Member
Punjabi Press Club of Canada

sqMbr 03, 2004,     ipClIaF sfrIaF KbrF

 
muwK KbrF

 

qygbIr isMG ny gqky df tUrnfmYNt ijwiqaf

imsIsfgf: (sFJ svyrf) AuntfrIE Kflsf drbfr ivKy XUnIvristI dy bwicaF dI sMsQf "kOs" aqy dmdmI tksfl aKfVf trFto dy nOjuafn isMGF vloN krvfieaf igaf dUsrf sflfn XuwD nfmI gqkf tUrnfmYNt bIqy aYqvfr 29 agsq 2004 nMU izksI roz gurUduafrf sfihb ivKy pUrf sPl irhf.

bVy idlcsp mukfbilaF ivcoN dI gujLrdy BfeI qygbIr isMG jo aYbsPorz bI[sI[ qoN afey sn PfeInl ivwc puwjy. AuDr brYNptn invfsI jrnYl isMG vI PfeInl ivwc phuMc igaf. gqky df PfeInl mYc bVf hI idlcsp sI. BfeI qygbIr isMG sfrf idn iksy hor iKzfrI pfsoN nf hr sikaf ijs krky AusnMU anzPItz iKzfrI vjoN PfeInl ivwc pysL kIqf igaf jdoN ik dupihr vyly jrnyl isMG qygbIr isMG koloN hfr cuwkf sI.

tUrnfmYNt dy kfnMUnF anusfr hr iKzfrI nMU tUrnfmYNt coN bfhr kwZx leI do vfr hrfAuxf jrUrI sI.

puafieMtF dy afDfr qy ho rhy ies gqkf kMpItIsLn ivwc bVI PurqI nfl isMGF ny ieh mYc Kyizaf. vwzI qfdfd ivwc drsLkF ny sfh DUh ky ies mYc df afnMd mfixaf. afiKr ieh mYc qygbIr isMG ny jrnYl isMG nMU 2 ku puafieMtF qy hrf ky ijwq ilaf. vyKx ivwc afieaf ik ies tUrnfmYNt ivwc pRbMDkF vloN kuwJ iZwl vrqI jf rhI sI. qrnpRIq isMG nfmI gqkf iKzfrI ny keI gqkf Kyzx vfly bwicaF nfl mYc dOrfn dwb ky sotI mfrn afid dI hrkq kIqI. rYPrI ny bVy PfAUl idwqy pr pRbMDk Aus vIr nMU irMg coN bfhr kwZx ivwc asmrwQ rhy jdoN ik Gwto Gwt iqMn bwcy ro ky irMg coN bfhr inkly. izksI guruduafrf sfihb dy pRbMDkF ny jyqU isMG nMU 1000 nkd aqy trfPI dy ky snmfinaf.

zytn ivc BfrqI mylf lgfieaf igaf

zytn- (sFJ svyrf-smIp isMG gumtflf) amrIkf dy sLihr zytn ivc ‘ AumMg gujrfqI smfj’ vloN BfrqI mylf lfieaf igaf ijs nMU vyKx leI lgBg 3500 lok dUroN dUroN afey. smfj dy skwqr inrn sLfh anusfr ieh mylf BfrqIaF aqy amrIkf ivc rihMdy vwK-vwK vrgF dy lokF ivc afpsI suwJ-buJ vDfAux leI lgfieaf jFdf hY. ies mOky `qy BfrqI siBafcfrk ivrsy dI pRdrsLnI lgfeI geI. ies ivc Bfrq dy vwK-vwK pRfqF df lok nfc pysL kIqf igaf ijs ivc bhfr kOr cImf aqy drsLIl kOr sihbI ny pMjfb df lok nfc pysL kIqf. ies df amrIkf qy BfrqI drsLkF ny KUb afnMd mfixaf. myly df afrMB BfrqI pihrfivaF dy PYsLn sLoa nfl hoieaf.

ies mOky ‘qy iswK siBafcfr, isK ieiqhfs aqy lok nfc nMU drsFdI hoeI iek pRBfvsLflI pRdrsLnI lgfeI. rfeIt styt XUnIvristI zytn dy poRPsr zf[ drsLn isMG sihbI aqy ividafrQI ismrpRIq isMG rqn qy XUnIvristI afP isnisnftI dy poRPYsr zf[ ismrn kor sihbI, ny iswK pRdrsLnI ivc afey hoey drsLkF df svfgq kIqf aqy pRdrsLnI ivc lgfey gey iviBMn postrF dy bfry drsLkF nMU jfxkfrI aqy puwCy gey suaflF dy jvfb idwqy. XUnIvristI afP zytn dy pRoPYsr zf[ nsLwqr isMG brfV, spirMgPIlz dy s[ avqfr isMG aqy troafey dy s[ ipafrf isMG sYmbI ny ies pRdrsLnI nUM kfmXfb bxfAux ivc BrpUr Xogdfn pfieaf. amrIkI ieh dyK ky bhuq hI pRBfivq hoey ik isK iek amn psMd kOm hn pr AuhnF dIaF kurbfnIaF mhfn hn. Auh BFvy 2 pRqIsLq hI hn pr AuhnF ny afjLfdI dI lihr ivc sB qoN vwD Xogdfn pfieaf. dysL leI sLhId hoey BfrqIaF ivc AuhnF dI igxqI 71 pRqIsLq hY aqy PFsI ‘qy cVHx vfilaf ivcoN 77 pRqIsLq isK sn. Aumr kYdIaF ivc Auh 81 pRqIsLq aqy suBfsL cMdr bos dI ieMzIan nYsLnl afrmI ivc 60 pRqIsLq sn. dysL aqy ivdysL ivc KyqIbfVI, KyzF, vpfr, sfieMs aqy qknIkI Kyqr ivc vI AuhnF df Kfs Xogdfn hY. amrIknF ny BfeI GneIaf jI vloN inBfeI geI inrpwK syvf dI qulnf awj kwl dy afDuink rYz krfs nfl krdy hoey AuhnF dI BrpUr sLlfGf kIqI. hrmMidr sfihb dI qsvIr ies pRdrsLnI ivc ivsLysL iKwc df kyNdr sI. isKF dI ivsLysL pihcfx bfry jfxkfrI vDfAux leI msLhUr vIzIE "imstykn afeIzYNittI, isKs ien amrIkf" vI idKfeI geI. zytn dy myar rfan mYklIn ny myly aqy isK pRdrsLnI df afnMd mfndy hoey myly dy pRbMDkF dI BrpUr sLlfGf kIqI.

XUnIsYP jYnyvf PrFs aMdrly iswKF nUM afpxy blbUqy qy kfnUMnI kfrvfeI dI slfh!!

pYirs: (aYc ibAUro) PrFs aMdr iswK bwicaF nUM skUlF aMdr dsqfr sbMDI lwgI pfbMdI bfry, XUnIsYP jnyvf dy prvkqf sRI dfmIaf pYrsonfjL nfl s: kudrq isMG mnIr(PrFs df gorf iswK) dI 25 agsq 04 somvfr nUM gwlbfq hoeI. sRI mfn prsonfjL ny ikhf ik jykr ieho-ijhI siQqI ihMdosqfn aMdr pYdf hoeI huMdI qF mYN nvI idwlI ivcly XUnIsYP dy dPqr nUM hdfieq dy ky BfrqI srkfr qoN juafb mMg skdf sI pr PrFs ny qF pihlF hI sMXukq rfsLtr dy bwicaF dy aiDkfrF sbMDI sMDI qy dsqk kIqy hoey ny. sB qoN vwD ky PrFs iewk iensfnI hwk df dfavydfr mulk hY. iPr vI ies qrHF dIaF pfbMdIaF ikAu lfgU kr rhy hn? ieh gwl smJ ivwc nhI afAudI. sL kudrq isMG ny jvfb ivwc ikhf ik PrFs ny qF hor vI keI qrHF dIaF aMqrrfsLtrI sMDIaF qy dsqK kIqy hoey ny. iPr vI ies qrHF dIaF pfbMdIaF ikAu lfgU kr rhy hn? ieh gwl smJ ivwc nhI afAudI.

s: kudrq isMG ny jvfb ivwc ikhf ik PrFs ny qF hor vI keI qrHF dIaF aMqr-rfsLtrI sMDIaF qy hsqfKr kIqy hoxgy. prMqU iswKF dy msly ivwc sB smJOqy iCwky tMg idwqy gey ny. sRI mfn prsonjL ny hor ikhf ik iewQy iswK numfieMidaF df hwk bxdf hY ik Auh PrFs srkfr qoN sbMDq vyrvy mMgx. ho skdf hY ik ieh iewk glqI hI hovy ikAuik Buwl qF koeI vI kr skdY.

PrFs dy iswKF nUM glq PihmI pYdf ho geI hY ik Bfrq dI srkfr afpxf asr rsuK vrq ky PrFs ivwc rih rhy iswKF dI dsqfr df mslf hl kr skdI hY. ies sMbMD ivwc s: qrlocn isMG cYarmYn Gwt igxqI ny vI keI lYtr Bfrq srkfr nUM ilKy sI. Bfrq srkfr ivdysL mMqrfly qoN iewk pYtr srdfr qrlocn isMG jI nUM afieaf ik PrFs dy iswKF dI dsqfr df mslf PrFs dy BfrqI rfjdUq sivwqrI dy hvfly kr idwqf hY. Auh PrFs dy iswKF nfl gwlbfq krky PrFs srkfr nfl vI ies msly sbMDI gwlbfq krngy. ies lYtr nUM jfrI krn vfly vI im: Shashank hn. ieh lYtr 19 jnvrI 2004 rYPrYs nMbr 559/ FS/04 nUM jfrI kIqf igaf sI. awj ies lYtr nUM jfrI kIqy nUM 8 mhIny ho gey hn. pqf nhI ieh lYtr iks rwdI dI tokrI ivwc ipaf hoxf.

ieQy suafl KVHf huMdf hY ik jd PrFs df rfsLtrpqI ieh gwl afK irhf hY ik ies muwdy qy iksy vI bfhrlI srkfr dI dKl aMdfjLI brdfsLq nhI kIqI jfvygI qF PrFs dy iswKF vwloN BfrqI srkfr awgy rox-ipwtx df kI lfB hovygf? ieh qf smF hI dwsygf. vYsy vI Bfrq df pRDfn mMqrI sRI mnmohn isMG jI ieh afK cuwky hn ik mYN qF isrP isPfrsL hI kr kr skdf hF. PrFs dIaF do iswK jQbMdIaF PrFso iswK/XUnfeItz iswK ny PrFs srkfr vwloN pfeI ies vMgfr nUM iKVHy mwQy pRvfn krky. ies kys nUM PrFs dI adflq ivwc lY geIaF hn.

ryzIE pRogrfmF dI adlf bdlI

1320 ey[aYm[ aqy 101[3 aYP aYm nMU Bfg lwgy

brYNptn: (sFJ svyrf) bIqy somvfr qoN ryzIE pRogRfmF dI hoeI AulQ pulwQ ny ijQy keI sroiqaF nMU BMblBUsy ivwc pfeI rwiKaf AuQy anykF sroiqaF ny Pon krky nvjnmy ryzIE pRogRfmF aqy nvyIN jgHf isPt hoey pRogRfmF nMU suBkfmnfvF idwqIaF.

1320 ey[aYm ryzIE stysLn qoN pRvfsI ryzIE dI sLurUafq nMU smuwcy BfeIcfry ny jI afieaF ikhf ikAuNik ies dy sMcflk sRI rijMdr isMG sYxI ny pRvfsI vIklI aKbfr rfhIN pRYWs dy Kyqr ivwc cMgf nfmxf Kwitaf hY. AunHF dI juarqnumf koisLsL ies Kyqr dy iblkul anukUl hY ikAuNik pRYWs jF ielYktROinwk mIzIey nfl iensfP krn vflI BUimkf inBfAux leI juarq dI sKq loV pYNdI hY. hr rojL svyry 11-12 vjHy qwk ijQy 1320 ey[aYm qoN qusIN pRvfsI dy afhlf imafrI pRogRfm df afnMd mfx skogy AuQy ies ivwc dysL ivdysL dIaf ivsQfr-pUrvk KbrF aqy Koj BrpUr pRogRfmF dI afs kIqI jf skdI hY.

ieh ryzIE tfeIm ies krky vI mhwqv hY ikAuNik ieh trFto dy msLUhr ryzIE gfAuNdf pMjfb nfl tkrfAUNdf hY. BfvyN ik trFto ivwc suxn vfilaF dI hux kmI nhIN hY pr iPr vI agr dosqfnf kMpItIsLn ho vI jfvy qF ies nfl sroiqaF df kfPI Pfiedsf ho skdf hY, Bfv cMgy imafrI pRogRfm suxn nMU iml skdy hn. ieh kihxf df ieh mqlb hrigjL nhIN hy ik mOjUdf pRogRfmF df imafr AuWcf nhIN hY.

1320 ey[aYm ryzIE stysLn qoN hI hux 12 qoN 2 vjHy qwk ryzIE Kyqr dy sB qoN purfxy aqy boc boc ky pYr rwKx dy mfihr sRI kuldIp dIpk pMjfb dI gUMj pysL krdy hn ijs ivwc trFto df msLhUr pwqrkfr blqyj isMG pMnMU KbrF df Kulfsf krdf hY.

AuDr aYP aYm PRIkuaYNsI qy eysIan kunYksLn aqy ryzIE vfies df sUrU hoxf ijQy afpxy afp ivwc iewk imsfl hY AuQy eysLIan kunYksLn ryzIE ivwc rijMdr qwgV df pysL hoxf trFto dy sroiqaF leI bvf jfxkfrI BrpUr iswD hoieaf hY. alock ibMdU qoN ieh kihxf jrUr bxdf hY ik ryzIE Aupr iksy grylU JgVy nMU pRsfrq krnf pRogRfm leI isrdrdI KVI kr skdf hY ies krky hYlp lfeIn nMU afP dI eyar aqy nqIjy afn dI eyqr kIqy jfx qf sroiqaF nMU Aus smyHN ivwc hor jfxkfrI ijs ivwc qpsry, KojI ivcfrF aqy ieMtrivAUjL hox qf hor cMgf lwgygf.

afvfjL dI dunIaf df bfdsLfh rxvIr cOhfn afpxf "eysLIan kunYksLn" ryzIE progrfm 101[3 aYP[ aYm[ qoN 12 - 3 vjHy drimafn pysL kr irhf hY.

ies dy Kqm huMidaF hI 3 qoN 5 vjy qk "ryzIE vfies’ iesy 101[3 qy sLurU ho jFdf hYryzIE vfies, ijs dy host hn kimAuintI dy jfxy pihcfxy host homopYQ zf: rxvIr sLfrdf jo ngfrf aKbfr dy mflk vI hn. zf: sLfrdf df nF iksy jfx pihcfx df muQfj nhIN hY.

ividafrQIaF ny pMjfb dy muwidaF bfry idlcspI idKfeI

cMzIgVH/26 agsq (aYc ibAUro) : pfxIaF dy cricq muwdy bfry awj ieQy pMjfb XUnIvristI kYNps ivc iek pRBfvÈflI sYmInfr hoieaf, ijs ivc isMcfeI, arQcfry aqy ieiqhfs dy mfhrF ny qwQF qy aMkiVaF dI shfieqf nfl pMjfb df pwK pyÈ kIqf aqy aYlfn kIqf ik sMivDfn, kfƒn aqy rfeIpyrIan isDFq muqfbk dirafvF dy pfxIaF AuWqy mflkI Ausy rfj dI ho skdI hY, ijQoN dI Auh lMGdy hn. ies leI jdoN hirafxf aqy rfjsQfn rfeIpyrIan rfj hI nhIN qF AunHF ƒ pfxI dyx dI gwl sMivDfn aqy kfƒn dI AulMGxf hY.

iswK stUzYNts PYzryÈn (BfeI dljIq isMG) dI pMjfb XUnIvristI iekfeI vwloN krvfey ies sYmInfr ivc XUnIvristI dy ividafrQIaF ny ivÈyÈ aqy hYrfnkuMn idlcspI ivKfeI. XUnIvristI dy ieMgilÈ afzItorIam ivc iql suwtx ƒ QF nhIN sI aqy krIb ZfeI GMty cwly ies sYmInfr ivc ividafrQIaF ny pfxIaF dy muwdy bfry mfhrF aqy ivdvfnF qoN gMBIr jfxkfrI hfsl kIqI. ies sYmInfr dI pRDfngI pMjfbI XUnIvristI dy sfbkf vfeIs cFslr aqy arQcfry dy AuWGy mfhr sRI srdfrf isMG jOhl ny kIqI. bulfiraF ivc pMjfb XUnIvristI dy ieiqhfs dy pRoPYsr aqy ‘’ieMzIaf kuimts suiesfeIz`` nF dI cricq pusqk dy lyKk

zf[ gurdrÈn isMG iZwloN, isMcfeI mihkmy dy sfbkf cIÌ ieMjInIar gurbIr isMG aqy sfbkf afeI[ey[aYs[ aÌsr gurdyv isMG Èfml sn. ieh pihlI vfr hY jdoN iksy iswK ividafrQI jQybMdI vwloN idwqy swdy dy jvfb ivc XUnIvristI kYNps dy lfa ivBfg, soÈl sfieMisË nfl sbMDq ivBfgF dy ividafrQI, sfieMs ivBfgF dy ividafrQI aqy sfihq dy ividafrQIaF ny pfxIaF dy muwdy bfry buinafdI jfxkfrI hfsl krn ivc idlcspI ivKfeI. ividafrQI ies muwdy bfry jfnx leI ieMny Auqsuk sn ik Auh ivcoN vI AuWT AuWT ky bulfiraF awgy svfl krdy rhy. ieQy ieh cyqy krfieaf jFdf hY ik ajy qwk pMjfb dI iksy vI rfjsI pfrtI ny akfdimk pwDr ‘qy pfxIaF dy muwdy bfry koeI sYmInfr nhIN krvfieaf. iswK stUzYNts PYzryÈn vwloN ies kfrj ivc ivÈyÈ idlcspI lYx nfl pMjfb XUnIvristI kYNps dy ividafrQIaF aqy aiDafpkF ivc ies jQybMdI df pRBfv Kyqr viDaf hY.

aMgryËI aÉbfr dy iewk pwqrkfr ny itwpxI kIqI ik Aus ny ies qrHF dy muwdy bfry ieMnf vwzf iekwT pihlF kdy nhIN vyiKaf. ies df kfrn Èfied ieh vI hY ik pMjfb dy ividafrQI iswKF dI rfjsI lIzriÈp dI pfxIaF dy msly bfry sMjIdgI, iemfndfrI aqy idafnqdfrI awgy gMBIr pRÈn icMnH lfAuNdy hn. sYmInfr ƒ sÌl bxfAux ivc PYzryÈn dy mIq pRDfn sR pRBÈrnbIr isMG aqy AunHF dy sfQIaF ny ivÈyÈ pRbMD kIqf. pRBÈrnbIr isMG ny styj dI kfrvfeI vI afp hI sMBflI.

sRI gurdyv isMG ny, ijnHF ny pfxIaF dy muwdy bfry iek cricq pYNÌilt iliKaf hY, ikhf ik pMjfb purngTn aYkt dIaF DfrfvF 78, 79 aqy 80 hI sfry JgVy dI jVH hn ijnHF muqfbk pMjfb koloN ies dy kudrqI vsIly kyNdr srkfr ny Koh ley. AunHF ikhf ik pMjfb hI iewko iewk sUbf hY, ijs kol nf afpxI rfjDfnI hY, nf hfeI kort hY aqy nf hI hYz vrksF AuWqy Aus df afpxf kMtrol. AunHF ieh vI dwisaf ik sfbkf muwK mMqrI drbfrf isMG nfl 1981 ivc pfxIaF bfry hoey smJOqy df sMivDfnk aqy kfƒnI afDfr hI nhIN. ies ƒ nf qf pMjfb asYNblI ny pfs kIqf aqy nf hI Aus smJOqy ƒ mMqrI mMzl vwloN mfnqf hfsl hoeI.

AuWGy ieiqhfskfr zf[ gurdrÈn isMG iZwloN ny afpxI pRBfvÈflI qkrIr ivc qwQF dI shfieqf nfl pMjfb df pwK pyÈ kIqf. AunHF dy qwQF ivc eynI spÈtqf sI ik hfl bfr-bfr qfVIaF nfl gUMjdf irhf.

sfbkf vI[sI[ aYs[aYs[ jOhl ny ikhf ik pMjfb kol pfxI dI byhwd kmI hY. jdik mOjUdf siQqI ivc hirafxf kol vfDU pfxI hY. AunHF ieh qwQ pyÈ krky hYrfn kr idwqf ik ies vfr sfAuxI dI jo Ìsl pMjfb ivc bIjI geI hY, Aus vfsqy 80 ÌIsdI pfxI DrqI hyToN kwiZaf igaf aqy bfkI kyvl 20 ÌIsdI pfxI nihrF qoN hfsl hoieaf. AunHF ikhf ik sfƒ kOmI pwDr ‘qy socxf cfhIdf hY ikAuNik jykr pMjfb hI anfj nf pYdf kr sikaf qF smuwcf ihMdusqfn aMn qoN swKxf ho jfvygf. AunHF ikhf ik rfjF dIaF hwdF qF bdldIaF rihMdIaF hn pr dirafvF dy kudrqI vhfa kdy vI nhIN bdly jf skdy.

PYzryÈn dy mIq pRDfn sRI pRBÈrnbIr isMG ny pMjfbI itRibAUn ƒ dwisaf ik ies qrHF dy sYmInfr BivwK ivc vI kIqy jfxgy qF jo ividarfQIaF aqy nOjvfnF ivc ies aihm muwdy bfry cyqnf dI muihMm ÈurU kIqI jf sky. AunHF ikhf ik ijvyN ividafrQIaF ny vwzI igxqI ivc ies muwdy ivc idlcspI leI hY, Aus qoN sfÌ Ëfhr hY ik pMjfb dI jvfnI iksy vI byiensfÌI ƒ hux bhuqf icr brdfÈq nhIN krygI. AunHF ikhf ik pMjfb dIaF rfjsI pfrtIaF rfjnIqk ibafn qF bVy jorF ÈorF nfl idMdIaF rihMdIaF hn pr AunHF ny afpxy pfrtI dy vrkrF ivc pfxIaF dy muwdy bfry akfdimk cyqnf Brn leI kdy vI ieho ijhy sYmInfr nhIN krvfey. AunHF ikhf ik ies df iewk kfrn qF ieh vI ho skdf hY ik ienHF pfrtIaF dI lIzriÈp pfxIaF dy msly ƒ AulJfAux ivc iksy nf iksy rUp ivc Kud vI doÈI rhI hovy. AunHF ikhf ik PYzryÈn pMjfb ivc sfrIaF iDrF ƒ iewk mMc ‘qy ilafAux leI hr Xqn krygf.

sYmInfr ivc Èfml hox vfilaF ivc iswK icMqk pRoPYsr jgdIsL isMG, pI[aYc[afr[E[ dy cyarmYn jsits ajIq isMG bYNs, mnuwKI aiDkfr afgU bljIq kOr, akflI afgU gurnfm isMG iswDU, ÈRomxI kmytI dy sfbkf mYNbr amirMdr isMG, ÈRomxI Kflsf dl dy afgU suirMdr isMG ikÈnpurf, aMimRqsr akflI dl dy ieMdrjIq isMG gogoafxI vI Èfml sn. ies qoN ielfvf pMjfbI XUnIvristI pitaflf kYNps qoN ividafrQIaF df iewk gruwp vI PYzryÈn dy pRDfn syvk isMG dI agvfeI ivc sYmInfr ivc Èfml hoieaf. sYmInfr dI iewk ivÈyÈ gwl ieh vyKx ivc afeI ik sYmInfr qoN ipwCoN vI keI ividafrQIaF ny pfxIaF bfry bulfiraF koloN keI qrHF dy svfl puwCy aqy ies qrHF iewk bihs sYmInfr qoN ipCoN vI cldI rhI.

 gurpurb qy gurU dI imhr hoeI

aMqrXfmI, suKdyv qy iqlk rfj dI irhfeI df aYlfn hoieaf

AUnf (sFJ svyrf)-ierfk ivc 42 idnf qoN awqvfdIaF vwloN bMdI bxfey gey BfrqI dy surwiKaq irhfa hox dI Kbr imlidaF hI bMdIaF dy pirvfrF ivc KusLI dI lihr dOV geI pr pirvfrk mYNbrF ny ies vfr KusLI df pRgtfvf Aus smyN kIqf jdoN AunHF nUM pRDfn mMqrI dPqr qoN Aup-skwqr asLok amrohI df Pon rfm mUrqI dy Gr afeIaf qF KusLI df njLfrf vyKidaF hI bxdf sI. rfm mUrqI ny pwqrkfrF nUM dwisaf ik AunHF nUM sLfm nUM pRDfn mMqrI dPqr qoN irhfeI df Pon afieaf aqy pusLtI hoeI, ies dy nfl hI tI[ vI[ cYnlF ny vI pusLtI bfry KbrF idwqIaF ijs ‘qy sfzf ivsLvfs bixaf. ieh Kbr aMqrXfmI qy iqlk rfj dy pirvfrF leI sMjIvnI bUtI dyx vflI sI. 42 idnf qoN jo hMJU pirvfr dy hr mYNbrF dIaF awKF ivc gLm dy vih rhy sn Auh awj vI Jlk rhy sn pr ieh hMJU KusLI dy sn. rfm mUrqI, rfm dfs, mfqf Bfgo dyvI, pqnI kusm qy irsLqydfr qF KusLI ‘c JUm rhy sn aqy vDfeIaF kbUl kr rhy sn AuDr aMqrXfmI dI 11 mhIinaF dI puwqrI qy iqlk rfj dy iqMn bwicaF nUM vI KusLI hY. Gr dy mYNbrF dI KusLI dy nfl Auh hws rhy sn aqy sLfied hux ieh kih rhy hn ‘pfpf jldI af jfE.’ dovyN pirvfr pRmfqmf df sLukr-gujLfr krn dy nfl-nfl hr Aus ivakqI qy srkfr df DMnvfd kr rhy hn ijnHF ny AunHF df ies duK dy smyN ivc ihMmq qy AuqsLfh vDfieaf. rfm mUrqI ny vfihgurU df DMnvfd kIqf aqy ikhf ik awj sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf pRkfsL purb ‘qy AunHF nUM qohPf imilaf hY. puwqr dI irhfeI dI cMgI Kbr AunHF nUM ieiqhfsk idn ‘qy imlI hY. ies leI AunHF nUM pUrf ivsLvfs hY ik pRmfqmf vI AunHF dI KusLI ivc sLfiml hY. ies mOky dovF pirvfrF ny ky[ jI[ aYl[ kMpnI df vI DMnvfd kIqf. ies mOky muwK mMqrI vIrBwdr isMG ny ikhf ik kFgrs pfrtI, sUbf qy kyNdr srkfrF bMdIaF dy pirvfrF dI KusLI ivc sLrIk hn.

AUnf ‘c KusLI dI lihr

AUnf, (aroVf)-awj sLfm dy smyN tYlIivjLn AuWpr BfrqI aqy dUjy bMdIaF dI irhfeI dI KLbr afeI qF AUnf aqy afly-duafly dy ipMzF ivc KusLI dI lihr PYl geI. jdoN ienHF bMdIaF ivcoN ipMz dyhlF ivc aMqrXfmI dy pirvfr vfilaF nfl gwlbfq kIqI qF AunHF ny KusLI jLfihr krdy hoey ikhf ik AunHF dI irhfeI ivc Coty bwcy qoN lY ky hryk bjLurg ny sfzf sfQ idwqf, ies leI asIN sfrI jnqf, Bfrq srkfr aqy pRdysL srkfr dy DMnvfdI hF.

iqlk rfj df ichrf dyKx dI ieMqjLfr hY Aus dI mF nUM

huisLafrpur-ipCly svf mhIny qoN ierfk ivKy bMdI bxf ky rWKy gey pMjfbI nOjvfnF nUM aWj irhfa krky ierfkI KfVkUaF ny pUry pMjfbI BfeIcfry nUM sRI gurU gRMQ sfihb jI dy sQfpnf purb dy mOky ‘qy jo qohPf idWqf Ausny aWj dy jsLnF ivc hor rMg Br idWqf. jo koeI vI irhfeI dI KLbr suxdf Ausdy mUMhoN afp muhfry ‘sLukr hY’ lPjL inkldf. iqlk rfj dI irhfeI dI KLbr suxI qF hr pfsy KusLI dI lihr dOV geI. iqlk rfj dI mfqf iksLnI dyvI ny pRmfqmf df sLukr adf kridaF Bfrq srkfr aqy Kfs qOr ‘qy mIzIaf df DMnvfd kIqf ijnF dy XqnF dy sdkf Ausdy puWqr dI irhfeI sMBv hoeI. iqlk rfj dI BYx qfro jo AUny qoN ieQy afeI hoeI sI, dI vI KusLI dI koeI hWd nhIN sI. bs hux AunHF nUM iqlk rfj df ichrf vyKx df ieMqjLfr hY.

KusLI sFBI nhIN jFdI suKdyv dy mfipaF qoN

cmkOr sfihb-sQfnk sLyr isMG dy pirvfr nUM awj sRI gurU gRMQ sfihb dy 400 sflf sQfpnf purb ‘qy byhwd KusLI nsIb hoeI jdoN sLfmIN 4 vjy pirvfr ivc ivdysL mMqrfly qoN afey Pon ‘qy, ierfkI dihsLqpsMdF vwloN AunHF dy byty suKdyv isMG dI irhfeI dI Kbr imlI. ijAuN-ijAuN kOmI inAUjL cYnl Bfrq srkfr dy hvfly nfl bMdIaF dI irhfeI dI pusLtI krdy gey iqAuN-iqAuN pirvfrk mYNbrF dy ichiraF ‘qy KusLI df nUr Jlkx lwgf. bMdI suKdyv isMG dI mfqf hrpfl kOr jo suKdyv isMG dI irhfeI qoN bfad aksr mMjy ‘qy ibmfrF vFg peI rihMdI sI qoN awj cfa sFiBaf nhIN sI jFdf. dyKidaF hI ivhVy ivc ipRMt aqy tI[ vI[ mIzIey qoN ielfvf pirvfr dy hmdrd/sLuBicMqkF df qFqf lwg igaf aqy mfqf hrpfl kOr mIzIey nUM vfr-vfr ibafn idMdI, afpxI KusLI df pRgtfvf kr rhI sI. ieho cfa pirvfr ivc suKdyv isMG dy ipqf sLyr isMG aqy BrjfeI krmjIq kOr nUM ciVHaf hoieaf sI.

pirvfr vfilaF anusfr BfvyN smyN-smyN asIN Bfrq srkfr ‘qy ros vI pRgt krdy rhy hF pr awj asIN mihsUs krdy hF ik 100 kroV qoN vwD afbfdI dI numfieMdgI krn vflI Bfrq srkfr ny, hfsl hflqF ivc bMdIaF nUM CuzfAux sbMDI koeI ksr bfkI nhIN CwzI. pirvfr vfilaF ny ijQy Bfrq srkfr df aqy Kfs qOr ‘qy ivdysL mMqrfly df Aukq irhfeI bdly DMnvfd kIqf AuQy ierfk ivc kMm kr rhI ivvfdgRsq trFsport kMpnI ky[ jI[ aYl[ df vI DMnvfd kIqf ijs ny iqMnF BfrqIaF dI irhfeI bdly ierfk ivcoN afpxf kMm smytx df PYslf ilaf.

pRDfn mMqrI ny sRI gurU gRMQ sfihb jI dy AupdysL ivsLv Br ivwc phuMcfAux df Brosf idvfieaf.

aMimRqsr, 1 sqMbr:- pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG ny ikhf hY ik Bfrq srkfr pfvn sRI gurU gRMQ sfihb jI df BrfqrIBfv eykqf,sdBfvnf, brfbrI aqy sfJINvflqf df sLMdys ivsLv Br dy sfry dysLF ivwc phuMcfAux leI hr sMBv Xqn krygI.ies sbMD ivwc komI aqy komfqrIN pwDr qy  sYmInfr vI afXooijq krvfey jfxgy.

awj ieQy inAU aMimRqsr ivKy sLoRmxI gurduafrf pRbMDk kmytI vwloN  sfihb sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf  pRkfsL gurpurb mnfAux leI afXoijq muwK smfgm nUM sMboDn kridaF AunHF afiKaf ik Bfrq srkfr ny ies sLqfbdI bfry poRgrfm AulIkx leI iewk rfsLtrI pwDr dI kmytI bnfeI hY ijs ivwc sB DrmF dy pRmuwK ivdvfn aqy sfrIaF pfrtIaF dy numfieMdy  ley gey hn.AunHF ikhf ik ies kmytI dI rIport imlx qy sfrIaF XojnfvF aqy pooRgrfmf Auqy aml kIqf jfeygf.AunHF sRI drbfr sfihb jI nUM XUnYsko vwloN vrlz hYrItyj df drjLf idvfAux leI BrpUr Xqn kIqf jf irhf hY. AunHF disaf ik tUirjLm ivBfg vloN krvfey gey iek srvy anusfr sB qoN vwD ivdysLI sYlfnI sRI drbfr sfihb,sRI aMimRqsr dy drsLn krn leI afAuNdy hn. AunHF afs prgt kIqI ik agly vrHy sRI drbfr sfihb jI nUM XUnYsko vwloN Aukq drjf idwqf jfeygf.

gurduafrf sfihb krqfrpur sfihb dy drsLnF leI zyrf bfbf nfnk qoN korIzor (lfGF) dI mMg df ijkr kridaF AunHF ivsvfsL idvfieaf ik pfiksqfn srkfr nfl Aus dys aMdrly gurDfmF aqy hor DrmF dy Dfrimk asQfnF dI Xfqrf aqy KulHy drsLnF leI vIjLf inXm srl bnfey jfx bfry gwlbfq kIqI jfeygI.

PrFs ivwc iswKF dy dsqfr sjfAux Auqy lgfeI geI pfbMdI dy kfnUMn bfry ijLkr kridaF AunHF disaf ik ipCly hPqy AunHF ny afpxy ivsLysL dUq sRI dIksLq nUM AuQy dy rfsLtrpqI imstr icrfk nfl ies msly bfry gwlbfq krn aqy AunHF nUM iswKF leI kys aqy dsqfr df mhwqv dsx leI ikhf igaf sI. AunF disaf ik sRI dIksLq ny vfps af ky AunHF nUM disaf hY ik rfsLtrpqI icrfk AunHF dI gWlbfq nUM   bVy hI iDafn nfl suixaf hY aqy afs hY ik ies dy Tos pRxfm sfmhxy afAuxgy.

sLoRmxI akflI dwl dy pRDfn sR[ pRkfsL isMG jI bfdl vwloN jUn-1984 ivwc POjI hmly dOrfn sRI drbfr sfihb kMplYks ivwcoN iswK rYPrYNs lfeybRyRrI jo BfrqI POj ny afpxy kbjy ivwc kr leI sI, nUM moVn aqy BfrqI POj ivwc iswKF dI BrqI vDfAux dI mMg df ijLkr kridaF AunHF ikhf ik Auh ieh donoN mMgF bfry rwiKaf mMqrfly nfl gwlbfq krngy aqy ienHF dI pUrqI leI hr sMBv Xqn krngy.

pRDfn mMqrI ny ikhf ik gurU nfnk dyv XUnIvristI ivwc pRsqfvq sRI gurU gRMQ sfihb Bvn, ijs df nINh pwQr kl rfsLtrpqI zf[ ey[pI[jy[klfm ny rwiKaf hY, nUM komfqrIN pwDr df bnfAux, gurU kI ngrI sRI aMimRqsr dy ivkfs, gilafrf Xojnf nUM mukMml krn bfry Bfrq srkfr hr sMBv shfieqf dyvygI.

zf[ mnmohn isMG ny sfihb sRI gurU gRMQ sfihb jI nUM afpxI hfridk sLrDf siqkfr qy snmfn ByNt kridaF afiKaf ik ieh pfvn gRMQ sfnUM afpsI eykqf, sdBfvnf-ipafr, brfbrqf aqy ivsLv sLFqI df sLMdys idMdf hY. sfnUM sB nUM ieh sLMdys Gr-Gr phuMcfAux leI Xqn krnf cfhIdf hY.

afpxy sMdysL ivc sRI akfl qKLq sfihb dy jQydfr igafnI joigMdr isMG jI vydFqI ny sRI gurU gRMQ sfihb jI df sFJIvflqf qy ivsLv sLFqI df sMdysL Gr-Gr phuMcfAux leI afiKaf.

sfbkf muwK mMqrI s[ pRkfsL isMG jI bfdl ny pfvn sRI gurU gRMQ sfihb dI mhwqqf bfry jfxkfrI idwqI. AunHF pRDfn mMqrI nUM POj qoN iswK rYPrYNs lfiebRyrI dy kImqI smfn vfps idlvfAux qoN ibnF keI mMgF rwKIaF.

ies ivsLfl smfgm nUM hornF qoN ibnF sfbkf pRDfn mMqrI sRI atwl ibhfrI vfjpfeI,sRI akfl qKLq dy jQydfr igafnI joigMdr isMG jI vydfqIN, pMjfb dy muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG, rfjsQfn dy gvrnr sRI mdn lfl Kurfxf, hirafxf dy muwK mMqrI cODrI Em pRkfsL cOtflf,iqbq dy Dfrimk afgU dlfeIlfmf, injfmUdIn dy aOlIaf, knyzf srkfr dy pfrlImYNtrI skwqr sR[ gurbKsL isMG jI mwlI ny sMboDn kIqf. sLoRmxI kmytI dy pRDfn sR[ alivMdrpfl isMG jI pwKoky ny smUMh sMgqF aqy lIzr sfihbfn df DMnvfd kIqf. styj clfAux dI syvf sLoRmxI kmytI dI sfbkf pRDfn bIbI jgIr kOr jI ny inBfeI. lwKF hI sMgqF df ieMqnf ijafdf iekWT sI, ijs df koeI aMdfjLf nhIN lgfieaf jf skdf.

 

bfdl, suKbIr, qoqf isMG, TMzl qy syKvF dIaF ptIsLn rwd

cMzIgVH : pMjfb  srkfr vwlo  iBRsLtfcfr  ivruwD clfeI  geI kiQq muihMm  hyT pMjfb  dy sfbkf  muwK mMqrI  s[pRkfsL isMG bfdl, suKbIr  bfdl aqy sfbkf mMqrIaF qoqf isMG  sohx isMG  TMzl  aqy syvf isMG  syKvF ivruwD clfey  jf rhy iBRsLtfcfr  dy kysF df rfh  Aus smyN  sfP ho igaf jdoN pMjfb  hirafxf hfeI kort  dy jsits  sRI  svqMqr  kumfr  aqy  jsits  sRI amr  dwq  dy  zvIjLn  bYNc  ny ieMnFH sfry  nyqfvF dIaF ptIsLnF rwd  kr idwqIaF. ieMnFH  ny ropV  dI ivsLysL adflq  ivc AunFH  ivruwD  kys clfey  jfx dy PYsly  nUM  cYlMj  kIqf sI.

          afpxy  77 siPaF  dy hukm ivc  ivdvfn  jwjF ny ikhf hY ik s[bfdl aqy hornF ny Aukq  adflq ivc  kys clfAux  bfry  ies  dy KyqrI  aiDkfr nUM  cYlMj kIqf sI. AunFH dwisaf ik  jsits  sRI amr  dwq  ny hukm  qy  hsqfKr  kr idqy hn  pr kuJ kfrnF krky  Auh PYslf  suxfAux  smyN  hfjLr  nhI hn, ies leI  mYN hI  PYslf suxf irhf hF. ptIsLnF muqfbk  pMjfb srkfr ny  hfeIkort  dI iejLfjLq  leI  ibnF hI  aYzIsLnl  ijLlHf qy sYsLn  jwj sRI  aYs[ky[goiel dI adflq  nUM ivsLysL  adflq  aYlfn  kr idwqf . ieh vI  ikhf igaf  ik srkfr  ny afpxI  iewCf muqfbk jwj  inXukq  krn df Xqn  kIqf  ies leI  ies mfmly  ivc kfrvfeI  kIqI jfvy  ikAuNik  ivsLysL  adflq  bfry  notIiPkysLn  isrP hfeIkort  hI jfrI  krdI rhI  hY. KyqrI  aiDkfr nUM  cYlMj  krn leI  keI  hor dlIlF vI  ptIsLnF ivc pysL  kIqIaF geIaF.

          jsits  sRI kumfr ny ikhf ik  ropV  dI adflq  nUM s[bfdl aqy AunfH dy  pirvfrk  mYNbrF aqy Aukq  dUjy  akflI  nyqfvF ivruwD  drj  afmdn  qoN vDyry  jfiedfd bxfAux  dy mfmilaF bfry suxvfeI  krn df pUrf aiDkfr hY. hfl  ivc ikhf igaf hY ik  hfl dI GVI zvIjLn   bYNc  ies bfry  afpxy ivcfr  nhI  pRgtfAyuxy  cfhuMdf  ik s[bfdl qy  dUjy  akflI nyqfvF ivruwD bury  ierfdy  hyT  ieh  kfrvfeI  kIqI geI jF iksy  hor ZMg nfl. asIN  AunFH svflF dy jvfb  dy rhy hF ijMnFH ivc kfnUMnI  nukqf mojUd  hY. Aukq svfl df Xog smyN qy Xog  ZMg nfl jvfb idqy  jfx dI gwl  zvIjLn  bYNc  ny khI hY. ies ipwCoN  jwjF ny ieMnFH nyqfvF ivruwD  kysF dI Xog  aQfrtI  koloN iejfjLq  lyx sbMDI  muwdy bfry  ivcfr pRgt  kridaF ikhf ik suKbIr bfdl bfry  ikhf igaf  hY ik AunFH ivruwD kys  clfAux leI rfj sBf qoN iejLfjLq  nhI leI  geI  jdik  srkfr ny  kih  idqf  hY ik AunFH ivruwD  iBRsLtfcfr  rokU kfnUMn  dI Dfrf 13  dI QF  Dfrf 8 qy 9  lfeI geI hY,ijs dy leI  rfj sBf  kolo iejLfjLq  lYx dI  loV nhI . ies  qoN spwsLt  ho igaf hY ik suKbIr bfdl  ivruwD  afpxI  sMsdI  ahudy  dI durvrqON df dosL nhI hY. 

          adflq ny ikhf ik AuNJ  qF s[bfdl qy  dUjy  nyqfvF df vI kihxf hY  ik  AunFH ivruwD  kys clfAux  leI  rfjpfl koloN iejLfjLq  lYx dI  loV sI  ikAuNik  Auh vI pbilk  srvYNt hn. s[bfdl df  kihxf hY ik ivroDI iDr  dy nyqf  hox sdkf AunFH  df drjf kYbint  mMqrI  vflf hY  pr srkfr  ny aijhy  keI PYsly  adflq  sfhmxy rwKy  hn,ijMnFH nUM  sfhmxy  rwKidaF ieh kihxf Xog hovygf ik ieMnFH nyqfvF ivruwD  kys  clfAux  leI iejLfjLq  dI loV  nhI  sI pr iPr  vI srkfr  ny ivDfn sBf dy spIkr  kolo iejLfjLq lY leI sI. adflq ny ikhf  ik  pihlF  qF s[ bfdl ivruwD  kys leI  spIkr  koloM  iejLfjLq  leI hoeI  sI qy  iPr  qoqf isMG  qy  s[TMzl  ivruwD  vI  iejLfjLq  lY leI  geI. ies leI  ieh muwdf  ieMnfH dy kMm  afAux  vflf nhI hY. kys drj hox qoN pihlF  iksy qrFH  dI jFc  nf kIqy  jfx  dy muwdy  qy jwjF ny ikhf  ik hux  qF  BfvyN   jo mrjLI ho  jfvy,  ivjIlYNs  ibAUro ny dPf 173  hyT kfrvfeI  krky  ropV dI adflq ivc ieMnFH sfrIaF ivruwD  clfn  dfier  kr idqy hn  aqy  siQqI    dosL qYa  hox qy puwj cuwkI  hY. ies leI  ies dlIl nUM  afDfr nhI mMinaF jf skdf. ieMnfH  sfry qwQf  nUM iDafn  ivc rwK ky sfry  nyqfvF dIaF ptIsLnF rwd kIqIaF jFdIaF hn. ies PYsly  nfl srkfr  nUM BfrI  rfhq  imlI hY  ikAuNik ieMnfH nyqfvF ivruwD  kys amirMdr  srkfr vlo  clfeI  jf rhI  iBRsLtfcfr   ivroDI muihMm  afDfr hn.

bMdIaF dI irhfeI nfl dysL Br ‘c  AuqsLfh pr sbNMMDq sUbf srkfrF nUM nhI koeI pRvfh

nvIN idwlI: BfrqI  bMDkF dI shI slfmq irhfeI aqy AunfH dI vqn vfpsI dy mfmly nUM lY ky ijQy sfrf dysL JUm irhf hY AuQy ijMnFH sUibaF dy ieho iqMno lok vsnIk hn, AuQoN  dIaF srkfrF nUM ieh KLbr qoN koeI AuqsLfh nhI imilaF. pMjfb dy  ijLlHf ropV  dy vsnIk  suKdyv isMG aqy ihmfcl dy AUnf ijLlHy dy vsnIk aMqrXfmI aqy iqlk rfj dI awj svyry idwlI  phuMcx dI jfxkfrI idwqI. 42 idnF qk ierfkI  agvfkfrF dy kbjLy  ivc rihx vfly  iqMnF ivakqIaF dy irsLyqdfr rfjDfnI phuMc gey. ieQoN dIaF keI smfijk  aqy gYr srkfrI  sMsQfvF ny ieMnfH  dy idwlI  kdm  rKidaF hI suafgq  leI iqafrIaF kr leIaF hn aqy  tI[vI cYnlf ny vI iswDy  pRsfrn df pRbMD kIqf hY.

          idwlI ivwc pMjfb aqy  ihmfcl pRdysL  dIaF srkfrF dy rYjLIzYNt  kimsLnr  aqy aiDkfrI  qfienfq hn .afpxy  afpxy sUibaF  dy nyqfvF dy idwlI  jF dysL ivdysL  afAux  jfx smyN  idn  rfq  hwQ  bMnH  ky KVy  rihx vfly  ieMnFH  dohF sUibaF dy ieMnFH  aPsrF nUM awj  sLfm qk ieh pqf  hI nhI  sI ik afAux  vfly iqMnF  ivakqIaF nUM AunFH dy  pirvfr qk phuMcfAux  ivc kI  mdd kIqI jfxI  hY. ihmfcl srkfr dy  aiDkfrI  aYs[aYs  rfey  Pon qy afey hIO nhI. AunFH  dy shfiek  sRI  rjvfnI  ny ikhf ik sfihb  ajy mIitMg ivc  hn. iPr aYc[afr[zI  mMqrflf jfxgy. AuMnFH kol  smF hovygf qF Auh gwl  kr lYxgy. pMjfb dy  rYjIzYNt  kimsLnr  jy[aYs[mYxI  nfl sMprk krn  qy AunfH nUM  spwsLt  jvfb idwqf ik  sfnUM  koeI hukm nhI hY aqy sfnUM  kyNdr srkfr  vlo jo kuJ  ikhf jfvygf qF Aus dI  pflxf hovygI.

muwK  mMqrI dy ahudy  bfry sonIaf  jo vI kihxgy  mMnFgf : amirMdr  BwTl  dy lfm -lsLkr  sxy  idwlI phuMcx  qy ikafs arfeIaF ny jLor PiVaf

jlMDr:  pMjfb ivc  vI muwK  mMqrI nUM  bdlx  dIaF atklF  dorfn  kYptn amirMdr  isMG ny kih idwqf  hY ik  sRImqI  sonIaf gFDI  jo vI  kihxgy  Auh mYnUM  mnjLUr  hovygf. ies dorfn  Aup  mwuK mMqrI  bIbI  rfijMdr kor BwTl  vI idwlI  phuMc geI hY  ijhVI  ik swqf leI  kfPI lMmy smyN  qoN kYptn  nfl doV  ivc  hY.

          bIqI  sLfm  ieQy  phuMcy  muwK mMqrI  kYptn amirMdr  isMG ny  dupihr smyN  kFgrs  dy pMjfb dy  ieMcfrj  qy rwiKaF mMqrI pRxv muKrjI  nfl mulfkfq kIqI. mulfkfq qoN pihlF  aqy bfad  ivc  vI kYptn  isMG  mIzIaF koloN bcdy  rhy. sRI  muKrjLI  nUM imlx  sfAUQ blfk  phuMcy  kYptn  isMG nfl pMjfb kFgrs pRDfn  aYc[aYs[hMspfl  vI sn. sRI muKrjI agly hPqy  pMjfb df dorf krngy. ies qoN bfad  s[amirMdr  isMG  qy rfj  dy zI[jI  puls  ey[ky  iswdIkI  ny gRih  mMqrI isLvrfj  pfitl nfl  mulfkfq kIqI . Auh kwlH  aMimRqsr qoN iswDy idwlI phuMc  gey sn.   pfrtI sUqrF ny Aukq  mulfkfqF nUM pMjfb  ivc hox vflIaF  iqMn ivDfn  sBf  hlikaF dIaF coxF leI  pfrtI  AumIdvfrF  dI cox  nfl joiVaf hY. AumIdvfrF  df PYslf isrP hfeI kmfn krygI.

           kYptn  amirMdr  isMG dy nyVy  dy lok  vI awj  sLfm aijhf mihsUs  krn lwgy  ik hux  AultI  igxqI sLurU  ho geI hY. sRI  muKrjI  agly  hPqy  pMjfb dy  kFgrsI  ivDfiekF nfl ivcfr vtFdrf sLurU krngy  qy ieh nvyN  muwK mMqrI  dI loV  bfry AunfH dI rfie  jfxn leI  kIqf jfvygf . ies qoNbfad  jF pihlF hI iks smyN  kYptn isMG nUM idwlI qoN  koeI  hdfieq  iml skdI hY.

           pMjfb dI Aum muwK mMqrI  bIbI rfijMdr  kor BwTl  awj rfq  idwlI  phuMc geI . Auh afpxy  hmfieqIaF dy lfm -lskr  sxy ieQy  afeI hY . kYptn amirMdr  isMG  nUM muwK mMqrI  dy ahudy  qoN htfAux  dIaF ikafs arfeIaF  dy sMdrB  ivc bIbI  BwTl df acfnk  idwlI phuMcxf  aihm  mMinaF jf irhf hY.

           kYptn  amirMdr isMG ny  awj nvIN  idwlI ‘c kyNdrI  gRih mMqrI  sRI isLvrfj pfitl nfl aihm mulfkfq kIqI . muwK mMqrI ny pMjfb  ‘c 17  sI[afr[pI  dy aPsrF  nUM pMjfb  kyzr  ivc  aYzjst  krn qo jLor  idwqf. ieh aPsr  ipCly lMmy  smyN qoN  pMjfb ‘c izAUtI  qy qfienfq hn . amirMdr isMG ny pMjfb  puls  dy ey[zI[[jI[pI  aYs [aYs [ivrk  df mfmlf  vI gRih  mMqrI kol AuTfieaf.AunFH ikhf ik sRI ivrk  nUM pMjfb  kyzr ‘c aYzjst  kIqf jfvy. sUqrF anusfr  muK mMqrI  dI  sRI ivrk  nUM pMjfb kyzr  ivc  aYzjst  krn dI iewCf qoN lwgdf hY ik  sRI  ivrk   nUM  pMjfb kyzr ivc  aYzjst  krn dI iewCf qoN lwgdf  hY ik  sRI ivrk  agly  zI[jI[pI  vI  ho  skdy hn . jdoN  31 mfrc  nUM pMjfb dy  zI[jI[pI sRI ey[ ey  iswdIkIO  irtfierz  hoxgy ,AuNdo  sRI ivrk  sB qoN  sInIar  puls aPsr  pMjfb’c hoxgy. sRI ivrk zf  zI[jI[pI  dy ahudy leI rfh sfP krn vfsqy  ipCly idnIN  pMjfb srkfr  ny 27 puls aPsrF dI sUcI  kyNdr nUM  zYpUtysLn  vfsqy Byj idqI hY.

sLqfbdI smfgmF ‘c amirMdr dy rol df hfeIkmfn vlo  sMjIdgI nfl noits

nvIN idwlI:  sRI  gurU  gRMQ sfihb  jI dy  400 sflf  pRkfsL Auqsv sbMDI  smfrohF df pUrf ishrf pMjfb dy sfbkf muwK mMqrI aqy akflI  dl dy nyqf pRkfsL isMG bfdl ny lY  ilaf hY . sUby dy muwK mMqrI  kYptn  amirMdr isMG  ies kMm  ivc afpxy  sihXog  dI sfK qk nhI bxf sky. kFgrs hfeIkmfn ny ies pUry mfmly nUM  byhwd sMjIdgI  nfl ilaf hY. zf[ mnmohn isMG nUM pRDfn mMqrI  bxf ky  kFgrs pRDfn sonIaF gFDI  ny iek pfsy  ijwQy dysL nUM  iek Xog ivakqI  idwqf hY,AuQy  gFDI pirvfr  dy  mwQy qy  lwgI iswK  ivroDI dMigaF  dI kflK vI  pUMJ  idwqI hY  pr dUjy pfsy kYptn  isMG  afpxI mhfrfjy  vflI sLfn ivc hI rhy.

           ies pUry  Gtnfcwkr  leI pfrtI dy  cotI  dy nyqf iswDy iswDy  muwK mMqrI nUM  ijLMMmyvfr  mMn rhy hn . sfbkf muwK mMqrI  s[byaMq isMG  dI brsI  ivc sLfml  hox vfly kuJ afgUaF ny afpxf nF gupq  rwKx dI sLrq  qy mMinaF  hY ik pMjfb  ivc afpxI  jfn vfr  ky awqvfd  df Kfqmf krn  vfly byaMq isMG dI brsI  leI kuJ  smF nf kwZky  muwK mMqrI  kYptn  amirMdr  isMG ny byaMq  isMG pirvfr  nfl afpxI  kVvfht  jwg jfhr  kr idwqI hY.  kYptn isMG dI ies byruKI  aqy  sLqfbdI  smfgm dI sPlqf  df ishrf pRkfsL isMG bfdl  nUM imlx dI irport  kFgrs pRDfn  sonIaf gFDI qwk  Byjx  df islislf  sLurU hox vflf hY . kYptn  srkfr dy keI mMqrI  ies gwlo  nfrfjL  hn ik  AunFH  dy  cox hlikaF ivc sQfpq  gurU GrF leI vI  sLqfbdI smfroh  dy moky  qy AunFH  dI srkfr  ny kuJ nhI kIqf  aqy sfrf iDafn  aMimRqsr  qy kyNidRq  rwiKaf. ieQy imlI jfxkfrI anusfr  sLqfbdI  smfrohF ivc srkfr  dI asPlqf kYptn amirMdr  isMG  dy ivroDIaF nUM iek nvyN  muwdy  vjoN iml  geI hY.

iswK kOm agly cfr so sflF leI XojnfvF AulIky : mnmohn isMG  

nvIN idwlI: pRDfn  mMqrI  zf[mnmohn isMG  ny iswKf  nUM swdf idwqf hY ik  Auh kom  df BivwK  sMvfrn  leI  agly  cfr so sflF vfsqy  afpxy afp nUM  iqafr krdy  hoey  XojnfvF GVn. AunFH iswK  BfeIcfry  nUM  sRI gurU  gRMQ sfihb  dy sFJIvflqf qy afps  BfeIcfry dy pYgfm nUM Gr -Gr phuMcfAux  df swdf  vI idwqf. Auh ieQy  awj idwlI  gurduafrf pRbMDk kmytI vwlo  kroVf rupey dI lfgq nfl sQfpq  kIqy gey  gurU  gRMQ  sfihb  irsrc syNtr  df AudGftn  kr rhy sn. 

           sRI gurU gRMQ sfihb dy  400 sflf pRkfsL  dy 400 sfl  pRkfsL Auqsv  qy  PKr  mihsUs kridaF zf[mnmohn isMG  ny ikhf ik ieh  KusLiksmqI  hY ik  gurU gRMQ sfihb  ‘c cfr  so sfl  pihlF idwqf  igaF sMdysL awj vI  pihlF ijMnF sfrQk hY . AunFH ikhf ik  sRI gurU gRMQ sfihb  dI sQfpnf dI coQI sLqfbdI dy jsLnF ny AunFH nUM  agly 400 sflF dy iswK BfeIcfry bfry socx  leI mjLbUr  kr idwqf hY ik  Aus vyly  kom df BivwK  kI hovygf. AunF isKf nUM  agly 400 sflF leI  afpxf BivwK  sMvfrn  vfsqy  sucyq kIqf. pRDfn mMqrI ny ikhf ik gurU  gRMQ sfihb   igafn df mhfn  sfgr  hY ijMnI vizafeI  kIqI jfvy  AunHI hI QoVI  hY. ies pfvn gRMQ  ivc isrP gurU sfihbfn  dI hI bfxI  nhI sgoN BgqF dI bfxI  vI sLfml hY.

          zf[mnmohn isMG  ny ikhf ik  koeI  vI mulk  qd qk awgy nhI vD skdf jd qk  aorq nUM brfbr  dy aiDkfr nf imlx. AunFH  isrP iswKf  leI hI nhI  sgoN  srbwq  dy Bly  dI  kfmnf kIqI. AunFH Brosf  pRgtfieaf ik ieMnI  vwzI  ivrfsq  ivrsy  ivc imlx krky  agly 400 sflf iswK kom  leI pihlF nflo vI sunihrI hoxgy. zf[mnmohn isMG  df  kihxf sI ik  awj sfieMs qy tYknflojI  df Xuwg  hY ijs krky  Gr  Gr bwicaF nUM  AucyrI iswiKaf dyx dI  loV hY qF ik  Auh  nf kyvl smyN  dy nfl cwl skx  sgo Nhr Kyqr  ivc  nfmxf  KwtidaF. dysL dy kMm df nF Auwcf kr skx. pRDfn mMqrI  df ieh vI kihxf  sI ik  awj ivsLv  Br ivc  jo vfqfvrx  dI gwl  krdy hn, gurU  nfnk sfihb  n afpxI bfxI  jpujI sfihb  ivc sYNkVy sfl pihlF hI kih idwqf sI ‘pvx gurU pfxI  ipqf, mfqf Drq  mhqu, idvs rfq dueI[[[ pqflf pqflu lwK  agfsf  agfs .”

          zf[mnmohn isMG ny  smUh iswK sMgq  nUM apIl kIqI  ik  Auh iml ky  koeI aijhf kMm  krn  ijs dy jLrIey  Auh ivsLv  dy bfkI lokF nfl hor vDyry  mjLbUqI  nfl juV skx. idwlI dI Auwp muwK mMqrI  sLIlf dIksLq  ny rfjDfnI  dy ivkfs  ivc iswKf dy Xogdfn  dI sLlFGf kIqI. idwlI gurduafrf  pRbMDk kmytI  dy pRDfn  pRihlfd  isMG cMZok ny ikhf ik ies irsrc  sYNtr  ivc sB DrmF dy lok  ibnF iksI Byd Bfv  dy pUrI afjLfdI  nfl gurU  gRMQ sfihb  dI KOj kr  skdy hn . AunFH ikhf ik  sRI gurU gRMQ  sfihb  df bfkI jubnf qy ilpIaF ivc  anuvfd krn leI  ies sYNtr vwlo  ivsLysL kdm  cuwky gey  hn. ies imsLn  leI idwlI  gurduafrf pRbMDk kmytI  vwlo ivsLysL shfieqf idwqI jfvygI.

          iswK ivdvfn  qy ies irsrc  sYNtr  dy  zf[jsvMq isMG  nykI ny  ikhf ik  Koj dy kyNdr  bMgy huMdy sn jo  pirkrmf nUM coVf  krn vfsqy  Zfh idwqy  gey pr  AunFH dI QF qy  gurU gRMQ sfihb  dI Koj vfsqy  koeI QF kfiem  nhI kIqI geI.zf[nykI ny ikhf ik  ies gurU gRMQ sfihb  irsrc sYNtr  ivc sfzf pihlF kMm  QF- QF  qy peIaF hwQ ilKq  pfvn bIVf dI sUcI iqafr  kr ky AunFH  nUM izjLItfeIn krnf,rupk qy vfsqivk  aqy  rwhsafqmk  Koj  krfAuxf hovygf. kfiv -sLfsqirk  Koj qy  iehdI  ilpIafqmk  Koj,smfijk  rfjnIqk qy  sdfcfrk  Koj qy  iehdI  ilpIafqmk  Koj smfijk  rfjnIqk  qy sdfcfrk  pwKF aqy rfgF bfry  Koj krvfeI  jfvygI. smfroh  ijs df sMcfln  idwlI gurduafrf pRbMDk kmytyI  dy jnrl  skwqr  hrBjn isMG  mTfVU  ny kIqf,ivc pRDfn mMqrI  zf[mnmohn isMG  dI supqnI  sRIOmqI  gursLrn kor  qy sRImqI  cMZok vI  mojUd sn . ies moky  ivsLysL gwl ieh rhI  ik ijQy  mMc  sMcflk  zf[nykI  nUM  zf[nygI vjoN  pukfrdy  rhy AuQy  qkrIr smyN tplf KFidaF pRDfn mMqrI  vI kmytI dy pRDfn nUM  pRihlfd isMG cMZok isMG jI kih gey. ies moky  amrIkf  qoN afey  dIdfr  isMG bYNs,ivsLv pMjfbI  sMsQf  dy pRDfn  ivkrmjIq   isMG sfhnI  qy idwlI gurduafrf pRbMDk kmytI  dy mYNbr  sLmsyr  isMG sMDU ,mIq pRDfn igafn isMG, sInIar  mIq pRDfn  inrvYr  isMG dy  skwqr  kuldIp isMG  idwlI  dy  ibsLp krm  msIq  mMc qy susLoiBq sn.  iesy dorfn  amrIkf qoN hI afey  bfbf dljIq isMG  isLkfgo  vfilaF nuM surwiKaF amly  ny ies  leI mMc  lfgy  jfx qoN rok  ilaf ikAuNik Auh afpxy nfl ikRpfn   hr hIly  iljfx leI  bijwd sn . bfad ivc  bfbf dljIq  isMG isLkfgo ny ies  gwl  qy ros pRgt  kIqf  ik jy kwlH  aMimRqsr ivKy rfsLtrpqI ,rfjpflF  muwK mMqrI  dy nfl rihx smyN  AunFH nUM mMc qy afpxy nfl ikRpfn iljfx  qoN nhI  roikaf igaF qF ieQy  ikAuN  jLlIl krn  dI koisLs kIqI  geI.

kMtrol  ryKf  nUM komFqfrI  srhwd mMNnx  dI  qjvIjL  Bfrq vwlo  rwd

 nvIN idwlI: Bfrq ny awj  dohF dysLF ivcfly hox vflI  ivdysL mMqrI  pwDr  dI gwlbfq  qoN pihlF Bfrq ny pfiksqfn  nfl lgdI  kMtrol ryKf  nUM  komFqrI  srhwd  mMnx qoN  ienkfr kr  idwqf hY  aqy nfl hI  ipCly kuJ  mhIinaF  dorfn  pfiksqfn  vfly  pfisEN GuspYT  vDx qy vI icMqf  df pRgtfvf  kIqf hY. srkfrI  sUqrF ny  awj ieQy  dwisaf Bfrq kMtrol ryKf nUM  komFqrI srhwd  kdy vI pRvfn  nhI kr skdf. BfrqI sMsd  ivc pfs  mqy anusfr  smuwcf jMmU aqy ksLmIr  rfj Bfrq  df atuwt ihwsf hY. pRMqU  nfl hI  Bfrq ny  ieh afiKaf hY ik  ieh  dohF dysLF dy lok  ivcfly  afpsI myl imlfp vDfAux leI  jMmU -ksLmIr  ryKf nUM  vDyry nrm  bxfAux leI iqafr hY . pr nfl ieh hfl ‘c  hI  ksLmIr  ivc GUspYT  aqy ihMsf dIaF GtnfvF ivc hoey  vfDy qy vI  pfiksqfn  nUM jLordfr  ZMg nfl afpxIaF icMqfvF qoN jfxU  krvfeygf.

           srkfrI sUqrF ny dwisaf ‘asI kMtrol  ryKf nUM nrm  bxfAux leI  iqafr  hF aqy nvIN  idwlI nUM AumId  hY ik  pfiksqfnI  ivdysL rfj mMqrI  KursLId  aYm[ksUrI  dI afpxy  hmruqbf ky[ntvr isMG  nfl hox vflI  gwlbfq ivc  sfrQk  pRgqI hovygI. ies qoN  iek idn pihlF Bfrq dy  ivdysL  skwqr  isLafm  srn  aqy pfiksqfn  dy ivdysL skwqr  irafjL  KoKr  dI mIitMg  hovygI ijs ivc  Auh jMmU  -ksLmIr  aqy sLfqI  dy surwiKaf  sxy 8  muwidaF qy hox vflI  gwlbfq dI  pRgqI  df jfiejLf lYxgy. sRI KoKr  Blky  ieQy af rhy hn .

          nvIN idwlI  df iKafl hY ik  kMtrol ryKf nUM vMz ryKf bxfAux  dI QF  do dysLF ivcfly sMprk ryKf bxfAuxf cfhIdf hY  qF jo dohF  dysLf df afpsI  myljol  qy BfeIcfrf vDy.sUqrF df kihxf hY ik ies sfl  dy sLurU  ivc srhwd  qy GuspYT ‘c  kuJ kmI  afeI sI  pRMqU  jUn  aqy julfeI  dy mhIinaF ivc GuspYT ‘c  Pyr vfDf ho igaf aqy  vfdI ‘c vI  ihMsk  GtnfvF vD geIaF. sUqrF anusfr Bfrq ies gwlbfq   dorfn ies gwl   nUM  jLordfr  ZMg nfl AuTfvygf.

hux sLRomxI kmytI  dy pRDfngI  ahudy leI doV sLurU

jlMDr:  srI gurU gRMQ sfihb  jI dy  400 sflf pRogrfm dy kwlH Kqm  huMdy hI  sLRomxI gurduafrf pRbMDk  kmytI dy ahudy  leI  akflI  nyqfvF ivc doV  sLurU ho geI  hY aqy sfry  nyqf pfrtI  pRDfn  pRkfsL isMG bfdl nUM luBfAux  df Xqn  kr rhy hn . akflI isafsq  dy jfxkfr  sUqrF df kihxf hY ik   gRih mMqrfly  vwlo sLRomxI kmytI  dy mYNbrF dy nfvF dI sUcI jfrI  kr idwqy  jfx qoN bfad  hux agly  21 idnF dy aMdr  pRDfn dy  ahudy  dI cox  krvfeI jfxI hY. aMimRqsr  dy izptI  kimsLnr  vlo pRDfn  dy ahudy leI  cox krvfAux leI  sLRomxI kmytI dy jnrl  hfAUs dI bYTk  bulfeI jfvygI. ieh bYTk 21  idnF dy aMdr  bulfAuxI  jLrUrI huMdI  hY. akflI sUqrF anusfr  ies smyN  sLRomxI kmytI  dI sfbkf  pRDfn bIbI jgIr kor  df nF  sB qoN awgy  cwl irhf hY.

          400 sflf pRogrfm ivc bfdl ny bIbI jfgIr kor  dy hwQf ivc mMc  dI kmfn  soNpI hoeI sI  aqy  AunFH afpxf kMm  bfKUbI  inBfieaf hY. bIbI  jfgIr kor  bfdl pirvfr  pRqI sLurU qoN hI vPfdfr  rhI  hY aqy AunFH  dy bfdl qoN ielfvf AunFH dI pqnI  suirMdr kor bfdl aqy puwqr suKbIr isMG bfdl  nfl vI cMgy sMbMD hn.  Dfrimk  Kyqr ivc  bIbI jgIr  kor  nyafpxI  vwKrI pCfx  bxfAux ivc  sPlqf pRfpq kIqI  hY. akflI sUqrF ny ikhf ik  bIbI  jgIr kor  qoN ielfvf sLRomxI kmytI  dy sfbkf pRDfn  pRo[ikrpfl isMG bMzUgr  vlo  vI  iPr  qoN pRDfn  dy ahudy  leI afpxf dfavf pysL  kIqf jf irhf hY. bzUMgr  dy vI bfdl nfl cMgy sMbMD  rhy hn.

isropfE nf dyx  dy muwdy qy  koeI mlfl nhI : pRnIq kor

pitaflf:  pitaflf dI  aYm[pI  sRImqI pRnIq kor jo awj pI [afr [tI  sI vwlo  sLurU kIqy gey  jI[pI[aYs  isstm (AuwqrI Bfrq ‘c pihlI vfr) dI surUafq krn   ingm dy  muwK dPqr phuMcI   ny gwlbfq kridaF ikhf ik sRI  hirmMdr  sfihb  ivc 400 sflf pRkfsL  Auqsv  dorfn  pMjfb dy muwK mMqrI  kY[amirMdr  isMG  aqy AunFH sRImqI  prnIq kor  isropfE nf dyx  dy muwdy  qy ikhf ik gurU mirafdf gurUaF vwlo nhI sgoN  gurUaF dy cyilaF vlo  bxfeI  geI hY. AunFH ikhf ik  ies mhwqvpUrn moky  qy Auh iek  swcy iswK  dI hYsIaq  nfl sRI  hirmMdr sfihb geI  aqy  smfgm ‘c ihwsf ilaf. sRImqI pRnIq kor  ny ikhf ik  aYs[jI[pI[sI  vlo  AunfH nUM qy AunFH nUM   dy pqI  nMU  isropfE  nf dyx  dy muwdy qy  AunfH nUM koeI mlfl nhI hY.

lwKF sMgqF ny gurU Gr dIaF KusLIaF pRfpq kIqIaF

aMimRqsr: ipCly  iek hPqy   qoN cwl  rhy sRI gurU gRMQ sfihb  jI dy sQfpnf  idvs dy 400 sflf  jsLn  sMpUrn  ho gey hn . dUr -dUr qoN afeIaF sMgqF ny awj  aMimRq vyl AuT ky pivwqr  srovr  ivc iesLnfn kIqf ,iPr  gurU Gr ‘c sLrDf vjoN  pRsfid krvfieaf aqy sRI hirmMdr sfihb ‘c mwQf tyikaf. gurU  drsLnF df ieh islislf svyry ZfeI  vjy dy krIb  hI afrMB ho igaf jdoN sRI gurU  gRMQ sfihb  jI dI  svfrI  dI Xfqrf sRI akfl  qKLq  sfihb  qoN sRI  drbfr  sfihb vwl rvfnf hoeI. gurU sfihb  dI svfrI  dI ieh Xfqrf  rojLfnf afrMB  huMdI hY qy  aqy rfq nuM  ivsLrfm leI  gurU gRMQ sfihb  dI ‘pRgt gurF kI’ dyh  nUM sRI akfl qKLq sfihb  ivKy iljfieaf jFdf  hY aqy  ieMnfH dohF moikaF qy  sMgqF dI vwzI BIV  iekwTI huMdI  hY pr  awj  svyr vyly   sMgqF dI  hfjLrI aQfh  sI. drsLnI   izEZI  qoN sRI hirMmdr  sfihb mwQf tykx  aqy vfps prqx  qk iqMn GMty  df smF lwg igaf . gurU drsLnF leI  lMbIaF  kqfrF df ieh islislf bfad  dupihr 2  vjy qk jfrI irhf.

          aMimRqsr  dy bhuqy sLihrIaF ny vI awj  hI gurduafrf sfihb ‘c mwQf tyikaf ikAuNik  ipCly  kuJ idnF qoN Auh  trYiPk  inXmF dIaF pfbMdIaF  aqy surwiKaF pRbMDf dI sKLqI  kfrn  kuJ Gutn  ijhI mihsUs kr  rhy sn. ipCly hPqy qON dysL ivdysL  qoN afeiaF lwKf sMgqF ny  iswKf  dy moky vjoN jfxy jFdy  ies Auwc  Dfrimk asQfn  dy drsLn kIqy . srovr  dI pirkrmf ivc  sQfpq  bfbf buwZf jI dI byr,  ijQy bYT ky  bfbf jI  dI  srovr aqy  gurU Gr  dI AusfrI  dy kMmf dI ingrfnI  kiraf krdy sn,ivKy  vI sMgqF  vwzI sLrDf nfl sIs  JukFAuNdIaF aqy mwQf tykdIaF hn. ijLafdfqr aorqF ies pivwqr byr  nUM hwQf  nfl CUh ky  ies df  afsLIrvfd  pRfpq krn  df Xqn krdIaF hn.

          pirkrmf ivc  hI duK  BMjnI  sQfpq hY  ijs bfry mfnqf  hY ik ies  hyT iesLnfn  kIiqaF mnuwK  dy srIrk rog  aqy  ksLt dUr ho jFdy hn . ieiqhfs  anusfr  aMimRqsr  sLihr dy  vsx  qoN pihlF aqy srovr   smyq sRI hirmMdr  sfihb  dI AusfrI  qoN pihlF ieQy iek  CwpVI hoieaf krdI sI . pwtI dy  rihx vfly  coDrI  dunI cMd  ny jdo afpxI bytI  vlo ieh kihx  qy ik  sB jIvF nUM rojLI rotI  dyx vflf srv sLkqImfn pRmfqmf  hY ,bIbI rjnI  nuM iek  ipMgly afdmI  nfl ivafh idqf qF Aus ipMgly dy sfry  rog ies  CpVI  ivc iesLnfn  kr ky dUr ho  gey sn.  ieh gwl  swc hY jF nhI pr ieh  qF hkIkq hY  ik  ies jl ivc aMimRq vrgI  sLkqI hox  kr ky hI  gurU rfmdfs   jI ny ieQy  aMimRqsr  Bfv aMimRq  dy srovr dI  sQfpnf kIqI. bfad ‘c ies nF nfl  hI ieQy  sLihr  vI vs igaf. pirkrmf ivc  bfb dIp isMG jI  dI Xfd ‘c bixaf Auh sQfn  vI siQq hY  ijQY AunFH  ny afpxf sIs gurU  dy crnF ‘c Byt  kIqf sI.ieMnHI  ijLafdf mfnqf  hox kr ky  hI pUrf sfl ieQoN dy drsLnF leI sMgqF afAuNdIaF rihMdIaF hn. sRI gurU  gRMQ sfihb   dy 400 sflf jsLnF ‘c sLfml hoeIaF sMgqF ny vI ieMnFH  sB  mhfn asQfnF dy drsLn  dIdfr kIqy aqy gurU  Gr dIaF KusLIaF pRfpq kIqIaF.

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.     info@sanjhsavera.com