|
26
jnvrI ?
26
jnvrI nUM ihMdUsqfnI apxI afjLfdI df jsLn mnfAuNdy aqy Aus vkq dy ihMdU
lIzr gFDI, nihrU nUM asIsf idMdy hoie Xfd krdI hovygI.AuWQy isWK kOm apxy
nlfiek, svfrQI aqy byeImfn isWK lIzrisLp nUM Xfd krky pCqFp krdI hovygI.
ijnHF lIzrF ny pUrI kOm nUM sdIaF gulfm rihx vflI ihMdU kOm dy gulfm bxfky
rWK idWqf.hwQ afeI ajfdI df glf Got ky rK idqf, hjLfrf vIrF dIaF sLhIdIaF
nUM rol ky rK idqf.
Dn hn Auh kOmF, Auh dysL ijnHF nUM lIzr isafxy aqy iemfndfr
iml jFdy hn, Auh kOmF Auh dysL qr jFdy hn. ihMdU lIzrisLp ny do kMm kIqy
iek qF kOm nUM qfr idWqf aqy dUsrf apxy dysL nUM afjLfd krvf ilaf aqy
muslmfn BrfvF df qF iek hI lIzr sI. ijsny vkq dI njfkq nMU smJdy hoie aqyy
ihMdUaF dI cuMgl qoN bcdy hoey apxf dysL pfiksqfn bxf ilaf, rhI isWK
lIzrisLp dI gWl bfhmxf dy Gr pYdf hoieaf, mfsLtr qfrf isMh, bldyv isMh aqy
krqfr isMh ies iqkVI ny ieMnI bydrdI dy nfl isWK kOm nUM aYysI KfeI dy ivc
suitaf, ijs qoN kOm lwKF jfnf vfr ky vI nf inkl skI. pqf nhI ikqnf
Kmieafjf hlI hor Bugqxf pYxf. ies byeImfn lIzrisLp ny iksy pMQ drdI nUM
aWgy vI nf afAux idWqf. jo isWK kOm dy BivWK nUM svfr skdf. kfsL sfzf vI
koeI lIzr jnfh sfihb jyhI akl rWKx vflf huMdf qF sfnUM ieh idn nF dyKxy
pYNdy. sfzy lWKF vIr, sLhId nf huMdy. sfzIaF mfvF BYxF dI bypWqIaF nf
huMdIaF. sfzy Gr-bfr jmInF jLfiedfdf nf sfVIaF jFdIaF. sfzf Aucqm asQfn
akfl qKq sfihb nUM nf Zyh-ZyrI kIqf jFdf.
rhI
gWl bfhmx dI:-jd qoN hI isWK kOm hoNd dy ivc afeI hY qd qoN hI ieh isWKI
dy bUty nUM Kqm krn leI vkq-v-vkq Auprfly krdI peI hY.
jo
DoKy, Pryb gdfrI ies ny isWK kOm nfl kIqI sLfied hI dunIaF dy ivWc ieMnI
mkfrI iksy hor dy ihWsy afeI hovy.
ijnHF dy avqfr hI mkfr aqy dWgybfjL hox. Aus dI prjf iks qrHF iemfndfr ho
skdI sI.rfm ijs nUM ieh avqfr mMndy hn. Aus ny apxI GrvflI sIqf dy Kfiqr
ijs bysLrmI nfl bflI jyhy Xody nUM mfiraf sLfied hI hor koeI krdf.
dUsrF ienHF df ikRsLn avqfr:- ijs ny korvF pfzvF dI jMg ivc anykf XoDy
krn, ivsLmipqfmf, dRoxfcfrX aqy anykF hor XoiDaF nUM Cl kpt krky mrvfieaf.
ieqhfs ies gWl dI gvfhI Brdf hY ik ieh donoN avqfr rfm, aqy ikRsLn PrybI
aqy dgybfjL sn. hor anykF imsflF imQhfs dy ivc drjL hn. iPr ienHF dI jMmI
Aulfd iks qrHF iemfndfr ho skdI sI. guru sfihbfn qoN hI ieh isWKF nfl
DoKy, Pryb, dusLmnI krdy afAuNdy pey hn.
iswKF pRqI ienHf df lyKf joKf.
guru amrdfs jI nUM goieMdvfl qoN bfhr GzfAux vflf ihMdU.
pMcm pfqsLfh qy byqfsLf jLulm ZfAux vflf aqy sLhId krn vfly cMdU bfhmx nUM
kOx BuWl skdf hY.
guru hirgoibMd sfihb nUM jLihr dyx vflf ihMdU.
klgIDr pfqsLfh dy Coty sfihjLfidaF aqy mfqf gUjrI nUM pkVfAux vflf nmk
hrfm guMgU bfmx.iPr bWicaF nUM sLhId krffAux vfly suWcf nMd nUM sfrI Aumr
kOm nhIN BuWl skdI.
ihMdU mq nUM bcfAux leI guru qyg bhfdr sfihb jI ny ienHF mkfrf dI Kfiqr
sIs idWqf.ijnHF mkfrf leI sfzy guru sfihbfn ny anykf sLhIdIaF idWqIaF.aWj
Auh hI sfzI jfn dy, sfzy ivrsy aqy sfzI isWKI hoNd nUM pMjfb qoN Kqm krn
leI lWgy hoie hn.
iswK rfj nUM DoKf dy ky Kqm krfAx vflf ihMdU.
drbfr sfihb nUM ZfAux leI ijMmyvfr ieMdrf bfmxI aikRqGx ksLmIrI bfmxf dI
Aulfd hI sI aqy hjLfrf sfzy vIr, BYyxF, bjLurgF aqy 1984 ivWc drbfr sfihb
aMdr afpxI Poj hWQoN sLhId krvfAux vflf ihMdU.
ieQy hI bWs nhIN aWj ieh mkfr bfmx sfzI hsqI nUM imtfAux dy ipCy pY igaf
hY. aWj pMjfb dy ivc Aus ny apxI cfxkIaf nIqI qoN kMm lYky lWKF dI igxqI
ivWc ibhfrI,gujrfqI pMjfb ivc vfV ly hn aqy 20-22 lWK qoN AuWqy AunHF ny
pMjfb ivWc afpxy pYr vI pWky kr ley hn. qFik ihMdUaF dy mukfbly isWKF dI
igxqI nUM Gt kIqf jfvy.Aus nUM pqf hY jd isWKF dI hoNd hI, ihMdUaf mukfbly
GWt jfvygI qF Kfilsqfn dI mMg krn vfilaF kol nf rhygf bfNs aqy nf vjygI
bMsrI. ies qoN ielfvf Auh aWj pMjfb `c pMjfbI bolI, pMjfbI klcr, pMjfbI
ivrsy nUM Kqm krn leI keI Auprfly krdf ipaf hY.
pr ihMdUsqfnI mkfrI srkfr,y sLfied qU BulI peI hYN. ies qoN
pihlF pqf nhIN isWK aqy isWKI nUM Kqm krn dy ikqny Apurfly kIqy jf cuWky
hn . pr isWK, hmysLf hI cVHdI klf ivWc rhy hn. quM vI iek vfrI iPr suafd
cWK ky dyK lY. isWK mrjIviVaf dI kOm hY,bhfdr hY, qyry hr mnsUby nUM
qyrIaF aWKF dy sfhmxy ckxf cUr krky rWK dyvygI.
qUM sLqfn mkfr aqy byeImfn jLrUr hY pr qMU isWKf dI bhfdrI
vfly ipCokV nUM BuWlx dI glqI jLrUr kr irhf hY. ieWQy vWzy-2 vlI Kfn vI
isWKF dI bhfdrI dyK ky kMnf nUM hWQ lf ky vfips qur gey sI.quM ikhVy bfg
dI mUlI hYN: mfr dy mr gy sfnUM keI jLflm pr
asIN nf iksy qo[ mfr hoie …
cMd sfzy mkfr lIzrF nUM apxI cuMgl ivWc lYky socdf hYN ik qUM
sfzy hWk mfr jfvygf. ieh qyry vs ivWc nhIN ik qU sfnUM sfzI ajLfdI
Kfilsqfn dI pRfpqI lYx qoN rok pfvNygf.
aWj qUM afqMkvfd dI qF bVI rt lfeI hoeI hY, kdI afpxI bukl vl
vI Jfq mfrky vyK lY. qyrf ijhf mkfr,dWgybfjL aqy mOkf pRsq afqMkvfdI hor
koeI nhIN hoxf. 1984 ivc qyrI Poj ny sfzy inhwQy gurUu arjn dyv jI mhfrfj
jI dy sLhIdI purb mxfAx afeIaF sMgqF nUM bVI by-rhmI nfl golINaF df
insLfnf bxfieaf. ieQy qwk kI mfsUm bicaF nUM vI nhI bKisLaf, afqMkvfd df
aflfp Acfrx vfilaf qoN ikQoN df Drmfqmf apny afp nMU smJdf hYN.
aWj jo qMU ajfdI df jsLx mnfANdf hYN ieh sfzf hI bKisLaf
rfj hY qNYnMU, ies ajfdI ivwc sLhId hox vfly 93 prsYt iswK hn. qyrI DoqIaF
vfilaF ny isrP 7 prsYt jfnF idwqIaF. vfdy kr ky mukwr jfnf qyrI iPqrq c
sLfml hY. quhfzy ivcoN hI hn ijnHf gA,U apxI mF dIaF ksmf Kf ky guru
goibMd isMG mfhfrfj qy hmlf kr idwqf sI,EhI ksmf qyry mhfqmf gFDI aqy
nihrU ny Cl aqy kpt dy nfl KfdIaF sI.
13 mfrc,1931 nUM gfNDI ny sIsgMj gurdfvfrf sfihb idwlI ivKy
apxy BfsLx ivc ikhf asI kdI vI iswKF nfl ivsLvfs Gfq nhI krFgy,koeI sivDfn
aijhf nhI bxfvFgy jo isKF nMU pRvfn nf hovy, asI ies gl dI ksm Kfdy hF.
5
aprYl 1945 nUM nihrU ny ibafn idqf ik, sUibaF dI hdbMdI dI vMz bhuq jrUrI
qy lfjLmI hY.mYN ies mMg df hmfieqI hF, mYN KudmuKiqafr iKWqy dy hk ivc
hF.jy isK ajyhy iKqy ivc rihxf psMd krn qF mYnUM ajyhf ikqf dyky KusLI
hovygI qF jo isK afpxy afp nUM ajfd mihsUs kr skx.
6 julfeI 1946 nUM klkqy hoie jlsy ivc dgybfjL nihrU ieh ibafn
idqf ajfdI qoN bfd iswKF nUM iek aYysf iKqf idqf jfvy gf ijQy iswK ajfdI
df inG mfx skx gy.ieh sfzf pRx hYy ieh sfzf bcn hY, ieh iek pivqr sOgMd
hY, ijsdI pflxf krnf sfzf Drm hY.aWj ikQy gey quhfzy vfDy qy sogMdf.
aj kdy apxI bukWl ivc Jfq mfr ky vyK, isK pYr-pYr qy quhfzy nfl vPf krdy
rhy pr qusI pl-pl dgf krdy rhy,hly vI quhfzy mn nMU sLfqI nhI, apxy
puriKaF dIaF ksmf KfdIaF aj qsI pUrIaF krdy py ho.quhfzy ivcoN hI sn lKpq
aqy jspq ijnHf ksmf KfdIaF sn ik asI isKF df Kurf Koj imtf ky rK dyxf
hY.Auh vI isKF nMU mukfANdy-mukfANdy Kud mfr geyy pr isK AuhnF qoN nf mfr
hoie.
iek
sLyhr hY:-
koeI afKdf dusLmx ny mfiraf ey,koeI afKy Put dI mfr pY geI.
Gr dy ByqI hI dusLmx dy ipwTo bwxgy,ienHF gdfrF dI sfnNUM mfr pY
geI]
bfmxI srkfry bs ienI iek gl sI, nhI qF qyrI kI mjfl sI, iPr vI qMU Xfd rK
Kfilsqfn dI ajLfdI qWk apxI kom nUM ipafr krx vfly qYynUM suK dI nINd sox
nhI dyx gy.qYNnUM pqf hY ik eyho jyhy kfrnfmy krnf sfzf ieqhfs bhuq gvfeI
Brdf hY.
rxjIq isMG jMmU
cIP
Kfilsqfn ijLMdfbfd Pors |