KfilsqfnI rMg ivwc rMigaf mfltn ngr kIrqn byhwd sPl
Kfilsqfn dI pRfpqI dI ardfs ny kflIaF ByzF dI nINd hrfm
kIqI
ngr kIrqn mOky aMimRqsr akflI dl dy tYNt qy bfdl dI
inwkr vflI Poto dyK ky bfdlky KPf
imsIsfgf
AuntfrIE (sqMbr 10, 2006) AuntfrIE dy BfrI vsoN vfly sLihr
mfltn ivwc sRI gurU isMG sBf mfltn vloN bIqy vIkaYNz qy DMn
DMnN sRI gurU gRMQ sfihb jI dy 402vyN pRkfsL Auqsv dI KusLI
ivwc slfnf ngr kIrqn kIqy gey. hjLfrF dI qfdfd ivwc iswK
sMgq ny ies ngr kIrqn ivwc sLfml ho ky gurU dIaF KusLIaF
pRfpq kIqIaF. ngr kIrqn qoN pihlF svyry 9 vjy qoN gurduafrf
sfihb ivKy kIrqn drbfr sjfey gey AuprMq bfad dupihr 1 vjy
ngr kIrqn gurduafrf sfihb qoN rvfnf hoieaf. ngr kIrqn dy
awgy akfl akYzmI dy bwcy, Kflsf skUl dy bwcy, gqky vfly
isMG, pMj ipafry aqy ipwCy DMn DMn sRI gurU gRMQ sfihb jI dy
pfvn srUp aiq suMdr pflkI ivwc susLoiBwq sn. gur sLbd df
gfiex krdI sMgq gurU df js gf rhI sI. kdI kdI sMgq ivwc iswK
kOm dy sMGrsLmeI insLfny afjLfd vqn Kfilsqfn ijLMdfbfd dy
akfsL gUMjfAU nfhry vI suxfeI dy rhy sn.
ngr kIrqn
mOky sLRomxI akflI dl aMimRqsr dy mYNbrF vloN vwzf qMbU lf
ky qfjLIaF jlybIaF aqy pkOiVaF nfl sMgq dI syvf kIqI jf rhI
sI aqy sLRomxI akflI dl aMimRqsr dI mYNbrisLp BrI jf rhI sI.
kuwJ isMGF vloN iswK sLhfdq mYgjLIn dy muwK pMny qy iks
y
smyN CpI bfdl dI KfkI inwkr vflI qsvIr vI tMgI hoeI sI.
hYrfnI vflI gwl ieh hY ik afjLfd vqn ivwc ivcr rhy gulfm
jLihnIaq vfly iswK kOm dy KYrKuafh nMU cIs peI ik Ausdy
mfeIbfp bfdl dI ieh qsvIr ikAuN lgfeI geI hY.
BrosyXog
vsIilaF qoN pqf lwgf ik kuwJ sLrfrqI ansrF ny ies ngr kIrqn
dOrfn KfilsqfnI KyimaF ivwc Puwt dI jLihr Golx dI koisLsL
kIqI. AunF aPvfh PYlf idwqI ik aMimRqsr akflI dl dy tYNt qy
bfdl dI Poto puwTI krky ltkfeI geI hY jdoN ik hjLfrF sMgqF
gvfh hn ik Poto AuQy iswDI lwgI hoeI sI. iewk ijLMmyvfr swjx
ny af ky bfdlikaF df drd GtfAux dI koisLsL kridaF Poto lfhux
dI koisLsL kIqI. AusdI hrkq sdkf nfl hI lwgI isMGF dI Poto
hyTF izwg peI, ijs nMU isMGF ny brdfsLq nf kIqf aqy isMGF dI
Poto dubfrf tMg idwqI aqy nfl hI bfdl dI
Poto
vI dubfrf Ausy sQfn qy tMg idwqI geI pr ies vfr ieh Poto
puwTI krky ies leI tMgI geI ikAuNik bfdlikaF ny hmysLF puwTf
kMm hI krnf hY. bfdlikaF nMU pqf sI ik ieQy luiDafxy vFg
zfgF nfl mfnikaF dy isr nhIN Pyhy jfxy, ies krky Auh dUr hI
dMd pINhdy rhy, kol afAux df hIaf nf kIqf.
akflI dl
aMimRqsr vloN ies mOky kfPI iltrycr vMizaf igaf, ijs ivwc
sLRomxI akflI dl aMimRqsr dIaF nIqIaF aqy BivwK dy pRogrfmF
df Kulfsf kIqf hoieaf sI. ies qoN ielfvf 400 qoN Aupr nvIN
mYNbrisLp vI BrI geI. hYrfnI vflI gwl ieh hY ik ies mOky lok
lfeInF lf ky sLRomxI akflI dl aMimRqsr bfry jfxkfrI hfisl kr
rhy sI aqy mYNbrisLp Br rhy sI.
ngr kIrqn
mOky sRI gurU isMG sBf dy pRbMDkF vloN aYlfn kIqf igaf ik
gurUduafrf sfihb dy iblkul nfl
6 hjLfr sukyar Puwt qoN vwD dI jgf lY ky bjLurgF dy bYTx leI
kimAUntI sYNTr bxfieaf jfvygf. AunHF afs pRgt kIqI ik agly
sfl dy ngr kIqrn qwk ies pRfjYkt nUM mukMml kr ilaf jfvygf.
ies ngr
kIrqn qy sMgq nMU sMboDn krn vfilaF ivwc sLRomxI akflI dl
kYnyzf dy pRDfn aqy hMbrvuwz sInIar aYsosIeysLn dy cyarmYn
sR[ avqfr isMG bYNs, brYNptn gurduafry vloN hrjIq isMG
myhloN, AuntfrIE gurduafrfjL kmytI dy bulfry sR[ amrjIq
isMG mfn, CotIaF snwaqF dy mMqrI hirMdr isMG qwKr, mYNbr
pfrlImYNt gurbKLsL isMG mwlI, brYNptn dI 9 aqy 10 vfrz qoN
kfAUNsr dI cox lV rhy nOjvfn mndIp isMG DflIvfl, imwsIsfgf
dI myar hyjLl mkYlIan, kONslr eIv aYzm, pIl puils muKI aqy
iewk sMq ny vI sMboDn kIqf. styj dI syvf hrpRIq isMG vCoaf
ny inBfeI.
ngr kIrqn
dI smfpqI ardfs ivwc sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF vloN ivwZy
sMGrsL nMU awgy qoridaF iswK kOm dy Gr Kfilsqfn dI spwsLt
qOr qy ardfs kIqI geI. ies ardfs dy alPfjL sux ky ies kOmI
iekwT ivwc CupIaF kflIaF ByzF, ijMnF ny Bfrq srkfr dy gogy
gfAux df Tykf lY rwiKaf hY, dI nINd hrfm ho geI. ieh buKlf
ky
AULl jlUl boldy vI vyKy gey. ies iekwT ny ieh iswD kr idwqf
hY ik iswK kOm afpxy kOmI Gr Kfilsqfn pRqI idRV hY, BfvyN
iswK afgUaF dI kfrgujLfrI vwl vyKidaF keI vfr sLwk dI
guMjfiesL pYdf ho jFdI hY pr sfzy kOmI iekwTF ivcoN jdoN
iswK kOm dI awzrI afjfLd hsqI AuBr ky sfhmxy afAuNdI hY qF
iswK kOm dy sMGrs nMU qfrpIzo krn df Tykf leI iPrdIaF kflIaF
ByzF dy isrF ivwc sO sO GVy TMzy pfxI dy pY jFdy hn. afdfrf
sFJ svyrf vloN asIN hr Aus KfilsqfnI soc rwKx vfly nMU sucyq
krnf cfhuMdy hF ik iswK kOm dy ivwZy sMGrsL ivwc iswK kOm
bhuq kImq Auqfr cuwkI hY. afjLfdI qoN Gwt socxf vI ies lihr
dy sMcflkF leI kihr hY.

bfdl nUM
soDx pRqI cOpeI sfihb dy pfTF dI lVI cwldI
nMgl: gurduafrf sRI
ivBor sfihb ivc copeI sfihb df pfT sfbkf muWK mMqrI pRkfsL
isMG bfdl dy iKlfP rWKy jfx df mfmlf ajy TMzf vI nhI hoieaf
sI ik pRisWD gurduafrf sRI Gft sfihb ny kiQq qor qy bfdl
iKlfP AuQy pfT rWKx dy mfmly ny dyr sLfm ieQy mfhol qxfapUrn
bxf idWqf| aWj svyry 4 vjy surU hoey Aukq aKMz gurduafrf sRI
Gft sfihb dy gRMQI sRI bWicqr isMG ny dWisaf ik Auykq pfT
pitaflf dy rihx vfly Bolf isMG vWlo krvfieaf jf irhf hY|
bfkI Auh kuJ nhI dWs skdy| ies sbMDI jQydfr jgdyv isMG sfhnI
kuWkU ny ikhf ik Aukq pfT gurU mirXfdf dy iKlfP hY ikAuNik
aKMz pfT sfihb dy nfl copeI sfihb dy pfT df koeI mqlb nhI
hY| gurduafrf sfihb dy pRDfn ivvyk isMG kohlI dy TIk nf hox
kfrn AunFH ikhf ik mfmlf asl ivc kI hY Auh kuJ nhI kih skdy
lyikn pfT krvfey jfx dI gWl AunFH kbUlI hY| gurduafry dy
bfhr puls df sKLq pihrf lgfieaf hY|

mFtrIal kflj ivwc vihsLIafnf kfrf
iewk hlfk, 19 jLKmI
golIaF clfAux vfly dI sLnfKq ikrmvIr igwl vjoN hoeI
mFtrIal
(sFJ svyrf) kflf tirMc kot pihn ky mohfk hyar kwt vfly iewk
sKsL ny mFtrIal zfAUn tfAUn dy zfsn kflj ivwc aMny vfh golI
clf ky iewk lVkI hlfk kr idwqI jdoN ik 19 hor ividafrQI
jLKmI ho gey hn.
pulIs ny
ikhf ik ies golIbfrI ipwCy iksy iksm df awqvfd afid nhIN sI.
csLmdId gvfhF anusfr gMnmYn ny kflj dy bfhr hI golIaF
clfAuxIaF sLurU kr idwqIaF sn aqy Auh sihjy sihjy kflj aMdr
dfKl ho igaf aqy dUsrI mMijLl qy bxy kYPytIrIey ivwc
aMnyDuMd PfierMg kIqI. keI vfr Auh vYizMg msILn Auhly luwk
ky insLfny vI lgfAux dI koisLsL krdf sI. iewk nOjuafn
ividafrQI ny afpxy sYWl Pon nfl gMnmYn dI Poto iKwcxI cfhI
jdoN gMnmYn ny Aus vwl isLsq lf ky golI clfeI. aiDafpkF ny
hflvyjL ivwc Bwj Bwj ky ividafrQIaF nMU skUl KflI krn df
rOlf pfieaf.
iewk
ividafrQI aYNzrIaf vyrn ny dwisaf ik pulIs aqy gMnmYn
drimafn mukfblf vI hoieaf, gMnmYn dI ipwT vYizMg msLIn nfl
lfeI hoeI sI. AunF dwisaf ik pulIs bVI sfvDfnI nfl awgy vwD
rhI sI ikAuNik bhuq ividafrQI ajy vI skUl ivwc Psy hoey sn.
afiKr gMnmYn pulIs dIaF golIaF dI buCfV nfl ZyrI ho igaf.
pulIs ny gMnmYn bfry hor jfxkfrI dyx qoN ienkfr kridaF ikhf
ik skUl ivwc isrP iewko hI gMnmYn sI, ies qoN bfad iksy hor
gMnmYn
dI
qlfsL nhIN ho rhI. pihlF pulIs ny ikhf ik gMnmYn ny afpxy
afp nMU golI mfr leI hY pr bfad ivwc pRYWs kfnPrMs ivwc
pulIs zfierYktr vfn zIlOrm ny dwisaf ik gMnmYn sLfied pulIs
golI nfl miraf hY. vIrvfr nMU pulIs ny golI clfAux vfly df
nfm rlIjL kridaF dwisaf ik Auh 25 sflf ikrnbIr igwl nfmI
ivakqI sI ijs ny ieh kfrf kIqf hY. ikrnbIr bfry hor ijafdf
jfxkfrI ajy iml nhIN skI pr mFtrIal siQq iewk pwqrkfr ny
dwisaf Auh kfPI pRysLfnI hflq ivwc rihMdf sI. aKbfrF ivwc
CpIaF irportF anusfr Auh gfQ sbklcr vYbsfeIt qy jfdf sI ijQy
Ausdf nfm “tirMc” sI.
kYnyzf dy
pRDfn mMqrI stIPn hfrpr ny ies kfqlfnf durGtnf bfry bolidaF
ikhf ik awj asIN mFtrIal dy zfsn kfilj ivwc zrpok aqy byarQ
kfqlyafm df idRsL vyiKaf hY. pRDfn mMqrI ny ikhf ik sfzf
muwZlf kMm kfilj ivwc surwiKaf nMU XkInI bxfAux aqy jLKmIaF
dy ZuwkvyN ielfj krvfAuxf hY. ividafrQIaF ivwc ajy vI bhuq
dihsLq pfeI jf rhI hY.
Xfd rhy ik
6 dsMbr 1989 nMU mfrk lfpIan ny mFtrIal dy eIkol pOlIitkinwk
ivwc golIaF mfr ky 14 muitafrF df kql kr idwqf sI.

pMjfbI pRYWs klwb dI 5vIN kfnPrMs sPl
suKimMdr isMG hMsrf koafrzInytr inXukq
pYrI sfAUNz
–AuntfrIE (pMjfbI pRYWs) sMn 2002 dy julfeI mhIny inafgrf
PfljL ivKy iesdI
plyTI
kfnPrMs ivwc hoNd ivwc afeI pMjfbI pRYWs klwb hr sfl nvIaF
pYVF pfAuNdI ivdysLF ivwc pMjfbI pRYWs df ivkfsmeI ieqhfs
isrj rhI hY. pMjfbI bolI nMU pRPuwlq, BfeIcfry nMU smwisafvF
bfry jfxfkfrI dyx aqy BfeIcfry nMU Twg bfibaF vrgIaF alfmqF
qoN sucyq krn leI pMjfbI pRYWs klwb dy 10 mYNbr aKbfr
XqnsLIl hn.
pMjfbI
pRYWs klwb dI sflfnf kMnvYnsLn 8 aqy 9 sqMbr 2006 nUM pYrI
sfAUNz dy kuafltI ieMn aYNz kfnPrYNs sYNtr ivKy hoeI. pMjfbI
pRYWs klwb dy smUh mYNbr aKLbfrF dy numfieMdy hfjLr hoey,
ijnHF ivc pMj pfxI qoN joigMdr isMG gryvfl aqy ikRpfl isMG
pMnU, sFJ svyrf qoN suKimMdr isMG hMsrf aqy suKdyv isMG
igwl, ngfrf qoN zf[ rxbIr sLfrdf, pMjfb stfr qoN gurismrq
isMG gryvfl, prvfsI qoN rijMdr sYxI, qrivMdr AuWBI aqy blrfj
cImf, avfjL qoN sqpfl jOhl, iswK ivrsf qoN ajIq isMG rwKVf,
vqn vIklI qoN myjr isMG nfgrf aqy pMjfbI post qoN jgdIsL
gryvfl dy nfm ijLkrXog hn. torFto itRibAUn dy zf[ blivMdr
DflIvfl ishq TIk nf hox kfrx sLfml nf ho sky aqy AunHF dI
Gft byhwd mihsUs huMdI rhI.
kfnPrMs df
arMB akfl purK dy crnF ivwc ardfs nfl kIqf igaf. pihlI bYTk
dy cyar gurismrq isMG gryvfl dI agvfeI hyT sLuwkrvfr dI
kfrvfeI hoeI. hfjLr hoey sB mYNbrF vloN EpinMg rImfrks idqy
gey. koarzInytr zf[ rxbIr sLfrdf ny sB nUM jI afieaF afiKaf
qy ipCly sfl dOrfn pRYWs klwb vloN kIqy kMmF ‘qy Jfq mfrI
geI. zf[ sLfrdf ny slfnf irport idMidaF ikhf ik sImq sfDnF
dy bfvjUd ipCly sfl dOrfn pMjfbI pRYWs klwb dIaF sfrIaF
mIitMgF rYgUlr huMdIaF rhIaF. gflf nfeIt byhwd sPl rhI, aqy
pMjfbI pRYWs klwb ny iewk pUrf idn AuntfrIE dI asMblI ivwc
ibqf ky AuntfrIE dy pRImIar zfltn mgYntI, ivroDI iDr dy nyqf
jOhn torI, aYn[zI[pI[ dy keI mYNbrF qoN ielfvf pMjfbI
BfeIcfry dy mMqrI hirMdr qwKV aqy mYNbr
ivwk
iZloN nfl ivsLysL imlxIaF kIqIaF. zf[ sLfrdf ny ikhf ik
AunHF dy koafrzInysLnkfl dOrfn pMjfbI pRYWs klwb df afpxy
pfTkF ivwc byhwd siqkfr viDaf hY ikAuNik pMjfbI pRYWs klwb
dy mYNbr aKbfr iewk jfbqy ivwc rih ky irporitMg krdy hn aqy
qwQF qoN lFBy hox qy AunHF dI aYQIkl sYWl kol suxvfeI huMdI
hY. AunHF dwisaf ik aYQIkl sYWl kol afeIaF sfrIaF kMplynF
nMU iewk qoN ibnF hwl kIqf igaf aqy isLkfieqkrqfvF nMU sihmq
kIqf igaf.
zf[ sLfrdf
ny jLor dy ky ikhf ik sfnMU afpxy pfTkF nMU aYQIkl sYWl bfry
vwD qoN vwD jfxkfrI dyxI cfhIdI hY qF ik pfTk iksy vI
ieqrfjL nMU aYQIkl sYWl kol phuMcfAux aqy AunHF dI isLkfieq
ZuwkvyN smyN ivwc nivrq kIqI jfvy.
dUjy idn
dI bYTk dI pRDfngI joigMdr isMG gryvfl ny inBfeI. ies idn
aKbfrF dI kImq rwKx qy BrpUr bihs hoeI. srb sMmqI nfl iPlhfl
aKbfrF nMU muPq rwKxf hI byhqr
smiJaf
igaf. ies qoN ielfvf Gwt pMjfbI vsoN vfly ielfikaF ivwc sfry
aKbfrF nMU Gro GrIN phuMcfAux dy Auprfly krn vfry iewk kmytI
bxfeI geI ijhVI iqMn mhIinaF aMdr aMdr afpxI irport pysL
krygI ik kI aYsf kIqf jf skdf hY.
pMjfbI
pRYWs klwb ny aihm PYslf kIqf ik smUh aKbfrF ivwc kYnyzf dI
lokl rfjnIqI, smfijk jn jIvn nfl sbMDq KbrF pihl dy afDfr qy
pRkfsLq kIqIaF jfx. ies nMU aihmIaq idMidaF PYslf kIqf ik hr
aKbfr dy muwK pMny qy vI kYnyzf dIaf lokl KbrF dI bhuqfq
hoxI lfjLmI hY.
pIlI
pwqrkfrI nUM lMmy hwQIN lYNidaF PYslf kIqf igaf ik pMjfbI
pRYWs klwb ivwc pIlI pwqrkfrI leI koeI sQfn nhIN hovygf aqy
hr sMBv koisLsL krky iesnMU nkfiraf jfvygf.
bVy
suKfvyN mhOl ivwc hoeI ies kfnPrMs dI iewk KfsIaq sI ik
BfvyN ienF dsF aKbfrF df afps ivwc kMpItIsLn hY pr iPr vI
ienHF aKbfrF dy sMpfdkF ny do idn isr joV ky aKbfrF aqy
BfeIcfry nMU af rhIaF musLklF df hwl lwBx df pUrf Xqn kIqf.
aKIr ivwc srbsMmqI
nfl agly sfl leI suKimMdr isMG hMsrf nMU pMjfbI pYRWs klwb
dy koafrzInytr inXukq kIqf igaf.
ies ijLMmyvfrI nMU sMBflidaF sR[ suKimMdr isMG hMsrf ny ikhf
ik Auh smJdy hn ik pMjfbI pRYWs nMU afpxI pCfx kfiem krn leI
ajy lMmf sMGrsL krnf pvygf. pfTkF dy mnF aMdr ajy vI pMjfbI
pwqrkfrI pRqI Auh ivsLvfsL sQfpq nhIN ho sikaf ijhVf hoxf
cfhIdf sI, ies leI sfnMU sfiraF nMU iml ky sMGrsL krnf
pvygf. AunHF ikhf ik BfeIcfry ivwc peI drfV nMU mytx leI
pMjfbI pRYWs klwb Auprfly krygI. Auh afpxy kMm ivwc insLkfm
BUimkf inBfAux leI hmysLf XqnsLIl rihMdy hn aqy agFh nMU vI
rihxgy. AunHF zf[ rxvIr sLfrdf df DMnvfd kIqf ijMnf ipCly
sfl koafrzInytr vjoN vDIaf syvf inBfeI. AunHF ikhf ik Auh
hmysLF hI smuwcI pRYWs qoN cMgy sihXog dI afs krngy. AunHF
XkIn duafieaf ik pMjfbI pRYWs klwb dy smUh mYNbrF dI
irporitMg nIqI iblkul afjLfd rhygI aqy iksy vI irport Aupr
iksy iksm df dbfa sihx nhIN kIqf jfvygf. AunHF ikhf ik
pMjfbI pRYWs klwb ies gwl nMU XkInI bxfeygI ik sfzy mYNbrF
vloN kIqI jFdI pwqrkfrI ivwcoN swc dI Jlk pvy. AunF smUh
BfeIcfry Kfs krky sfzy afgU vrg nMU bynqI kIqI ik BfeIcfry
ivwc pRcwlq ho cuwkIaF burIaF alfmqF nMU nwQ pfAux leI Auh
pMjfbI pRYWs klwb nfl moZy nfl moZf lf ky kMm krn. sR[ hMsrf
ny ikhf ik smuwcI pRYWs klwb ibnF iksy vYr ivroD qoN ibnF
BfeIcfry dy ihwqF leI hr iksy nfl kMm krn nMU iqafr hY.
.jpg)
kfnPrMs ivwc pfs
kIqy gey aihm mqy
1) pMjfbI pRYWs klwb
vloN sfl 2006-2007 dOrfn lok BlfeI aqy BfsLf nUM pRPwulq krn
leI smfgm AulIky jfxgy, ijnHF ivc KUn dfn kYNp, kvI drbfr,
ilKx dy mukfbly, pRfpqIaF krn vfly nOjuafnF nUM ienfm afid
dyxy sLfml hn.
2) pMjfbI pRYWs klwb
vloN gflf nfeIt ‘qy sovInIar Cfp ky rIlIjL kIqf jfieaf
krygf.
3) pMjfbI pRYWs klwb
dy stYNzrz plYk jF srtIPIkyt bxfey jfxgy.
4) pMjfbI pRYWs klwb
dy mYNbrF leI sFJI aYP[tI[pI[ sfeIt iqafr kIqI geI hY, ijs
nUM KLbrF, iesLiqhfrF jF PotoaF dy adfn-pRdfn leI vriqaf
jfvygf.
5) pMjfbI pRYWs klwb
dI vYbsfeIt vI iqafr ho geI hY. iesdf aYzrYs hY
www.punjabipress.org
6) hr mYNbr aKLbfr
apxy mfstrhYWz ‘qy “mYNbr afPL pMjfbI pRYWs klwb afPL
kYnyzf” aqy pRYWs klwb dI vYbsfeIt df aYzrYs ilKygf.
7) pMjfbI pRYWs klwb
dy aYQIkl sYWl dy mYNbr zf[ rxbIr sLfrdf, ajIq isMG rwKVf
aqy joigMdr isMG gryvfl hn. ienHF ivcoN jykr iek mYNbr
gYr-hfjLr hovy qF koafrzInytr kol ieh aiDkfr hovygf ik Auh
afp jF iksy hor mYNbr dI izAUtI lfvy aqy iqMnF dI igxqI nUM
pUrf kry. imlI isLkfieq ‘qy 24 GMty aMdr irvIAU kIqf jfvygf
aqy 48 GMty aMdr koeI PYslf ilaf jfvygf. aYQIkl sYWl dI aYz
hr mYNbr aKLbfr dy aYzItorIal pyjL ‘qy lwgygI.
8) pIlI pwqrkfrI nUM
KLqm krn dy Auprfly kIqy jfxgy aqy pfTkF nUM apIl hY ik jy
AunHF nUM iksy aKLbfr ivc pIlI pwqrkfrI dI Jlk pvy qF aYQIkl
sYl kol isLkfieq kIqI jfvy.
9) aKLbfr dy sMpfdk
kol Cpx vflI smgrI df pUrf kMtrol hoxf cfhIdf hY.
10) mYNbr aKLbfrF dy
PrMt pyjL ‘qy Gwto-Gt 60 pRqIsLq KLbrF kYnyzIan hoxgIaF.
11) mYNbr aKLbfrF
nUM ienvYstIgyitv jrniljLm krn leI AuqsLfq kIqf igaf.
12) AuqrI amrIkf dy
bfkI aKLbfrF nUM ilKqI rUp ivc pRYWs klwb dy mYNbr bxn leI
apIl pwqr Byijaf jfvygf qy inrMqr koisLsL kIqI jfvygI.
13) aKLbfrF dI kImq
rwKx dy pRsqfv nUM ivcfr aDIn rwiKaf jfvygf.
14) mYNbr aKLbfrF
vloN hom zilvrI dI srivs sLurU krn vfry ivcfrF kIqIaF geIaF.
ies leI iqMn mYNbrI kmytI afpxI irport pysL krygI ik ies nUM
ikvyN sMBv bxfieaf jf skdf hY. ies kmytI dy mYNbr hn,
suKimMdr isMG hMsrf, myjr isMG nfgrf aqy gurismrq isMG
gryvfl.
15) sFJ svyrf dy
sMpfdk nUM ipCly sfl dI sB qoN vDIaf sMpfdkI ilKx sdkf gflf
nfeIt ‘qy snmfinq kIqf jfvygf.
16) hr 3 mhIny bfad
iek srboqm inAUjL storI, Poto, lyK aqy sMpfdkI cuxn leI iewk
iqMn mYNbrI pYnl bxfieaf igaf hY ijMnF kol ieh ilKqF ByjIaF
jfieaf krngIaF. ilKq nf Byjx vfly mYNbr aKbfr nMU sMkyqk $25
zMn hovygf.
17) Twg ivAupfrIaF
nUM nwQ pfAux leI pRYWs klb dy mYNbr aKLbfr mIitMgF ivc Twg
ivAupfrIaF bfry jfxkfrI sFJI krygI. pYRWs klwb vloN ilKqI
pwqr vI Byijaf jfvygf. iek kulYksLn eyjMsI hfeIr kIqI
jfvygI.
18) pRYWs klwb dy
koafrzInytr zf[ rxbIr sLfrdf vloN kIqy kMmF aqy pRYWs klwb
nUM clfAux dI pRsMsf kridaF AunHF df DMnvfd kIqf igaf.
19) ies sfl dy nvyN
koafrzInytr s[ suKimMdr isMG hMsrf nUM srb sMmqI nfl inXukq
kIqf igaf. ienHF nUM sihXog dyx leI gurismrq isMG gryvfl nUM
inXukq kIqf igaf.
20) afAux vflI
imAuNspl coxF ivc iewk iewk vfrz ivwc keI keI pMjfbI
AumIdvfrF dy hox vfry icMqf pRgt kIqI geI, BfvyN ik
lokqMqrqf ivwc pRYs df koeI hor rfie dyxf Auicwq nhIN pr iPr
vI pRYWs klwb dy mYNbr, votrF nMU vwD qoN vwD irporitMg krky
jfgrUk krn dy Auprfly krngy qF ik ZwukvyN AumIdvfr nMU votF
pf ky kfmXfb kIqf jf sky.
21) imAUNspl coxF dy
AumIdvfrF dI izbyt krvfAux dI koisLsL kIqI jfvygI. AumIdvfr
vloN ilKqI pRvfngI imlx qoN bfad hI ieh jfxkfrI pbilk kIqI
jfvygI. jy koeI AumIdvfr ilKqI pRvfngI qoN bfad vI zIbyt ivc
nhIN phuMcdf qF Aus bfry vI inDwVk ho ky iliKaf jfvygf.
22) pMjfbI BfeIcfry
ivc vwD rhy zrwg dy kfrobfr pRqI eyQoN dy aYm[pIjL nUM
imilaf jfvygf qF ik sKLq knUMn bxf ky qskrI krn vfilaF nMU
sKq sjLfvF iml skx.
23) akqUbr df mhInf
Twg bfibaF iKlfP pfTkF nMU jfxkfrI dyx leI pihlF hI GoisLq
kIqf hoieaf hY iesnMU hor asrdfiek ZMg nfl ies sfl ilaf
jfvygf aqy smUh aKbfrF ivwc Twg bfibaF dy kfrnfmy Cfpy
jfxgy.

ilbrl
lIzrisLp dOV sbMDI supr vIkaYNz qoN bfad siQqI sfP hoxI
sLurU hovygI
trFto: (sFJ svyrf)
ilbrl pfrtI dy lIzr dI cox ivwc BfvyN ik lMmy smyHN qoN
koisLsLF ho rhIaF hn aqy afpo afpxy KyimaF df awzI cotI df
jLor lwigaf hoieaf hY pr 29 sqMbr nMU sLurU hox vfly ilbrl
dy “supr vIkaYNz” qy zYlIgytF dI cox qoN bfad siQqI kuwJ
klIar hox lwgygI ik kOx ikMny pfxIaF ivwc hY. ieh qF lgBg
spwsLt ho hI jfvygf ik pihly bYlt qy ikhVf AUmIdvfr ikMnIaF
ku votF iljFdf hY. sMn 2003 ivwc hoeI lIzrisLp dOV vyly
zYlIgytF dI cox qoN bfad spwsLt ho igaf sI ik pfl mfritn hI
vfhd lIzr hovygf ikAuNik ilbrl pfrtI dy 90% mYNbr Aus nfl
sn. jdoN ik ies vfr aijhf kihxf musLkl hY. cox mfihrF df
kihxf hY ik aYqkIN koeI vI ilbrl AumIdvfr 50% plws iewk vot
iljfx dI smrwQf rwKdf nhIN lwgdf. ies “supr vIkaYNz” qoN
bfad siQqI klIar ho jfvygI ik iks AumIdvfr kol ikMny zYlIgyt
hn. zYlIgyt pihly bYlt qy AumIdvfrF leI cuxy jfxy hn pr
dUsry bYlt qy hr zYlIgyt afpxI mrjLI nfl AumIdvfr cux ky vot
pf skdf hY. mfeIkl iegnytIieP dy zfierYktr sicn agrvfl ny
ihwl tfeImjL nMU dwisaf ik asIN sB qoN vwD bfvPf zYlIgytF
cuxny cfhuMdy hF aqy afs krdy hF ik dUsry AumIdvfrF dy Gwt
qoN Gwt bfvPf zYlIgyt cuxy jfx qF ik asIN dUsry bYlt qy
suport hfisl kr skIey.
anumfn
lfieaf jf irhf hY ik PrMtrnr AumIdvfr 30% votF hI hfisl kr
skygf.
ilbrl
pfrtI dys Br dI rfeIizMgF ivwc sqMbr 29 vfly vIkaYNz qy 5000
zYlIgytF dI cox krygI. 308 rfeIizMgF ivwc hr aYsosIeysLn 14
zYlIgyt cux skygI jdoN ik 55 ZUQ klwbF 4 zYlIgyt prqI klwb
aqy 82 aOrq kimsLn, 1 zYlIgyt pRqI kimsLn aqy 7 sInIar klwbF
1 zYlIgyt pRqI klwb cux skdy hn. 245 zYlIgyt sQfn afid vfsI
(aYbirjnl) lokF leI rfKvyN rwKy gey hn.
supr
vIkaYNz qy cuxy gey zYlIgytF leI jrUrI hovygf ik Auh Ausy
Aumidvfr nMU vot pfAux ijs leI Auh cuxy gey hn pr dUsry bYlt
qy Auh mnmrjLI nfl vot pf skdy hn. ilbrl kMnvYnsLn 2 dsMbr
idn sLincrvfr nMU mFtrIal ivwc ho rhI hY.

ipMglvfVy dI golk corI hoxo bcI
sqMbr 3 nUM iek vfrI
iPr cor ny imsIsfgf gurduafrf sfihb ivwc rwKI ipMglvfVy dI
goilk nUM corI krn dI koisLsL kIqI. ies dI Kbr sfnUM
gurduafrf sfihb dy syvfdfr dlvIr isMG jI ny Pon krky dsI.
AuhnF ny Pon qy disaf ik cor 2:30 qoN 3:00 ku vjy svyry corI
krn leI gurduafrf sfihb ivKy afieaf. ijvyN hI Aus ny goilk
nUM hwQ pfieaf qF pihry qy KVHy syvfdfr surjIq isMG
suprvfeIjr ny vyK ilaf qy AuhnF dy puCx qy cor ny ikhf ik
mYnUM sMglI cfhIdI sI mY ieh dyKdf sI. ikAuNik goilk nUM
sMglI nfl bMinaF hoieaf sI. syvfdfr dy hwQ ivwc hfkI sI. Auh
drvfjy lfgy KVHy ho gey pr cor ny jLor dI CfqI ivwc Dwkf mfr
ky syvfdfr nUM Qwly zyg ky bfhr inkl igaf. AuhnF dwisaf ik
cor iek pihlF hI KVI cldI kfr ivwc bYT ky POrn nwT igaf.
syvfdfr ny ipwCf vI kIqf. ipMglvfVf sosfietI gurduafrf sfihb
dI kmytI df qih idl qoN DMnvfd krdI hY, ijnF dy cMgy pRbMD
krky grIbF dI mfieaf bc geI. asIN BfeI surjIq isMG
suprvfeIjr df vI qih idl qoN DMnvfd krdy hF ijnHF ny jfn dI
pRvfh nf krdy hoey cor nUM Bjf idqf. vfihgurU iehnF nUM
cVHdI klf bKsLy.
klkwqf dIaF
sMgqF vloN sLRomxI kmytI pRDfn jQydfr avqfr isMG df sLfndfr
svfgq
aMimRqsr- 9 sqMbr- awj klkwqf dIaF iswK sMgqF ny sLRomxI
kmytI dy pRDfn jQydfr avqfr isMG df AuQoN dy nyqf jI suBfsL
cMdr hvfeI aWzy phMucx `qy sLfndfr svfgq kIqf. klkwqf ivKy
iswK imsLn Kohlx afey sLRomxI kmytI pRDfn nMU awj AuQoN dIaF
iswK jQybMdIaF, gurduafrf kmytIaF aqy hor Dfrimk qy
smfijk jQybMdIaF dy numfieMidaF ny jYkfiraF dI gMUj `c PuwlF
dy syhry pf ky jI afieaF ikhf.
sLRomxI kmytI dy pRDfn dy svfgq ivwc AuQoN dIaF
iswK sMgqF nyw vwK-vwK gurduafrf sfihbfn ivc Dfrimk dIvfnF
df afXojn kIqf.gurduafrf sLhId gMj bwj bwj ivKy sMgqF dy
juVy ivsLfl iekwT nMU sMboDn kridaF jQydfr avqfr isMG ny
ikhf ik ies jgHf iswK shIdF ny afpxIaF jfnF vfr ky Bfrq nMU
900 sfl dI gulfmI qoN ajfdI idvfAux dI lVfeI df afgfjL kIqf.
sLoRmxI kmytI vloN iswKI dy pRcfr qy psfr dy kMmF df ijLkr
kridaF AuhnF ikhf ik sLRomxI kmytI ny kyvl 5 mhIny dy smyN
ivc hI 1 lwK qoN vwD pRfxIaF nMU aMimRq Ckf ky gurU dy lV
lfieaf hY.AuhnF ikhf ik sLRomxI kmytI jldI hI gurU gRMQ
sfihb df aMgRyjI df anuvfd krvf rhI hY ijs leI AuckotI dy
ivdvfnF dI syvf leI jfvygI.
sLRomxI kmytI dy mIzIaf aYzvfeIjLr s[ iekbfl isMG
ny klkwqf qoN ieh jfxkfrI idMidaF dwisaf ik jQydfr avqfr
isMG ny ikhf hY sLRomxI kmytI sMsfr Br dy iswKF nMU apxy nfl
joVnf cfhMudI hY aqy ies mMqv leI dunIaf Br dy gurduafrf
sfihbfn dy pRbMDkF dy numfieMdy sLfiml krky iek qflmyl kmytI
bxfeI jfvygI.ies mOky `qy gurduafrf sfihb dy pRbMDkF vloN
sLRomxI kmytI pRDfn nMU sRI sfihb qy isropf dy ky snmfnq
kIqf igaf.
ies AuprMq jQydfr avqfr isMG ny gurduafrf ibhflf
sfihb, gurduafrf aflmpur qy gurduafrf sMq kutIaf ivKy juVy
iekwTF nMU sMboDn kIqf.AunF gurU nfnk pbilk skUl, inAU klorf
ivKy vI iek smfgm nMU sMboDn kIqf. ies mOky qy AuhnF dy nfl
sLRomxI kmytI dy Drm pRcfr skwqr s[ dlmyG isMG, mIzIaf
aYgvfeIjLr s[ iekbfl isMG, s[ jgdyv isMG klsI aqy s[
mnivMdrpfl isMG mwkV, vI hfjLr sn.
sLRomxI kmytI pRDfn jQydfr avqfr isMG df svfgq krn
vfilaF ivc sYNtrl gurduafrf kmytI vYst bMgfl dy pRDfn s[
AUDm isMG, jnrl skwqr s[ jgmohx isMG igwl, juaFieMt skwqr s[
hrdyv isMG srfAu, ko-afrzInytr sYNtrl kmytI s[ bljIq isMG
rOl, gurduafrf sMq kutIaf dy pRDfn myhr isMG grIb, gurduafrf
bVf iswK sMgq dy jnrl skwqr s[ mfn isMG gryvfl, gurduafrf
aflmpur dy pRDfn s[ ieMdrjIq isMG, gurduafrf bwj bwj dy
pRDfn s[ aKiqafr isMG, gurduafrf dm dm dy pRDfn s[ BgvMq
isMG aqy gurduafrf kfsLIpur dy pRDfn Aujfgr isMG BMvrf qoN
ielfvf BfrI igxqI ivc sQfnk pqvMqy qy sMgqF hfjLr sn.ies
mOky jQy[ avqfr isMG ny kfmf-gftf mfrU dy sLhIdF nMU vI
sLrDf dy Puwl ByNt kIqy.

sLRomxI
kmytI pRDfn ny Buwlr dI PFsI dI sjf Aumr kYd `c qbdIl krfAux
leI rfsLtrpqI nMU mYmorMzm Byijaf
aMimRqsr: 11 sqMbr: sLRomxI kmytI dy pRDfn jQy[ avqfr isMG
ny Bfrq dy rfsLtrpqI, pRDfn mMqrI, kyNdrI mMqrI qy gRih
mMqrI nMU iek mYmorMzm rfhIN pRo: divMdrpfl isMG Buwlr dI
PFsI dI sjf nMU Aumr kYd ivc qbdIl krn dI mMg kIqI hY.
jQy[ avqfr isMG ny ies mYmorMzm rfhIN Bfrq dy
rfsLtrpqI nMU apIl kIqI hY ik divMdrpfl isMG Buwlr vloN
rfsLtrpqI nMU kIqI geI rihm dI apIl nMU jldI inptfieaf jfvy
ijhVI ik ipCly iqMn sflF qoN ivcfr aDIn peI hY. ies apIl dy
inptfry ivc ho rhI dyrI kfrn apIl krqf zMUGIaF mfnisk qy
srIrk pRysLfnIaF `coN gujr irhf hY. sLRomxI kmytI pRDfn ny
rfsLrtpqI nMU ikhf hY ik s[ divMdrpfl isMG Buwlr nMU sLYsLn
kort vloN PFsI dI sjf kyvl afpxy afp iqafr kIqI geI knPYsLnl
isstm dy aDfr qy kIqI geI ijs nMU suprIm kort ny vI bhfl
rwiKaf. jQy[ avqfr isMG ny ikhf ik ies gwl qoN sfbq hMudf hY
ik suprIm kort dy iqMn jwjF dy bYNc dy iek mYNbr jwj jsits
aYm[bI[ sLfh ny sfP qOr `qy ikhf hY ik ies knPYsLnl stytmYNt
nMU mfnqf nhIN idwqI jf skdI.
jQy[ avqfr isMG ny ikhf ik divMdrpfl isMG Buwlr
koeI awqvfdI nhIN hY ijhVf ik 1995 jnvrI qoN jyl ivc bMd hY.
divMdrpfl isMG iek iemfndfr aqy dysL Bgq pirvfr nfl sbMD
rwKdf hY qy Ausdf cfcf jgIr isMG iek ajLfdI GulftIaf
(suqMqrqf sMgRfmI) sI. Auh afpxy ipqf qy cfcy dy kql qoN
bfad afpxI jfn pMjfb puils qoN bcfAux leI jrmn clf igaf qy
bfd ivc AusnMU pfsport kys ivc PV ky ies kys ivc Psf idwqf.
jQy[ avqfr isMG ny ikhf hY ik Auwpr dwsy gey hlfqF
nMU mwdynjr rwKdy hoey s[ divMdrpfl isMG Buwlr dI PFsI dI
sjLf mfP kr ky Aus nMU Aumr kYd dI sjLf ivc qbdIl kIqf jfvy.

prvfsI
BfrqI s: gurdyv isMG DflIvfl vwloN Drm prcfr Kyqr ivwc aihm
Xogdfn
mogf (sFJ
svyrf) dsmysL kYnyzIan iswK susfietI kYnyzf dy jnrl skwqr
aqy dsmysL gurmiq prcfr sBf mogf (pMjfb) dy pRDfn s: gurdyv
isMG DflIvfl ny afpxI pMjfb PyrI smyN ielfky dIaF sMgqF nUM
gurU Gr nflL joVn df invyklf AuWdm kIqf hY. mogf aqy
iProjLpur ijLlHy dy skUlF kfljF qy gurduafrf sfihbfn ivKy
sLqfbdIaF nUM smripq 80 qoN vDIk lYkcr dy ky ividafrQIaF
nUM gurU sLbd aqy gurU ieiqhfs nflL joiVaf. AunHF ny 350
ividafrQIaF nUM ies Xog bxfieaf ik AunHF ny iswK Drm dI
muZlI jfxkfrI bfry lYvl 1 tYWst pfs kIqf. ienHF ividafrQIaF
nUM mYzl dy ky snmfinq kIqf. Dfrimk jwQy bMdIaF vwloN pRcfr
leI kIqIaF jfx vflLIaF mIitMgF ivwc hfjrI BrI. gurduafrf
sfihbfn ivKy akfl qKq duafrf prvfinq rihq mirXfdf nUM lfgU
krn, sLbd gurU dy isDFq nUM idRV krn aqy dyhDfrI gurU zMm,
zyrfvfd sbMDI sMgqF nUM jfgrUk kIqf. mogf sLihr dy qkrIbn
sfry gurduafiraF ivwc svyr dy dIvfn smyN hfjrI BrI, ielfky
dy skUlF, BUipMdrf Kflsf skUl mogf, Kflsf grljL skUl mogf,
srkfrI kMinaF sInIar skYSzrI skUl, rynbo pbilk skUl, dsmysL
pbilk hfeI skUl, gurU nfnk pbilk skYSzrI skUl dusFJ qlvMzI
afid ivKy ividafrQIaF nUM cMgy ividafrQI bxn gurmiq dy DfrxI
hox, rihq rwKx, BrUx hwiqaf qy dfj dI kurIqI sbMDI prcfr
kIqf. gurU arjn dyv jI dI sLhIdI smyN gurbfxI dy 10 sLbdF df
sOKI pMjfbI ivwc AulwQf krky aqy Aus dIaF 1500 kfpIaF Cpvf
ky sMgqF ivwc PLRI vMzx dI syvf kIqI.
sRI
suKmnI sfihb susfietI myn bfjLfr mogf, vwloN afp jI dy ienHF
XqnF dI BrpUr sLlfGf kridaF prmfqmf awgy ardfs kIqI jFdI hY
ik prmfqmf ienHF nUM prsMn lMmI Aumr bKsLy qy gurmiq prcfr
dI syvf lY lvy. ieh jfxkfrI susfietI dy Drm prcfrk aqy gurU
nfnk pbilk skYSzrI skUl dusFJ qlvMzI dy ipRMsIpl rxjIq isMG
ny idwqI.

PYzrysLn
vwloN mihMdrf kflj pitaflf ivKy pfxIaF dy msly `qy cyqnf
rYlI
pitaflf (12 sqMbr, 2006) iswK stUzYNts PYzrysLn vwloN 16
sqMbr nUM af rhy sRI gurU amrdfs jI dy joqI joq idvs nUM
smripq pMjfb dy pfxIaF nUM smwisaf bfry cyqnf hPqf mnfieaf
jf irhf hY. iesy qihq awj srkfrI mihMdrf kflj pitaflf ivKy
iewk ividafrQI cyqnf rYlI kIqI geI. ies rYlI nUM sMboDn
kridaF PYzrysLn dy kOmI jnrl skwqr s[ hrdyv isMG krnfl ny
ikhf ik pfxIaF df mslf pMjfb aqy pMjfbIaF leI awj jIvn pRsLn
bx cuwkf hY. smwisaf ieMnI gMBIr hY ik awj ies df syk sfzy
GrF qwk phuMc cuwkf hY. pMjfb df KyqI aDfrq arQcfrf pfxIaF
dI Gft dI mfr Jwl irhf hY, ijs kfrn iksfnF ivwc inrfsf hY.
ieh inrfsf awj ies hwd qwk vD cuwkI hY ik ies df asr pMjfb
aMdr hr vrg ivwc PYl irhf hY. nOjvfnF ivwc inrfsLf, iksfnF
vwloN afqm-hwiqafvF afid sB iswDy jf aiswDy rUp ivwc pfxIaF
dI smwisaf nfl juVy hoey hn. AunHF pMjfb dy dirafeI pfxIaF
dI luwt leI kyNdr dI bdnIqI nUM ijLMmyvfr Tihrfieaf aqy
afpxI gwl iswD krn leI aMkiVaF aqy ieiqhfisk qwQF dy hvfly
idwqy. dirafeI pfxIaF dy msly bfry pMjfb srkfr vwloN sfl
2004 ivwc pfs kIqy pMjfb smJOiqaF df Kfqmf kfnUMn bfry gwl
kridaF PYzrysLn afgU ny ikhf ik ies kfnUMn rfhI kFgrs aqy
akflIaF ny sFJy qOr `qy pMjfb dy hwQ vwz ky kyNdr nUM dy
idwqy hn. ies kfnUMn dI Dfrf pMj qihq pMjfb srkfr aqy pMjfb
dI ivroDI iDr ny gYLr-kfnUMnI aqy gLYr-ivDfnk qOr `qy pMjfb
qoN bfhr jf rhy pfxI nUM kfnUMnI mfnqf dyx df Xqn kIqf hY.
AunHF ikhf ik ieh mslf pMjfb dy afm lokF df mslf hY aqy ies
dy hwl dI pihlI kVI lok cyqnf hI iswD hovygI, ijs leI
PYzrysLn awj qwk XqnsLIl hY. ies mOky `qy ies iekwT nUM
PYzrysLn dy ijlHf afgU s[ prmjIq isMG aqy s[ mnpfl isMG ny
vI sMboDn kIqf. ies mOky `qy ivkrmjIq isMG, nvjoq isMG, bwgf
isMG inafl, srqfj isMG aqy sonUM qyeI pur ny ivsLysL sihXog
idwqf.

PYzrysLn
vwloN irpudmn kflj nfBf dI iekfeI df punrgTn
nfBf, (09 sqMbr, 2006) iswK stUzYNts PYzrysLn vwloN awj
srkfrI irpudmn kflj nfBf ivwc iewk mhwqvpUrn iekwqrqf kIqI
geI. ijs ivwc PYzrysLn dI kflj iekfeI dy afhudydfrF df aYlfn
kIqf igaf. ies mOky `qy ividafrQIaF nfl gwl-bfq dOrfn
PYzrysLn dy kOmI pRYs skwqr s[ prmjIq isMG gfjLI ny ikhf ik
PYzrysLn ividak adfiraf ivwc vDIaf aqy AusfrU akfdimk mfhOl
isrjx leI XqnsLIl hY. PYzrsLn df iewk aihm insLfnF gurU
sfihbfn duafrf bKLsLy isDFqF dy anukUl ividak pRbMD sQfipq
krnf hY. PYzrysLn aijhy ividak pRbMD dy nksL AuBfrn leI
XqnsLIl hY. ividafrQIaF nUM PYzrysLn df sihXog dyx df swdf
dyNidaF PYzrsLn afgU ny ikhf ik ividafrQIaF nUM gMBIr icMqn
dI pRikiraf ivwc pYxf cfhIdf hY aqy igafn pRfpqI dI iewk
kudrqI icxg AunHF dy aMdr hoxI cfhIdI hY. qF hI ieh sMBv hY
ik asIN gurU sfihbfn dy isDFqF nUM afpxy ivwc jjLb kr ky
ivvhfr ivwc Auqfr skFgy.
awj dI iekwqrqf ivwc muwK kfrj PYzrysLn dI kflj
iekfeI nUM punrgTq krn df sI. kflj iekfeI dI pRDfngI leI
PYzrysLn dy srgrm afgU s[ qyjsLdIp isMG ajnOdf ny bI[ey Bfg
qIjf dy ividafrQI s[ gursyvk isMG df nF pysL kIqf, ijs nUM
srb-sMmqI nfl pRvfx kr ilaf igaf. ies mOky `qy aYlfny gey
hornF afhudydfrF ivwc ismrnjIq isMG itvfxf mIq pRDfn, ggndIp
isMG jnrl skwqr, cmkOr isMG pRYs skwqr, blvMq isMG jQybMdk
skwqr aqy mndIp isMG KjfncI sLfiml hn. ies mOky qyrHF mYNbrI
kfrjkfrnI kmytI df vI gTn kIqf igaf ijs ivwc byaMq isMG,
kulvMq isMG, hrivMdr isMG, gurivMdr isMG, gurjIq isMG
ZINzsf, amndIp isMG glvwtI, rCpfl isMG, prgt isMG, jspRIq
isMG QUhI, nirMdr isMG ihafxf, gurDIr isMG bopfrfey aqy
krnbIr isMG nUM sLiml kIqf igaf. nvyN aYlfny gey smUh
afhudydfrF ny PYzrysLn dy inXmF dI pflxf krn aqy ies dy
AudysLF pRqI pUrI iemfndfrI qy ijLMmydfrI nfl kMm krn df
aihd kIqf.

pMQ df
nuksfn mfn nhIN aYm[ky[ Dr vloN bynkfb kIqy lok kr rhy
hn-zwlyvfl
kfvYNtrI-
sRLomxI akflI dl aMimRqsr Xu[ky[ vloN akflI dl 1920 dy pRDfn
aqy iswK nOjvfnF dy kfql pulIs aPsrF dy gUVHy Xfr rvIieMdr
isMG dI sKq alocnf kridaF Aus dy nfm DrIk dl nUM akflI dl
420 afiKaf igaf . pfrtI dy jnrl skwqr sR[ lvisMdr isMG
zwlyvfl, sR [ blivMdr isMG iZwloN, sR[ jiqMdr isMG aTvfl aqy
sR[ inrml isMG sMDU vloN vloN jfrI ibafn ivwc rvIieMdr dy
ibafn nUM JUTf aqy bybuinafd krfr idwqf igaf ijs ivwc Aus
vloN sR[ ismrnjIq isMG mfn bfry ieh afKxf ik Auh pMQ df
nuksfn df nuksfn kr irhf hY iehnF lokF dI sOVI aqy eIrKflU
ibrqI df pRmfx hY . aslIaq ivwc pMQ df nuksfn aqy pMQ dy asl
gdfr Auh lok hn ijhnF df ijkr ieMtYlIjYNs ibAuro dy sfkf
jfieMt zfierYktr aYm[ky[ Dr ny afpxI ikqfb Kuwly Byd ivwc
kIqf hY . ieh lok ijAuNdy jfgdy hoey vI aYwm ky Dr dy kQn nf
qF JUTlf sky hn agr Ausny iehnF bfry glq iliKaf hY qF Aus qy
mfxhfnI df dfavf vI nhIN kr sky ijs qoN iswD huMdf hY ik
rvIieMdr, aiqMdrpfl, pRkfsL isMG bfdl smyq ieh lok pMQ dy
dusLmx hn . ieh pMQ DRohI lok afpxy pfp sR[ mfn qy Top rhy
hn .
sRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN gurdvfrf isMG sBf
bRYzPorz ivKy 24 sqMbr aYqvfr nUM iswK stUzYNts PYzrysLn dI
62vI vrHy gMZ aqy sLhId BfeI sqpfl isMG iZwloN dI brsI nUM
smrpq sLhIdI smfgm krvfieaf jf irhf hY . iswK stUzYNts
PYzrysLn iswK kOm df hirafl dsqf hY . ijsny ipCly 62sflF
dOrfn iswK kOm vloN lVy gey DrmXuwD moricaF sMGrsLF ivwc
mohrI rol adf kIqf hY . ies dy pRDfn BfeI amrIk isMG jI ny
sRI drbfr sfihb hmlf krn vflI BfrqI Poj df afKrI dm qwk
mukfblf kridaF sRI akfl qKq sfihb ivKy jUJ ky sLhIdI idwqI.
ijhnF dy pfey pUrinaF qy cwlidaF BfeI gurjIq isMG, BfeI
sqpfl isMG smyq hjfNrF hI ahudydfrF aqy mYNbrF smrQkF ny
mOjUdf iswK sMGrsL dOrfn afpxy sIs kurbfn krky iswK ieiqhfs
dy sunihrI pMinaF dI isrjnf kIqI hY.

inAUXfrk dy
dysI pulIs aPsr nfl `blfqkfr` krn vflI ihMdU aiDafpkf nMU 6
sfl kYd dI sËf
inAUXfrk 4
sqMbr (ryzIE ieMzIaf):-inAUXfrk dy 22 sflf BfrqI mUl dy
pulIs aPsr nfl blfqkfr krn vflI inAUXfrk dy pRfeIvyt skUl dI
BfrqI mUl dI vfeIs ipRMsIpl nMU adflq ny 6 sfl kYd dI sËf
suxfeI hY. mYnhntn suprIm kort ny 40 sflf aiDafpkf lInf
isnhf nMU skUl pVHdy smyN BfrqI pulIs aPsr nfl blfqkfr krn
qy afpxI klfs dy 13-13 sflF dy muMizaF nfl srIrk sbMD pYdf
krn dy iek drjn mfmilaF ivc doÈI krfr idMidaF Aus nMU 6 sfl
sKq kYd dI sËf suxfeI hY qy Aus dy skUl `c pVHfAux qy pfbMdI
lgf idwqI hY.mnhYtn dI adflq `c pyÈ kIqI cfrjsIt ivc ikhf
igaf hY ik sRImqI isnhf Aupr kfmuk hmilaF dy 78 qy blfqkfr
dy iqMn cfrj lgfey gey hn.
sRImqI isnhf Aupr afpxI iek irÈqydfr kuVI vI aÈlIl hrkq krn
qy smilMgI Bog krn df doÈ lwgf sI. ieh doÈ AudoN lwigaf jdoN
Auh pihlF hI cfrj ho cuwkI sI. ies qoN pihlF Auh inAUXfrk
pulIs dy aPsr nfl blfqkfr dy kysF df sfhmxf kr rhI sI ijs ny
doÈ lgfieaf hY ik isnhf ny Aus nfl 14 sfl dI Aumr `c sYks
sbMD bxfey sn qy jdoN Auh afp 29 sfl dI sI. pulIs aPsr df
kihxf hY ik Auh 17 sfl dI Aumr qwk skUl Cwzx qwk Aus nfl
hmibsqr huMdf irhf hY qy Aus nfl blfqkfr krdI afeI hY. jdoN
bflg hox qy Aus nMU afpxy nfl bIqI df aihsfs hoieaf qF Auh
afpxy afp nMU nPrq krn lwg ipaf qy Aus dy mn df skUn jFdf
irhf. pulIs ny 40 sflf dI lInf isnhf ijhVI ik mYnhtn dy hfeI
skUl dI Aup aiDafpkf hY, nMU blfqkfr dy doÈ qihq igRPqfr kr
ilaf sI. pfAUsrI ieMtrnYÈnl skUl Aus dy mfipaF ny inAUXfrk
`c 1969 `c sQfipq kIqf sI.

gLdr
hYrItyj aOrgynfeIjLysLn vwloN gLdrI mylf-2006’ 22 akqUbr nUM
imsIsfgf:- (kulivMdr Kihrf) ‘gLdr hYrItyj aOrgynfeIjLysLn’
vwloN ies sfl df gLdrI mylf 22 akqUbr nUM krvfAux df aYlfn
kr idwqf igaf hY. ies myly ivwc ijwQy mOjUdf BfeIcfrk aqy
smfjI msilaF `qy ivcfr pysL kIqy jfxgy EQy AusfrU iksm df
gIq-sMgIq, korIEgRfPI aqy mono-aYkitMg dIaF afeItmF qoN
ielfvf gLdr lihr nUM smripq nftk vI pysL kIqf jfvygf.
gLdr hYrItyj aOrgynfeIjLysLn 1999 qoN gLdr lihr
nUM smripq mylf krvfAuNdI af rhI hY ijs ivwc ijwQy gLdrI
bfibaF nUM sLrDFjlI pysL kIqI jFdI hY EQy AunHF dI soc nUM
awgy qoridaF hoieaF mOjUdf dOr ivwc dr-pysL msilaF nUM
nijwTx leI ivcfr-vtFdrf vI kIqf jFdf hY.
gLdr hYrItyj aOrgynfeIjLysLn smJdI hY ik gLdrI
dysLBgqF ny ijs vDIaf jIvn dy sMGrsL df bIVf cuwikaf sI, Aus
dI pUrqI leI inrMqr jwdo-jihd dI loV hY. afpxIaF smfijk aqy
swiBacfrk kdrF-kImqF nUM bcfAux leI aqy AunHF gulHftIaF dy
aDUry supinaF dI pUrqI leI loVINdy ivcfrk sMGrsL leI vI awj
dy dOr ivwc EnI hI idRVqf aqy dlyrI dI loV hY. aijhy myilaF
nUM afXojq krn df mksd ivcfr-vtFdry rfhIN BfeIcfry nUM
afpxIaF ienHF kdrF-kImqF pRqI sucyq krnf aqy ienHF dI pRfpqI
aqy bcfE leI bxdyy PLrjLF qoN jfxUM krvfAuxf hY.
ieh mylf 22 akqUbr dI dupihr nUM 2[00 vjy qoN 6[00
vjy qwk brYNptn dy icMkUjI sYkMzI skUl, (1370 ivlIamjL
pfrkvya), ivwc hovygf. ies myly dI kotI itkt nhIN rwKI geI.
ijLafdf jfxkfrI leI (647) 297-8212, (416) 402-4006, (416)
616-4320 jF (647) 407-1955 `qy sMprk kIqf jf skdf hY.
