Download Fonts      Email

Member
Punjabi Press Club of Canada

kbwzI pMnf

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf nMU smripq  spYsLl sYksLn

sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 400 sflf pRkfsL Auqsv dIaF lwK lwK vDfeIaF
kYmrf bol ipaf
"jnmyjLf isMG jOhl"

iswKF nMU BfrqI lokrfjI ZFcy ivc iewk hor hfr df sfhmxf

iswK nOjuafn pIVHI aqy piqwqpuxf[[[gurqyj isMG inAUjILlYNz

CwbI jnvrI

sqMbr 15, 2005,    ipClIaF sfrIaF KbrF

 

 

ZwZrIaF vflf ryzIE ilsLkfrf qy JUT boilaf

gurmiq df pRcfr krn leI aYny azMbr dI kI loV[[[[[isMG sfihb pRo[ drsLn isMG

sfD iKlfP sRI akfl qKq sfihb nMU isLkfieq pwqr

jgdIsL gryvfl dy suaflF dy juafb nf afey

brYNptn: (sFJ svyrf) aKy mYN do sfl pihlF mwQf itwkvfAuNdf sI hux nhIN, hux mYN mwQf itkvfAuxf bMd kr idwqf hY, ieh gwl bIqy mMglvfr 13 sqMbr nMU ryzIE ilsLkfrf Aupr bolidaF (sMq) rxjIq isMG ZwZrIaF ny keI vfr khI. iesdy pRqIkrm ivwc imsIsfgf dy vsnIk sR[ jsvIr isMG mFgt ny Ausy vkq ryzIE ilsLkfrf Aupr aqy bfad ivwc adfrf sFJ svyrf nfl gwl bfq kridaF ikhf ik sMgrUr aqy pitaflf sVk qy siQq rxjIq isMG dy zyry qy mwQf itkfAux df islislf ajy vI jfrI hY . sR[ mFgt ny ikhf ik Auh bIqy mhIny 15 julfeI sMn 2005 nMU Aus zyry qy ieh sB kuwJ vyKx igaf sI ijQy rxjIq isMG iblkul zI[vI[zI[ ivwc bYTx vFg isMGfsLn numf soPy qy bYTf sI aqy sMgq mwQy tyk rhI sI. sR[ mFgt ny ikhf ik rxjIq isMG ny ieh kih, ik hux Auh mwQf nhIN itkfAuNdf, Ausny JUT boilaf hY jo iswKI ivwc kdy vI pRvfinq nhIN hY. AunHF hor dwisaf ik rxjIq isMG dy zyry df mhOl iblkul iksy hor sMqF dy zyry vrgf hI hY. Auh sMgq qoN mwQy itkfAux vyly koeI gurmiq dI gwl vI nhIN krdf sgoN bYTf BytfvF kbUldf aqy asLIrvfd idMdf hY.

          sR[ jsvIr isMG mFgt ny dwisaf ik iksy pIr pYgMbr vFg ies sfD dIaF vI dukfnF Aupr vwK vwK pojLF vflIaF PotUaF ivwkdIaF hn. muwK pMny Aupr CpI Poto vI iewk dukfn qoN hI KrIdI geI hY ijs ivwc rxjIq isMG, gurU nfnk sfihb jI dI qrF sMsfr nMU asLIrvfd dy rhy hn.

          ryzIE ilsLkfrf ivwc isMG sfihb pRo[ drsn isMG nfl iewk vfrqflfp ivwc rxjIq isMG ny bVy GtIaf lihjLy ivwc siqkfrXog isMG sfihb Aupr dUsx lfAux dI koisLsL kIqI ik Auh sLhId sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF nMU glq kih rhy hn jdoN ik muwdf rxjIq isMG vloN pfKMz rcf ky BolI BflI sMgq nMU guMmrfh krn df cwl irhf sI. rxjIq isMG vfr vfr phfV ijwzf JUT bolI jf irhf sI jdoN Auh kih irhf sI ik mYN afpxy afp nMU sMq nhIN khfAuNdf. jdoN ik ies sKsL dIaF vIzIE aqy afzE typF Aupr KusLkwq krky iesdy nfm nfl sMq sLbd iliKaf hoieaf hY. ieh vI kfblygOr hY ik rxjIq isMG dy zyry dy muwK duafrf Aupr vI bVI sLfnosLOkq nfl iliKaf hoieaf hY “sMq rxjIq isMG ZwZrIaF klF”.

          ryzIE ilsLkfrf ivwc sR[ jgdIsL isMG gryvfl ny rxjIq isMG nMU suafl kIqf ik jdoN qusIN aMimRqpfn krvfAuNdy ho, kI qusIN pRfxI nMU ieh dwsdy ho ik awj qoN bfad qusIN isrP sRI gurU gRMQ sfihb nMU mwQf tykxf hY ies qoN isvfey iksy hor nMU mwQf nhIN tykxf. rxjIq isMG ny juafb idwqf jI hF asIN ieh dwsdy hF. qF gryvfl ny aglf suafl dfg idwqf ik iPr qusIN AunHF aMimRqDfrIaF nMU mwQf tykx qoN ikAuN nhIN roikaf jo quhfnMU vIzIE ivwc tyk rhy sn? iesdf rxjIq isMG ZwzrIaF kol koeI juafb nhIN sI.

 

bfby ivruwD jQydfr vydFqI nUM pwqr

mfnhfeIm :- sRI gurU gRMQ sfihb df Et afsrf lY ky awj kwlH aKOqI bfby iswK sMgqF nUM guMmrfh kr rhy hn| gurbfxI dy arQ afpo afpxy ZMg anusfr krky iswK sMgqF nUM sRI gurU gRMQ sfihb nfl joVn dI QF afpxy sQfpq kIqy zyiraF dI mirafdf nfl joV rhy hn| gurduafrf isMG sBf pYirs(PrFs) dI pRbMDk kmytI dy mYNbrF BfeI cYn isMG, BfeI rGbIr isMG kuhfV, BfeI guridafl isMG, BfeI isMLgfrf isMG mfn, BfeI nirMdr isMG, BfeI divMdr isMG vwloN sRI akfl qKq sfihb dy jQydfr isMG sfihb ig[ joigMdr isMG vydFqI nUM ilKy pwqr ‘c Aukq sLbd afKy| pRbMDkF ny ZwZrIaF vfly rxjIq isMG  df ijLkr kridaF iliKaf ik Ausny afpxf jnm idn mnfAuNidaF aMimRqDfrI iswKF qoN mwQy itkfey hn| ieQy ieh vI vrnxXog hY ik Aukq bfby nUM pMj ipafry iqafr-br-iqafr bfxy ‘c AunHF dy pYrI hwQ lfAuNdy iewk vIzIE iPlm ‘c dyKy jf skdy hn| jQydfr vydFqI qoN aijhy aKOqI bfibaF iKlfP sKq kfrvfeI krn dI mMg kIqI hY.

 

Kfilsqfn qy iswKF dI afËfdI dI mMg krnf myrf sMivDfnk hwk-mfn

cMzIgVH, 14 sqMbr (aYn[ aYs[ prvfnf)-akflI dl (aMimRqsr) dy pRDfn s: ismrnjIq isMG mfn ny spwÈt sbdF ivc ikhf hY ik AunHF Ëmfnq ‘qy irhfa hox smyN pMjfb qy hirafxf hfeIkort dy pfs ieho ijhf koeI vcn nhIN idwqf ik Auh Kfilsqfn aqy iswKF dI afËfdI dI gwl nhIN krngy. awj ieQy AunHF ikhf ik sMivDfn dI Dfrf 119 dy aDIn ÈFqmeI qrIky aqy lok rfj ivc ivÈvfs rK ky iswKF dI afËfdI dI gwl kIqI jf skdI hY. AunHF ikhf ik jo lok mYƒ DmkIaF dy rhy hn, mYN jfxdf hF ik Auh ikMny pfxI ivc hn. mYN amn psMd ÈihrI hF qy lokrfjI qrIikaF rfhIN sMGrÈ kr irhf hF. s: mfn ny ikhf ik BfrqI pRDfn mMqrI zf: mnmohn isMG ny PrFs srkfr nfl iswKF dI pgVI dI gwl kIqy ibnF hiQafr KrIdx df sOdf krky sfrI iswK kOm nfl byiensfÌI kIqI hY, ijs krky iswK guwsy ivc Bry pIqy bYTy hn. AunHF ieh jfnxf cfihaf ik jy iek iswK pRDfn mMqrI PrFs dy skUlF ivc pVHn vfly iswK nOjvfnF dy pgVI bMnHx qy lwgI pfbMdI vfps lYx dI mMg nhIN krygf qF iPr kOx krygf? s: mfn ny iswKF ƒ apIl kIqI ik Auh pgVI dy mfmly ‘qy zf: mnmohn isMG dy PrFs ivc jf ky Dfrn kIqy gey Èrmnfk vqIry dy ivruwD qgVf ros pRgt krn.

 

srbjIq rihm df hwkdfr nhIN-pfiksqfn suprIm kort

ieslfmfbfd, 14 sqMbr (pI[ tI[ afeI[)-pfiksqfn dI suprIm kort ny 18 agsq ƒ srbjIq isMG vwloN hfeI kort dy PYsly ivruwD dfier pàIÈn rwd kridaF ikhf sI ik Aus vwloN 1990 ivc dyÈ ‘c 5 bMb Dmfky kIqy jfx kfrn Aus ƒ suxfeI geI mOq dI sËf Auicwq hY aqy Aus nfl nrmI vrqy jfx dI koeI guMjfiej nhIN. jsits muhMmd nvfË afbfsI vwloN ilKy gey 27 siÌaF dy ivsqirq PYsly ivc suprIm kort ny hyTlI adflq vwloN Aus ‘qy kyvl dihÈqvfd df doÈ afied krky Aus ƒ sËf idwqy jfx ‘qy ieqrfË kIqf aqy ikhf ik srbjIq ƒ hr kys ivc hr hwiqaf leI vwK-vwK sËf suxfeI jfxI cfhIdI sI. ieh PYslf 2 mYNbrI bYNc ny bIqI 18 agsq ƒ suxfieaf sI. srbjIq AurP mnjIq ‘qy doÈ sI ik Aus ny 5 bMb Dmfky kIqy ijnHF ivc 14 lok mfry gey jd ik 89 PwtV hoey. ies dOrfn srbjIq dy vkIl abdul hmId rfxf ny lfhOr qoN pI[ tI[ afeI[ ƒ dwisaf ik Auh suprIm kort dy ivsqfirq PYsly dI nkl imlx ‘qy qurMq hI nËrsfnI ptIÈn dfier krygf. rfxf ny hor ikhf ik jykr suprIm kort ny nËrsfnI ipwCoN sËf dI puÈtI kr idwqI qF Auh rfÈtrpqI jnrl prvyË muÈwrP kol rihm dI apIl dfier krngy. rfxf ny ikhf Aus ƒ hfly srbjIq jo ik lfhOr dI kot lKpq jylH ivc hY, ƒ imlx dI afigaf nhIN idwqI geI. AunHF ikhf ik suprIm kort dy ivsqfirq PYsly dI nkl imlx dy 30 idnF ivc hI nËrsfnI ptIÈn dfier krnI huMdI hY. Aus ny ikhf ik Aus ny 13 idn pihlF srbjIq ƒ imlx dI afigaf mMgI sI pr aiDkfrIaF ny hflI qwk Aus dI bynqI bfry kuJ nhIN dwisaf.

 

bYNs dy PMzryijMg qy irkfrz qoV iekwT

brYNptn: (sFJ svyrf) bIqy hPqy nOjuafn mYNbr pfrlImYNt sR[ nvdIp isMG bYNs dI rfeIizMg aYsosIeysLn vloN rYz rojL knvYNsLn sYNtr ivKy iewk jbrdsq aqy ieqhfsk PMzryijLMg iznr aXoijq kIqf igaf sI. ies mOky 1200 qoN Aupr lokF ny bVI mihMgI itkt KrIid ky ies PMzryijMg ivwc sLmUlIaq kIqI aqy nOjuafn aYm[pI[ sR[ nvdIp isMG bYNs nMU isafsI ipV ivwc hor DVwlydfr lIzrisLp pysL krn leI hwlfsLyrI idwqI. ies mOky axigxq aYm[pIjL qoN ielfvf mMqrI jo volpy muwK mihmfn sn.

  

srbjIq dI PFsI Aumr kYd ‘c bdly jfx dI sMBfvnf mwDm : ksUrI

inAUXfrk :- pfik dy ivdysL mMqrI KursLId mihmUd ksUrI ny ikhf ik srbjIq isMG dI PFsI dI sjLf nUM Aumr kYd ivc qbdIl kIqy jfx dI sMBfvnf bhuq Gwt hY, ikAuNik suprIm kort ny ieh sjLf suxfAux qoN pihlF smuwcI kfnUMnI pRikiraf muqfbk suxvfeI kIqI sI| ieQy iek pRfeIvyt tI[vI cYnl nUM idwqI ieMtrivAU ivc sRI ksUrI ny ikhf ik srbjIq isMG nUM ijhVI sjLf suxfeI geI hY, Auh iksy nvyN kys ivc nhIN sgo 15 qoN 20 sfl purfxy kys ivc suxfeI geI hY| ieh kys nf isrP jfsUsI nfl, sgoN awqvfd nfl vI sbMDq hY|

          sRI ksUrI ny ikhf ik kfnUMn mfihrF dy do qrHF dy ivcfr aijhy kysF dy sMbMD ivc huMdy hn| iek ieh huMdf hY ik rihm dI apIl eI rfsLtrpqI qwk phuMc kIqI jfvy qy dUjf ieh ik adflq rfhIN PFsI dI sjLf nUM Aumr kYd ivc qbdIl krvfieaf jfvy| sRI ksUrI ny ikhf ik ieslfimk kfnUMn ivc moq dI sjLf nUM Aumr kYd dI sjLf ivc qbdIl krn dI ivvsQf hY pr ies dy leI ieh lfjLmI huMdf hY ik dosLI nUM pIVq iDr dy iksy irsLqydfr vwloN jnqk qor qy mfP kr idwqf jfvy| AunHF ikhf ik srbjIq isMG df kys pfiksqfn leI iek trfeIl kys bx igaf hY| sRI ksUrI ny ikhf ik ieMny lMby smyN qwk pfiksqfn ivc suxvfeI qoN bfad iek ivakqI nUM moq dI sjLf suxfeI geI hY qy ies sjLf nUM hux Aumr kYd ivc qbdIl kIqy jfx dI sMBfvnf Gwt hY| ies sbMD ivc pfik rfsLtrpqI pRvyjL musLrwP ny ijhVf ibafn idwqf hY, Aus sbMD ivc sRI ksUrI ny itwpxI krn qoN ienkfr kr idwqf| sRI ksUrI ny ikhf, “ rfsLtrpqI ny ikhf hY ik srbjIq iek awqvfdI hY qy AunHF ny srbjIq nUM mfPI dyx dI gwl spwsLt rUp ivc nhIN khI”| sRI ksUrI ny dwisaf ik aijhy kysF ivc jdoN rihm dI apIl kIqI jFdI hY qF kfnUMn mMqrflf pRDfn mMqrI dy dPqr rfhIN ies apIl nUM rfsLtrpqI dy kol Byjdf hY| AunHF dwisaf ik srbjIq dI ishq TIk hY qy tYlIPon qy Ausny Kud myry nfl gwl kIqI sI| AunHF ikhf ik ijs ivakqI nUM moq dI sjLf suxfeI jf cuwkI hovy, Aus dy qy iek afm ivakqI dy aiDkfr qF brfbr hI huMdy hn|

 

pRDfn mMqrI ny PrFs ny PyrI dorfn iswKF nfl DoRh kmfieaf : ismrnjIq isMG mfn

nUrpur bydI :- sRomxI akflIdl(a) dy pRDfn sRI ismrnjI qisMG mfn ny awj ieQy pRYsw kfnPrMs nUM sMboDn kridaF afiKaf ik Bfrq dy pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG ny afpxy PrFs dory dorfn iswKF nfl bhuq vwzf DRoh kmfieaf hY, ijhVf ik PrFs eyar bws hvfeI jhfjL qy kMzm kIqIaF hoeIaF  6 pnzwubIaF df jl PojL leI sodf kr ilaf hY| AunHF ikhf ik sfzI pfrtI ny hmysLf kFgrs aqy Bfjpf srkfr qy dbfa pfieaf hY ik PrFs dy nfl koeI vI sOdf nf kIq jfvy ijMnf icr PrFs dI nslvfdI srkfr iswKF nUM pwgVI pihnx df hwk bhfl nhIN krdI| sRI mfn ny ikhf ik PrFs, amrIkf qy hor mulkF nUM apIl kIqI ik ihMd hkUmq dy Gwt igxqIaF dI nslkusLI aqy mnuwKI hwkF df Gfx krdI hY, nUM pRmfxU tYkfnlojI Aupr vfkPIaq nf idwqI jfvy| AunHF ikhf ik sfzI pfrtI amrIkf vwloN Bfrq nUM ptorfeIt imjLfiel dyx df ivroD krdI hY, ikAuNik ies nfl dwKx eysLIafivc imltrI sMquln Kqm ho jfvygf aqy jMg dy afsfr vwD jfxgy|

           sRI mfn ny 84 dy iswK dMigaF dI gwl kridaF afiKaf ik nfnfvqI kimsLn anusfr iswKF dy kqlyafm dy kiQq dosLIaf nUM ieh pfrtIaF kdy vI dosLI nhIN smJdIaF, sgoN jYzw sikErtI dy idMdIaF hn| AunHF ikhf ik pMjfb ivc mfVy hflfq pYdf krn dI asYNblI ivc bihs krn dy muwdy qy muwK mMqrI amirMdr isMG qy bfdl Bwj rhy hn| sRI mfn ny ikhf ik kFgrs ny ijmINdfrF nUM muPq ibjlI dyx df aYlfn qF kr idwqf pr ieh ibjlI twutvI hI afAuNdI hY| 24GMty nhIN| AunHF ikhf ik  muwK  mMqrI ny pitaflf ivKy afpxI moqI mhwl ‘c cfr PIzr lgvf ley hn qy 24 GMty ibjlI df suwK mfx rhy hn jdik pMjfb dy lok ibjlI dy lMmy  kwtF qoN pyRsLfn hn|

          sRI mfn ny pfiksqfn dy lfhor sLihr dI kot lwKpq rfey jylH ‘c bMd PFsI dI AuzIk kr rhy srbjIq isMG nUM PFsI dI sjLf Kqm kr aqy pfiksqfn srkfr qoN ies dI irhfeI dI mMg vI kIqI| sRI mfn ny ieh vI ikhf ik Bfrq dI hkUmq iswKF dI grIbI df nfjfiejL Pfiedf AuTf ky AunHF nUM rfa, afeI[bI[ aqy Poj dIaF KUPIaF eyjMsIaF dy eyjMt bxf ky pfiksqfn vwl Dwk idMdIaF hn, ijQy AunHF nUM dihsLqgrdI qy sUhF dy leI vriqaf jFdf hY| srbjIq isMG smyq sYNkVy hor iswK ies GtIaf pfilsI dy isLkfr hn|

          sRI mfn ny awgy ikhf ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pYsy nfl bfdl qy jgIr kor afpxI ssqI vizafeI leI aKbfrF ivc iesLiqhfr bfjLI kr rhy hn aqy dUjy pfsy kYptn amirMdr isMG afpxI PokI sLohrq leI srkfrI KjfLnf luwt irhf hY| AunHF ikhf ik sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI golk df mUMh df jgIr kor qy sRI bfdl ny inAUjLIlYNz,amrIkf q kYnyzf afid ivc afpxy inwjI Pfiedy leI KolH ky sRomxI kmytI dI hoNd nUM Kqm krn qy  quly hoey hn| mfn ny ikhf ik cMzIgVH bws awzy qy hoey bMb Dmfky ivc iswKF dI PVo PVI qyjL krky qsIhy idwqy jf rhy hn aqy hirafxf ivc Bjn lfl  qy Binafrfvfly nUM kql krn dI afV  hyT grIb iswKF nUM PiVaf jf irhf hY| AunHF ikhf ik sfzI pfrtI 17 sqMbr nUM gurU kI Zfb, 18 nUM Cpfr aqy 20 sqMbr nUM pitaflf ivKy rfjnIqk kfnPrMs krygI| AunHF ikhf ik sfzI pfrtI nyPYslf kIqf hY ik afAux vfly smyN ivc asIN pMjfb dy pMQ ihqYsLIaF nUM lY ky srkfr bxfvFgy aqy pMjfb nUM kFgrs aqy bfdl qoN mukq krvf ky pMjfb nUM qrwkI dy rfh qy ilafvFgy| awj ies moky mfn nfl hornF qoN ielfvf  sRomxI akflI dl(a) dy sUbf kfrjkfrnI mYNbr jQydfr bcn isMG bYNs, XUQ ivMg dy ijLlf ropV dy pRDfn amndIp isMG aibafxf qy bKqfvr isMG twprIaF afid hfjLr sn|

 

mlysLIaf ‘c pMjfbI kuVIaF koloN dyh vpfr krvfAux dy mfmly bfry sB ny DfrI cuwp

cMzIgVH :- mlysLIaf, isMgfpur qy dUjy PRI port dysLF ivc kuVIaF nUM cMgInokrI df lflc dy ky iljfx aqy AuQy AunHF koloN dyh vpfr krvfAux dy vwzy skYNzl df BFzf Bwjf hY| ies skYNzl qoN holI holI prdf qf ht irhf hY pr hYrfnI gwl ieh hY ik nf qoN koeI nyqf aqy nf hI koeI sMsQf ies muwdy nUM iksy aQfrtI kol AuTf rhI hY qF jo ienHF kuVIaF nUM bcfieaf jf sky| pqf lwgf hY ik ienHF kuVIaF nUM ieh kih ky iljfieaf igaf ik AuQy vwzIaF vwzIaF kMpnIaF nUM BfrqI numfieMidaF dI loV hY| AunHF nUM ieMnI vDyry qnKfh dwsI jFdI hY ik pMjfbI kuVIaF guMmrfh krn vfilaF ivruwD koeI kfrvfeI nf kIqy jfx kfrn ieh DMdf vwD Puwl irhf hY| sUqrF anusfr ienHF kuVIaF koloN AuQoN dy hotlF ivc lokF df mnorMjn krvfieaf jFdf hY| ijhVIaF kuVIaF iksy gYNg kol Ps jFdIaF hn Auh dyh vpfr vrgy nrk ijhy DMdy ivc Dwk idwqIaF jFdIaF hn| sUqrF anusfr ienHF kuVIaF dy pfsport qy hor dsqfvyjL gYNg dy srgxy Koh lYNdy hn qy AunHF nUM zrf Dmkf ky sLrIr vycx df DMdf krvfieaf jFdf hY| AunHF nUMieh DmkI idwqI jFdI hY ik jy AunHF ny  igroh dI gwl nf mMnI qF gYr kfnUMnI qor qy AuQy rihx dy dosL ivc aqy hor aprfDF dy dosL ivc AunHF ivruwD kys drj krvf idwqy jfxgy| pfsport qoN ibnF Auh qd qwk vfps vI nhIN af skdIaF, jd qk ieh srgxf nf cfhux| pqf qF ieh vI lwgf hY ik kuJ kuVIaF ny pMjfb af ky ies mfmly nUM Aujfgr kIqf hY pr koeI kfrvfeI nf hox kfrn ieh islislf jfrI hY| ieh hI nhI AuQoN pMjfbI kuVIaF koloN jbrdsqI afpxIaF shylIaF nUM Pon krvfey jFdy hn ik Auh bhuq  cMgI qrHF sYtw ho geIaF hn aqy ies qrHF shylIaF nUM vI swd ilaf jFdf hY| pqf lwgf hY ik ienHF kuVIaF nUM  vDyry krky sYlfnIaf hvfly kIqf jFdf hY aqymotIaF rkmF vsUl krdy hn aqy AuhnF dI dyh vycdy hn| ieh kuVIaF AuQy ies leI afpxf mUMh bMd rwKdIaF hn, ikAuNik AunHF nUM zr huMdf hY ik ikqy AunHF nUM bfkI dI ijMdgI jylH ivc hI nf gujfLrnI pY jfvy|

 

iswK stUzYNts PYzrysLn dy sfry DiVaF nUM iek hox df swdf

cMzIgVH :- dmdmI tksfl pRmuwK bfbf hrnfm isMG Kflsf jwQ iBMzrf ny iswK stUzYNts PYzrysLn dy smUh gruwpF nUM iek juwt hox df swdf idwqf hY| Auh awj ieQy gurduafrf gursfgr sfihb ivKy iswK stUzYNts PYzrysLn dI 61vIN vrHygMZ moky afXoijq sMmyln nUM sMboDn kr rhy sn| ieh sMmyln PYzrysLn dy pIr muhMmd gruwp ny afXoijq kIqf sI| dmdmI tksfl muKI ny ikhf ik PYzrysLn dy sfry DiVaF nUM iek krky hI iswK nojvfnF nUM syD pRdfn kIqI jf skdI hY| AunHF ikhf ik iswK nojvfnF nUM piqqpuxy qy nisLaF afid qoN bcfAuxf smyN dI loV hY qy ieh kMm iswK stUzYNts PYzrysLn hI kr skdI hY| AunHF ny ikhf ik iswK stUzYNts PYzyrsLn df sLfndfr ieiqhfs hY| ies sMmyln nUM sMboDn kridaF sRomxI akflI dl  dy jnrl skwqr kYptn kMvljIq isMG ny ikhf ik iswK nojvfnF ivc iswKI jLjLbf Brn dI loV hY| AunHF ikhf ik nojvfnF nUM bhuq cuxoqIaF hn qy byrujLgfrI vwzI smwisaf hY| AunHf ikhf ik byrujLgfrI kfrn hI iswK nojvfn mfXUs ho ky nisLaF afid ivc Ps rhy hn| AunHF pMjfb srkfr dy rol dI sKq inMdf kIqI| AunHF ny Dfrimk plytPfrmF qoN nisLaF ivroDI muihMm clfAux df swdf idqf| qKq sRI dmdmf sfihb dy jQydfr blvMq isMG nMdgVH ny ikhf ik iswK gurUaF ny swc qy pihrf dyx qy jbr julm iKlfP lVn df sMdysL idwqf hY| AunHF PYzrysLn dy sfry gruwpF qy pMQk pfrtIaF nUM DVybMdIaF qoNN Aupr AuT ky pMQ dI syvf krn leI ikhf| iswK stUzYNts PYzrysLn dy pRDfn krnYl isMG pIr muhMmd ny PYzrysLn dy ieiqhfs dI gwl krdy hoey ikhf ik sLfndfr irvfieqF nUMmuV sQfpq krn dI loV hY| qIsry mqy ivc ikhf igaf ik PYzrysLn pMjfb aMdr DVfDV vwD rhI byrujLgfrI dI iBafnk smwisaf, nisLaf df mfrU ruJfn, pwCmI qy tIvI kusiBafcfr dy mfrU pRBfv aDIn asLlIlqf, nMgyjL vrgIaF alfmqF  qoN iswK nojvfn pIVHI nUM bcfAux leI smuwcy hIly  vsIly jutfAux df pRx krdI hY| coQy mqy ivc byksUr iswK nojvfnF dIjylHF ivc irhfeI qy pMjvyN mqy ivc sRomxI kmytI nUM apIl kIqI geI ik Auh bIbIaF bfry PYsly qoN pihlF pUry pMQ nUM Brosy ivc lvy|

 

muafPI nhIN mMgI aPsos pRgtfieaf : Kurfxf

nvIN idwlI :- idwlI dyBfjpf mhfrQI mdn lfl Kurfxf nyu awj ikhf ik AunHF dI pfrtI ivcoN brqrPI rwd krvfAux df pUrf ishrf sfbkf pRDfn mMqrI atl ibhfrI vfjpfeI nUM imlxf cfhIdf hY| 30 imMt dI iek mIitMg ipwwCoN pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF AunHF ikhf ik pfrtI ivc hPqf Br sMkt cldf irhf pr pfrtI lfl ikRsLn azvfnI sRI vfjpfeI nUM Pon krn qoN bcdy rhy| AunHF spwsLt kIqf ik mYN afpxy pwqr ivc ipwCly kuJ mhIinaF dorfn sRI azvfnI ivruwD idwqy afpxy ibafnF Auqy ‘aPsos’ pRgt kIqf, ‘muafPI nhIN mMgI, ijhf ik mIzIaf ivc dwisaf igaf hY| Bfjpf dI kyNdrI anusLfsLnI kmytI dI isPfrsL Auqy sRI Kurfxf nUM 8 sqMbr nUM pfrtI ivcoN kwZ idwqf igaf sI| kwlH AunHF vwloN iek pwqr rfhIN afpxy ibafnF leI aPsos pRgtf idwqy jfx ipwCoN AunHF dI muwZlI mYNbrI bhfl kr idwqI geI| aijhf hox ivc sRI vfjpfeI dI vwzI BUimkf rhI, ijnHF ny iek ibafn jfrI krky ieh ikhf sI ik sRI Kurfxf vrgy sInIar pfrtI afgU nUM iek hor mokf idwqf jfxf cfhIdf sI| iPr vI sRI Kurfxf dI pfrtI komI kfrjkrnI ivc bhflI hox ivc aqy AunHF nUM koeI ijMmyvfrI soNpy jfx ivc kuJ smF lwgygf| Auh rfjsQfn, pMjfb, hirafxf qy ihmfcl dy pfrtI ieMcfrj cly af rhy sn|

 

bxf idwqf blfqkfr rokU XMqr : sLfbfsL ! bIbI

klomoz(dwKxI aPrIkf):- dwKxI aPrIkf dI iek  mihlf ivigafnI ny iek aijhf blfqkfr rokU XMqr bxfieaf hY, ijhVf mwCI dy dMdF vrgIaF huwkF nfl blfqkfrI dy ilMg nUM PV lYNdf hY aqy ies nUM kZvfAux leI blfqkfrI nUM aKIr hspqfl hI jfxf pYNdf hY| sYks sosLx dI smwisaf qoN icMqq dwKxI aPrIkf dI sonyt alhrs ny ‘rypyks’ nF df ieh XMqr blfqkfr qoN pIVq iek kuVI nUM imlx qoN bfad bxfAux df insLcf kIqf sI aqy ies kMm ivc Aus nuUM bhuq sfl lwgy| Ausny dwisaf ik ieh XMqr aorq dy gupq aMg ivc 24 GMty rwiKaf jf skdf hY| ies nfl mrdf dy ilMg nUM koeI sQfn nuksfn nhIN huMdf pr ies nUM kZvfAux leI zfktrF dImdd lYxI pYNdI hY| Ausny ikhf ik jdoN blfqkfrI hspqfl jfvygf qF afpxy afp hI puils aiVwky af jfvygf| kloNmoz siQq afpxy Gr alhrs ny tYlIPon Auqy gwlbfq kridaF dwisaf ik jy qusIN iksy blfqkfr pIVq aorq nUM dyKoN qF quhfnUM smJ af jfvygI ik Auh iek ijAUNdI lfsL vFg huMdI hY qy iek aijhI hI cwldI iPrdI lfsL nUM dyK ky Aus nUM blfqkfr rokx dy Aupfa dy qor qy ieh XMqr iqafr  kIqf hY| doDIaF dI mF 57 sflf alhrs ny ikhf, “ myrf AudysL aorqF dI mdd krnf hY”|

 

cMzIgVH nUM sUby df drjf dyx df aml surU

cMzIgVH :- kyNdrI sLfsLq pRdysL cMzIgVH ‘c ivDfnsBf sQfpq krn dIaF sImfvF aqy sMBfvnfvF dI smIiKaf leI gRih mfmilaF bfry sMsdI kmytI dy igafrF sFsdF dI tIm sRImqI suLsLmf svrfj dI agvfeI hyT awj cMzIgVH puwjI| ies tolI ny svyr qoN hI rfjnIiqk pfrtIaF dy afgUaF, vpfrk jQybMdIaF, aiDafpk afgUaF aqy hor KyimaF dy vwK vwK  pRqIinDF nfl qPsIl ivc ivDfnsBf dy gTn bfry gwlbfq kIqI aqy pRsLfsLink aiDkfrIaF dy kMmkfj df jfiejfL vI ilaf|

          pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF kmytI dI muKI sRImqI susLmf svrfj ny ieh gwl svIkfr krn  ivc koeI ihcikcfht nhIN idKfeI ik cMzIgVH pRsLfsLn aMdr lokF dy cuxy hoey numfieMdy nf hox kfrn pRsLfsLink aiDkfrIaF aqy afm jnqf ivcfly dUrI vDI hY aqy iswty afsLf muqfbk KusLgvfr nhIN| AunHF ikhf ik sQfnk isafsI aqy gYr isafsI iDrF nUM aiDkfrIaF qoN kfPI isLkfieqF hn ijs kfrn ies injLfm nUM dursq krn dI loV vDyry hY| AunHF  dwisaf ik sQfnk invfsI ieQy ivDfnsBf sQfpq krn dI mMg lMmyN smyN qoN krdy af rhy hn| kmytI duafrf vwK vwK pRqIinDf dy suJfa klmbwD krn AuprMq ivDfnsBf dy gTn leI kmytI iek ivsQfirq irport iqafr krn krky afAudy srd ruwq dy lok sBf sLYsLn ivc pysL krn df PYslf kIqf hY|

          sRImqI susLmf svrfj ny ikhf ik ies qoN pihlF kyNdrI sLfsLq pRdysL idwlI aqy pFzIcyrI ivc sQfipq ivDfnsBfvF dy qjrby qoN iehI anuBv kIqf hY ik cMzIgVH ivc vI CyqI qoN CyqI aijhI lokqMqrI aqy rfjnIqk ivvsQf bhfl hoxI cfhIdI hY| iek suafl dy jvfb icv sRImqI svrfj ny hfl dI GVI ieh dwsx qoN ienkfr kIqf ik pRsqfivq ivDfnsBf Kyqr cMzIgVH ivc muhflI aqy pMckUlf nUM sLfiml kIqf jfvygf ik nhIN| ies dy jvfb ivc AunHF ikhf ik iPlhfl cMzIgVH aMdr rfjnIqk aqy lokqMqrI ivvsQf dI bhflI dI pRikiraf surUkrnf hI AunHF leI muwK muwdf hY|

 

inAUjLIlYNz ivc iswKF nUM pUrI Dfrimk afjLfdI rhygI : hYln klfrk

afklYNz(inAUjLIlYNz):- inAUjLIlYNz ivc 17 sqMbr nUM pfrlImYNt dIaF pYx jf rhIaF votF dy sbMD ivc lybr pfrtI aqy dysL dI pRDfn mMqrI sRImqI hYln klfrk ny bIqy idn gurduafrf tfkfnInI ivKy cox pRcfr dorfn pMjfbIaF dy iek vwzy iekwT nUM sMboDn krdy hoey ikhf ik inAUjLIlYNz iek Drm nUM brfbr df siqkfr idMdI hY| AunHF ikhf  ik PrFs vFg inAUjLIlYNz ivc iswKF dy Dfrimk icMnHF qy koeI pfbMdI nhIN hovygI| pRDfnmMqrI ny ikhf  ik AunHF dI lybr pfrtI ies dysL dI qrwkI ivc ihwsf pfAux afey BfrqI lokF dI irxI hY ijnHF hr Kyqr ivc afpxf iswkf jmfieaf hY| AunHF ikhf ik Bfrq afriQk qor qy iek mjLbUq dysL bxn jf irhf hY aqy lybr pfrtI Aus nfl afpxy sbMD mjLbUq  rwKxf cfhuMdI hY| iemIgyRsLn nIqI sbMDI AunHF ikhf ik lybr srkfr cfhuMdI hY ik Bfrq qoN hor pVHy ilKy nojvfn ieQy af ky dysL dI qrwkI ivc ihwsf pfAux| AunHF afpxI pRmuwK ivroDI pfrtI nYsLnl qy cot kridaF ikhf ik Auh iemIgRFts nUM mujirmF dI njLr nfl dyKdI hY| sRImqI klfrk ny ikhf ik jykr AunHF dI pfrtI dubfrf swqf ivc afAuNdI hY qF afm lokF nUM vwD qoN vwD rojLgfr muhweIaf kIqy jfxgy| pRDfn mMqrI ies moky dysL Br qoN phuMcy BfrqI vpfrIaF aqy afm lokF nUM vI imly aqy AunHF dIaF musLiklF suxIaF| ies moky inAUjLIlYNz iswK susfietI dy pRDfn dljIq isMG, jfrj  hfikns mMqrI lybr srkfr, mnpRIq isMG,  sMqoK isMG, pRgt isMG aqy hor iswK afgU hfjLr sn|

 

purI dy smuMdr kMZy bx irhf pihlf GuMmx vflf gurduafrf  sfihb

purI:- pihly gurU sfihbfn  sRI gurU nfnk dyv jI dI crn Coh pRfpq purI dy smuMdr kMZy jldI hI iek hfeItYk GuMmx vflf gurduafrf sfihb bxfieaf jf  irhf hY| ijLkrXog hY ik 1506 ivc sRI gurU nfnk dyv jI ny ies jgHF dI Xfqrf kIqI sI qy purI dI DrqI nUM AunHF dI crn Coh pRfpq krn df mfn pRfpq hoieaf sI| bIqy idnIN sRI hirmMdr sfihb dy hjUrI rfgI sfihb ny ieQy sRI gurU gRMQ sfihb df pfvn srUp iek afrjLI iemfrq ivc ibrfjmfn kIqf sI ijQy ky ies gurduafrf sfihb dI iemfrq bnx qwk pfT pUjf kIqI jfvygI| ies smfroh ivc 500 dy krIb iswK sLrDflUaF ny sLmUlIaq kIqI sI| ies smfroh ivc afAux vfly bhuqy sLrDflU durg, kolkfqf, rfeygVH, kwtk qy BuvnysLvr qoN afey sn| ies gurduafrf sfihb dI iemfrq bxfAux vfsqy shfieqf leI sRI gurU goibMd isMG jI vwloN sfjy pihly pMj ipafiraF ivcoN BfeI ihMmq isMG dy nFa qy trwst bxfeI geI hY| ijLkrXog hY ik ieiqhfs muqfbk sRI gurU nfnk dyv jI ieQy purI ivc iqMn mhIny rhy sn qy AunHF ny Bgvfn jgn nfQ dI rwQ Xfqrf ivc vI ihwsf ilaf sI|

 

bfdl ivroDI sFJy akflI PrMt dI agvfeI leI srnf, lflpurf aqy sMq ajIq isMG dy nFa ivcfr aDIn : jsvMq isMG mfn

jlMDr :- s[ pRkfsL isMG bfdl dI agvfeI vfly sRomxI akflI dl nfl asihmqI rwKdy akflI afgUaF aqy akflI DiVaF dy sFJy PrMt dI agvfeI leI idwlI styt akflI dl aqyidwlI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn s[ prmjIq isMG srnf, sfbkf aYm[pI s[ pRym isMG lflpurf aqy sMq ajIq isMG dy nFa ivcfr aDIn hn hflFik koeI hor nFa vI ivcfry jf skdy hn|

          ieh gwl afl ieMzIaf sRomxI akflI dl dy pRDfn s[ jsvMq isMG mfn ny awj ieQy iek pwqrkfr sMmyln nUM sMboDn kridaF dwsI| s[ jsvMq isMG mfn ny dwisaf ik idwlI styt akflI dl, akflI dl-1920 aqy afl ieMzIaf akflI dl afid smyq akflI dlF dy lgBg 60 afgUaF dI bIqy idnIN luiDafxf ivKy hoeI mIitMg ivc pMQk suDfr lihr surU krn df inrxf ilaf igaf hY| AunHF dwisaf ik pMQk suDfr kmytI  vwloN 2 akqUbr nUM cMzIgVH, 30 akqUbr nUM idwlI aqy mfstr qfrf isMG dI 38vIN brsI qy 22 nvMbr nUM aMimRqsr ivKy ivsLfl iekwT kIqy jfxgy| s[ jsvMq isMG mfn ny pRgtfvf kIqf ik lok sBf coxF moky sRomxI akflI dl ivc sLfiml ho cuuwky j[ kuldIp isMG vzflf dy numfieMidaF ny vI bfdl ivroDI DiVaF dI Aukq mIitMg ivc ihwsf ilaf aqy AunHF df iek numfieMdf s[ AUDm isMG aolK 10 mYNbr pMQk suDfr kmytI ivc mYNbr ilaf igaf hY| AunHF ies moky s[ ajfieb isMG sMGf nUM pfrtI df jnrl skwqr inXukq krn df aYlfn kIqf| pwqrkfr sMmyln moky pfrtI dy sInIar mIq pRDfn s[ BrpUr isMG blbIr, jnrl skwqr s[ ajfieb isMG sMGf aqy s[ srbjIq isMG jMmU, ijlHf luiDafxf idhfqI dy pRDfn s[ puipMdrpfl isMG afid hfjr sn|

 

jylH qoN imlI injfq 583 kYdIaF dI Gr vfpsI

vfhgf (aMimRqsr):- Bfrq aqy pfiksqfn ivcfly afpsI sbMD mjLbUq krn dI cwl rhI pRikiraf nUM awgy qoridaF dovF dysLF vwloN  afpo afpxy dysL dIaF vwK vwK jylHF ivc sjLfvF pUrIaF kr cuwky krIb 583 kYdIaF df vfhgf srhwd ivKy vtFdrf kIqf igaf| pfiksqfn vwloN 435 BfrqI kYdI irhfa kIqy gey ijnHF ivc 371 mCyry aqy 64 pMjfb aqy hirafxf afid sUibaF dy ivakqI sLfml hn| jd ik Bfrq vwloN pfiksqfn dy  148 kYdI irhfa kIqy gey ijnHF ivc 51 mCyry qy 9 bwcy sLfiml sn| awj vfhgf srhwd ivKy kYdIaF dy hoey  vtFdry dorfn pfiksqfn vwloN irhfa kIqy gey 435 BfrqI kYdIaF ivc 64 pMjfb, hirafxf, jMmU ksLmIr aqy XUpI nfl sbMDq ivakqI hn| jd ik bfkI mCyry gujrfq aqy nyVly sUibaF nfl sbMDq hn| ieh mCyry smuMdr ivc mwCIaF PVn leI  gey aqy BulyKy nfl pfiksqfn ielfky  ivc cly gey, ijnHF nUNM igRPqfr kr ilaf igaf jd ik bfkI 64 ivakqIaF ivc pMjfb aqy hirafxf dy vDyry nojvfn hn jo ivdysLF ivc vwD pYsf kmfAux dI lflsf lY ky gey aqy eyjMtF dy hwQy cVH ky vwK vwK mulkF dIaF jylHF ivc Dwky KFdy hoey pfiksqfn dI jylH ivc phuMc gey| ienHF nojvfnF nMU lYx leI vfhgf srhwd qy AunHF dymfqf ipqf qoN ielfvf ipMz aqy muhwly dy lok vI sLfiml sn| vfhgf srhwd qy KusLIaF Biraf mfhol sI| lyikn bysbrI nfl AuzIkdy mfipaF qy hornF nUM agFh srhwd kol jfx dI afigaf nf idwqy jfx kfrn ijQy ienHF mfipaF nUM afpxy ivCiVaF nUM imlx leI AunHF dI lMmF smF AuzIk krnI peI, AuQy AunHF pRbMDkF pRqI guwsy df vI iejLhfr kIqf| BfrqI kYdIaF nUM vqn vfpsI moky jI afieaf kihx leI mYNbr pfrlImYNt s[ nvjoq isMG iswDU aqy pMjfb srkfr vwloN izptI spIkr pRo: drbfrI lfl srhwd qy puwjy hoey sn| pfiksqfn vfly pfisE ienHF BfrqI kYdIaF nUM srhwd qwk alivdf kihx leI pfiksqfn srkfr dy (gRih rfj mMqrI) jnfb vsIm sLihjfd afey hoey sn, ijnHF Bfrq vfly pfsy af ky pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF ikhf ik ieh dovF  dysLF ivcfly vwD rhI afpsI sdBfvnf df iswtf hY ik awj dovF dysLF vwloN vwzI igxqI ivc kYdIaF df vtFdrf kIqf igaf hY| AunHF ikhf ik 29-30 agsq nUM skwqr pwDr dI hoeI gwlbfq ivc ienHF kYdIaF dI irhfeI bfry sihmqI hoeI sI AunHF ikhf ik ies sdBfvnf ivc awj pfiksqfn vwloN vDyry sihXog idwqf igaf hY ikAuNik pfiksqfn ny Bfrq nfloN vDyry kYdI irhfa kIqy hn| AunHF ikhf ik Bfrq dy pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG aqy pfiksqfn dy rfsLtrpqI  jnrl pRvyjL musLrwP ivcfly hox vflI gwlbfq ivc hor vI sfriQk iswty sfhmxy afAuxgy| jMgI adflq vwloN Aus nUM PFsI dI sjLf idwqI geI sI, Auh gvfh afpxy ibafn bdl cuwky aijhI siQqI ivc sLwk dy  Gyry vwD gey hn aqy sLwk dy afDfr qy iksy nUM moq dI sjLf nhIN idwqI jf skdI| ies mfmly ivc srkfr vloN vI Xqn kIqy jf rhy hn| AunHF ikhf ik ies mfmly ivc lokF dIaF duafvF jrUr rMg ilafAuxgIaF| srbjIq dy mfmly ivc pfiksqfn dy rfsLtrpqI jnrl pRvyjL musLrwP vwloN idqy gey ibafn qy AunHF koeI vI itwpxI krn qoN ienkfr kIqf| AunHF afs pRgtfeI ik dovF dysLF dy muKIaF dI agly idnF ivc hox vflI gwlbfq dy cMgy iswty sfhmxy afAuxgy|

 

Bfrq qy PrFs rwiKaf qy pRmfxU Kyqr ivc sihXog vDfAux leI sihmq

pYirs :- Bfrq aqy PrFs afpxy ivsLysL rxnIqk sbMDF dy mwdynjLr rwiKaf aqy pRmfxU qknflojI dy Kyqr ivc afpxf sihXog hor vDfAuxgy| pRDfn mMqrI mnmohn isMG ny awj ieQy aYlIsI mhwl ivc PrFs dy rfsLtrpqI Xwk isLrfk nfl mulfkfq kIqI| pRDfn mMqrI ny ikhf ik PrFs dy nfl rwiKaf sihXog hor vDfieaf jfvygf| XUrpI  XUnIan dy ies aihm mYNbr dysL dy nfl Bfrq dy ivsLysL rxnIqk sbMD hn| Bfrq dy ivsyLsL rxnIqk sbMD hn|

          rfsLtrpqI isLrfk ny zf[ mnmohn isMG df inwGf svfgq kIqf| sRI isLrfk vwloN khy gey suafgqI sLbdF dy jvfb ivc pRDfn mMqrI ny ikhf ik Bfrq qy PrFs rxnIqk iBafl hn| rwiKaf dy Kyqr ivc dohF dysLF dy gUVHy sbMD hn| ienHF sbMDF nUM hor vDfieaf jfvygf| pRDfn mMqrI ny ikhf ik XUrpI XUnIan df iek aihm mYNbr hY, ies leI ieh ies sbMD ivc aihm BUimkf skdf hY|

          AunHF ny ikhf ik Bfrq sRI isLrfk df bhuq siqkfr krdf hY| ieh AunHF dy leI bhuq mfx dI gwl hY ik Auh dohF dysLF ivckfrly sbMDF nUM hor mjLbUq krn leI ieQy afey hn| dohF dysLF dy ivckfr vpfr aqyinvysL ivc vfDf ho irhf hY, pr ieh smrwQf hY qoN Gwt hY| AunHF ny ikhf, “ myry idmfg ivc keI muwdy hn| afriQk sihXog nUM mjLbUq krn qoN ielfvf hor vI keI muwdy hn| ivdysLI invysLkfrF leI Bfrq bhuq vDIaf sQfn hY| hornF dysLF dy mukfbly AuQy Gwt lfgq nfl snaqI iekfeIaF lfeIaF jf skdIaF hn| mYN aqy sRI isLrfk ies gwl nfl sihmq hF ik ivsLvIkrn iek hkIkq hY| ivsLv afriQk qy isafsI ivvsQf df pRbMD tIk ZMg nfl kIqf jfxf cfhIdf hY”|

          Bfrq ny PrFs qoN Cy aiqaMq ivkisq skfripn pxzuwbIaF KrIdx df PYslf kIqf hY| ienHF dI kImq 3 arb zflr (krIb 13000 kroV rupey) bxdI hY| rfsLtrpqI isLrfk ny dwisaf ik Bfrq ny Cy pxzwubIaF KrIdx df PYslf kIqf hY| AunHF ny pwqrkfrF dy kol ieh Byq AudoN KoilHaF jdoN Auh zf[ mnmohn isMG df suafgq kr rhy sn| AunHF ny ikhf ik ieh KusLI dI gwl hY ik Bfrq ny eyarbws hvfeI jhfjLF qoN ielfvf Cy pxzuwbIaF KrIdx dI pusLtI kr idwqI hY|

 

iswK dMgf pIVqF nUM svf-svf lwK rupey muafvjLf dyx df aYlfn

nvIN idwlI :- idwlI srkfr ny idwlI hfeIkort dIaF hdfieqF qy aml kridaF 1984 dy iswK ivroDI dMigaF dy koeI 3000 jLKmIaF nUM svf svf lwK rupey muafvjLy vjoN dyx df aYlfn kIqf hY| ieh PYslf awj idwlI dy muwK mMqrI sLIlf dIksLq dI agvfeI hyT hoeI rfj dI kYbint kmytI dI mIitMg ‘c ilaf igaf| ies muafvjLy dI rfsLI qy ivafj vI idqf jfvygf| pRMqU ies ivcoN ienHF 2996 pIVqF nUM pihlF 500 qoN 2000 rupey qwk dI  adf kIqI geI aYksgrysLIaf rfsLI kwt ky idwqI jfvygI| idwlI hfeIkort ny hfl ‘c hI dMgf pIVq mnjIq isMG sfhnI vwloN dfier ptIsLn dy afDfr qy idwlI srkfr nUM ieh rkm adf krn dI hdfieq kIqI sI| mnjIq vwloN dfier ptIsLn ‘c muawfvjLy dI rkm vDfAux dI mMg kIqI geI sI|

          idwlI dI muwK mMqrI sLIlf dIksLq ny mgroN pwqrkfrF nfl gwl kridaF  dwisaf ik pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG vwloN pfrlImYNt ‘c idwqy ibafn ik ijQy  ikqy vI muafvjy dI adfiegI ‘c koeI qurwtI rih geI hY AusnUM dUr kIqf jfvygf aqy adflq df PYslf ieNMn ibMn lfgU kIqf jfvygf, dy mwdynjLr idwlI srkfr ny hfeIkort dy ies PYsly ivruwD suprIm kort ‘c nf jfx df  PYslf ilaf hY| ies PYsly nfl idwlI srkfr qy 36[52 kroV rupey df vfDU boJ pfvygf|

          muwK mMqrI ny dwisaf ik ieh PYslf notIPfeI krky Auwkf pwukf rkm adf kIqI jfvygI| iuenHF dMigaF ‘c jLKmI hox vfilaF dI pihlF hI sLnfKq ho cuwkI hY aqy ienHF nUM pihlF hI aYksgrysLIaf rfsLI dI adfiegI ho cuwkI hY|

 

akflI dl vwloN ‘jbr ivroDI muihMm’ surU

pitaflf :- 1984 dy iswK ivroDI dosLIaF nUM sjLfvf idvfAux leI akflI dl vwlo awj afpxf sMGrsL surU kr idwqf igaf hY| ‘jbr ivroDI muihMm’ dy bYnr hyT pMjfb dy muwK mMqrI dy sLihr ivcoN ivwZI geI ies muihMm dI pihlI hI rYlI ivc akflI dl hjLfrF lokF df vwzf iewkT jutfAux ivc sPl irhf| kFgrs ivroDI ies muihMm nUM lokF df Brvf huMgfrf imilaf| rYlI  ivc puwjLy hjLfrF lok mINh dy bfvjUd jmky bYTy rhy| pfrtI pRDfn pRkfsL isMG bfdl ny pMjfb srkfr nUM cwldf krn df swdf idMidaF amirMdr isMG nUM jylH ivc zwkx dI KuwlHI icqfvnI vI idwqI| ies moky AunHF 4 nvMbr nUM idwlI ivc vI iensfP rYlI krn df aYlfn kIqf hY|

          pitaflf ijlHy aMdr akflI dl dy kmFzr vjoN jfxy jFdy kYptn kMvljIq isMG dI dyK ryK hyT hoeI ies rYlI ivc pfrtI dy sInIar lIzr suKdyv isMG  ZINzsf aqy blivMdr isMG BUMdV vI ivsLysL qor qy sLfml hoey| pRo:L ikRpfl isMG bzMUgr, hrmyl isMG tohVf, surjIq isMG rwKVf, ajYb isMG muKmYlpur, rfjf nirMdr isMG, surjIq isMG kohlI, inrml isMG suqrfxf, hmIr isMG Gwgf, qyijMdrpfl isMG sMDU, suirMdr isMG pihlvfn aqy amrjoq isMG pUnIaf afid ijlHy dy pRmuwK afgU vI styj Auqy mojUd sn| AunHF vI afpxy BfsLxF dorfn kFgrs nUM KUb BMizaf qy dosLIaf iKlfP kfrvfeI mMgI|

          rYlI ivc ivsLfl iekwT qoN pRBfivq hMuidaF sRI bfdl ny afpxy sMboDn  dorfn afiKaf ik ies lfimsfl iekwT qoN akflI dl dy hoNsly hor vI bulMd hoey hn| AunHF afiKaf ik hux asIN kFgrs nUM CyqI hI Jukx leI mjbUr kr dyvFgy| AunHF dwisaf ik akflI dl vwloN 4 nvMbr nUM vot klwb idwlI ivc kIqI jfx vflI rYlI ivc aYn[zI[ey dI lIzrisLp vI sLfml hovygI|

          sRI bfdl ny afiKaf ik 1984 ivc idwlI hI nhIN blik hornF QfvF qy vI iswKF nUM byrihmI nfl kql kIqf| AunHF ikhf ik ds hjLfr iswKF df ieh kqlyafm kFgrs ny imQI sfijLsL qihq iswKF nUM sbk isKfAux leI kIqf| hor vI duwK aqy aPsos dI gwl ieh hY ik ieh iGnfAuxI kfrvfeI ivc Poj aqy pulIs dI vI mdd leI geI|

           nfnfvqI kimsLn dI irport nUM aDUrI grdfnidaF AunHF ikhf ik ies ivc idwlI qoN bfhr hoey kqlF df qF ijLkr hI nhIN kIqf igaf| iPr ijnHF kFgrsIaF vwl AuNgl AuTI, AunHF iKlfP srkfr kfrvfeI krn qoN hI munkr ho geI| AunHF aYlfn kIqf ik  dosLIaF iKlfP kfrvfeI XkInIbxfAux qwk akflI dl df ieh sMGrsL jfrI rhygf| rfj srkfr dI aflocnf kridaF sfbkf muwK mMqrI ny afiKaf ik muwK mMqrI qy AunHF dy sfQI awj Kud iBRsLtfcfr ivc lwQ pwQ hoey pey hn| aglIaF coxF dorfn  dl dI ijwq XkInI dwsidaF sRI bfdl ny awj ieQy pihlI vfr aYlfn kIqf ik smF afAux qy amirMdr isMG nUM vI jylH ivc suwitaf jfvygf| AunHF ieQoN qwk vI afiKaf ik  ies sKsL nUM vI Ausy sYlw ivc bMd kIqf jfvygf, ijs ivc AunHF nUM bMd kIqf igaf sI|

          ies moky bolidaF sfbkf kyNdrI mMqrI suKdyv isMG ZINzsf ny afiKaf ik iensfP lYx leI ieh muihMm ivwZxI peI hY| AunHF ny dwisaf ik gRih mMqrI Kud mMn cuwky hn ik ieMdrf gFDI dI lfsL vyK ky lokF dy jLjbfq BVk AuTy qy Auh kfbU qoN bfhr ho gey | sRI ZINzsf ny ikhf ik svrgI gurcrn isMG tohVf dI Gft hmysLf rVkdI rhygI|

 

pMQk msilaF dy hwl leI inwgr soc dI loV : igafnI qrlocn isMG

afnMdpur sfihb :- BfeI gurdfs ieMstIicAUt afP aYzvFs iswK stwzIjL ivKy ies sMsQf dI pihlI sYmInfr km vrksLfp lgfeI geI ijs dI pRDfngI qKq sRI kysgVH sfihb dy jQydfr igafnI qrlocn isMG ny kIqI| ies vrksLfp ivc ieh ivcfr AuBfr ky sfhmxy afieaf ik smUh pMQk iDrF, jQybMdIaF aqy afgUaF, ijnHF kol sLkqI hY AunHF kol pMQ df ivsLv pirpyK ivc koeI ivjLn aqy eyjMzf nhIN hY aqy ijnHF kol pMQ df iek ivsLv pirpyK ivc koeI ivjLn aqy eyjMzf nhIN hY aqy ijnHF kol ivjLn aqy eyjMzf hY AunHFkol ivjLn aqy  eyjMzf AunHF kol koeI sLkqI sroq nhIN|

          ies sMsQf dy zfierYktr BfeI hirismrn isMG ny dwisaf ik ieh sMsQf iswK pMQ leI afpxf ivsLysL inXmbwD ieiqhfs isrjx leI eyjMzf inrDfirq krygI aqy iswK pMQ dI gwlobl BUimkf leI afpxf mhwqvpUrn rolf adf krygI| ies vrksLfp ivc ieh gwl spwsLt hoeI ik jdoN qwk pMQ dIaF dysLF, ivdysLF ivc kMm kr rhIaF pMQk pRsMg vflIaF jQybMdIaF aqy sMsQfvF dy afgU vot dI rfjnIqI qoN Aupr AuT ky inrBAu aqy inrvYr ho ky afps ivc bYTdy nhIN AudoN qwk iksy vI qrHF dI qbdIlI nhIN ilaFdI jf skdI|

          ies moky zf[ guljLfr isMG kMg, gurmwq isMG aYzvokyt, gurU goibMd isMG stwzI srkl dy sfbkf cIP afrgynfeIjLr gurmIq isMG, ipRMsIpl kyvl isMG igwl, ipRMsIpl hrdIp isMG, pRo:mnjIq isMG sfbkf jQydfr qKq sRI kysgVH sfihb qoN ielfvf ipRMsIpl suirMdr isMG, srbjIq isMG, ipRMsIpl mnmohn isMG, drsLn isMG, bIrdivMdr isMG, amrjIq isMG, hrivMdr isMG, suKdyv isMG kohlI, jgjIq isMG brfV ny afpxy ivcfr pyLs kIqy| ies vrksLfp dI pRDfngI kridaF igafnI qrlocn isMG ny pMQ dy ivdvfnF nUM apIl kIqI ik Auh pMQk kOmI msilaF bfry ingwr soc nfl awgy afAux| AunHF BfeI hrismrn isMG nUM vDfeI idMidaF hr qrHF dy sihXog df Brosf duafieaf|

 

jdoN puils dI hfjLrI ‘c hoey afnMd kfrjL

brnflf :- ieQoN nyVly ipMz nMgl ivKy Aus smyN siQqI ajIbo grIb ho geI jdoN lVkI dy bfp dy ibnF vjHf imwQy smyN afeI brfq nUM lVkI df ivafh krn qoN ienkfr kr idwqf aqy bfrfq hwkI bwkI rih geI|

          nyVly ipMz nMgl dy Bolf isMG dI lVkI bljIq kor 7-8 sfl pihlF ipMz johlF(rfeykot) ivKy ivafhI hoeI sI aqy Aus kol iek pMj sfl dI lVkI hY| Ausdy pqI dy 7-8 mhIny pihlF moq ho geI| lVkI dy pirvfr vfilaF ny soicaf ik lVkI df ivafh ikqy hor kr idwqf jfvy qF lVkI vfilaF ny nyVly ipMz sulqfnpur (Qfxf sLyrpur) dy hrnyk isMG dy lVky suKpfl isMG nfl ivafh qYa kr idqf| 11 sqMbr nUM jdoN lVky vfly afpxy irsLqydfrF nfl imwqy smyN qy ipMz nMgl bfrfq lY ky phuMcy qF lVkI dy ipqf Bolf isMG ny rolf pf ilaf ik ieh ivafh myrI mrjLI qoN  ibnF ho irhf hY| ieh sux ky bfrfq hwkI bwkI  rih geI| kuJ dyr qF lVky vfly aqy ipMz dypqvMqy swjx ieh sB kuJ dyKdy rhy ipMz dy kuJ pqvMqy swjxF ny Qfxf sdr puils nUM Pon krky bulf ilaf| ey[aYs[afeI bljIq isMG jdoN puils tIm nfl ipMz nMgl phuMcy qF AunHF sfry mfmly dI pVqfl kIqI aqy lVkI bljIq kor nUM ivafh sbMDI puwiCaf igaf qF Ausny ikhf ik ieh ivafh AusdI ieCf anusfr ho irhf hY| lVky vfilaF ny dosL lfieaf ik Bolf isMG ny sB kuJ pqf hox dy bfvjUd jfx-buJ ky rolf pfieaf hY| ey[aYs[afeI bljIq isMG ny sfry mfmly qoN jfxU ho ky lVkI dy pirvfr vfilaF dI iewCf anusfr lVkI dy afnMd kfrj krvfey aqy ies moky puils vfilaF ny 100-100 rupey sLgn vI lVkI nUM idqf|

 

giDaF nUM imlygI lMc bRyk

ibRtyn :- ipwClI iek sLqfbdI qoN giDaf dy dl blYk pUl bIc qy sYlfinaf nUM ZoNdy rhy hn| ieh bIc ibRtyn dIaF sB qoN mnmohnIaf sYrgfhF ivcoN hY pr hux jf ky ienHF giDaF nUM rojLfnf dupihr vyly Kfxy dI CuwtI lfjLmI qor qy imilaf krygI| giDaF leI ivafpk rojLgfr aiDkfrF dy aYlfn pwqr muqfbk hux blYk pUl kONsl dy inrIKk moky qy jf ky jFc pVqfl krngy aqy ieh XkInI bxfAuxgy ik ienHF jfnvrF nUM sMivDfnk kMm dy ivckfr iek GMty dI CuwtI imly qF ik Auh byiPkr ho ky afpxf cfrf cbf skx|

          Auqr pwCmI ieMglYNz dy ies smuMdr dy kMZy vfly irjLfrt qy 200 gDy sfrI grmI sYlfnIaf nUM ilafAuNdy iljFdy hn| nvyN inXmF aDIn ieh gDy rojLfnf svyry 10 vjyN qoN sLfm 7 vjy qwk hI kMm krngy aqy ivckfr AunHF nUM iek GMty dI lMc byRk imlygI| suwkrvfr nUM giDaF dI hPqfvfrI CuwtI rhygI| sfl ivc iek vfr giDaf dI ishq dI jFc vI hovygI| aiDkfrI aqy psLUaF dy zfktr iml ky jFc krngy ik giDaF dy KUr, kMn, dMd aqy KwlH cMgI hflq ivc hn jF nhIN| iewk bulfry ny dwisaf ik ienFH giDaF dy puriKaf nUM ies Kyqr dIaF KdfnF ivc kMm krn leI ilaFdf igaf sI|

          hux kONsl inrIKkF vwloN XkInI bxfieaf jfvygf ik ienHF giDaF nfl cMgf vqIrf ho irhf hY jF nhIN| bulfry muqfbk kuJ lok soc skdy hn ik bIc qy pUrf idn kMm krnf ikMnf aOKf hY, ijs ivc ruJyvyN BrpUr idnF ivc QoVHI vI ivhl nhIN imldI| ieh sfzy sYr sYpftf kfrobfrs df iek aihm ihwsf hY| asIN cfhuMdy hF ik ieh gDy KusL rihx| bulfry ny dwisaf ik kuJ inXm pihlF qoN hI mojUd sn|

 

pfik tYlIivjLn qy idKfeI srbjIq dI typ adflqI irkfrz ‘c sLfiml nhIN

nvIN idwlI :- pfiksqfn tYlIivjLn vwloN srbjIq isMG dI typ pRsfirq krn ijs ivc Ausny iekbfl kIqf hY ik sMn 1990 ‘c hoey bMb Dmfky Ausny krvfey sn, qoN iek idn bfad srbjIq isMG dy vkIl ny ikfh ikAuh ies typ dI aslIaq bfry kuJ nhIN jfxdy qy nf hI ieh typ adflq dy irkfrz ‘c sLfiml hY| rfxf abduwl hmId ny ikhf ik pI[tI[vI dy pRsfrx ‘c ieh koeI nvIN gwl nhIN aqy ies df kys qy koeI asr nhI pvygf| AunHF ikhf ik ieh ibafn Ausy qrjL qy ley gey hn ijs qrHF srbjIq qoN ielfkf mYijstRyt sfhmxy ieh dosL svIkfr krvfey gey sn| jnfb abduwl hmId ny ikhf ik bcfa pwK dI muwK dlIl ieho hY ik ieh ibafn dbfa hyT ilaf igaf hY| abduwl hmId ny srkfrI tYlIivjLn vwloN ies typ dy pRsfrx smyN qy koeI vI itwpxI krn qoN ienkfr kr idwqf| jnfb hmId ny ikhf ik ies ibafn nUM AunHF dI jfxkfrI anusfr vIzIE jF afzIE rUp ‘c kdy vI adflq ‘c pysL nhIN kIqf igaf| AunHF ikhf ik kfnUMnI qor qy nf hI ieh ibafn iksy PfeIl ‘c hY qy nf hI iksy irkfrz ‘c drj hY| ieQy ijLkrXog hY ik pihlF irkfrz kIqI geI ies typ dy pRsfrn ‘c srbjIq nUM ieh svIkfr kridaF idKfieaf hY ik Auh rfa df eyjMt sI qy pMj bMb DmfikaF ‘c vI sLfiml sI|

 

bIbI mnjoq kor ‘pMQ dI DI’ purskfr nfl snmfinq

cMzIgVH :- pMjfb aqy cMzIgVH dIaF 24vIN iswK aqy hor jQybMdIaF aqy sMsQfvF vwloN mnuwKI aiDkfrF dI rfKI leI bxfey gey ‘rfeIts Porm’  vwloN awj cMzIgVH dI iswK bIbI mnjoq kor df snmfn kIqf igaf| sQfnk sYktr-34 dy gurduafrf sfihb ivc Porm vwloN kIqy gey iek smfgm ivc Porm vwloN kIqy  gey iek smfgm ivc Porm dy knvInr jsits ajIq isMG bYNs ny bIbI mnjoq kor nUM ‘pMQ dI DI’ df purskfr idwqf| ies moky hoey iewkT ivc ieh joLrdfr mMg kIqI geI ik bIbI mnjoq kor nUM JUTy kys ivc Psf ky gYr kfnUMnI ihrfsq ivc rwKx vfly PiqhgVH sfihb  puils dy dosLI aPsrF dy iKlfP kfrvfeI kIqI jfvygI| Porm vwloN vwK vwK bulfiraF ny ieh vI mMg kIqI ik pMjfb puils vwloN ipwCly lMmy smyN dorfn  hvfrf mfmly nfljoV ky igRPqfr kIqy gey hor vI byksUr iswK aqy AunHF dy pirvfr irhfa kIqy jfx| mnjoq kor dy mfmly ivc mIzIey vwloN  inBfeI geI BUimkf dI vI sLlfGf kIqI geI| ies moky sMgq nUM sMboDn krn vfilaF ivc jsits bYNs qoN ibnF Porm dy dUjy knvInr aYzvokyt  zIaYs igwl, aYzvokyt amr isMG cfhl, dl Kflsf dy kMvrpfl isMG, akflI dl aMimRqsr dy crn isMG luhfrf, akflI dl 1920 dy gurnfm isMG iswDU aqy mnwuKI aiDkfr afgU jspfl isMG iZwloN vI sLfiml sn|

 

musLrwP dy ibafn ipwCoN srbjIq dy hwk ‘c iBwKIivMz ‘c ros ivKfvf

iBwKIivMz :- pfik dy rfsLtrpqI jnrl pRvyjL musLrwP vwloN BfrqI nfgirk srbjIq isMG iBwKIivMz jo ik pfiksqfn ‘c PFsI dI sjLf df sfhmxf kr irhf hY, sbMDI idwqy ibafn ik srbjIq isMG lfhor smyq keI hor QfvF qy hoey bMb DmfikaF leI ijMmyvfr hY, ny BfvyN iek vfr Pyr srbjIq dy pirvfrk mYNbrF aqy hor snyhIaF nMU gmgIn kr idwqf hY, pRMqU AunHF dy hosly nUM Zih ZyrI nhIN kr sikaf| Aukq ibafn qoN srbjIq isMG df pirvfr aqy vwK vwK jQybMdIaF vwloN awj dyr sLfm ksbf iBwKIivMz dy myn cok ‘c ros ivKfvf kIqf igaf| awj dy Drny nUM sMboDns kridaF vwK vwK bulfiraF ny ikhf ik BfvyNies msly dy muwK gvfh vwloN ieh ieMksLfP krky ik puils ny Aus qoN jbrdsqI srbjIq isMG iKlfP ibafn ley sn, ieh gwl icwty idn vFg sfP kr idwqI hY ik srbjIq isMG iBwKIivMz iblkul bydosL hY pRMqU pfik srkfr jfx buJ ky srbjIq isMG dI irhfeI ‘c aiVwky Zfh rhI hY| AunHF ikhf ik pfik  srkfr nUM cfhIdf hY ik srbjIq isMG nUM jldI qoN jldI irhf kry| ivKfvfkfrIaF ny hwQF ‘c qKqIaF PVky (ijnHF  qy srbjIq bydosL hY, srbjIq nUM irhfa kro, afid nfary ilKy hoey sn) iBwKIivMz dIaF vwK vwK sVkF qy ros rYlI vI kIqI geI| ies moky srbjIq isMG dy pirvfrk mYNbrF qoN ielfvf vwK vwK pfrtIaF  dy afgU ijnHF ‘c sRomxI akflI dl (b) dy s[ buwDIrfj isMG algoN, lKbIr isMG kMboky, imlKf isMG afid vI hfjr sn|

 

srbjIq bfry PYslf kfnUMnI pWKf qy gor krn mgroN lvFgy : mWusLrP

ieslfmfbfd : pfiksqfn  dy rfsLtrpqI  prvyjL muWsLrP ny ikhf hY ik  Auh iek rihm  idl iensfn  hn aqy  srbjIq  isMG bfry  koeI vI PYslf  Auh ies  mfmly dy sfry kfnUMnI pWKf qy  gor  krn mgroN hI lYxgy| ‘aYsosIeytz pRYs’nUM idWqy ieMtrivAU ivc sRI muWsLrP ny ikhf ‘srbjIq  ny pfiksqfn ‘c  dihsLqgrd hmly kIqy sn ijs  ivc anykF  ivakqI mfry gey sn| pr nfl hI  rfsLtrpqI ny  ieh vI ikhf  ik Auh ies kys  dy sfry pWKf  qy gor krngy| ieQy vrnxXog hY ik 1990’c lfhor  aqy mulqfn ivKy  hoey bMb DmfikaF leI srbjIq  pfiksqfn srkfr  df dosIL hY ijs leI  pfiksqfn  dIaF hyTlIaF  adflqF  Aus dI PFsI  dI sjLf  suxf cuWkIaF hn aqy lMGI 15 agsq  nUM AuQoN dI suprIm  kort vI Aus dI ies sjLf nUM drusq  krfr dy cuwkI  hY| pfiksqfn  srkfr ny  srbjIq nUM  mnjIq bxf  ky adflqF ivc kys drj  kIqy sn| Aus dI ies glq  sLnfKq  nUM rWd  kridaF  Bfrq srkfr vWlo vI bkfiedf  ies gWl dI pusLtI  kIqI jf cuwkI hY  ik Auh mnjIq nhI  sgoN srbjIq  hY| EDr  ijs gvfh  slIm  soLkq dy ibafn dy afDfr qy pfiksqfnI suprIm kort srbjIq  dI PFsI  dI sjLf nUM shI krfr dy cuWkI hY ,Aus ny vI jnqk qor qy afK idWqf  hY ik  srkfrI vkIl  ny adflq ‘c Aus qoN jLbrdsqI  srbjIq dI sLnfKq  mnjIq vjoN  krvfeI sI| ieh ibafn dyx  leI Aus  qy bkfiedf  dbfa pfieaf igaf  sI| pfiksqfn vWlo ieh dosL vI  lfieaf jf  irhf hY ik  srbjIq  BfrqI  KuPIaf eyjMsI  rfa df eyjMt hY | pfiksqfn  dy ieMnFH dosLf nUM BfrqI  pMjfb ‘c iBKIivMz  ivKy siQq srbjIq df  pirvfr muWZo  hI rWd kr cuWkf hY| srbjIq dI pqnI  aqy do DIaF  ny  DmkI idWqI  sI ik jy srbjIq  nUM PFsI dy idWqI geI  qF Auh KudkusILaF  kr lYxgIaF | ies mgroN  hI BfrqI  pRsLfsn  hrkq ivc afieaf  sI qy ieh  mfmlf  ivsLv pWDr  qy crcf df ivsLf  bx igaf sI | Auprokq  smuWcy pWKF dI  rosLnI ivc  sRI muWsLrP ny ikhf hY ik  ies mfmly’c  Auh koeI  vI PYslf  pUrI qrFH  soc smJ  ky hI lYxgy| AunFH ikhf ‘mYN ies kys  dIaF sfrIaF  kfnUMnI  guMJlf  qy ivcfr  krFgf  aqy muWK qor  qy mYN  iek rihm  idl iensfn hF | iesy dorfn  Bfrq dy pRDfn mMqrI nfl cMgy  qy inWGy  mfhol ivWc  ivcrn qoN  juVIaF hoeIaF hn |AuqsLfihq  hoey pfiksqfn  dy rfsLtrpqI  prvyjL muWsLrP ny ikhf hY ik dohF dysLf  dy nyqfvF  nUM cfhIdf hY ik  Auh afpxy  ahuidaF qy rihMdIaF -rihMdIaF  ksLmIr df mslf  hWl krn leI AuWdm krngy|

 

akflI dl(aMimRqsr)vWlo  Cpfr dy myly moky kfnPrMs  krn df PYslf

aihmdgVH: sRomxI akflI dl (aMimRqsr) dI aWj  mylf Cpfr  ivKy hox vflI  kfnPrMs sbMdI aihm  mIitMg  dl dy  jnrl skWqr  crn isMG luhfrf  dI  pRDfngI hyT  gurduafrf  isMG sBf  aihmdgVH ivKy hoeI ,ijs ivc 17 aqy 18sqMbr nUM  mylf Cpfr moky  kfnPrMs krn df PYslf ilaf  igaf| dl dy pRDfn  ismrnjIq isMG mfn dI pRDfngI  ivWc hox vflI  ijs kfnPrMs  nUM sPl bxfAux  leI ijQy  vrkrF dIaF izAUtIaF  lgfeIaF  geIaF  AuQy mIitMg dorfn sRI luhfrf  ny ikhf  ik sRomxI akflI dl (aMimRqsr) vWlo mylf Cpfr  ivKy hox  vflI kfnPrMs  dorfn AunFH sfrIaF  pfrtIaF  dy bulfiraF  ny KuWlf sWdf  idWqf igaf hY ijhVy  kFgrs pfrtI  aqy sRomxI akflI dl dI aflocnf  krdy hn |

 

pMQk jQybMdIaF vwloN ‘pMQ suDfr kmytI’ kfiem

luiDafxf(qijMdr isMG):- vwK-vwK pMQk jQybMdIaF vwloN gurduafrf pRbMD ivc suDfr krn aqy sRomxI akflI dl dIaF muwZlIaF pRMprfvF aqy mirafdf lfgU krfAux leI joLrdfr lihr surU krn df PYslf kIqf igaf hY ijs qihq pMQk jQybMdIaF nUM iek mMc qy iewkTf krky ‘pMQ suDfr kmytI’ kfiem kIqI geI hY| ieh PYslf awj mfzl tfAUn luiDafxf siQq gurU nfnk ieMstIicAUt afP mYnyjmYNt aYNz tYknflojI ivKy hoeI mIitMg ivc kIqf igaf hY ijs dI pRDfngI afl ieMzIaf sRomxI akflI dl dy pRDfn  s[ jsvMq isMG mfn ny kIqI | ies smyN bxfeI geI kmytI df cyarmYn s[ prmjIq isMG srnf pRDfn idwlI gurduafrf pRbMDk kmytI nUM bxfieaf igaf hY jd ik skwqr s[ jsvMq isMG mfn inXukq kIqy gey hn| ies qoN ielfvf sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy sfbkf pRDfn s[ pRym isMG lflpurf, sfbkf jnrl skwqr s[drsLn isMG eIsfpur, sfbkf ivDfiek jQydfr qfilb isMG sMDU, idwlI kmytI dI Drm pRcfr kmytI dy cyarmYn s[ qrsym isMG, idwlI kmytI dy mYNbr zf[ hrimMdr isMG, aYzvokyt sLmsLyr isMG mloaf, s[ AUDm isMG aolK aqy s[ BrpUr isMG blbIr isMG nUM kmytI ivc mYNbr vjoN ilaf igaf hY| s[ jsvMq isMG mfn ny mIitMg AuprMq pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF dwisaf ik ies kmytI ivc jldI hI hor vfDf kIqf jfvygf ikAuNik smyN dI Gft kfrn keI pMQk iDrF nfl qflmyl nhIN ho sikaf| AunHF ikhf ik sRomxI akflI dl(a) dy pRDfn ismrnjIq isMG mfn qy sROmxI akflI dl (loNgovfl) dy pRDfn pRo: pRuym isMG cMdUmfjrf aqy hor jQybMdIaF nfl sMprk krn leI afgUaF dIaF izAUtIaF lgfeIaF geIaF hn| AunHF ikhf ik ies vyly sFRomxI akflI dl(bfdl) dy pRDfn s[ pRkfsL isMG bfdl vwloN Dfrimk mfx mirafdf df mlIafmyt krn leI koeI ksr nhIN CwzI geI aqy sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ivc vwzy suDfrF dI loV hY ikAuNik ies Aupr glq lok kfbjL ho gey hn| ies qrHF akflI dl dIaF pRMprfvF aqy mirafdf nUM vI s[ bfdl vwloN BfrI Tys phuMcfeI geI hY| kurbfnI vfly vrkr lFBy kr idwqy gey hn aqy ies Aupr pirvfrk kbjLf kIqf igaf hY| s[ mfn ny dwisaf ik  awj dI mIitMg ivc 5 drjn dy krIb afgUaF ny ihwsf ilaf hY aqy srbsMmqI nfl PYsly kIqy hn| AunHF ikhf ik idwlI kmytI dy pRDfn s[prmjIq isMG srnf ny afp hI mIitMg df pRbMD kIqf sI pr AunHF nUM kuwJ inwjI kfrn krky rsqy ivcoN hI vfps idwlI muVnf uipaf| jd ik s[ rvIieMdr isMG ny vI mIitMg leI afpxI sihmqI idwqI hY| AunHF dwisaf ik mIitMg ivc PYslf kIqf igaf hY ik sfry pRogrfm qoN iswK kOm nUM jfgrUk krn leI sYmInfrF aqy smfgmF dI lVI surU kIqI jfvygI ijs qihq pihlF sYmInfr 2 akqUbr nUM cMzIgVH ivKy aqy dUjf sYmInfr 30 akqUbr nUM idwlI ivKy krfieaf  jfvygf| AunHF dwisaf ik kmytI vwloN 22 nvMbr nUM aMimRqsr ivKy pMQ rqn mfstr qfrf isMG dI brsI vwzy pwDr qy mnfeI jfvygI| s[ mfn ny dwisaf ik kmytI vwloN aglI pMjfb ivDfnsBf dI cox vI rl ky lVn df PYslf kIqf igaf hY qF jo kFgrs aqy akflI dl qoN lokF df ipwCf Cuzvfieaf jf sky| s[ mfn ny dwisaf ik coxF leI AunHF pMQk lokF nUM itkt idwqI jfvygI ijnHF dI pfrtI aqy pMQ pRqI koeI dyx hovygI aqy ies dI cox lok Kud hI krngy nf ik koeI AumIdvfr lokF Aupr Toisaf jfvygf|

 

jdoN vwzI jdo jihd bfad gurduafrf sfihb ‘coN gurU gRMQ sfihb df srUp surwiKaq kwiZaf

inAUErlIans (amrIkf):- amrIkf ivc vwK vwK QfvF qy kYtrInf dI qbfhI ny iksy vI QF aqy iksy vI cIjL nUM nhIN bKisLaf| inAU ErilaMs ‘c iswKF sdy pwivqr gurduafrf jo ik moirs roz eIts inAUErilaMs ivc siQq sI, vI ies qUPfn dI ByNt ciVHaf qy sfrI gurU Gr dI iemfrq pfxI ivc zuwb geI|

          pr kuJ sQfnk iswKF aqy ‘XUnfeIitz iswKjL’ sMsQf dy kfrkuMnF ny ies gurduafrf sfihb dI Bfl aq ies gurduafrf ivc pwivqr sRI gurU gRMQ sfihb, Dfrimk poQIaF, guwtky kwZx leI amrIkf dy pRDfn jfrj buwsL aqy sQfnk kFgrsmYn bObI ijMdl nUM pwqr ilK ky ieh mMg kuJ iodn pihlF hI kIqI sI ik iswKF dy ienHF Dfrimk gRMQF nUM kwZx leI iejfjq idwqI jfvy, ikAuNik qUPfn mfry ielfky ivc iksy nUM vI jfx dIiejfjLq imlx Auqy iek sYink hYlIkfptr rfhIN gurduafrf sfihb kol phuMcfieaf igaf| ies sB kuJ leI krIb iqMn idn df smF lwgf, ikAuNik ies leI keI eyjMsIaF qoN iejfjq lYxI pYNdI hY| ies moky iksLqI rfhIN svfr ho ky s[ hridafl isMG aqy BfeI inrml isMG eyarPors dI muhfrq rwKx vfly sYink imstr zyivz krUjL eyarPors dI muhfrq rwKx vfly sYink imstr zyivz krUjL aqy imstr tom bOsms dI mdd nfl gurduafrf sfihb kol phuMcy| ies iksLqI ‘c pfxI Qwly kYmry iPwt kIqy gey sn, ijs dI mdd nfl gurduafrf sfihb dI iemfrq lwBI geI| XUnfeIitz isKjL aqy BfeI hridafl isMG ny hYrfnI jLfihr kridaF sfzy ies pwqrkfr nUM dwisaf ik sRI gurU gRMQ sfihb pflkI sfihb ivc suK afsn sn qy pflkI pfxI Aupr qr rhI sI, jdoN Auh gurduafrf sfihb aMdr gey| ies dOrfn sRI gurU gRMQ sfihb jI nUM qUPfnI pfxI ny CUihaf qwk nhIN|

          ies dorfn AuQoN gutky, poQIaF, KMzy, ikRpfn aqy hor Dfrimk sfmfn AuQoN htf ilaFdf| gurduafrf  sfihb dI pRDfn bIbI sumIr kor dy Gr ivc ies Dfrimk sfmfn nUM rwK idwqf igaf|

          ieQy hI kYtrInf rIilP kmFz sYntr XUnfeIitz iswKjL vwloN bxfieaf igaf hY| vflMtIar aqy AuprysLn ieMcfrj bIbI rxbIr kor bykrs PIlz ny sfry amly df DMnvfd kIqf ijnHF ny sRI gurU gRMQ sfihb jI nUM bfhr ilafAux ivc BUimkf inBfeI|

 

© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com            Here We Grow Again