrf vYbsfeIt qoN ibnF mumkn nhIN hY. ivksq mulkF ivwc hr qrF dI jfxkfrI df adfn pRdfn vYbsfeItF rfhIN hI kIqf jFdf hY.

          mfiDam dy ies asrdfiek sfDn nMU iesqymfl kridaF sLRomxI akflI dl aMimRqsr vloN sMsQf dIaF gqIaF ivDIaF sMsfr Br dy lokF qwk phuMcfAux leI vYbsfeIt iqafr kIqI geI hY ijs nMU awj sMsfr Br dy lokF leI pysL kIqf jf irhf hY. keI mulkF dIaF srkfrF iswK kOm dy cwl rhy sMGrsL aqy iswK kOm dI isafsq ivwc vfpr rhIaF GtnfvF bfry jfxkfrI hfisl krnf cfhuMdIaF hn pr AunF nMU keI musLklF df sfhmxf krnf pYNdf sI pr hux Auh sihjy hI sMsQf dI vYbsfeIt qy jf ky loVINdI jfxkfrI hfisl krn lwg peIaF hn aqy loV pYx qy Auh vYbsfeIt rfhIN sMprk vI krn lwg peIaF hn.

          ies vYbsfeIt qy pfrtI dIaF gqIaF ivDIaF, pfrtI dy BivwK dy pRogRfm, pfrtI dIaF nIqIaF aqy pfrtI dy insLfny pRkfsLq kIqy jfieaf krngy. iesdy nfl nfl sRLomxI akflI dl aMimRqsr vloN jfrI pRYWs not ieQoN pVy jf skdy hn.

          sRLomxI akflI dl aMimRqsr dIaF iswK kOm pwKI nIqIaF df ivroD krn leI ivroDI pfrtIaF hr hrbf vrq rhIaF hn jdoN ik sRLomxI akflI dl aMimRqsr 21vIN sdI dI hfxI pfrtI vjoN AuBr rhI hY. sRLomxI akflI dl aMimRqsr iswK kOm dy sLhIdF aqy mrjIviVaF dI PulvfVI hY ijs ny 21vIN sdI ivwc iswK ivroDI pfrtIaF nMU cwldf kridaF iswK kOm dI numfieMdgI krnI hY.

          sLoRmxI akflI dl aMimRqsr dI vYbsfeIt www.akalidalamritsar.com nMU amrIkf qoN jspRIq isMG lvlf ny iqafr kIqf hY jo amrIkf siQq vYbmfstr dy qOr qy ies vYbsfeIt leI syvfvF inBfAuNdy rihxgy. ies qoN ielfvf ies vYbsfeIt dy aiDkfirq vYbmfstr dIaF syvfvF guirMdr isMG, pMjfb qoN inBfAuxgy.

 

gurU dI golk ‘c kIqy Gply sbMDI mwkV nUM bihs dI cuxoqI

aMimRqsr :- sRomxI akflI dl(a) dI kOmI kfrjkfrnI dy mYNbr jQydfr bldyv isMG isrsf ny sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn s[ avqfr isMG mwkV nUM ipRMt mIzIey aqy ielYkRtfink mIzIey dI hfjLrI ivc KuwlHI bihs dI cuxoqI idwqI hY| s[ isrsf ny ikhf ik s[ mwkV vwloN bIqy idnIN s[ lfl isMG nUM idwqy cYlMj nUM qF sLfied Auh pRvfn nf kr skx pr mYN ies cYlMj nUM kbUl krdf hF jy mwkV ivc rwqI Br ivc ihMmq hY qF Auh ijQy mrjLI bihs kr lYx| s[ isrsf ny awgy ikhf ik  sRomxI kmytI pRDfn ieh kih ky lokF nUM guMmrfh krn dI koisLsL kr rhy hn ik kmytI df kuwl bjt 283 kroV df hY AunHFikhf ik jykr sRomxI kmytI aDIn afAuNdy gurduafrf sfihb dIaF golkF dI afmdn dy nfl nfl jLmInF dy Tyky aqy hor sfDnf df eImfndfrI nfl ihsfb kIqf jfvy qF sRomxI kmytI df bjt lgBg 1000 kroV rupey qoN vI Aupr bx jFdf hY pr s[ mwkv 283 kroVs df bjt dws ky pMQ nUM guMmrfh kr rhy hF

          AunHF mwkV nUMikhf ik ies qoN sfbq huMdf hY ik pMQ aqy kOm nUM pUrf pUrf ihsfb nf dws ky qusIN afpxy afkf aqy Ausdy chyiqaF vwloN gurduafrf sfihbfnF dI kIqI jf rhI luwt Ksuwt qy prdf pfAux dI koisLsL kr rhy ho| s[ isrsf ny s[ mwkV qoN puwiCaf ik quhfzy kfrjkfl dorfn jo jo skYNzl vgYrf, AunHF bfry kIqI kfrvfeI dy vyrvy idwqy jfx| iesy dorfn hI s[ isrsf ny ikjhf ik kUcf hfQIKfnf dy nyVy aYn[afr[afeI[ sLrDflUaF vfsqy srF bxfAux dy bhfny 13 kroV 25 lwK rupey dI jLmIn KrIdx vfsqy 20 mfrc 2006 nUM jo s[ mnpRIq isMG muKqfr-ey-Kfs, s[ hrsLrn isMG muKqfr-ey-Kfs aqy mYnyjr sRI drbfr sfihb nUM sFJy qor qy aqy iewkilaF iewkilaF aiDkfr idwqy sn, ies jLmIn dy asl mflk df nfm pqf dwisaf jfvy| AunHF ny ieh vI dosL lfieaf ik ies jLmIn dy PrjLI mflk KVy krky gurU dI golk nUM luwt ky s [ mwkV aqy bfkIaF ny afps ivc vMz ky Cwkx dI Xojnf bxfeI hoeI hY| aKIr ivc AunHF ny sRomxI kmytI dy GpilaF dI jFc sIbIafeI qoN krvfey jfx dI mMg kIqI

 

pfKMzI  sfD vwloN vihmF BrmF ‘c pf ky jLmInF jfiedfdF qy kbjLf krn df anoKf  ZMg

PiqhgVH cUVHIaF:- ieQoN njLdIkI ipMz ivCoaf ivKybiek qFqirk vwloN lokf nUM vihmF BrmF ‘c pf ky AunHF df afriQk qy sLrIrk sLosLx krn aqy lokF dI jLmIn jfiedfdF nUM afpxy nfjfiejL kbjLy ‘c lYx df mfmlf sfhmxy afieaf hY| ieQy jfrI iek ibafn ivc pyNzU mjLdUr XUnIan pMjfb ijlHf aMimRqsr dy pRDfn kfmryz blvMq isMG ny dwisaf ik pfKMzI sfD nirMdr isMG dI JUT dI dukfn lMmy smyN qoN cwldI af rhI hY| ies sfD ny afpxI mF nUM vihmF Brmf dy cwkrF ivc pf ky GroN kwiZaf hoieaf hY aqy pUrI jLmIn jfiedfd qy kbjLf krn dy lflcvws afpxy Brf lKivMdr isMG nUM vI Gr Cwzx leI mjLbUr kr irhf hY| dwisaf igaf hY ik afr[aYm[pI[ zfktr lKivMdr isMG Cotf lVkf hmysLf ibmfr rihMdf hY, ijs df Pfiedf cuwkidaF Aukq sfD lKivMdr isMG qy AusdI pqnI prmjIq kOr nUM ipwCly krIb cfr mhIny qoN afpxy pyky Gr aflIvfl ivKy rih rhI hY qy lKivMdr isMG afpxy bwicaF kol| kfmryz blvMq isMG ny ies bfry dwisaf ik sfD dI pqnI rxjIq kor, lVky virMdr ny sfD dy cyly jumkI nfl iml ky lKivMdr isMG dI KUb kuwtmfr kIqI qy ipMz Cwz jfx dI sLrq qy hI AusnUM Cwizaf byGr hoey lKivMdr isMG dy mkfn qy sfD ny afpxf kbjLf kIqf hoieaf hY| blvMq isMG ny dosL lfieaf ik Aukq sfD, lKivMdr isMG nUM jfnoN mfrn dIaF DmkIaF dy irhf hY aqy mkfn dI rijstrI vI Ausny afpxy nf qy lvfAux leI joLr pf irhf hY|

 

pRiswD kIrqnIey BfeI jsbIr isMG KMny vfly nhIN rhy

mohflI :- pRiswD kIrqnIey aqy smfj syvk BfeI jsbIr isMG KMny vfilaF df awj gurduafrf akfl afsLrm sohfxf ivKy idl df dOrf pYx kfrn dyhFq ho igaf Auh 62 virHaF dy sn| Auh afpxy ipwCy pqnI aqy do puwq Cwz gey hn| sRI gurU hirikRsLn sfihb mltIspYsLltI hspqfl dy pRbMDk afdrsL  sUrI ny dwisaf ik BfeI jsbIr isMG KMny vfilaF nUM awj sLfm vjy dy krIb idl df dOrf ipaf| AunHF nUM Ausy vkq mltI spYsLltI hspqfl sohfxf ivKy iljfieaf igaf| zfktrF ny AunHF nUM bcfAuxf leI iek GMtf sMGrsL kIqf pr zfktrF dI tIm AunHF nUM bcf nhIN skI| AunHF dwisaf ik BfeI sfihb df aMiqm sskfr 15 akqUbr nUM mohflI dy sLmsLfn Gft ivKy 1 vjy kIqf jfvygf| AunHF dI moq dI Kbr jMgl dI awg vFg PYl geI qy hjLfrF dI igxqI ivc lok hspqfl phuMc gey BfeI jsbIr isMG KMny vfilaF dI moq dI Kbr sux ky mohflI aqy ies dy afs pfs dy Kyqr ivc sLok dI lihr doV geI| muwK mMqrI dI E[aYs[zI lKivMdr kor grcf ny ikhf ik ieh iswK jgq nUM nf pUrf hox vflf Gftf hY|

GrylU bfl nokr rwKx vfly srkfrI aPsrF dI KYr nhIN

cMzIgVH :- pMjfb srkfr dy AunHF krmcfrIaF dI hux KYr nhIN ijhVy afpxy GrF ‘c bfl mjLdUr rwKdy hn| PVy jfx qy srkfrI krmcfrI jF aiDkfrI nUM iqMn mhInyu qoN lY ky do sfl dI sjLf aqy 20 hjfr rupey df jurmfnf ho skdf hY| BrosyXog sUqrf qoN pqf lwgf hY ik rfj srkfr ny ies sbMD ivc inrdysL jfrI kridaF ikhf ik 10 akqUbr qoN bfad jy koeI srkfrI krmcfrI jF aiDkfrI afpxy Gr ‘c bfl mjLdUr rwKx df dosLI pfieaf jFdf hY qF pihlI vfr AusnUM iqMn mhIny qo iek sfl qwk dI sjLf jF 10 hjLfr rupey df jurmfnf ho skdf hY aqy dUjI vfrI AuhI krmcfrI jF aiDkfrI ies mfmly ‘c dosLI pfieaf jFdf hY qy AusdI sjLf dugwxI ho ky 6 mhIny qo lY ky 2 sfl qwk dI kYd aqy 20 hjLfr rupey df jurmfnf ho skdf hY| imlI jfxkfrI anusfr kyNdr srkfr ny rfj srkfr nUM bfl mjdUr kfnUMn sKqI nfl lfgU krn nUM ikhf sI| kyNdrI mjLdUr aqy rojLgfr mMqrfly ny afdys jfrI krky 14 sfl qoN Gwt Aumr dy bwicaF qoN hotl, motl, rYstorYNtF, cfh dIaF dukfnF, roz sfeIz kfrobfr dy nfl nfl GrF ‘c bfl nokr rwKx qy pfbMdI lwgf idwqI sI| ienHF afdysLF dI pflxf krdy hoey rfj srkfr ny sB qoN pihlF kdm ieh cwuikaf ik afpxy krmcfrIaF aqy aiDkfrIaF nUM GrF ‘c bfl  nokr nf rwKx dy inrdysL jfrI kr idwqy hn| 

 

amirMdr klIn sI[aYm[ qoN bxy klIn icwt sI[aYm[ : bfdl

cMzIgVH :- pMjfb dy sfbkf muwK mMqrI pRkfsL isMG bfdl ny ikhf hY ik jdoN sfl 2002 ivc rfj ivc swqf dI qbdIlI hoeI  sI qF kYptn amirMdr isMG klIn sI[aYm[ dy nF nfl jfxy jFdy sn| ies nF nUM qF Auh kfiem nhIN rwK sky pr hux Auh klIn icwt sI[aYm[ dy nF nfl jrUr jfxy jFdy hn| nvF sLihr dy aYs[aYs[pI[ suirMdr isMG df nF iek sitMg afprysLn ivc afAux dy bfad muwK mMqrI vwlON AunHF nUM klIn icwt idwqy jfx sbMDI muwdy qy bfdl pwqrkfrF nfl gwl kr rhy sn bfdl ny rfj ivc koeI vI Gtnf ho jfvy BfvyN Auh iBRsLtfcfr dI hovy jf iPr kuVIaF nfl CyVKfnI krn dI sB nUM klIn icwt hI imlx vflI hY afpxy mfmly qy cIP jsits vfeI[aYs[ rfTor dI adflq ivc hoeI suxvfeI Kqm hox dy bfad pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF bfdl ny ikhf ik Bfjpf nfl sItF dI vMz dy muwdy qyu sRomxI akflI dl dy Bfjpf nfl koeI mwqByd nhIN hn AunFH ny ieh vI sMkyq idwqy ik iek qrHF nfl sUcI iqafr hY pr ajy aMqm rUp nhI idwqf igaf AuQy AunHF ny sItF dI vMz ivc suKbIr isMG bfdl dI BUimkf nUM vI nkfiraf aqy ikhf ik ies df PYslf qF pfrtI ny hI krnf hY AunFH ny ieh vI mMinaf ik bspf nyqfvf nfl iek do vfr gwlbfq hoeI hY pr koeI aMiqm PYslf nhIN ilaf jf sikaf AunHF ny ieQoN qwk kih idqf    

 

sWqf qWk phuMcx leI iek iek sIt arQ rwKdI hY kFgrs leI

jlMDr: pMjfb ivc kFgrs df srvy dr srvy keI isafsI nyqfvF leI pYRysLfnI df kfrn bixa hoieaf hY| pfrtI leI sB qoN vWzI isrdrdI 12 ivDfn sBf hlky hn ijQy 2 qoN vDyry itkt dy dfavydfr hn|iehI kfrn hY ik kFgrs pfrtI ny ieMnFH 12 asYNblI hlikaF ivc dobfrf srvy df kMm afrMB kIqf hY| ieMnFH ivc aMimRqsr pWCmI ,luiDafxf pWCmI,sMgrUr,KrV,rfmpurf PUl, mukqsr ,qrnqfrn ,iProjLpur kYNt,mogf,sLfhkot,jlMDr ,kyNdrI aqy jlMDr CfAuxI ivDf sBf hlky sLfml hn| sUqrF qo pRfpq jfxkfrI anusfr rfmpurf PUl asYNblI sIt qy kYptn afpxy puWqr rxieMdr isMG nUM itkt dyx dy ieWCuk hn|isafsI kYrIar dI pihlI cox ijWqx leI rfmpurf PUl dy lokF vWlo AunFH dI psMd aqy hor smIkrn srvy dy mfiDam rfhIN qlfsL kIqy jf rhy hn|

          iehI kfrn hY ik rxieMdr isMG nUM biTMzf df ieMcfrj vI lf idWqf hY qF jo AuQy afpxf dbdbf kfiem kr sky|aMimRqsr pWCmI ivc Em pRkfsL sonI kFgrs dy purfxy nyqf hn pr joigMdr pfl ZINgVf dy vDdy pRBfv kfrn pfrtI duivDf ivc hY ik iks nUM  itkt idWqI jfvy| iehI siQqI luiDaFxf pWCmI sIt bfry hY ijQo hrnfm dfs johr pihlF ivDfiek hn| ies Kyqr ivc nfhr isMG igwl kfPI pRisWD nyqf hn ies kfrn pfrtI ivcfr kr rhI hY ik iks nUM itkt idWqI jfvy aqy ieh sB jfxn leI iek pRfeIvyt kMpnI nUM srvy df ieh kMm soNipaf igaf hY| KrV asYNblI hlky ivc bIr divMdr isMG kFgrs dy pihlF AumIdvfr rhy h pr AunFH dy rsqy ivc muWK mMqrI dI E[aYs[zI bIbI grcf ny afpxI AumIdvfrI KVIH kr idWqI hY | hux pfrtI dohF dy asr-rsuK a qy pRBfv nUM jfxn leI XqnsILl hY|iProjLpur CfAuxI ivc iqMn pRmuWK nyqf itkt dy dfavydfrhn| ieMnFH ivc XUQ kFgrs dy sfbkf pRDfn rimMdr aFvlf,pMjfb pRdysL kFgrs kmytI dy jnrl skWqr primMdr isG ipMkI aqy mojUdf ivDfiek bWbl mYdfn ivc hn| iqMnFH ivco iek nUM itkt dyxf pfrtI leI musLkl bixaf hoieaf hY,ikAuik iqMny hI afpxy-afp ivc itkt dy mjLbUq dfavydfr hox dI gWl kr rhy hn| iesy qrFH mogf ivc pRdysL kFgrs kmytI dI Aup pRDfn bIbI mflqI Qfpr aqy afl ieMzIaF kFgrsa kmytI dy mYbr ivjY sfQI dovy hI itkt lYx leI BWj-doV kr rhy hn aqy hfeIkmfn qWk isPfrsLf lVf rhy hn|ies gwl nUM ly ky pfrtI’c bihs iCVI hoeI hY|sLfhkot asYNblI hlky ivc sfbkf mMqrI ibRj BuipMdr isMG lflI aqy hYlQ isstm kfrporysLn dy cyarmYn sI[zI kMbo kFgrs dI itkt qy ivDfiek bxn dI ieWCf rWKdy hn|ies leI pfrtI ieh pqf lgfAux leI XqnsILl hY ik iks AumIdvfr df pWlVf BrI hY| ieQoN sMsd mYNbr fxf gurjIq dy puWqr rfxf vIr pRqfp isMG vI itkt dy ieWCuk hn|

 

sItF aqy itktF df PYslf pfrt krygI nf ik iekWlf suKbIr L bfdl

cMzIgVH: akflI dl muKI s[pRkfsL isMG bfdl ny aQj ieQy dfavf kIqf ik asYNblI coxF ivc sItF df lYx dyx aqy AumIdvfrF vfry BfrqI jnqf pfrtI nfl koeI ryVkf nhI hY| Auh aMdrUnI qOr qy akflI -Bfjpf sFJ pwkI hY| dovF pfisaF dy afgU iek dUsry nUM cMgI qrfH jfxdy hn aqy JgVy dI koeI guMjfiesL nhI hY| AunFH ikhf ik nf qF bI[jy[pI dI hfeI kmFz vWlo akflI dl  Auqy koeI dbfa hY aqy nf hI sfzf koeI bI[jy[pI bfry ryVkf hY| AunFH dy spWuqr suKbIr bfdl dI itktF bfry BUimkf sbMDI puWCy jfx qy s[bfdl ny ikhf ik itktF aqy AumIdvfrIaF df PYslf pfrtI hI krygI aqy ies ivc suKbIr iekwlf hI sWB kuJ nhI| coxF qoN bfad akflI -Bfjpf gWTjoV ny qfkq ivc afAux qy kFgrsI muWK mMqrI qy AunFH dy sfQIaF nfl sKLq ivhfr bfry puWCy jfx qy bfdl ny ikhf ik siBafcfr ,smfj aqy lokqMqr srkfr dy huMidaF hr mfmlf kfnUMn aqy TIk rvfieqF anusfr hI nijiTaf jfvygf|nvyN sQfpq kIqy ivjIlYMs kimsLn nUM qoVn bfry idqy ibafnF sbMDI bfdl ny spWsLt kIqf ik AunFH dI pfrtI dI srkfr bxn ipwCo kfnUMnI pRikiraF nfl hI sfrf kuJ kIqf jfvygf|

 

amirMdr isMG dy vkIlF ny pfxI dy muWdy qy bfdl nUM Gyiraf

cMzIgVH:muWK mMqrI s[amirMdr isMG ivruWD dfied mfnhfnI dy 5 kroV rupey dy dfavy sbMDI aWj cIP juzIsILal mYijstrYt vfeI[aYs rfToV dI adflq ivc s[bfdl dI iek Gty qk ijrfH hoeI|sInIar vkIl Buwlr ny pRkfsL isMG bfdl dI isafsI ijLMdgI sbMDI svflF dI JVI lfAuNidaF bfdl dI coDrI dyvI lfl nfl dosqI nUM sfbq krnf cfihaf aqy ies nUM sqluj Xmunf ilMk nihr aqy dirafeI pfxIaF bfry donF rfjF ivcfly cl rhy JVy’c inBfeI BUimkf sbMDI joV ky mfnhfnI kys dI PUk kWZx dI koisLs kIqI| ijrfH dorfn s[bfdl ny ies gWlo ienkfr kIqf ik Aus ny coDrI dyvI lfl qoN ies nihr dy inrmfx leI koeI pYsy ley  jF ies dosqI bdly guVgfvF’c afpxy byty dy hoytl leI ssqy Bfa qy jLmIn leI|ijLkrXog hY ik 2002 dIaF asYNblI coxF dy pRcfr moky kFgrs dy bfdl ivruWD kuJ aYsy iesLiqhfr Cfpy sn ijMnFH ivc pfxIaF dy ihWsy aqy ilMk nihr nUM idKfieaf igaf sI| ieMnFH iesLiqhfrF ivruWD akflI pfrtI dy pRDfn aqy suKbIr bfdl ny cMzIgVH roz juzIsILalI mYijstrYt dI adflq ivc  kys mfnhfnI dy pfey hoey hn ijMnFH ivco iek dI suxvfeI aWj hoeI|

 

 

kFsI rfm dy Brf dlbfrf isMG vWlo nvIN pfrtI bxfAux df aYlfn

lKnAU: kFsI rfm bcfE sMGrsL kmytI dy pRDfn aqy svrgI bspf nyqf kFsI rfm dy Brf dlbfrf isMG ny awj ivDfn sBf coxF qoN pihlF iek nvIN pfrtI bxfAux df aYlfn kr idWqf| sRI dlbfrf isMG ny aWj ieQy jI[pI[E pfrk ivc  dWisaf ik sfzy vWlo nvIN bhujn smfj pfrtI(kFsIrfm) bxfeI jf rhI hY qF jo afAuNdIaF XU[pI ivDfn sBf coxF ivc bspf muKI aqy sfbkf muWK mMqrI mfieafvqI df ivroD kIqf jf sky| sRI slbfrf isMG ny XU[pI dI sfbkf muWK mMqrI mfieafvfqI qy hmlf kridaF ikhf ik mfieafvqI ny Aus dy Brf kFsI rfm nUM iqMn sfl qk afpxy mkfn ivc kYd rwiKaf aqy bIqI aWT akqUbr nUM iek sfijsL dy qihq Ausdf kql kr idWqf igaf|s RI dlbfrf isMG ny ikhf ik XU[pI ivc agly sfl  hox vflIaF ivDfn sBf coxF ivc mfieafvqI nUM twkr dyx leI AunFH ny nvI pfrtI bxfAux df PYslf kIqf hY| AunFH ikhf ik ijhVI vI pfrtI mfieafvqI nUM hrfAux dI siQqI ivc hovygI asI Aus dy nfl smJOqf krFgy ikAuNik sfzf muWK mksd mfieafvqI nUM hrfAuxf hY|

 

 

stfktn ivwc krnl sMDU df nF bolxf sMqvfd dy pRBfv df isKr

stfktn ( srbjoq isMG svwdI ) iswK Drm ivwc vMzIaF pfAux leI aqy sfihb sRI gurU grMQ sfihb nfloN iswKF nUM qoV ky zyryvfdI pKMzI sfDF ipwCy lfAux leI afr aYs aYs ny  icwty coly pvf ky bglf ibRgyz vwzI pwDr qy pYdf kIqf hoieaf hY ijsny gurU-Kflsf qy jLordfr hmlf kIqf hoieaf hY. pr pMQk soc dy DfrnI iswK nojLvfnf ny ivdysLF ivwc ies bglf ibRgyz nUM pMQ ivcoN KdyVn leI jdo jihd sLurU kIqI hoeI hY. iesy jdo-jfihd qihq hI mfn isMG iphovyvflf aqy kfkf rxjIq isMG ZwzrIaF vflf dy iKlfP mujLfhry krky gurU GrF qoN pry rwiKaf hY. irtf[ krnl gurbIrieMdr isMG sMDU ny bdnfm inhMg ajIq isMG pUhlf qoN ielfvf mfn isMG iphovyvflf aqy hor zyrydfr sfDF dy iKlfP morcf lfieaf hoieaf hY. krnl sMDU pMQk jQybMdIaF Kflsf alfieMs, sRomxI XUQ akflI dl aMimRqsr, Kflsf jfgrqI lihr,aqy dl Kflsf afP amrIkf dy swdy qy amrIkf dory qy afey hoey hn aqy ienF jQybMdIaF vloN krnl sMDU nUM amrIkf dy vwK-vwK gurU GrF ivwc iljf ky snmfnq krky iswKF ivwc pMQk soc pYdf krn df Xqn kIqf jf irhf hY. krnl sfihb PrImFt, aYlsbrFty,sYnhojy,sYkrfmYtoN afpxy ivcfr pysL kr cuwky hn. awj AunF ny ieiqhfsk gurduafrf sfihb stfktn ivwc bolxf sI. pr kuwJ pRbMDkf ny krnl sfihb nUM ikhf ik qusIN mfn isMG iphovy dy iKlfP kuwJ nf bolxf. Kflsf alfieMs dy isMGF vwloN idwqI jfxkfrI anusfr krnl sfihb ny ieh gwl mMnx qoN ienkfr kr idwqf. aqy ikhf ik ieh myrI soc dy Ault hY aqy mY qF swc pRgt krnf hY. pr kfPI ivcfr qoN bfad pMQk jQybMdIaF aqy krnl sfihb ny ies gurduafry ivwc bolx qoN ienkfr kr idwqf. Xfd rhy gdrI bfibaF qoN lY ky iswK rihq mirXfdf bxn qwk ies gurUGr ny smyN-smyN isr pUrf Xogdfn pfieaf hY. pMQ pRvfinq iswK rihq mirXfdf nUM awj vI pVIey qF sb-kmytI ivwc stfktn gUrU Gr df nF drjL hY. pr awj dy pRbMDkf ny iewk zyrydfr sfD mfn isMG iphovyvfly df pwK pUr ky ieiqhfsk glqI kIqI hY. aqy ies glqI df bglf ibRgyz pUrf lfB AuTf skdf hY. krnl sMDU ny ies pwqrkfr nfl gwlbfq dOrfn ikhf ik ies smyN jo pMQk lihr pYdf ho cuwkI ies nUM koeI rok nhIN skygf, sfnUM mUh-mulfjyL iqafg ky pMQ dI gwl krnI cfhIdI hY ies ivwc hI pMQ df Blf hY.

 

kYlyPornIaF dy vwK-vwK gurU GrF ivwc ijMdf-suwKf df sLhIdI smfgm mnfieaf

PrImFt ( srbjoq isMG svwdI ) sRI drbfr sfihb aMimRqsr qy hmly dorfn BfrqI PojLF dy muwKI jrnl vYidaf nUM hlfk krn vfly BfeI suKdyv isMG suwKf aqy BfeI hrijMdr isMG ijMdf df sLhIdI smfgm kYlyPornIaF dy vwK-vwK gurU GrF ivwc mnfieaf igaf,muwK smfgm iswK rfjLnIqI dy kyNdr smJy jFdy iswK gurduafrf sfihb PrImFt ivwc hoieaf. sLhIdI smfgm dI arMBqf BfeI kMvrpfl isMG, amrIk isMG gurdfspur vfilaF dy rfgI jwQy aqy gurmyl isMG dy kvIsLrI jwQy ny kIqI. srbjIq isMG goibMdpurI vloN gurbfxI ivwcoN hvfly dy ky iswK Drm ivwc sLhIdI dy sMklp dI bhuq KUbsUrq ivafiKaf kIqI.bIbI jsmIq kOr ny BfeI ijMdf-aqy suwKf vloN Bfrq dy rfsLtrpqI nUM ilKI icwTI df mulFkn kIqf. aqy Coty bwcy ajypfl isMG aqy punIq kOr ny BfeI ijMdf-suwKf nUM pMQ dy mhfn sLhId krfr idMidaf ieQoN dy jMmpl bwicaF nUM ijMdf-suwKf dy pMQk jIvn bfry jfxkfrI idwqI. sfbkf mYNbr sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI BfeI qrlocn isMG dupflpur ny BfeI ijMdf-suwKf dI qulnf gurU goibMd isMG vyly dy isMG BfeI bIr isMG aqy BfeI DIr isMG nfl kridaF ikhf ik ienF XoiDaF ny iswK ieiqhfs nUM muV duhrfieaf hY. aqy iswKI isdk nUM inBfAuidaF hwsidaF shfdq df jLfm pIqf. AunF ikhf ik ijMdf-suwKf nUM swcI sLrDFjlI afpsI mwqByd Bulf ky iKlrI pMQk sLkqI nUM iewk krn ivwc hovygI. ies qoN ielfvf pRDfn BfeI krnYl isMG ny vI ijMdf-swuKf nUM sLrDFjLlI Byt kIqI aqy bfhroN afeI iswK sMgq df DMnvfd kIqf. awj dy ies sLhIdI smfgm ivwc sLhId hoey isMGF dIaF qsvIrF dI iewk pRdrsLnI lfeI geI. aqy dljIq kOr DfmI vloN amrIkf ivwc bxy nvyN knUnF dI afm iswK sMgq nUM jfxkfrI idwqI. ies smfgm ivwc ivsLysL qOr qy BfeI hrimMdr isMG ,divMdr isMG, suKdyv isMG byxIvfl, avqfr isMG DfmI, gurdfvr isMG mfn, blivMdrpfl isMG Kflsf,prmjIq isMG dfKf aqy gurmIq isMG Kflsf sLfml hoey. ies qoN ielfvf mntIkf,bykrsPIlz, lfseyjLls,aqy stfktn ivwc ijMdf-suwKf df sLhIdI smfgm mnfieaf igaf hY.

 

 

XUnfeIitz iswK PYzrysLn kYnyzf vwloN rxjIq isMG ZwzrIaF df sKLq ivroD

kYlgrI qoN XUnfeIitz iswK PYzrysLn kYnyzf dy ahudydfr BfeI nmjIq isMG rMDfvf pRDfn dI agvfeI hyT BfeI rxjIq isMG ZwzrIaF vfly ivruwD aYzimMtn ivKy sLFqmeI Drnf dy ky ivroD krdy hoey aqy pRbMDk AunHF nfl ivcfr krdy hoey. qsvIr: jsjIq isMG DfmI kYlgrI, 5 akqUbr (jsjIq isMG DfmI)-aYzimMtn ivKy ijAu hI sMgqF nUM pqf lwgf ik BfeI rxjIq isMG ZwzrIaF vfly gurbfxI kIrqn df dIvfn lgfAux leI aYzimMtn dy gurduafrf iswK susfietI ivKy phuMc rhy hn qF kYlgrI qoN XUnfeItz iswK PYzrysLn kYnyzf dy ahudydfr BfeI nmjIq isMG rMDfvf pRDfn dI agvfeI ivc aYzimMtn BfeI rxjIq isMG ZwzrIaF vfly df ivroD krn leI phuMc gey. hflfq kuJ icr qxfapUrn bxy rhy pr jldI hI sfrI siQqI TIk ho geI. BfeI rxjIq isMG gurduafrf sfihb dy aMdr kIrqn kr rhy sn aqy XUnfeItz iswK PYzrysLn kYnyzf dy isMG hfl dy bfhr sLFqmeI ZMg nfl hyTF bYT ky ivroD kr rhy sn. iPr dIvfn cldy ivc hI sfry PYzrysLn afgU hfl dy aMdr phuMc gey. dIvfn ivc hI bMd krky PYzrysLn afgU BfeI nmjIq isMG rMDfvf ny iekwT nUM sMboDn kridaF BfeI rxjIq isMG ZwzrIaF vfilaF nUM kuJ svfl kIqy ik pMjfb ivc sMqF vwloN mwQf itkfAuxf bMd kIqf jfvy, sMgqF nUM gurU zMm qoN kwZ ky gurU isDFq nfl joiVaf jfvy afid ijnHF df BfeI rxjIq isMG ny ivsQfrpUrbk AuWqr idwqf aqy afpxy koloN hoeIaF BuwlF dI muafPLI mMgI. ies smyN PYzrysLn afgUaF ivc BfeI amrjIq isMG, BfeI jgqfr isMG, BfeI crnjIq isMG, BfeI lCmx isMG, BfeI jgdIp isMG, BfeI jugrfj isMG, BfeI hrivMdr isMG, BfeI ieMdrjIq isMG, BfeI amrjIq isMG cfhl, BfeI avqfr isMG, BfeI gurjiqMdr isMG BfeI ajIq isMG smyq bhuq sfry PYzrysLn afgU hfjLr sn.

 

dIvfn hfl mMjI sfihb ivKy kIrqn smfgmF dI pRMprf nUM hor AuqsLfhq kIqf jfvygf-jQy: avqfr isMG

pRkfsL idhfVy nUM smripq BfrI igxqI `c sMgqF swcKMz sRI hirmMdr sfihb ivKy nqmsqk hoeIaF

aMimRqsr-8 akqUbr-cOQy pfqsLfh sfihb sRI gurU rfmdfs jI dy pRkfsL idhfVy nUM smripq sQfnk gurduafrf dIvfn hfl mMjI sfihb ivKy kIrqn smfgm (rfg drbfr) dI pRMprf nUM hor AuqsLfhq kIqf jfvygf aqy rfgI isMG jo sLbd kIrqn rfhIN sMgqF nUM afpxy gOrvmeI ivrsy nfl joVn df iek mwhqv pUrn Xogdfn pfAuNdy hn, nUM ZukvF snmfn idwqf jfvygf. iehnF ivcfrF df pRgtfvf sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn jQydfr avqfr isMG ny dIvfn hfl mMjI sfihb ivKy kIrqn smfgm smyN juVIaF sMgqF dy BfrI iewkT nUM sMboDn kridaF kIqf.

          jQy: avqfr isMG ny ikhf ik sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny iswKI dy pRcfr dy pRsfr dI 'aMimRq Cko isMG sjo' lihr nUM hor pRcMz krn leI dysL Br dIaF isMG sBfvF aqy Dfrimk sBf susfietIaF nfl qflmyl krky vwzy smfgm kIqy hn. AunHF ikhf swcKMz sRI hirmMdr sfihb iswK jgq df pfvn pivwqr qy srbsFJIvflqf df ivlwKx asQfn hY. sMsfr dy kony-kony ivcoN hr roj vwzI igxqI `c sMgqF ieQy nqmsqk huMdIaF hn. AunHF ikhf ik iswK jgq dI bhuq hI siqkfrq sLKsLIaq bRhm igafnI bfbf buwZf jI dI pMj sO sflf jnm sLqfbdI bVI sLrDf siqkfr qy KflseI jfho jlfl nfl vwzy pwDr `qy mnfAux leI iqafrI jorF `qy hnjL. sLqfbdI smfgmF nUM sPl bnfAux leI AunHF smUMh gurU nfnk nfm lyvf sMgqF nUM apIl kIqI ik Auh ies ieqhfsk mOky vwD cVH ky isLrkq krn.

cOQy pfqsLfh sRI gurU rfmdfs jI df pRkfsL idhfVf hox krky awj swcKMz sRI hirmMdr sfihb ivKy sMgqF df BfrI rwsL sI. sRI hirmMdr sfihb ivKy mwQf tykx leI drsLnI izAUVI dy bfhr sRI akfl qKLq sfihb qIk KVIaF sMgqF nUM lMmf smF AuzIk krn peI. dIvfn hfl mMjI sfihb ivKy awj dyr rfq qIk cly kIrqn smfgm `c BfeI blbIr isMG jI sfbkf hjLUrI rfgI sRI hirmMdr sfihb, BfeI amrIk isMG jI jLKmI jlMDr, BfeI iekbfl isMG jI luiDafxf, pRo: krqfr isMG jI zfierYktr gurmiq sMgIq akYzmI, zf[ gurnfm isMG jI pMjfbI XUnIvristI pitaflf, BfeI ieMdrjIq isMG jI Kflsf muMbeI, BfeI gurmIq isMG jI sLFq jlMDr, BfeI inrml isMG jI Kflsf, BfeI nirMdr isMG jI hjLUrI rfgI jQf, BfeI jsvMq isMG jI hjLUrI rfgI jQf, BfeI mnjIq isMG jI hjLUrI rfgI jQf, BfeI hripMdr isMG jI hjLUrI rfgI jQf, BfeI hrI isMG jI sfbkf hjLUrI rfgI, rfgI jQf mIrI pIrI akYzmI Cyhrtf, ipRM: sLmsLyr isMG jI krIr pitaflf, BfeI guirMdr isMG jI btflf, BfeI avqfr isMG, gurcrn isMG jI idwlI vfilaF dy rfgI jiQaF ny inrDfrq rfgF `c ielfhI bfxI dy kIrqn nfl sMgqF nUM inhfl kIqf.

kwl nUM swcKMz sRI hirmMdr sfihb, sRI akfl qKLq sfihb aqy gurduafrf bfbf atwl rfey ivKy 9 qoN 12 vjy qIk jlO sjxgy. 12 vjy sRI akfl qKLq sfihb ivKy aMimRq sMcfr hovygf. rfq nUM dIpmflf hovygI aqy rihrfs dy pfT AuprMq afiqsLbfjLI clfeI jfvygI. GMtf Gr ivKy sUcnf kyNdr dy sfhmxy sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI qy Drm pRcfr kmytI vwloN pRkfisLq pusqkF dI pRdrsLnI lwgI hoeI hY jo 9 akqUbr qIk jfrI rhygI.

pRkfsL idhfVy vfly idn sRI akfl qKLq sfihb dI hjLUrI `c 7:30 qoN 10 vjy qIk mIrI pIrI akYzmI qy BfeI jsbIr isMG Kflsf KMny vfilaF dy jiQaF vwloN rYx sbfeI kIrqn hovygf. dIvfn hfl mMjI sfihb ivKy rfq 8 vjy qoN dyr rfq qIk ivsLfl kvI smfgm hoxgy ijs ivc hfjLrIaF Brn leI dysL Br dy nfmvr kvIaF nUM swdf pwqr Byjy gey hn.pRkfsL vfly idn gurduafrf atfrI sfihb sulqfnivMz ipMz gurduafrf ipplI sfihb, puqlIGr aqy BfeI vIr isMG hfl lfrMs roz, aMimRqsr qoN pMj ipafiraF dI agvfeI `c svyry 6 vjy pRBfq PyrIaF arMB hoxgIaF jo vwK-vwK bjLfrF rfhIN huMdIaF hoeIaF swcKMz sRI hirmMdr sfihb dy muwK pRvysL duafrf GMtf Gr ivKy pujxgIaF.

 

 

kimAunItI df mfx -s: dlbIr isMG kQUrIaf

jd vI iksy iensfn ivc afpxI kimAunItI leI kuJ krn leI Bfvnf qy jËbf hovy qy Aus ƒ hr smy qFG hI rihMdI hY.  ieh cIËF iksy iksy ƒ ivrsy ivcoN hI nsIb ho jfx qF Auh iensfn roikaf vI nhI jF skdf lokF dIaf musLklF ƒ jF hor kMmF ivc vwD qo vwD Xogdfn aksr hI pfeygf ikAuNik keI lok ibnHF iksy lflc qo vI sfrf kuJ krdy hn qy sfzI hmysLf hI socxI hovygI ik hr koeI afpxy mqlb leI sfrf kuJ krdf hY ikAuNik ijafdf qr lok mqlbI hn ijs qrHF df koeI iensfn hovygf Aus dI Aus qrHF dI socxI hovygI. pr hux vI dunIaF ivc cMgy qy iksy dy kMm af skx vfly vI lok hn. ieh sfrf kuJ AunHF ƒ KUn qy Kfndfn ivcoN imilaf huMdf hY Aus df asr jrUr pYdf hY.

              jd mY s: Bgq isMG hoxf vfry ilK irhF sI aËfdI leI jËbf AunHF ƒ bcpn ivc hI iml igaf sfrf pRIvfr hI dysL BgqF df pRIvfr hY. so bwcf jo dyKdf hY AuhI krdf hY qy Gr dy mhOl df Aus qy bhuq hI asr huMdf hY.

    afvfm leI kuJ krn df jËbf hoxf vI iksy iksy ƒ nsIb huMdf hY. hr iksy dy qF vws dI gwl nhI. afpxI kimAunItI ƒ AunHF dIaF smwisafvF qo jfxU krfAuxf qy jfgrqI ilafAuxI bhuq hI ÈlfGf Xog kMm hY. jfgrqI keI qrHF ilaFdI jf skdI hY. suihrd swjx  vwKry vwKry qrIky apxfAuNdy hn koeI iPlmF rfhI ieh sfrf kuJ krdf qy jy ilKfrI hovy Auh ilK ky krygf aqy koeI sIrIalF rfhI lokF ivc jfgrqI ilafAuNdf hY. sfry jfxy kMm ieko krn dI koisLsL krdy hn pr hr df aMdfË vwKrf hY.

  pr jy koeI sIrIalF rfhI lVI vfr jo kimAunItI ivc ho irhf ijhdy nfl afpsI dUrI qy bwicaF dIaF  musLklF ƒ sIrIalF rfhI pysL kIqf jfvy Auh afpxI jgf hY qy Aus ƒ pysL krn vflf hovy vI prvfsI jo afp sB ivc dI ivcrdf hovy qy bhuq hI cMgf kdm hY. Aus ƒ dyK ky lok kuJ nf kuJ iswKdy hn qy kfÌI hwd qwk jfgrqI afAuNdI hY.

ieh sfrf kuJ krnf ieQoN dI ijMdgI ivc kfÌI kTn kMm hY. pr jy koeI ibËnsmYn iksy loB lflc qo vgYr krn qo kimAunItI leI ies qrHF df socy sLfied sMBv vI nhI ikAuNik Aus ƒ ienHIN  isrdrdI huMdI qy bhuq hI Qwk twut jFdf hY qy ieh sfry dy bfvjUd vI lokF ivc sIrIalF rfhI  jfgrqI ilafey qy kuJ krn df jËbf hovy. avfm ivc jfgrqI pYdf krnf bhuq hI prAupkfr krn vflf kMm hY. asI afpxy leI sfry hI kMm krdy hF pr jo kimAunItI leI krdy hn sfzy vfsqy bhuq hI PKr vflI gwl hY. afm lokF ƒ keI vfrI pqf hI nhI huMdf kI kuJ mfVf ho irhf Aus ƒ nMigaF kr ky kimAunItI ƒ bdnfmI qo bcfAuxf qy bhuq hI sLlfGfXog kdm hY.

 sIrIalF rfhI jo drsfAux df jo ishrf cwuikaf qy lokF ivc jfgrqI ilaf ky ies ƒ lVI vfr tI vI qy idKf ky qkrIbn hr Gr qk phMucf ky jo s; dlbIr isMG kQUrIaf ny jo  Auprflf kIqf mfx vflI gwl hY. dlbIr jI sPl ibËnsmYn dy nfl nfl kimAunItI dy swcy syvfdfr vI hn. ijnHF icr kimAunItI leI jfgrqI nf ilafAux qy iksy dy kMm nf af skx qF Auh cYn dI nINd nhI sON skdy.

       s: dlbIr isMG kQUrIaf jI df jnm  2 jnvrI 1960 ƒ jMizaflf gurU iËlf aMimRqsr ipqf jI s: sLfvyg isMG qy mfqF sRI mqI pRIqm kOr dy Gr hoieaf. ieh Auh DrqI hY ijs ƒ gurUaF dI Coh pRfpq hY qy bhuq hI BfgF vflI DrqI hY. ies DrqI qy jo pYdf hoieaf Aus iensfn ƒ sdBfvnf ipafr kfÌI kuJ ivrsy ivcoN hI iml jFdf hY. cMgy pRIvfr ivc jy iksy bwcy dI prvirsL ho jfvy qF Auh hor vI cMgf bx jFdf hY. s: dlbIr isMG kQUrIaf iqMn Brf qy iqMn hI BYxF hn. Brf s; gurmIq isMG, s: jspfl isMG qy BYxF jsvIr kOr (amrIkf) prmjIq kOr, kmljIq kOr sfiraf dy ipafr sdkf hI bhuq hI swcy swucy iemfndfr qy iksy dy kMm af skx vfly iensfn bxy. kQUrIaf jI jdo vwzy ho rhy sn qF ienHF dy ivcfr alwg jhy sn bwicaf vfly nhI ijs qrHF koeI sUJvfn hovy socdy rihMdy, ieh sfrf kuJ pRmfqmf vloN hI imilaf. ies krky hI sfry ksby dy bhuq hI iewËq mfx krdy qy pRIvfr df  ibËns hox krky sfrf kuJ bcpn ivcoN hI iml igaf. iesy krky awj kl iewk sPl ibËnsmYn ivc ienHF df nfm bhuq hI PKr nfl ilaf jFdf hY so ieh sfrf kuJ pRIvfr dI dyx hY.

   s: dlbIr isMG kQUrIaf ny muZlI ividaf jMizaflf gurU qo pRfpq kIqI qy kflj ivc pVHdy smy pMjfb dy 1984 ivc hflfq Krfb hox krky jo sfrf kuJ ho irhf sI Aus qo duKI ho ky jrmn af gey AuQy vI sÉq imhnq kIqI afp ƒ pqF hY jo ies qrHF knyzf phuMcdf hY Auh ikhVIaF ikhVIaF musLklF ivcoN lMGxf pYdF hY. jo ienHF dy idl idmfg ivc sI Auh sI kuJ krn df jËbf Auh sfrf kuJ ienHF qy boJ ijhf bixaf rihMdf.

        AuQy vI ienHF ny kfÌI lokF dI mdd kIqI qy afp do sfl jrmn rihx qo bfad iezIaf vfps cly gey. 1989 ivc amrIkf af gey sÉq imhnq krky jo idl ivc armfn sn Auh pUry nf hoey imhnqI hox krky jo krnf cfhuMdy sn Auh nhI kr sky ikAik afpxI kimAunItI leI kuJ krn df  jËbf bhuq hI sI. sfiraf dy ipafr sdkf bhuq hI vDIaf ijMdgI dy pl gujfry afp bhuq hI imTy suBfa qy imlxsfr iensfn hox krky hr koeI ipafr siqkfr idMdf.

  jo idl ivc krn dI iesLf sI Auh pUrI nf hox krky 1996 ivc knyzf af gey, qy ieQy af ky afp ny jo dyiKaf Aus qo vI kfÌI prysLfn hoey qy mfVy kMmf ƒ nwQ pfAux leI qwqpr ho gey aqy cMgy kMmf ivc vwD qo vwD sihXog dyx lwgy afm hI Kyz klwbf hor bhuq hI jgF afpxf sihXog dyx lwgy kuJ hI smy ivc trfto dy eyrIaf ivc bhuq hI hrmn ipafrI sLKsIaq vjo AuwBry qy afp ny Puz df rYsotoryty Koilaf jo ik jo ik ienHF dy qjrby aqy sUjbUJ nfl blMLdIaF ƒ Cuhx lwgf qy afp ny hor iewk Kol ky hor ibËns ƒ vDfieaf jo bhuq hI sfP suQrf ibËns kr rhy hn. AunHF kMmf kfrf dy nfl nfl jo iewk bhuq hI cMgy pfsy ƒ muVy Auh hY kimAunItI ƒ jfgirq krn dI qy ieh sfrf kuJ ienHF ny afpxy isr lY ky koisLsL kIqI lokF ƒ ikvy jfxU krfieaf jfvy.

           so kimAunItI ƒ jfgirq krn df hr vyly socdy afiKr ienHF ny mMn bxfieaf ik tI vI dy sIrIalF ƒ idKf ky jfgrqI af skdI. sbrMg tI vI pRogrfm sLurU kIqF jo hrmn ipafrf ho igaf jdo vI afp poRgrfm krdy hr vrg dy lokF df iKafl rwKdy qy afp ny bhuq msLrUP ijMdgI ivcoN vkq kwZ ky “Xyh hY klXug” nfm df sIrIal bxfieaf. Aus ivc kimAunItI ƒ jfgirq kIqF bwcy ikvy zrwg vwl jFdy qy PYmlIaF ivc ikvy qlfkF qwk dI nObq af jFdI hY qy qlfk dy bfad bwcy iknf sPr krdy hn qy rul jfdy ijMdgI brbfd ho jfdI hY dujI gwl sI bhuqy mF bfp kMmF kfrF ivc pYsy dI dOV mgr lwg ky bwicaf ƒ tfeIm nhI idMdy qy Gr af ky jdo pRym ipafr nhI rwKdy bwcy vI jdo mihsUs krdy Gr af ky Gr vrgf mhOl nhI qF Auh bUrI sMgq ivc Ps jFdy. mF bfp jdo afAudy angOilaf kIqF jFdf. ieh sIrIal bhuq hI hrmn ipafrf hoieaf qy lokF leI lfhybMd vI.

pihly dI kfmXfbI qo bfad kQUrIaf jI ny iPr PYslf kIqF hor vI hfly jfgrqI dI loV hY AunHF ny dUjf “ipafr kf irsLqF” nfm df sIrIal bxfieaf ijs dy ivc afpxy mqlb leI bwicaF dIaF BfvnfvF ƒ nF smJdy hoey bwicaf ƒ afpxI jfgIr smJdy hoey purfxy iKaflf muqFbk AunHF dI sLfdI afpxI mrjI nfl jdo krn dI koisLsL krdy hF qF keI vfrI asI afpixaf bwicaF ƒ guafa bYTdy hF. Aus ivc mF bfp bwicaf df smJx df Prk hY. Aus ivc dwisaf igaf ik bwicaF dIaF BfvnfvF ƒ smJdy hoey ipafr nfl dosqI df mhOl pYdf krdy hoey cMgy bury dI pihcfx smJfAudy hoey sfrf sIn drsfieaf igaf sI. ijs ny jfgrqI dy nfl nfl bhuq hI isiKaf idwqI jo kfbly qFrIP sI. s: dlbIr isMG kQUrIaf jI hr vyly jo musLklF af rhIaf AunHF vfry socdy rihMdy hn. hfly bhuq kuJ krn dI qmMnf rwKdy hn.

               kQUrIaf jI dI sLfdI 1983 ivc sRI mqI qijMdr kOr nfl hoeI jo ik bhuq  hI sLrIP hn so qijMdr kOr krky hI dlbIr jI hr mMijl vwl vwDdy gey. dohf df ipafr ies qrHF bixaf rhy hr roj qrwkIaF vwl vwDdy rihx, pRmfqmf ny iqMn bwicaF dI dfq bKsLI do bytIaf mndIp kOr, rmndIp kOr aqy kfkf gurbIr isMG sfry bwcy hI smJdfr hn.

kQUrIaf jI dI afdq hY jy koeI vI ienHF dy kol igaf ienHF dy dr qo koeI KflI muV ky nhI koeI afieaf. hr kMm leI vwD cVH ky ihwsf pfAudy hn. iesy krky pRmfqmf dI ienHF qy bhuq hI bKisLsL hY. qkrIbn sfrIaF Kyz klwbf ƒ sihXog idMdy hn do sfl aMimRqsr jf ky kbwzI tUrnfmYt krfAudy rhy, AuQy dy nojvfnf ƒ AuqsLfihq krdy rhy ikAuNik AuQo dI nojvfn pIVI zrg qy hor kMmF ivc pY ky afpxI jvfnI brbfd kr rhI hY,Aus ƒ AuqsLfhq kIqF jfvy qF ik kbwzI vrgIaF KyzF Kyz ky ivhlf smF ies vl lf skx qF ik sfzy pMjfb dI jvfnI bc sky Aus ivc vI bhuq hI vwzf Xogdfn pfieaf qy ieQy vI Xogdfn pfAudy hI rihMdy hn.dlbIr kQUrIaf kYnyzf dI isafsq ivwc vI lMmy smyN qoN srgrm rhy hn aqy imAusINpl coxF ivwc Bfg lYNdy rhy hn aqy ies sfl vI Auh brYNptn dy vfrz nMbr 9 aqy 10 qoN rIjnl kfAuNslr leI pRmuwK dfavydfr hn. ies qrHF dI socxI vfly iensfnf qy BivwK ivc vI bhuq hI AumIdF hn jo kimAunItI dI syvf Bfvnf krn dI sfrI Aumr ierfdf rwKdy hn. sfzIaf bhuq hI sLuBkfmnfvf ienHF dy nfl hn. Auh idn dUr nhI swcy idlo kimAunItI dI syvf krky afpxf qy sfiraf df nfm Aucf krngy.

 

mMiËlf ƒ jo CuMhdy ny imhnq sdkf hI pfANudy ny.

nPrq ƒ pry Cwz ky sLFqI hI sdf ilafAuNdy ny.

hwsmuK ichiraF qy roxkF ikQy guafc geIaF,

pr hfly kuJ lok KusLI dy hI pl ibqFAuNdy ny.

bnfAutI PulF dI mihk kdy afAuNdI nhI,

afpixaf ƒ Cwz ky duijaf ƒ gl lfAudy ny.

“sYxI” ies dunIaF ƒ smJ kdo ko qk afvygI,

hr koeI Kudf smJy iewk dujy ƒ nf bulfAudy ny. 

mMiËlf ƒ jo Cuady ny imhnq sdkf hI pfANudy ny.

nPrq ƒ pry Cwz ky sLFqI hI sdf ilafAuNdy ny.

 

kFgrs dy rfj `c puils dy aiqacfr ny ieiqhfs nUM klMkq kIqf-jQy: avqfr isMG

gurduafrf sfihb df drvfjf bMd krn dI jLordfr inMdf

aMimRqsr-9 akqUbr-sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn jQydfr avqfr isMG ny pulIs qy pRsLfsn dI mOjLUdgI `c ksbf gihl BdOV ivKy gurduafrf qp-asQfn bfbf kfhlf isMG dy gurduafry df muwK duafr bMd kr idwqy jfx `qy ros vjoN iewkTIaF hoeIaF sMgqF `qy golI clfAux dI mMdBfgI GtnF dI jLordfr inMdf kIqI hY.

          jQydfr avqfr isMG ny ikhf ik kFgrs dy rfj ivc vfprI ies GtnF ny muglrfj dy aiqacfrF nUM vI mfq pf idwqI hY. AunHF ikhf ik BdOV ksby `c bfbf kfhlf isMG dy gurduafry dy pRbMDk ijs dy muwK syvfdfr BfeI mlkIq isMG hn, dy nfl lwgdy gurduafrf nfnksr TfT vfilaF dy pRbMDkF nfl jLmIn df JgVf sI, ijs df adflq vloN nfnksr TfT dy hwk ivc PYslf ho jfx `qy nfnksr TfT ny pulIs dI mdd nfl sMgqF dy BfrI ivroD dy bfvXUd gurduafrf bfbf kfhlf isMG dI izAUVI dy sfhmxy kMD krky muwK drvfjf bMd kr idqf. AunHF ikhf ik sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI mfxXog adflq dy inafiek ruqby df siqkfr krdI hY pr ies PYsly nUM amlI rUp dyx `c puils vwloN jo vDIkIaF kIqIaF geIaF Auh aqI inMdxXog hn. AunHF ikhf ik ies dPqr ivKy puwjI ieqlfh anusfr puils ny ipMz vfsIaF dIaF Dfrimk BfvnfvF dI pRvfh kIqy ibnHF iekqrPf kfrvfeI kIqI aqy igxI imQI sfijsL anusfr puils ny ipMz dy gurduafrf sfihb dI kmytI dy pRDfn, kmytI mYNbrF qy ipMz dy mohqbrF nUM GrF qoN cuk ilaf aqy ipMz dI GyrfbMdI kr idwqI. iesy dOrfn iblzojLr lf ky gurduafrf sfihb df lMgr hfl Zfh ky gurduafrf sfihb dI izAuVI df drvfjf bMd kr idwqf igaf. ijs df ipMz vfsIaF vwloN jLordfr ivroD krn `qy puils ny pihlF awQrU gYs CwzI qy lfTI cfrj kIqf. pr sMgqF `c roh vDdf vyKky puils ny golIaF clfeIaF ijs nfl keI lok jLKmI ho gey. jQy: avqfr isMG ny ikhf ies mMdBfgI GtnF nfl iswK sMgqF dIaF BfvnfvF vlUMdrIaF geIaF hn. AunHF ikhf ik cfhIdf qF ieh sI ik Dfrimk mirafXdf qy sMgqF dIaF BfvnfvF nUM muwK rwKidaF dovF iDrF ivc sLFqIpUrk hwl kiZaf jFdf pr Aultf puils ny sMgqF `qy lfTIcfrjL qy golIaF clf ky byqhfsLf qsLwdd kIqf. puils dy ies awiqafcfr ny ieiqhfs nUM klMkq kr idwqf hY. ijs nUM sMgqF kdI vI muafP nhIN krngIaF. jQy avqfr isMG ny ies mMdBfgI GtnF dI iksy inrpwK adfry qoN jFc dI mMg qy dosLIaF ivruD kys drj krky qurMq igRPqfr krn dI mMg kridaF jLKmIaF dy jldI syhqXfb hox dI kfmnf kIqI hY.

 

jOhl dI ijwq leI brYNptn vfsIaF `c BfrI AuqsLfh

AuNtyrIE ivwc imAUNspl  coxF 13 nvMbr 2006 nUM hoxgIaF| ienHF coxF ivwc pMjfbI pwqrkfrI ivwc kOmFqrI pRiswDI pRfpq sqpfl isMG jOhl brYNptn dy vfrz 9-10 (spirMgzyl-kYslmor) ivwc KyqrI kONslr dI sIt qoN cox lV rhy hn| pIl Kyqr ivwc pMjfbIaF dI BrvIN vsoN hY pr srkfrI pwDr `qy koeI numfieMdgI nhIN hY| ies ielfky `coN irjnl kONsl leI s[ jOhl dI AumIdvfrI Xog aqy aihm smJI jf rhI hY| Auh aijhy smyN `qy ieh cox lV rhy hn jd ies ielfky ivwc prvfsIaF dI BrvIN vsoN lokl pwDr dI srkfr ivwc nyqfhIx mihsUs kr rhI hY| iek svfl dy juafb ivwc AunHF ny dwisaf hY ik Auh kONsl ivwc sB BfeIcfiraF dI sFJI numfieMdgI krnf chuMdy hn pr dwKx eysLIafeI mulkF dy prvfsIaF dIaF musLiklF lokl pwDr dI srkfr qwk phuMcfAux leI hmysLF ivsLysL qOr `qy XqnsLIl rihxgy|

AunHF ny ikhf ik prvfsIaF dIaF Dfrimk, smfijk, siBafcfrk afidk smwisafvF kYnyzf dI muwK Dfrf nfloN ivlwKx hn ijnHF nUM hr pwDr dI srkfr vloN hmdrdI nfl ivcfiraf jfxf cfhIdf hY qF ik sfry BfeIcfry afps ivwc rl-iml ky rihx| s[ jOhl ny ikhf ik sKq imhnq krn vfly prvfsIaF dIaF nslI ivqkry, bolI, pihrfvy aqy pihcfx nfl juVIaF musLiklF hwl krn leI lokl srkfr ivwc prvfsIaF dI BfeIvflI hoxf smyN dI loV hY| jOhl ny pwqrkfrI dy Kyqr ivwc lMby qjLrby qoN ielfvf XUnIvristI qoN mfstrjL afP jrniljLm aYNz mfs kimAUnIkysLnjL dI izgrI pRfpq kIqI hY| ies ikwqy nfl juV ky AunHF ny prvfsIaF dIaF musLiklF qrjIhI qOr `qy Aujfgr kIqIaF|

igafnI kysr isMG dI sdIvIN Xfd leI ZuwkvIN Xfdgfr bxfAux dI mMg

aMimRqsr    akqUbr (sFJ svyrf) aMimRqsr ivkfs mMc qy pMjfbI rfeItrjL koafpryitv sosfietI (prks) ny igafnI kysr isMG dy akfl clfxy `qy zUMGy duwK df pRgtfvf krdy hoey AunHF dI Xfd ivwc ZuwkvIN Xfdgfr bxfAux dI mMg kIqI hY. pRYs ƒ jfrI ibafn ivwc prks dy pRDfn zf[ ibkrm isMG GuMmx, mYnyijLMg zfierYktr zf[ crnjIq isMG gumtflf qy mIq pRDfn hrkysL kihl aqy aMimRqsr ivkfs mMc dy pRDfn ieMjI[ hrBjn isMG igwl, jnrl skwqr aMimRq lfl mMnx qy slfhkfr pRo[ mohn isMG ny iewk sFJy ibafn ivwc ikhf ik igafnI kysr isMG iewk mhfn dysL Bgq dy nfl-nfl iewk mhfn sfihqkfr vI sn ijnHF ny 25 ieiqhfisk nfvl ilKy qy ipCly pMjfb srkfr vwloN ienHF ƒ sLRomxI sfihqkfr dy purskfr nfl invfijaf igaf sI. AunHF ny mhfn dysL BgqF qy PFsI dy rwisaf ƒ hws-hws cuMmx vfly mhfn sLhIdF Bgq isMG, mdn lfl ZINgrf, sohn lfl pfTk afid dIaF jIvnIaF qoN ielfvf gdr lihr nfl sbMDq nfvl ilKy. Auh drbfr sfihb dy gfeIz aqy sLRomxI akflI dl dy 1948-57 qwk skwqr rhy. AunHF dI sdIvIN Xfd leI pMjfb srkfr aqy sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ƒ ZuwkvIN Xfdgfr bxfAuxI cfhIdI hY.

 

 

progrYsv iQMkr Porm vwloN iekbfl mfhl leI sMpUrn sihXog df iekrfr 

brYSptn (ikrpfl isMG pMnUM): progrYsv iQMkr Porm dy swdy `qy tihl isMG brfV dy Gr iekwTy hoey, koeI 40 ku dy lwg pwg suihrd swjxF dI mIitMg ivwc, iekbfl mfhl nMU qn, mn qy Dn nfl sihXog dyx df vfiedf kIqf.

iekbfl mfhl ny afpxy ivcfr prgt krdy hoey ikhf ik borz ivwc hr pwDr dI hfieirMg ivwc brfbrqf dy aiDkfr dI DrmI ho ky pflxf krnI cfhIdI hY. mfhl ny ieh vI jor dy ky ikhf ik sfzy lokF aqy ividafrQIaF leI eI[aYWs[ aYWl[ aqy ivsLysL korsF dI bhuq loV hY. ies muwdy vwl hor iDafn dyx dI loV hY.

ies mOky `qy ikRpfl isMG bodl, prmjIq kOr kYly,mstr jgIr isMG iZwloN, lCmx isMG brfV, jsdIp isMG romfxf, blijMdr syKf qy prmjIq ivrdI ny afpxy BfvnfvF df iejLhfr krdy hoey mfhl sfihb nMU iek Xog AumIdvfr dwisaf aqy Aus dI pUrI shfieqf krn df Brosf duafieaf aqy Aus dI sPlqf dI kfmnf kIqI.

 

 

pIl izsitRkt skUl borz dI cox sbMDI iekbfl mfhl nUM BrvF huMGfrf!

imqI 4 akqUbr: cODrI gurbcn sUc ny prYWs dy nF ibafn jfrI krdy hoey ikhf ik awj pIl izsitRkt skUl borz dy vfrz nMbr 2, 9 aqy 10 qoN skUl trstI dI cox lV rhy AumIdvfr iekbfl mfhl nUM Aus smyN bhuq hI AuqsLfh jnk huMGfrf imilLaf jdoN Auh snsLfxIn sInIar istIjLnjL asOsIeysLn aqy pIl sInIar istIjLnjL asOsIeysLn dy mYSbrF nUM apIl krn gey.

dovyN klwbF dy mYSbrF ny KVHy ho ky ikhf ik asIN kyvl afpxI vot pfAux qIk sImq nhIN hF asIN qF iekbfl mfhl dI sLfndfr ijwq nUM XkInI bnfAux leI bqOr vrkr afpxf pUrf qfx lfvFgy.

sLnsLfeIn sInIarjL asOsIrysLn dy cyarmYn cODrI gurbcn sUc aqy pIl sInIarjL asOsIeysLn dy jnrl skwqr srdfr bljIq isMG gryvflL ny iekbfl mfhl df DMnvfd kIqf.

 

 

dmdmI dy isDFqhIx muKI “iBMzrFvflf qKwsl vrqn qoN gurjL krn -zwlyvfl

kfvYNtrI- sRLomxI akflI dl aMimRqsr XU,ky aqy ieMtrnYsLnl iswK PYzrysLn jrmnI ( dljIq isMG ibwtU )vloN dmdmI tksfl dy iewk DVy dy muKI bfbf hrnfm isMG DuMmF dI alocnf kridaF AusnUM iswK sLhId pirvfrF dIaF BfvnfvF nUM mlIafmyt krn vflf sKsL afiKaf igaf . pfrtI dy jnrl skwqr sR, lvisMLdr isMG zwlyvfl , sR, blivMdr isMG iZwloN aqy sR, gurcrn isMG gurfieaF ny bfby DuMmF nUM sMq jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrFfilaF dI soc df ivprIq afiKaf . ijs df pRmfx bfbf DuMmF vloN sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf aqy BfeI suKdyv isMG suwKf dI dI brsI qy lMgr dy pRbMD qoN Bwjxf hY . jdik ieh lMgr iswK sMgqF vloN dmdmI tksfl nUM idwqI hoeI mfieaf aqy rsd nfl hI cwlxf sI nf ik bfby DuMmy dI jyb coN cwlxf sI .agr koeI Dfrimk sMsQf df afgU lLMgr dy pRbMM vfsqy sLrqF afied kry qF Auh Dfrimk nhIN vpfrI ho skdf hY . Aukq dovF jQybMdIaF dy afgUaF ny ikhf ik iswK isDfqF aqy sLhId sMq iBMzrFvfilaF dI soc dy Ault cwlx vfly dmdmI tksfl dy muKI “ iBMzrFvflf qKwls vrqn qoN bfjL afAux . julfeI 1983 ivwc iqMn sO pjwqr (375) isMG jyhlF ivwc mukwdimaF df sfhmxf kr rhy sn qF iqMn sO isMGF dI pYrveI iekwly sMq jrnYl isMG jI vloN kIqI jf rhI sI aqy bfkI pjwqrF dI pYrveI sRLomxI kmytI krdI sI AuhnF svfl kIqf ik mOjUdf DiVaF dy muKI iswK jgq nUM dwsx ik AuhnF awj qwk ikMny ku isMGF dy kys lVy hn,agr lVy jF lV rhy hn qF Auh vDfeI dy hwkdfr hoxgy . iswK jgq nUM dwsx ik ikMny ku sLhId pirvfrF dI afriQk mwdd kIqI hY . sLLhId pirvfrF dy svfgq ivwc sMq jrnYl isMG Kvy ho ky Piqh bulfAuNdy sn AuhnF dy hr gm aqy duwK ivwc sfQ idMdy sn . aslIaq ivwc ijs sUrbIr XoDy sMq ispfhI dI lfsfnI kurbfnI nfl dmdmI tksfl df vIhvIN sdI ivwc siqkfr aqy Aucf mukfm duIaF Br ivwc bixaf sI , Aus kOm pRsq soc dy DfrnI aqy iswK Drm dy mhfn PlsPy dy rKvfly tksfl dy ividafrQIaF aqy smrQkF nUM sLhId krvf ky isDFqhIx lokF ny kbjLf kr ilaf igaf hY . gOr qlb hY sMq jrnYl isMG jI tftf ngr ivKy iswK sMgqF nUM sMboDn krdy hoey afK rhy sn ik vfihgurU vfihgurU kr lYxf , mflf Pyr lYxI aqy pRsLfdy Ck ky pwKy dI hvf Pwk lYxI ieh kMm sMqF df nhIN , ieh qF KusiraF dy kMm hn sMqF df kMm qF Drm dI rwiKaf vfsqy jUJnf , jflmF ,jfbrF df nfs krnf ,DIaF Byxf dI bypqI krn vfilaF nUM sjLf dyxf aqy kOm dy hwk lYx leI sMGrsL krnf hY . krIb CwbI sfl pihlF tftf ngr ivKy agr sMqF dy typ irkfrz hoey iehnF vcnF qy DuMmy vrgy pUry Auqrdy hn qF iBMzrFvflf qKwls jIa sdky vrq lYx vrnf ies qKwls dI mhfnqf nUM rolx dI gusqfKI nf krn qvfrIK kdy muafP nhIN krgI . sRLomxI akflI dl aMimRqsr XU,ky aqy ieMtrnYsLnl iswK XUQ PYzrysLn dy Aukq afgUaF vloN bfbf rfm isMG vloN lMgr df pRbMD krn qy AuhnF dI sLlfGf kIqI geI . vrnxXog hY ik ipwCy ijhy pMjfb dy Aus kFgrsI muwK mMqrI qoN DuMmy ny isropf lY ilaf sI ijs kFgrs ny iswK nOjvfnF rUvyN rvF siqkfrXog sMq jrnYl isMG jI iBMqzrFvfilaF aqy hjfrF iswKF nUM sLhId kIqf aqy sRI drbfr sfihb dI tYNkF aqy topF nfl Gor byadbI kIqI sI .

 

 

sLomxI kmytI bnfm idwlI gurduafrf kmytI[[[[[[hrbIr isMG BMvr

sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI aqy idwlI iswK gurduafrf pRbMDk kmytI apxy apxy Kyqr ivc jmhUrI ZMg nfl cuxIaF geIaF iswK-pMQ dIaF do sLkqIsLflI Dfrimk sMsQfvF hn, ijnHF dI pRfpqI leI ivsLysL krky sLRomxI kmytI vfsqy iswKF ny bVf lMbf sMGrsL kIqf hY, jylHF BrIaF hn aqy kurbfnIaF kIqIaF hn. donF dI hoNd gurduafrf aYkt 1925 aqy idwlI gurduafrf aYkt-1971 aDIn kfƒnI ZMg nfl hoeI hY aqy donF df AudysL afpxy afpxy Kyqr dy ieiqhfisk gurduafrf sfihbfn df gurmiq mrXfdf anusfr sfP suQrf pRbMD krn, iswK Drm dy pRcfr qy psfr, mfnvqf dy Bly leI hor kfrj krnf hY. ies sbMD ivc donF vloN anykF ividak sMsQfvF, hspqfl afid clfey jf rhy hn. sLRomxI kmytI vloN qF do ieMjInIairMg kflj qy do mYzIkl kflj vI clfey jf rhy hn, iek hor mYzIkl kflj iqafr hY aqy ivsLv iswK XUnIvristI sQfpq krn df pRsqfv hY.

ies pwqrkfr ƒ donF sMsQfvF dy mIzIaf slfhkfr vjoN syvf krn df mfx imilaf , ijs kfrn donF ƒ nyiVAuN ho ky dyKx df mOkf imilaf hY. donF sMsQfvF dy mYNbr iswK votrF vloN cuxy jFdy hn. sLRomxI kmytI ivc 170 sItF ivc dilq/pCVIaF sLRyxIaF leI 20 aqy bIbIaF leI 30 sItF rfKvIaF hn,15 sItF ko-afpsLn rfhI pu kIqIaF jFdIaF hn.idlI kmytI dIaF 46 sItF iswDIaF votF rfhI qy 9 koafpsLn rfhIN BrIaF jFdIaF hn.pMj qKqF dy jQydfr sfihbfn donF hI sMsQfvF dy afpxy ahudy kfrn mYNbr hn pr AunHF ƒ vot df aiDkfr nhIN hY. AunHF df muwK kMm pfvn sRI gurU gRMQ sfihb dI hjLUrI ivc jnrl smfgf dOrfn gurmis mrXfdf dI pflxf ƒ vyKxf hY. sLRomxI kmytI dy vDyry mYNbr pyNzU KyqrF nfl sbMD rwKdy hn aqy Gwt pVHy ilKy hn vDyry kr ky iksfn hn, kuVqf pjfmf pihnx vfly qy dfVHf pRkfsL krn vfly hn jdoN ik idwlI kmytI dy sfry mYNbr rfjDfnI idwlI ivKy rihMdy hn, muwK qOr `qy ibjnsmYn hn, bVy hI amIr hn, bhuq pVHy ilKy hn, dfVHI bMnH ky rwKx vfly aqy sPfrI sUt jF pYNt busLrt pihnx vfly hn. kyvl Drm pRcfr kmytI dy cyarmYn kuVqf pjfmf pihnx qy dfhVf pRkfsL krn vfly hn.

sbMDq aYkt aDIn sfry aiDkfr aMiqRMg kmytI/borz pfs hn aqy ies aMiqRMg kmytI/borz dI pRvfngI dI afs Auqy pRDfn ienHF aiDkfrF dI vrqoN krdy hn, donF QfvF qy pRDfn hI sLkqIsLflI qy aMiqRMg kmytI/borz dy mYNbr qF bs “hF ivc hF” imlfAux vfly hn. idwlI kmytI ivc jnrl skwqr dy vI bhuq aiDkfr hn, pRDfn qoN dUjy nMbr Auqy hn.sfry mhwqvpUrn PYsilaF Auqy donF dy dsqKq huMdy hn. vYsy vI idwlI kmytI ivc sLRomxI kmytI nfloN kuJ ijLafdf jmhUrIaq hY. ieQy pRDfn qy ahudydfr hrojL dPqr afAuNdy hn, iksy mhwqvpUrn msly qy sfry afps ivc slfh msLvrf krdy hn. sLRomxI kmytI vloN aKbfrF ivc Cpx vfly iesLiqhfrF Auqy kyvl pRDfn df nFa hI nhIN Cpdf, sgoN Poto vI CpdI hY. jdoN ik idwlI kmytI vloN Cpx vfly hr iesLiqhfr ivc sfry ahudydfrF dy nFa Cpdy hn. pRDfn ny kdI vI afpxI Poto aKbfrF jF iesLiqhfrF Auqy nhIN CpvfeI.

sLRomxI kmytI dy mYNbrF ivc 70-75 PIsdI mYNbr jwt hn, jdoN idwlI ivc bhuigxqI gYr-jwtF dI hY. ieQoN dy jwt, gYr-jwt ieko ijhy hI hn. donF QfvF qy lgBg 80 PIsdI mulfjLm qy aiDkfrI aMimRMqsr qy gurdfspur ijLlHy nfl sbMD rwKdy hn aqy lgpg hr mulfjLm ƒ iksy nf iksy mYNbr ny BrqI krvfieaf hY.ienHf donF sMsQfvF ivc aksr Auho hI afAuNdy hn, ijnHF nUM srkfrI jF arD-srkfrI adfiraf ivc nOkrI nhIN imldI.afpxy srkfrI[[ dy mukfbly ieh Gt Xogqf vfly hn,qnKfhF vI srkfrI/arD-srkfrI adfiraF nfloN Gt hn.BrqI krvfAux vfly  mYNbr hI Aus dI iksy QF positMg jF qrwkI krvfAuNdf hY. iek aiDkfrI dy sLbdF ivc “mYNbr BrqI krvf ky Aus mulfjLm df irtfier hox df qwk Tykf lY lYNdf hY.” sLRomxI kmytI dI mulfjLmq ivc bIbIaF nF-mfqr hn, pr idwlI ivc bIbIaF bhuq hn, lgBg sfrIaF hI idwlI dIaF rihx vflIaF hn jf idwlI ivafhIaF hoeIaF hn.donF adfiraF ivc gurpurbF qy ieiqhfisk dhfiVaF qy CutI huMdI hY.sLRomxI kmytI ivc 26 jnvrI qy 15 agwsq afm idnF vFg kMm kfj vfly idn hn,pr idlI kmytI ivc kyvl ienHF donF kOmI idhfiVaF `qy hI CuwtI nhIN huMdI,sgoN do akqUbr (jnm idn mhfqmf gFDI),jnm astmI,25 dsMbr ikRsims zy afid vrgy idhfiVaF qy vI CuwtI huMdI hY.

sLRomxI kmytI dy mYNbrF ivc 70-75 PIsdI mYNbr jwt hn, jdoN idwlI ivc bhuigxqI gYr-jwtF dI hY. ijhVy jwt hn, Auh pMjfb nfl sbMDq hn. ieQoN dy jwt, gYr-jwt ieko ijhy hI hn. donF QfvF qy lgBg 80 PIsdI mulfjLm qy aiDkfrI aMimRMqsr qy gurdfspur ijLlHy nfl sbMD rwKdy hn aqy lgpg hr mulfjLm ƒ iksy nf iksy mYNbr ny BrqI krvfieaf hY. mYNbr hI Aus dI iksy QF positMg jF qrwkI krvfAuNdf hY. iek aiDkfrI dy sLbdF ivc “mYNbr BrqI krvf ky Aus mulfjLm df irtfier hox df qwk Tykf lYNdf hY.” sLRomxI kmytI dI mulfjLmq ivc bIbIaF nF-mfqr hn, pr idwlI ivc bIbIaF bhuq hn, lgBg sfrIaF hI idwlI dIaF rihx vflIaF hn["aYkt anusfr donF adfiraF dy mYNbr aMimRqDfrI, rihqvfn guriswK qy imsLnrI hoxy cfhIdy hn,pr donF QfvF `qy hI ajyhy mYNbrF dI Gft KVkdI hY.sLRomxI kmytI dy anykF mYNbrF dy pirvfrk mYNbr hI piqwqpuxy df isLkfr hn, idwlI vfly ies bImfrI qoN hfly qk bcy hoey hn. sLrfb pIx ivc donF sMsQfvF dy mYNbr ieko ijhy hn. cirwqr pwKoN gwl nf kIqI jfey qF cMgf hY.donF QfvF ivc Drm Auq isafsq hfvI hY aqy isafsI dKl-aMdfjLI bhuq ijLafdf hY.kfbjL akflI DVy vloN Drm nUM apxy sOVy rfjsI ihwqf leI vriqaf jFdf hY.

donF QfvF `qy pRDfn qy dUjy ahudydfrF dI sflfnf cox huMdI hY.gurduafrf aykt-1925 ies sbMD ivc vDyry spsLt hY ijs anusfr sLRomxI kmytI dI sflfnf cox pihlI akqUbr qoN 30 nvMBr qk iksy vI idn qy sflfnf bwjt smfgm pihlI PrvrI qoN 31 mfrc qk iksy vI smyN iqMN hPLqy dy noits qy ho skdf hY.idlI gurduafrf aykt ies qrF spsLt nhIN ijs kfrn ijhVf sflfnf cox smyN pRDfn cuixaf jFdf hY,Auh vwD qoN vwD kursI nfl icMbiVaf rihxf cfhuMdf HhY.ies kfrn aksr sflfnf cox adflq ivc cYlMj huMdI hY aqy donF iDrF vloN pfxI vFg pYsf vhfieaf jFdf hY.

sLRomxI kmytI iek 86 sfl purfnI sMsQf hY,bfbf KVk isMG,mfstr qfrf isMG,sMq cMnx isMG qy jwQydfr gurcrn isMG tOHVf vrgy idE-kwd qy pMQ pRsLq lIzr pRDfn rhy hn,sLurU qoN lY ky hux qk hfAUs ivc sLRomxI akflI dl pfs BfrI bhu-mq irhf hY,ijs kfrn iswKF dI ieh sMsQf iek isstm nfl cl rhI hY aqy pMjfb ivc iek qrHF nfl iek smfnFqr srkfr Bfv “ irafsq ivc irafsq” hY.idlI kmytI ivc vDyry kr ky iksy akflI DVy nUM BrvF qy spsLt bhumq nhIN imilaf,mYNbr kpiVaF vFg vPLfdfrIaF bdldy rihMdy hn,keI mYNbr ivkfAU vI hn,pYsy lY ky BfrU DVy nfl jf imldy hn, ies leI ieQy siQrqf nhIN af skI aqy ieQy dPqrI kMm kfj vI iksy isstm nfl nhIN ho irhf.aYkt anusfr aMiqRMg borz dI mIitMg mhIny ivc do vfrI hoxI cfhIdI hY,pr ieQy qF keI keI mhIny iek vfr vI nhIN huMdI.

iBRsLtfcfr dI gwl krIey qF sLRomxI kmytI ivc iek bhuq vwzI sMsQf hox kfrn idwlI nfloN vwD hY.muwK qOr qy donF QfvF qy vDyry mulfjLm iemfndfr hn. ijhVy mulfjLm iksy vI qrHF dII kurwpsLn krdy hn, aksr sfry kysF ivc donF QfvF qy iksy nf iksy mYNbr dI srpRsqI nfl krdy hn. ikqy pkVy jfx, qF ieh mYNbr qurMq AunHF dy bcfa leI afpxf sfrf jLor lgf idMdy hn. jykr donF sMsQfvF dy mYNbr aijhf nf krn qF ieh kurwpsLn qurMq Kqm ho skdI hY jF bhuq hwd qk Gwt skdI hY.vYsy donF QfvF `qy iemfndfr qy pUrI lgn nfl kMm krn vfly dI koeI kdr nhIN hY,Koqy GoVy sB brfbr hn.cmcfigrI krn vfly mOjF kr rhy hn. idwlI dy mulfjLmF dI iek sLkqIsLflI XUnIan hY ijs Auqy hfkm DVy vloN ivroDI akflI DiVaF dy hwQF ivc kYzx dy dosL lgdy rihMdy hn.sLRomxI kmytI ivc XUnIan bnfAux leI iksy mulfjLm ivc ihMmq qy juraq nhIN hY.donF sMsQfvF ivc aiDkfrIaF qy mulfjLmF dIaF DVybMdIaF hn jo iek dUjy ƒ iTwbI lgfAux leI sfjLsLF krdy rihMdy hn. sflfnf cox ipCoN jdoN pRsLfsx ivc aksr bVI adlf bdlI huMdI hY, pRDfn nfl vPfdfrI rwKx vflf DVf cMm dIaF clfAuNdf hY. sLRomxI kmytI dy aiDkfrI dPqrI gwzIaF dI bVI hI durvrqoN krdy hn aqy vDyry aiDkfrI GroN dPqr qwk dPqrI gwzIaF ivc afAuNdy jFdy hn pr idwlI dy sfry aiDkfrI afpxI gwzI, motr-sfeIkl jF skUtr `qy hI afAuNdy jFdy hn.ieho hfl mobfeIl df hY. sfry aiDkfrIaF qy mulfjLmF pfs afpxy afpxy mobfeIl hn, jdoN ik sLRomxI kmytI ivc keI aiDkfrIaF ƒ dPqr vloN mobfeIl idwqy gey hn. idwlI qF pRDfn, dovyN mIq pRDfn qy jnrl skwqr vI afpxI gwzI dI vrqoN krdy hn, jdoN ik sLRomxI kmytI ivc pRDfn pfs hI sLRomxI kmytI dI gwzI, iek pfeIlt gwzI qy sfrf stfP nhIN, sgoN aksr sInIar mIq pRDfn vI dPqr dI gwzI dI vrqoN krdy hn.

" donF pMQk jQybMdIaF dy pRDfn iek dUjy ivruwD ibafn dfgdy rihMdy hn pr donF QfvF dy mulfjLmF ivc qflmyl hY. ieh mulfjLm jdoN iek dUjI QF jFdy hn qF ienHF dy kMm-kfj aqy srfvF ivc tihrx dy pRbMD ivc koeI musLkl pysL nhIN afAuNdI. donF sMsQfvF ivc aiDkfrIaF mulfjLmF dIaF DVybMdIaF hn aqy Auh iek dUjy ƒ iTwbI lgfAux leI sfjLsLF krdy rihMdy hn. sflfnf cux ipCoN jdoN pRsLfsx ivc aksr bVI adlf bdlI huMdI hY. pRDfn nfl vPfdfrI rwKx vflf DVf cMm dIaF clfAuNdf hY. sLRomxI kmytI dy aiDkfrI dPqrI gwzIaF dI bVI hI durvrqoN krdy hn aqy vDyry aiDkfrI GroN dPqr qwk dPqrI gwzIaF ivc afAuNdy jFdy hn pr idwlI dy sfry aiDkfrI afpxI gwzI/motr sfeIkl skUtr `qy hI afAuNdy jFdy hn. ieho hfl mobfeIl df hY. sfry aiDkfrIaF qy mulfjLmF pfs afpxy afpxy mobfeIl hn, jdoN ik sLRomxI kmytI ivc keI aiDkfrIaF ƒ dPqr vloN mobfeIl idwqy gey hn. idwlI qF pRDfn, dovyN mIq pRDfn qy jnrl skwqr vI afpxI gwzI dI vrqoN krdy hn, jdoN ik sLRomxI kmytI ivc pRDfn pfs hI sLRomxI kmytI dI gwzI, iek pfeIlt gwzI qy sfrf stfP nhIN, sgoN sInIar mIq pRDfn vI dPqr dI gwzI dI vrqoN krdy hn.

donF sMsQfvF dy pRDfn, hor ahudydfr aqy keI aiDkfrIaF Auqy koeI nf koeI kys bixaf rihMdf hY. sLRomxI kmytI dy kys iswK gurduafrf juzIsLl kimsLn pfs jFdy hn, pr idwlI kmytI dy kys adflqF ivc jFdy hn, ijs Auqy donoN iDrF df pYsf bhus Krc afAuNdf hY. ieQy vI iswK gurduafrf juzIsLl kimsLn bnfAux dI mMg kIqI jf rhI hY."smucy qOr wqy donoN sMsQfvF dI bxqr, kfrj dy Kyqr, dPqrI kMm-kfj df ZLMg qrIkf, iBRsLtfcfr afid ivc bhuq smfnqf hY. cMigafeIaF buirafeiaF ieko jyhIaF hn, AunI iewkI df hI Prk hY. donoN sMsQfvF CotIaF vwzIaF BYxF hn[ sLRomxI kmytI vDyry sLkqIsLflI hY aqy iswKF dI imMnI pfrlImYNt mMnI jFdI hY.

 

 

BfeI ijMdf qy BfeI suwKf dI Xfd ivc sRI aKMzpfT sfihb dy Bog pey

aMimRqsr-9 akqUbr- swcKMz sRI hirmMdr sfihb qy hmlf krn vfilaF qoN bdlf lYx qy hws ky PfsI df rwsf cuMmx vfly sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf qy BfeI suKdyv isMG suwKf dI codvIN slfnf brsI dy sbMD ivc swcKMz sRI hirmMdr sfihb kmytI qy sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI  vloN gurduafrf JMzy buMgy ivKy sRI aKMz pfT sfihb dy Bog pfey gey. gurbfxI df mnohr kIrqn sRI hirmMdr sfihb dy hjUrI rfgI BfeI suKivMdr isMG qy BfeI gurkIrq isMG ny kIqf. ardfs BfeI Drm isMG ny kIqI AyunHF ardfs bynqI ivc sLhIdF nMU sLrDFjlI Byt kridaF pMQ ivc eykqf, ieqPfk qy cVHdI klf dI kfmnf kIqI. ies mOky isMG sfihb igafnI gurbcn isMG muwK gRMQI sRI hirmMdr sfihb ny BfeI hrijMdr isMG ijMdf dy Brfqf BfeI BuipMdr isMG nMU isropfE dI bKisLsL kIqI.

ies smfgm ivc isMG sfihb igafnI gurbcn isMG qoN ielfvf igafnI rvyl isMG muwK gRMQI sRI akfl qKLq sfihb, igafnI Drm isMG ardfsIaf, BfeI mlkIq isMG dmdmI tksfl, s[ hrcrn isMG burj hrI mYNbr sLRomxI kmytI, s[ hrbyaMq isMG skwqr, s[ idljIq isMG bydI mIq skwqr, s[ hrBjn isMG mYnyjr sRI hirmMdr sfihb, s[ joigMdr isMG adlIvfl, s[ blvMq isMG pwtI, s[ hrBjn isMG mnfvF, s[ suKdyv isMG BUrf konf, s[ hrdIp isMG pwtI qoN ielfvf vwzI igxqI ivc sMgqF hfjr sn.

 

 

iswK jQybMdIaF vloN ieMglYNz ivwc BfeI ijMd yaqy suwKy dI brsI qy sjfey mOq df ivroD

lYstr- iswK kOm dI ajfdI vfsqy cwl rhy sMGrsL dy sUrbIr XoDy aqy kysrI kfPly dy ispfh islfr sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf aqy sLhId BfeI suKdyv isMG suwKf dI cODvIN brsI qy ieMglYNz ivwc ivsLfl sLhIdI smfgm aXoijq kIqf igaf . gurU nfnk gurdvfrf lYstr ivKy sROmxI akflI dl aMimRqsr XU,ky aqy iswK PYzrysLn XU,ky vloN krvfey gey ies sLhIdI smfgm dOrfn Bfrq srkfr vloN iswKF qy kIqy jf rhy jbr julm df tfkrf krn leI idRV inscf kridaF kOmI ajfdI dI qihrIk nUM afKrI dm qwk jfrI rwKx dI vcnbwDqf pRgt kIqI geI . sLhIdF dI Xfd ivwc arMB krvfey gey aKMz pfT dy Bog AuprMq dIvfn sjfieaf igaf . ijs nUM sMboDn kridaF sRLomxI akflI dl aMimRqsr XU,ky dy jnrl skwqr sR, lvisMLdr isMG zwlyvfl ny BfeI ijMdy aqy BfeI suwKy nUM hfridk pRxfm krn dy nfl AuhnF dy sMklp nUM pUrf krn leI cwl rhy kfPly dy sihXogI bnx leI iswK sMgqF nUM apIl kIqI . AuhnF pMjfb dI DrqI qy pMQ aqy pMjfb dy hwkF ihqF aqy kOmI ajfdI leI rfjnIqk qOr qy XqnsLIl sR, ismrnjIq isMG mfn aqy BfeI dljIq isMG ibwtU df zwt ky sfQ dyx dI bynqI kridaF aPjLl gurU nUM PFsI dyx df sKq ivroD kIqf . AuhnF pRPYsr divMdrpfl isMG Buwlr smyq smUh sjfey mOq XfPqf kYdIaF dI sjLf mnsUK krn dI mMg kIqI . pMjfb dI DrqI qy iswK sMGrsL dI mwDmqf qy pRqIkrm pRgt kridaF AuhnF ies nUM smyN df vyg afiKaf ikAuN ik hr cIjL dy do pfsy hoieaf krdy hn . AuhnF ajfd iswK rfj Kfilqsfn dI afs pRgtfAuNidaF ikhf ik aMgryjLF ny swq smuMdr pfr qoN jf ky Bfrq qy kbjLf kIqf sI ijhnF nUM kwZx leI nwby sfl qoN vwD lMbf smF sMGrsL krnf ipaf pr iswK sMGrsL nUM qF bfeI sfl hI hoey hn jd ik ieh pYNzf BfrqI ajfdI nfloN ikqy vwD kiTn hY pr ijwq Kflsy dI XkInn hovygI . sRLomxI akflI dl aMimRqsr dI qrPoN AuhnF ny sLhId BfeI gurdIp isMG dIpf hyrF dI mfqf gurbcn kOr dy akfl clfxy qy duwK pRgt kridaF vfihgurU awgy ardfsF kIqI ik AuhnF dI afqmf nUM afpxy crnF ivwc invfs bKsLy . sRomxI akflI dl aMimRqsr vloN ies mOky sLoLk mqf rwiKaf igaf . iswK PYzrysLn XUky dy sInIar vfeIs cyarmYn BfeI kuldIp isMG chyVU ny ikhf ik iswK Bfrq ivwc gulfNmF vflf jIvn bqIq kr rhy hn . AuhnF ikhf ik kyvl gwlF dykrn nfl ajfdI hfsl nhIN huMdI blik ies vfsqy qfN amlI qOr qy kuwJ krnf pYNdf hY . kOmF dI ajfdI inwj dI brbfdI nfl hI hfsl huMdI hY . pRiswD kQfkfr BfeI gurbIr isMG inmfxf ny bhuq hI sucwjy ZMg nfl sLhIdF nUM sLrDf dy Puwl arpq kIqy . AuhnF gurU nfnk gurdvfrf pRbMDk kmytI df sLhIdI smfgm axoijq krn leI DMnvfd kIqf . styj skwqr dI syvf BfeI kyvl isMG qUr ny inBfeI . sORomxI akflI dl aMimRqsr aqy iswK PYzrysLn dy afgU BfeI gurjIq isMG smrf , BfeI blivMdr isMG iZwloN ,sR, ieMdr isMG sohl , sR, virMdr isMG ibwtU ,sR , jiqMdr isMG aTvfl , sR, jgdIp isMG ,sR, blvIr isMG srpMc aqy sR, kulivMdr isMG jOhl ny isLkrq kIqI .

 

kYlyPLornIaf dy gvrnr arnlz sLvfrsnygr dI mflI shfieqf leI iekwT

sYn PLrFissko (husn lVoaf bMgf) nvMbr ivc kYlyPLornIaf dy gvrnr dIaF ho rhIaF coxF ivc irplIkn pfrtI vwloN hux dy gvrnr, arnlz sLvfrsnygr nUM hI dubfrf AumIdvfr KVf kIqf igaf hY aqy zYmokryitk pfrtI vwloN srkfrI KjfncI iPLl aYNjlIzs mYdfn ivc hn . mukfblf bhuqf sKLq nhIN . mOjUdf gvrnr dy asfnI nfl ijwqx dIaF pUrIaF sMBfvnfvF hn . vwK vwK BfeIcfiraF vwloN coxF dOrfn hox vflIaF srgrmIaF ivc ihwsf ilaf jf irhf hY . mOjUdf gvrnr afrnlz ny Gwt igxqIaF aMdr afpxI mjLbUr pkV bxf rwKI hY ijs df KLfs kfrn gvrnr df avfsI hoxf hY . Ausdf jnm afstrIaf df hY . XUbf istI (str kfAUNtI) dy iek AuGy ivkfskfr mfeIk isMG iek irpbilkn hn aqy AunHF ny pfrtI pRqI afpxf PLrjL smJidaF gvrnr dy vkfrI ahudy dI ho rhI cox leI afpxy iswK BfeIcfry dy AuqsLfh nfl afpxy Gr iek vzI dfavq rwKI ijs ivc iswK BfeIcfry ny BrpUr smrQn idqf aqy igxqI pMj sO qoN vI Aupr twp geI . gvrnr dy vzy srkfrI lsLkr df Zol nfl sLfndfr svfgq kIqf igaf . mfeIk isMG ny afpxI pqnI aqy dohF bwicaF vwloN sFJf prvfrk svfgqI BfsLn idqf aqy AunHF gvrnr vwloN rfj dy lokF leI kIqy kMmF dI sLlfGf kIqI . prvfr vwloN gvrnr nUM sony df kVf iswK kOm dI insLfnI vjoN ByNt kIqf igaf aqy ikhf igaf ik ieh kVf gvrnr nUM iswK kOm pRqI dosqI dI Xfd krvfAuNdf rhygf . ies qoN bfad gvrnr arnlz sLvfrsnygr ny afpxy vIcfr pRgt kridaF mfiek shfieqf dyx qy ieQy swdf Byjx leI DMnvfd kIqf . AunHF ikhf Auh kVf afpxy nfm df bxf ky jLrUr pfAuxgy . AunHF str kfAUNtI dy vsnIkF nUM ikhf ik Auh kYlyPornIaf ivcly dirafvF dy bMnHF dI mfVI hflq qoN icMqq hn . ies krky ieQoN dy vsnIkF aqy Kfs kr iswK BfeIcfry nUM qjvIjL (prfpojLIsLn) 82 Auqy hr hflq ivc hF dI mohr lfAuxI cfhIdI hY . jy ieh qjvIjL votrF vwloN sPLl ho jFdI hY qF iesdf str kfAUNtI dy bisLMidaF nUM bhuq lfB hovygf .bfad ivc gvrnr pRIqI Bojn ivc sLfml sB lokF nUM imly . ijnHF ivc iswK BfeIcfry vwloN zf: pirqpfl isMG koafrzInytr eyjIpIsI, jsvMq isMG hoTI, skqwr sYn hojLy iswK gurduafrf sfihb aqy Aup muK syvfdfr eyjIpIsI, iswK XUQ afPL amrIkf dI kyNdrI kmytI mYNbr jfhn isMG igwl, aqy sInIar afgU gurbcn isMG rfxf PLrImFt, kulvMq isMG Kihrf sYn PLrFissko, qijMdr isMG dosFJ XUbf istI, gulivMdr isMG iBMdf, kuljIq isMG inwJr, sonI isMG jfiedfd pRqIinD (rIaYltr), gurmyjL isMG igwl, guirMdr isMG lfzI, ksLmIr isMG QFdI, blhfr isMG srpMc, stfktn gurduafrf pRbMDk kmytI dy muwK syvfdfr amrIk isMG DfrIvfl qoN  ielfvf hor vI sQfnk BfeIcfrf BfrI igxqI ivc hfjLr sI

 

loDInMgl sRomxI akflI  dl’c sLfml

aimRqsr: kFgrs nUM aWj mfJy’c Jtkf lWigaf jdoN kYptn srkfr qy iBRstfcfr dy ZyrF dosL lgfAuNidaF kFgrs pfrtI aqy ngr suDfr trWst btflf dI cyarmYnI,iqafgx vfly sInIar kFgrsI afgU lKbIr isMG loDIMnMg aWj kfdIaf ivDfn sBf hlky dI ijLlf pRIsd mYNbr,blfk simqI mYNbr 130 dy krIb mojUdf qy sfbkf srpMcf pMcf aqy smrWQkF dy kfPlyy smyq sRomxI akflI dl