mFtrIal (sFJ svyrf-nvMbr 30-2006) sLukrvfr 12 vjHy qwk totl
4942 zYlIgyt rijstr hoey hn. ieh nMbr kuwJ Gwt vI skdy hn
ikAuNik altrnyts ajy rijstr ho rhy hn. ies kmnvYsLn ivwc
3000 dy krIb abjLrvr aqy mIzIafkfr rijstr hn.
jyqU AumIdvfr nMU 2472 votF dI loV pvygI. pihly
bYlt qy aijhf AuWkf hI sMBv nhIN hY pr joV qoV nfl dUsry bYlt qy
kuwJ vI sMBv ho skdf hY.
boly so inhfl, siq sRI
akfl dy jYkfry nfl do bwsF ivwc svfr ho ky jrfV kYnyzI dI
mdd krn nvdIp isMG bYNs dI tIm dy zYlIgyt imsIsfgf qoN
vIrvfr nMU svyry 11 vjy rvfnf hoey. cfvF mlfrF nfl iksy myly
qy jfx vrgf mhOl isrjidaF sfrf kYNp ikMgstn lMc leI ruiwkaf
aqy afiKr 6 ku vjy mFtrIal puwj gey ijQy bYst vYstrn hotl
ivwc nvdIp isMG bYNs ny sB nMU jI afieaF ikhf. ieQy hI vwKry
rUm ivwc iznr df ieMqjfm kIqf igaf sI. pIar aYlIaq trUzo dy
spuwqr jsitn trUzo ny af ky sB nMU mFtrIal ivwc jI afieaF
nMU ikhf. jsitn, kYnyzf df supr stfr afgU hY. Auh afpxy afp
ivwc mukMml isafsqdfn hY. kuwJ ku sLbdF ivwc nvdIp ny jsitn
dI jfxkfrI krvfeI aqy jsitn trUzo ny bVy QoVy lPjLF ivwc
kYnyzf drpysL af rhIaF aOkVF df hvflf idwqf. AunHF dwisaf ik
ilbrl pfrtI afpxIaF kdrF kImqF qoN lFBy ho geI sI. ieh afpxy
insLfny qoN AuKVI hoeI hY. ilbrl pfrtI muV afpxy afsLy qy
afAuxI lfjLmI hY. AunHF ikhf ik ilbrl pfrtI nMU muV
ilbrl-lIhF qy ilafAux leI koeI DVwlydfr afgU df awgy afAuxf
jrUrI hY. Auh DVwlydfr afgU hY jrfV kYnyzI.
mFtrIal kMnvYnsLn sYNtr ivwc puwjx qy mihsUs
hoieaf ik ieQy isry dI gihmf gihmI sI. ilbrl pfrtI df cotI
df pRbMD aqy isKr df psfrf njLr af irhf sI. pihlF qoN hI
rijstr hox krky pfs hfisl kIqf aqy kMnvYnsLn sYntr df GuMm
iPr ky jfiejLf ilaf. iswK BfeIcfrf dI sLmUlIaq bkfiedf noits
kIqI jf skdI hY. bhuqy kYNpF ivwc sfzy nOjuafn vlMtIar kMm
kr rhy hn. inrsMdyh nvdIp isMG bYNs vloN jrfV kYnyzI df
smrQn idwqf jf irhf hY aqy ies kYNp df ijafdf jLor hY. koc
bwsF rfhIN zYlIgytF nMU afAux jfx dI shUlq, sYrytn hotl ivwc
irhfiesL aqy lMc, iznr df bkfiedf ieMqjfm ieh drsfAuNdf hY
ik nvdIp isMG bYNs afpxI vcnbwDqf Aupr Puwl cVfAuNdf hY.
vIrvfr sLfm nMU zYlIgytF dI rijstRysLn sI aqy nfl
hI sLfm nMU sRI pfl mfritn nMU ilbrl dy afgU vjoN rvfieqI
ivdfiegI vI idwqI jfxI sI. bhuq AuWc imafrI sLfm AulIk ky
ilbrl pfrtI dy afgU pfl mfritn nMU ivdfiegI idwqI geI. BfvyN
ik pfl mfritn dIaF afgU bxn vyly aqy bfad ivwc bxy rihx dI
koisLsL krn mOky aKiqafr kIqIaF nIqIaF sdkf ilbrl pfrtI ivwc
KfnfjMgI df jnm hoieaf sI. vwzy vwzy aihm afgUaF nMU ivroDI
kYNp nfl sbMDq hox skdf pfl mfritn ny KUMjy lf idwqf sI pr
pfrtI df vzwpx hY ik ies afgU nMU bVI inwGI ivdfiegI idwqI
geI.
bhuq vwzI styj, gihgwzvIN sYWtawp aqy sMsfr pwDr
dy afgUaF dI jLubfnI pfl mfritn dIaF isPqF dI iewk
zfkUmYNtrI iPlm idKfeI geI ijs ivwc XU[aYn[ dy kOPI anfn ny
vI pfl mfritn nMU sMsfr pwDr df afgU drsfieaf.
sRI pfl mfritn ny afpxy BfsLn ivwc afpxI qMg
nIqIaF df ijLkr qwk nhIN kIqf aqy nF hI ilbrl pfrtI nMU hfr
vwl Dwkx dI ijLMmyvfrI kbUlI sgoN bqOr ivwq mMqrI jo AunHF
ny pRfpqIaF kIqIaF AunHF df ijLkr rwj ky kIqf. sRI mfritn ny
dwisaf ik jdoN ik asIN torIaF qoN srkfr KohI sI qF sfzy hr
zflr coN 36 sYNt ivafj ivwc jFdy sn ikAuNik zYWt bhuq hfeI
sI pr jdoN mYN ivwq mMqrfly df dPqr Cwizaf Aus vyly ieh 36
sYNt Gwt ky 15 sYNt rih gey sn.
sRI mfritn ny afpxI tIm aqy hfijLr sfbkf pRDfn
mMqrI jOhn trnr dI isPq vI kIqI. AunHF vfr vfr duhrfieaf ik
mYnMU mfx hY ik mYN ilbrl pfrtI afP kYnyzf df mYNbr hF
kMsrvyitv df nhIN. AUnHF ikhf ik ilbrl pfrtI ny kYnyzf df
kwd sMsfr ivwc AuWcf kIqf hY jdoN ik kMsrvyitv pfrtI lokF
nMU cfr zflr pRqI idn dy ky iews nMU cfielz kyar pRogRfm
dwsdI hY. kMsrvyitv qy vridaF mfritn ny ikhf ik ajoky srkfr
aYbEirjnl BfeIcfry vwl ipwT Gumf ky kihMdI hY ik ieh
KusLgvfr hY. pfl mfritn ny rfjnIqk styj qy afpxI afKrI BfsLn
nMU bVy nfpy-qolvyN sLbdF ivwc pRo ky 5 hjLfr qoN Aupr mOjUd
ilbrl mYNbrF qwk phuMcfieaf hY. bVI josLIlI qkrIr ivwc anykF
vfr lokF ny KVy ho ky mfritn nMU pRxfm kIqf.
pfl mfritn ny ikhf ik ies vIkaYNz qy kYnyzf dy
AuWjly BivwK nMU sfkfr krn leI ilbrl pfrtI ny afpxf aglf
afgU cuxnf hY. ieh vIkaYNz knyzIan ieqhfs df ivlwKx idn hY.
asIN sLincrvfr qwk afps ivwc rfjnIqI krnI hY pr sLincrvfr
nMU jdoN iewk afgU dI cox ho geI iPr bfhF ivwc bfhF pf ky
asIN kYnyzf dI iKdmq krnI hY. ies dlIl qy BfvyN mYNbrF ny
qflIaF qF mfrIaF pr bhuqfq ivwc mYNbr iehI soc rhy sn ik
aijhf pfl mfritn ny Kud 14 nvMbr 2003 nMU lIzrisLp cox ijwqx
qoN bfad nhIN kIqf sgoN jo kuwJ DVwlydfr ilbrl afgU sLIlf
kfps jF jOhn mYnlI vrigaF nfl hoieaf, pfrtI ivwc KfnfjMgI
nMU jnm dyx dy muwK kfrx sn. vrnxXog hY ik jIn ikRcIan ny
pfl mfritn qoN lIzrisLp cox ijwq ky 1993 ivwc ilbrl srkfr
sQfpq kIqI aqy pfl mfritn nMU bqOr ivwq mMqrI inXukq kIqf.
jdoN ik jIn ikRcIan dI kYbint dy isrP awDy mMqrI hI pfl
mfritn dI kYbint ivwc sn bfkI sB nMU pfl mfrint ny Cyk idwqf
sI. pfl mfritn ilbrl pfrtI df dosLI hY ijs ny KfnfjMgI sLurU
krky pihlF bhumwqI srkfr qoN alp sMiKak srkfr ilaFdI qy
dUsrI vfr kMsrvyitv hwQoN hfr Kf ky ilbrl pfrtI nMU ivroDI
iDr bxf ky rwK idwqf.
ibnF sLMkf ieh gwl kihxI bxdI hY ik pfl mfritn ny
ivwq mMqrfly ivwc af ky kYnyzf dI dsLf suDfr idwqI. kYnyzf
ivwc pihlI vfr 5 bjt lgfqfr Gftf rihq ilafAux vflf pfl
mfritn aMdro aMdrIN jIn ikRcIan nfl Kfr KFdf irhf. ijsdf jIn
ikRcIan nMU vI igafn sI pr Auh iewk GYNt isafsqdfn hY ijs ny
lMmf smF pfl mfritn dI pRvfh kIqy bgYr srkfr clfeI pr jdoN
pfl mfritn ijafdf isrdrdI dyx lwgf qF mfritn nMU ivwq
mMqrfly qoN htf ky jOhn mYnlI nMU ivwq mMqrI inXukq kr
idwqf.
pfl mfritn nMU ivdfiegI smfroh vyly mFtrIal
kMnvYnsLn sYNtr ivwc ieh mihsUs kIqf jf irhf sI ik ilbrl
pfrtI hux afgUaF dI afpsI KihbfjLI qoN qMg af cuwkI hY aqy
ies qoN injfq pf ky awgy vwDxf cfhuMdI hY.
sLukrvfr nMU bfad dupihr iqMn vjy pihly bYlt dIaF
voytF sLurU hoxgIaF.