|
|
||||||||||||||||
|
agsq 5, 2005, ipClIaF sfrIaF KbrF
vrlz iswK afrgynfeIjysLn vloN pRDfn mMqrI pfl mfritn nMU pwqr buwcV igwl nMU grFt dyxI bwjLr glqI
aOtvf (sFJ
svyrf) vrlz iswK afrgynfeIjysLn ny kYnyzf dy pRDfn mMqrI siqkfrXog pfl
mfritn nMU iewk pwqr ilK ky knyzIan ieMtrnYsLnl zIvYlpimMt eyjMsI
(sIzf) vloN buwcV ky[pI[aYs[ igwl dI sMsQf nMU grFt dyx dI sÉq sLbdF
ivwc inKyDI kridaF ies bwjr glqI nMU suDfrn dI bynqI kIqI hY. pwqr
ivwc ky[pI[aYs[igwl dy kfrnfimaF nMU qrqIb idMidaF vrlz iswK
afrgynfeIjysLn dy pRDfn sR[ ajIq isMG shoqf ny iliKaf hY ik pMjfb
pulIs df sfbkf muwKI pMjfb aMdr Ausdy kihr df isLkfr hoey
vrlz iswK afrgynfeIjysLn ny pRDfn mMqrI nMU apIl kIqI hY ik Auh qurMq ies gYr ieKlfkI pRikRaf nMU drusq kridaF sIzf vloN BfrqI afDfirq “dI ieMstIicAUt Pfr kfnPilkt mYnyjimMt” nMU idwqI jf rhI grFt nMU rwd krn. vrlz iswK afrgynfeIjysLn ny iliKaf ik sMsfr pwDr qy kYnyzf dI iensfP, ieksfrqf aqy afjLfdI nMU brkrfr rwKx dI jo sLfK bxI hY AusdI rOsLn ivwc buwcV igwl dI pRDfngI hyT cwl rhI sMsQf nMU ivwqI mdd dyxI ÊYrvfËb hY. ky[pI[aYs igwl Aupr iensfnIaq df Gfx krn dy gMBIr dosL lwgy hoey hn. hfl hI ivwc BfrqI adflq ny igwl nMU nsLy ivwc Duwq ho ky iewk aOrq nfl kfmuk CyVÉfnI krn dy kys ivwc dosLI grdfny gey PYsly nMU muV bhfl kIqf hY.
sR[ ajIq isMG shoqf ny ikhf ik
vrlz iswK afrÊynfeIËyÈn aqy hor anykF iswK sMsQfvF ny ipCly do dhfikaF
dOrfn axQwk kMm krky knyzIan srkfrI adfiraF aqy BfeIcfry ivwc ieh
sucyqqf ilafAux dI koisLsL kIqI hY ik Bfrq aMdr Gwt igxqIaF, iswK,
musilm, kirscIan, dilq, boDI aqy jYnI dy mnuwKI hwk kucly jf rhy hn.
pr knyzIan sMsQf
vrlz iswK afrgynfeIjysLn ny pRDfn mMqrI nMU ilKy pwqr ivwc dwisaf ik sR[ jsvMq isMG KflVf, rfm nrfiex kumfr aqy jsits ajIq isMG bYNs ny afpxI jfnF Éqry ivwc pf ky qwQF dy afDfr qy knyzIan adfiraF, ijMnF ivwc ivdysL mMqrflf aqy ieMtrnYsLnl tRyz, iemIgyRÈn aqy irPUjI borz, sIzf aqy afeI[zI[afr[sI[ sLfml hn, nMU Bfrq ivwc Gwt igxqIaF dy kucÜy jf rhy mnuwKI aiDkfrF dIaF irport muhweIaf kIqIaF sn. aYmnYstI ieMtrnYsLnl, ihAUmn rfeIts vfc aqy lfierjL kmytI Pfr ihAUmn rfeIts aqy hfrvz XUnIvristI dI anykF irportF ieh ky[pI[aYs[igwl dI dirMdgI nMU qsdIk krdIaF hn. ky[pI[aYs[ igwl BfrqI ivDfn sBf ivwc pulIs aPsrF nMU “dysL dI syvf krn ihwq” kIqy AunHF dy aprfDF qoN Cutkfrf duafAux leI kfnMUn bxfAux dI mMg kr irhf hY. aijhf kridaF pMjfb pulIs ny ipCly zyZ dhfky ivwc 25 hjLfr qoN Aupr lokF nMU kql krky axpCfqy kih ky Kurd-burd kr idwqf hoieaf hY. ky[pI[aYs[ igwl dy rfjkfl dOrfn pulIs vloN agvf krky kql kIqy gey mnuwKI aiDkfr kfrkuMn BfeI jsvMq isMG KflVf nMU knyzIan pfrlImYNtyrIanjL nMU imlx df mOkf imilaf sI. knyzIan rfjnIqk lok, jsvMq isMG KflVf dI supqnI bIbI prmjIq kOr KflVf nMU vI imly hn. imisË KflVf BfrqI adflqF ivwc 25 hjLfr lfsLF dy kys dI pYrvfeI kr rhy hn. bIbI jI ny srI ibRitsL kolMbIaf ivwc pwqrkfrF nfl gwl kridaF iewk gwl khI sI ik 25 hjLfr lfsLF vfly kys ivwc iensfP qF hI iml skdf hY agr igwl vrgy aprfDI pulIs aPsrF iÉlfÌ jMg aprfDIaF dI qrjL qy sMsfrk adflq ivwc kys clfey jfx. pRDfn mMqrI nMU ilKy lMmy cOVy pwqr ivwc vrlz iswK afrgynfeIjysLn ny mMg kIqI hY ik ijQy igwl dI pRDfngI vflI sMsQf nMU idwqI jfx vflI grFt qurMq rwd kIqI jfvy AuQy agFh nMU aijhI bwjr glqI nf hovy ies leI iewk isvlIan EvrsfeIt kmytI sQfpq kIqI jfvy jo ivdysLI eyjMsIaF nMU grFt vyKx leI afpxy qOr qy jFc pVqfl kr sky. aKIr ivwc sR[ ajIq isMG shoqf ny ikhf ik vrlz iswK afrgynfeIjysLn kYnyzf srkfr dI ies bwjr glqI nMU drusq krn leI hr sMBv mdd krn leI pysLksL krdI hY qF ik afpF sMsfr pRiswD knyzIan kdrF kImqF df siqkfr kr skIey. afsLUqosL dI idivaf jXoqI jfgRqI sMsQfn iKlfP sPl mujLfhrf aYm[pIjL vloN idwqy pRsMsf pwqrF sdkf BfeIcfry ivwc roh bYNs aqy iZloN ny glqI df aihsfs kIqf, Zwlf ny rUtIn ikhf
imsIsfgf: (aYc ibAUro) bIqy aYqvfr 31 julfeI nMU imsIsfgf dy sMgm
bYNkuaYt hfl ivwc idivaf jXoqI jfgRqI sMsQfn vloN kIqy gey smfgm ivwc
Aus vyly KitafeI pY geI jdoN sRI gurU gRMQ sfihb aqy Kflsf pMQ dy
muwZly isDFqF bfry AUl jlUl bolx vfly afsLUqosLIaF nMU isMGF ny jf
vMgfiraf.sYNkiVaF dI qfdfd ivwc isMG isMGxIaF aqy bwcy ies mujLfhry
ivwc sLfml hoey ijMnF afsLUqosLIaF dy smfgm ivwc sLfml hox vfly hr
ivakqI nMU afsLUqosL dI aslIaq qoN jfxU krvfAux dI koisLsL kIqI.
vrnxXog hY ik vwzI qfdfd ivwc ies smfgm ivwc sLfml hox vfly lok
mujLfhrfkfrIaF qoN jfxkfrI hfisl krky GrF nMU vfips prq gey. kuwJ
do iswK aYm[pIjL aqy iewk aYm[pI[pI[ vloN idivaf jXoqI
jfgRqI sMsQfn nMU idwqy pRsMsf pwqr df Jmylf vI BfeIcfry ivwc ipaf
hoieaf hY. nOjuafn aYm[pI[ nvdIp isMG bYNs aqy aYm[pI[pI[ ivwk iZloN
ny afpxy pRsMsf pwqr vfips lYNidaF ies nMU stfP vloN
imsIsfgf hlky qoN mYNbr sUbfeI pfrlImYNt, ivwk iZwloN, vwloN jfrI kIqy gey iewk pRYWs ibafn ivwc idvIaf XoqI jfgrqI sMsQfn (afsLUqosL) vwloN idwqy jf rhy iswK-ivroDI ibafnF dI sKq inMdf kIqI geI hY. ivwk iZwloN ny ikhf hY ik iswKF dy svYmfx, klcr jF Drm nUM nuksfn phuMcfAux vflLy iksy vI BVkIly ibafn jF vfrdfq leI AuntfrIE ivwc koeI jgHf nhIN hY. zf[ rUbI Zwlf ny pRYWs rIlIjL jfrI kridaF ikhf hY ik ieh pwqr rUtIn ivwc iliKaf igaf hY. myry hlky dy ies sMsQf nfl juVy hoey kuwJ lokF ny pwqr dI mMg kIqI sI. ies pwqr nUM jfrI krn ipCy iksy vI BfeIcfry jF Drm dIaF BfvnfvF nUM swt mfrn df koeI mnsLf nhIN sI aqy nF hI ies pwqr df mksd ies sMsQf nUM pRomot krnf sI. ivwk iZwloN vwloN iswK –ivroDI ibafnF dI sKq inMdf
iswK BfeIcfry ivwc Aus vylLy hYrfnI PYl geI jdoN afsLUqosL dy smrwQkF vwloN afpxy ibafnF nflL nwQI krky ivwk iZwloN smyq kuJ hor iswK isafqdfnF dy nFvF hyT ies sMsQf leI jfrI hoey grIitMg pwqrF dIaF kfpIaF vMzIaF geIaF. ivwk iZwloN ny ikhf ik nf qF AunHF ny ieh pwqr iliKaf, nf aprUv kIqf aqy nf hI sfeIn kIqf hY. AunHF ikhf ik AunHF nUM ies gwl df byhwd aPLsos hoieaf ik AunHF dy dPLqr dy nF hyT iksy vwloN aijhf kIqf igaf. AunHF ikhf ik AunHF dy dPLqr vwloN hr sfl hI sYNkVy hI sLuBkfmnfvF dy pwqr Byjy jFdy hn aqy ienHF pwqrF nUM Auh Kud ilKdy, aYizt krdy aqy sfeIn krdy hn pr ieh pwqr iksy qrHF AunHF dIaF njLrF qoN bc igaf ijs leI Auh BfeIcfry nUM phuMcI qklIP aqy pRysLfnI leI aqy iksy iksm dI pYdf hoeI gLlqPihmI leI muafPI mMgdy hn aqy ivsLvfs idvfAuNdy hn ik aijhf iPr kdI nhIN vfprygf. ivwk iZwloN ipCly lMmy smyN qoN iswKF nflL sbMDq msilaF pRqI afvfjL AuTfAuNdy af rhy hn ijnHF ivwc hfl hI ivwc AunHF vwloN afkUpysLnl hYlQ aYNz syPtI aYkt ivwc soD krn bfry afvfjL AuTfeI geI qF ik iswK zrfeIvrF nUM knstrksLn dy Kyqr ivwc afpxI pwg AuWpr hYlmt pfAux leI mjbUr nf kIqf jfvy. iesy qrHF hI AunHF vwloN ibwl 189 pysL krky mMg kIqI geI ik vYsfKI dy idn nUM AuntfrIE ivwc Kflsf zya vjoN mnfieaf jfvy. AunHF ikhf ik Auh iswKF nUM ies gwl df ivsLvfs idvfAuxf cfhuMdy hn ik Auh aqy AuntfrIE srkfr ies gwl leI vcnbwD hn ik kYnyzf ivwc iswKF nUM afpxy Drm dI pflnf krn dI pUrn afjLfdI hovy aqy ienHF ivruwD iksy vI iksm df ivqkrf nf hovy. AunHF ikhf hr nyk-iKafl sMsQf aqy iensfnIaq-psMd ivakqI df ieKlfkI PLrjL bxdf hY ik Auh aijhy nPLrqI vrqfry df KulH ky ivroD kry ijs nflL iksy dIaF BfvnfvF nUM Tys phuMcdI hovy. bIbI jgIr kOr vloN vxjfrf smfj dIaF smwisafvF pRDfn mMqrI pfs AuTfAux df Brosf aMimRqsr, 3 agsq : afl ieMzIaf vxjfrf syvk sBf ny bIqI rfq ieQy iek pMj qfrf hotl ivc ivsLysL smfgm krky sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dI pRDfn bIbI jgIr kOr df snmfn kIqf. AunHF nUM iek mmYNto, sLfl aqy vxjfrf mihlf vflf ilbfs Byt kIqf igaf. sBf dy hr ahudydfr ny AunHF nUM iek iek sLfl qy Puwl ByNt kIqy.
bIbI jI ny dwisaf ik sLRomxI kmytI dy bjwt ivc isklIgr qy vxjfrf smfj dI BlfeI leI iek kroV rupY rKy gey hn. AunHF ny dwKxI Bfrq dy keI sUibaF ivc rihMdy vxjfrf qy isklIgr smfj nUM iek mMc qy iekwTy hox ‘qy jQybMd hox dI apIl kIqI. ies qoN pihlF vxjfrf syvk sBf dy ahudydfrF qy AuWc ahuidaF qy syvf kr rhy vxjfiraF ny afpxI gurU Gr nfl nyVqf bfry cfnxf pfieaf ienHF ivc mhfrfsLtr dy ey[zI[jI[pI[ sLRI zI[tI[ nfiek, sfbkf mMqrI cMdU lfl qy jgn nfiek, rItfierz izptI kulYktr aYm[afr[ nfiek, ikRsLn nfiek mYNbr tRfeIbl izvYlpmYNt ivBfg, jgn nfQ rfE sfbkf ieMspYktr jnrl puils, cMdrf mhfrfj, amr isMG iqlfvq sfbkf mMqrI qy ikRsLn isMG afid dy nF vrnxXog hn. ienHF ikhf ik mhfrfsLtr, mwD pRdysL, CqIsgVH qy krnftk ivc lgpg 7 kroV vxjfry qy isklIgr rihMdy hn jo bhuq hI grIb hn. ipMz ivc rihx vfilaF nUM do vkq dI rotI vI musLkl nfl imldI hY. AunHF mMg kIqI ik vxjfrf smfj nUM pCVy kbIly Schedule Tribes jF pwCVIaF-sLRyxIaF vflIaF shUlqF idwqIaF jfx, bwicaF dI pVHfeI aqy rojLgfr dy pRbMD kIqy jfx. AunHF sBnF ny ies gwl ‘qy KusLI qy mfx pRgt kIqf ik vxjfrf smfj dI iek bytI awj sLomxI kmytI dI pRDfn hY aqy sonIaF gFDI vFg iek sLkqIsLflI aOrq hY. iswDU sfbkf afeI[ey[aYs[ ny vI smfgm nUM sMboDn kIqf. ipCly idnI lwgI amnpivq AurP cInU dy punr jnm dI khfxI Prfz inklI-qrksLIl iewk aKbfr ivwc ipCly idnI amnpivq AurP cInU dy punr jnm dI khfxI vI iewk mihjL zrfmy qoL isvfey hor kuwJ nhI sI| ijs dI jFc–pVqfl qrksLIl susfietI pMjfb aqy qrksLIl(rYsLnilst) susfietI afP kYnyzf, trFtoL vlo kIqI geI| mnuwK mr jFdf hY qF Aus df sB kuwJ Kqm ho jFdf hY| mnuwK df koeI punr jnm nhIN huMdf hY| punr jnm mihjL iewk aMDivsLvfs hY| clfk iksm dy lok, dujy lokF dI aigafnqf df lfhf lY ky, JUTI sLuhrq Kwtx leI jF iksy dI jLmIn jfiedfd hVHwpx leI nyVly iksy sUqr qoN dUjy pirvfr dI jfxkfrI iekwTI krky punr-jnm df zrfmf rc dyNdy hn| aKbfrF vflyL ibnf pVqfl kIqy iewk pfsV suxI suxfeI khfxI muqfibk snsnIKyjL KLbr bxf ky Cfp dyNdyN hn qF jo Aus aKLbfr dI ivkrI vwD sky| ieh punr jnm dI khfxI vI ies pRkfr dI hY :awj qoN 13 sfl pihlF skyqVI ipSz ivwc iewk vrmf pirvfr df do sflf bwcf gOrv vrmf pfxI dI tYNkI ivwc zuwb ky mr igaf sI. ikhf igaf Aus ny awj qoN cfr sfl pihlF sLRImqI sLLmsLyr kOr pqnI sRI jrnYl isSG invfsI somf mhwlf, ropV ivKy iewk bwcI dy rUp ivc jnm ilaf| ieh bwcI hux 6 sfl dI hY aqy afpxy ipCly jnm bfry dsdI hY| ies punr jnm dI Gtnf dI qrksLIl susfietI ny cSzIgVH jon muwKI jrnYl krFqI dI agvfeI ivwc sbMDq pirvfrF nUM iml ky jFc pVqfl krn dI koisLsL kIqI| pRYWs nUM ilKqI jfxkfrI idSdy hoey jLonl afgU ajIq pRdysI, sqnfm rfAu, asLok kumfr,pvn rwqoN aqy jspfl mfjrI Tykydfr ny dwisaf ik skyqVI vfly muMzy df nF gorv AurPL golf sI. bwcI ny ieh nfm kdI nhI ilaf sI, bwcI amn ny skyqVI vfly muSzy dy zYzI df nfm vI kdy nhI ilaf sI| zYzI df nfm sqpfl vrmf sI| bwcI amn ny skyqVI vfly vIr jOnI vrmf aqy dIdI pUjf vrmf df nfm vI kdy nhI ilaf sI | gOrv vrmf dI mMmI df nfm sroj hY jdoN ik bwcI amn, mMmI df nfm kdy isLMdr kdy ieMdr lYNdI huMdI sI| jdoN bwcI nUM skyqVI lY ky gey qF skyqVI jf ky afpxy vrqmfn ipqf jrnYl isMG ƒ kihMdI ik pfpf ies awzy ‘qy nhI Auqrnf dUjy awzy ‘qy Auqrnf hY | awzy ‘qy Auqrky iehnF ny vrmf df Gr puwiCaf aqy koeI iehnF nUM dukfn qy Cwz afieaf| jykr bwcI awzy dI pihcfx kr skdI sI qF vrmf dy Gr df rsqf vI dws skdI sI| swqpfl vrmf dI dukfn ivc iewk aOrq aqy lVkf bYTf sI| jrnYl isMG dI gwl-bfq qoN iehnF ny smiJaf ik iksy dI bwcI guMm ho geI hY| aOrq ny jrnYl isMG qoN puwiCaf qF jrnYl isMG ny dwisaf ik ieh lVkI dwsdI hY ik myry asl mfqf ipqf skyqVI hn| iPr aOrq ny bwcI ƒ god cuwk ilaf| bwcI ny Aus aorq nUM nhIN pihcfixaf jo gOrv dI mMmI sroj sI| aYlbm ivwc ivKfeIaF geIaF PotoaF ivwc bwcI amn vloN pihcfxI geI BUaf Auh BUaf nhIN sI jo gOrv nUM iewk rupeIaf idMdI huMdI sI| pihcfxI geI BUaf aMbflLy vflI sI jd ik iewk rupeIaf dyx vflI BUaf lFzrF vflLI sI | ropV ivKy sqpfl vrmf, sRImqI sroj (pqnI), aMbflyL vflI BUaf, lFzrF BUaf aqy swqpfl vrmf df jIjf sRImqI sLmsLyr kOr dy Gr, bwcI amn, dfdI, nfnI, amn df PuwPV aqy kuwJ hor ivakqI hfjLr sn| bwcI ny vrmf pirvfr ivwco iksy nUM nhI pCfixaf sgoN sLmsLyr kOr, dfdI aqy nfnI bwcI nUM kih rhIaF sn ik dyK qyrI mMmI, zYzI aqy BUaf afeIaF hn| iehnF kolL jfh pRMqU bwcI iehnF kolL nhI afeI | ieh ivsLysL ijLkrXog hY ik sRImqI sLmsLyr kOr dI sony dI cYnI, kMnF dy kooky, vflLIaF aqy irMg vI iewk guMm ho gey sn aqy bMd peI almfrI ivcoN iewk vfr 5000 rupey gfieb hoey aqy hor pYsy vI keI vfr gfieb hoey sn| jd ik almfrI dI cfbI sLmsLyr kOr kol hI huMdI sI| ieh GtnfvF keI sfl pihlF ies dy shury ipMz bylI ivwKy huMdIaF sn| jdo sLmsLyr kOr bylI ivwKy sMXkq pirvfr ivwc rihMdI huMdI sI qF ies nUM dMdlLF pY jFdIaF sn| jd qoN ies ny ropV sLihr ivwc rihxf sLurU kIqf hY qF muV koeI Gtnf nhI vfprI| kihx df Bfv hY ik sLmsLyr kOr pUrI zrfmybfjL hY Aus leI ieh punr jnm dI khfxI GVnf Kwby hwQ df kMm hY | pRfpq hflqF anusfr kIqI geI jFc pVqfl qoN iehI iswtf kwiZaf igaf hY ik punr jnm dI ieh khfxI amIr pirvfr nUM Twgx leI iewk socI smJI sfijsL hY, iewk Prfz hY, JUT df pulMdf hY. ies gwl nUM skyqVI vflLf vrmf pirvfr vI mMndf hY| bwcI amn nUM kuwJ glF rtfeIaF hoeIaF hn| skyqVI ivKy swqpfl vrmf dy Gr nfl sLRImqI sLmsLyr kOr dy pirvfr dI kVI ikvyN juVI aqy bwcI dy idmfg ivwc ieh sfijLs ikvy BrI (PIz kIqI) geI| ies rhws qoN prdf AWuTxf bfkI hY| sLRImqI sLmsLyr kOr vloN qrksLIlF df bhuq ivroD kIqf igaf aqy sihXog nhI idwqf igaf ikAuik ies pirvfr nUM guwJy Byq bfhr af jfx df zr hY| qrksLIlf dI ieh purjLor mMg hY ik pRsLfsLn ies sLfijs df prdfPfsL krn ihwq qrksLIlF nflL sihXog kry | ies qrHF punr jnm dI aPvfh jo awg vFg PYlI sI pRMqU qrksLIlF vlo cIr PfV krn qoN bfafd brPL vFg TMZI ho ky sLFq ho geI hY | irport –pvn kumfr rqoN PrFs ivwc vsdy iewk hor iswK ividafrQI sR guirMdr isMG df BivwK Kqry ivwc pYirs:1-08-2005: PrFs ivwc dsqfr ivroDI kfnMUn lfgU hoey nMU qkrIbn pVfeI df iewk sIjn pUrf ho cuikaf hY.pr dsqfrDfrI iswK ividafrQIaf Auwpr musIbqf ijAu dIaf iqAu hI hn. sR guirMdr isMG puwqr (sR nirMdr isMG mIq pRDfn sLROmxI akflI dl (aMimRqsr) Xint PrFs ) jo ky ipCly sfl kyskI sjf ky skUl ivwc pVHdf irhf . ikAuik skUl dy stfP ny ikhf sI ky sLfied iewk sfl ivwc dsqfr dy msly vfly kfnMUn ivwc qbdIlI ho jfvygI. sR guirMdr isMG jo ky aimMRqDfrI iswK nojvfn hY.Ausny ies sfl afpxI tuirsLt klfs hfeI skUl lfeIsI ivKy pUrI kIqI hY. lfeIsI dy stfP aqy ipRMsIpl ny ipXly sfl ies nOjvfn nMu kyskI sjf ky skUl afAux dI iejfjq idwqI sI pr ies sfl ipMRsIpl ny asmrQf pRgtfeI hY. kys ktfky jF dsqfr lfh ky skUl afAux leI sR guirMdr isMG nMu ikhF hY. pr sR guirMdr isMG ny dsLmysL ipqf dI bKsI hoeI iswKI nMU pihl idMidaf hoieaf kys kql nf krn aqy nfhI dsqfr lfAux df PYNslf kIqf hY. ijs sdkf sR guirMdr isMG agly sfl dI klfsf ivwc dfKlf nhI lY skygf. Kflsf JI dsqfr msly dy hwl hox dIaf hmysLf hI aKbfrf ivwc glq Kbrf lwgdIaf rihMdIaf hn aqy isafsI lIzr ies qo afpxf qorI Pulkf clf rhy hn aqy afey idn ibafn idMdy hn ky asI OprFs ivKy dsqfr mslf krvf rhy hF. pr iswK ividafrQIaf df BivwK Kqry ivwc brkrfr hY. kI jQydfr sRI akfl qwKq sfihb jF sRomxI kmytI koeI Kfs kdm AuTfeygI jF nhI ? bfdlikaF dy KfilsqfnIaF nfl zUMGy sbMD hn[[[
ilwdV nMU rIvIAU kmytI vloN klIn icwt
rIivAU kmytI dy ies PYsly qoN bfad Pfrn aPyarjL mMqrfly kol koeI Kfs muwdf kihx nMU bfkI nhIN rih igaf sI. AunHF ikhf ik srkfrI vkIl rIivAU kmytI dy PYsly dI sfrI irport dI GoK kr irhf hY aqy ies qoN bfad hI koeI ivcfr dy skdy hn. afpxy vkIl dy kihx anusfr sRI ilwdV ny kuwJ kihx qoN ienkfr kr idwqf hY. pihlF Auh kih cuwky hn ik AunHF nMU awqvfd dy nF dy cwl rhI jMg df isLkfr nf bxfieaf jfvy. ies qoN awgy Auh ieh vI ivcfr dy cuwky hn ik Auh sLfied jIn ikRcIan aqy pfl mfritn dI afpsI jMg df isLkfr vI hoey ho skdy hn. sIss aqy ivdysL mMqrfly vloN ajy koeI ibafn nhIN idwqy jf rhy jdoN ik sRI BuipMdr ilwdV dy vkIl ny ikhf ik Auh knyzIan srkfr iÉlfÌ mfn hfnI df mukwdmf krn dI iqafrI kr irhf hY. ieQy vrxnXog hY ik akqUbr 2003 ivwc sRI BuipMdr ilwdV dI inXukqI qoN pihlF kYnyzf srkfr nMU sIss qoN klIn icwt lYxI pYNdI hY. ies qoN bfad smuwcI kYbint vloN aijhI positMg pfs kIqI jFdI hY. aYnf kuwJ hox qoN bfad sRI ilwdV Aupr sikAUrtI irsk df dosL lfAuxf gYr vfjb sI ijs krky sRI ilwdV ny srkfr dI $60,000 dI PYslf krn leI pysLksL vI Tukrf idwqI sI. kbwzI iKzfrI acfnk svrgvfs
ieh iKzfrI hYimltn pMjfbI sports klwb vfsqy jgrfEu nfl pYNdy ipMz hTUr qoN kbwzI Kyzx afieaf sI. ies dI Aumr isrP 27 sfl sI. aYqvfr 31 julfeI, 2005 nUM EntfrIE sports PYzrysLn dI mIitMg hoeI ijs ivc sfrIaF mYNbr klwbF ny aMbI dy pRIvfr nfl zUMGy duwK df iejLhfr kIqf. sports klwbF aqy kbwzI pRymIaF dy sihXog nfl 50 hjLfr zflr iekwTf krky ies iKzfrI dy pirvfr nUM phuMcfAux df PYslf ilaf igaf. iesy idn XMg sports klwb dy tUrnfmYNt dOrfn sfrIaF klwbF ny afpxy pfrtIsIpysLn ienfm ies iKzfrI dy pirvfr nUM dyx df PYslf kIqf. ijnHF klwbF dIaF tImF nhIN vI hn AunHF ny vI afpxy kbwzI Kyzx vfly iKzfrIaF ny vI mfiek shfieqf dyx df vfiedf kIqf. XMg sports klwb dy tUrnfmYNt dOrfn drsLkF vloN qkrIbn 16,500 aMbI dy pirvfr dI shfieqf leI dy ky duwK df pRgtfvf kIqf igaf. afAux vfly aYqvfr 7 agsq, 2005 nUM vrlz kbwzI dOrfn vI EntfrIE sports PYzrysLn kbwzI pRymIaf nUM aMbI dy pirvfrF dI mfiek shfieqf krn dI apIl krygI. EntfrIE sports PYzrysLn dy sfry mYNbr klwbF ny ieh PYslf ilaf hY ik ies iKzfrI dy nF qy iek trwst akfAUt Koilaf jfvygf aqy sfrf iekwTf hoieaf pYsf ies akFAUt ivc jmHf krvf ky bfad ivc aMbI dy pirvfr nUM Byijaf jfvygf. asIN afp sB Kyz pRymIaF nUM bynqI krdy hF ik afE rl-iml ky ies pirvfr dI mfiek shfieqf krky ies pirvfr nfl duwK df iejLhfr krIey. agr koeI vI vIr BYx ies iKzfrI dy pRIvfr dI mfiek shfieqf krnI cfhuMdy hox qF hyT ilKy nMbrF qy sMprk krky trwst akFAUt df nMbr lY ky pYsy akFAUt ivc jmHf krvf skdy hn. jF afp iksy vI mYNbr nUM pYsy phuMcf skdy ho. trFto eyrIey ivc jfxkfrI dy nMbr hn, mlkIq isMG 416-419-5324, drsn isMG igwl 647-280-7049, jwsI srfey 416-518-1919, suirMdr igwl 416-738-0800, hYimltn eyrIey ivc jws sohl 905-973-3555. kbwzI df iewk hoxhfr QMm izwgf
vYnkUvr dy kbwzI mYdfn ivwc afpxy ihwsy dy do mYc KyZ ky aMbI dUsiraF df mYc dyK irhf sI ik Aus dI CfqI ivwc drd hoxf arMB ho igaf. aYNbUlYSs ivwc pf ky Aus nUM hspqfl phuMcfieaf igaf qy AuWQy phuMcdf hI Auh pUrf ho igaf. Auh pMjfb dy luiDafxf ijLlHy dI jgrfEN qihsIl dy ipMz hTUr df rihx vflLf afpxy mfipaF df ieklOqf spuwqr sI. AuNtyrIE Kflsf drbfr sports aYNz klcrl sYStr aMbI dy mfipaF aqy kbwzI KyZ prymIaF dy gihry gLm ivwc sLrIk huMdf hoieaf prmfqmf dy crnF ivwc ardfs krdf hY ik ‘hTLUr’ amrjIq isMG aMbI dI rUh nUM afpxy crnF ivwc invfsL bKLsLx. albfnIaf qoN afieaf bwcf cVfeI kr igaf brYNptn: do sfl pihlF rMglf pMjfb rfhIN sRI gurdIsL mFgt dy AuWdm sdkf ies bwcy leI pYsf iekwqr kIqf igaf sI. ieh bwcf albfnIaF qoN ieQy ielfjL leI ilaFdf igaf sI ijs leI sfzy BfeIcfry ny pYsf idwqf sI. pMj sfl dI Aumr ivwc ies bwcy nMU blwz kYNsr ho igaf sI. 25 julfeI nMU ieh bwcf prlok suDfr igaf hY. ies bwcy dI mF bujYnf ny sRI gurdIsL mFgt aqy smuwcy BfeIcfry df DMnvfd kIqf hY ikAuNik ipCly do sflF dOrfn Ausny afpxy bwcy dI rwj ky syvf kIqI aqy sfzy BfeIcfry vloN kIqI mflI mdd sdkf Ausny afpxy byty leI iKzfAuxy KrIdy qy byty nMU iKzfieaf. sUjYnf ny sR[ mFgt df DMnvfd kIqf. migMtI srkfr vwloN ‘bYst stfrt plYn’ df aYlfn pIl ielfky ivwc 2085 dy krIb cfielz kyar bwicaF leI shUlq df pRbMD
‘iclzrn aYNz XUQ srvisjL’ mMqrI, myrI aYn cYNbrjL, ny ikhf ik AunHF dI srkfr vwloN sLurU kIqI jf rhI ‘bYst stfrt plYn’ AuntfrIE dy bwicaF dI ijLMdgI dI ibhqrIn sLurUafq pRdfn krygI aqy mfipaF leI kMm aqy prvfr dIaF ijLMmyNvfrIaF ivwc sMquln bxfeI rwKx ivwc mdd krygI. AunHF ikhf ik vDyry lfiesYNssLudf cfielz kyar syvfvF aqy sbiszIjL pRdfn krn leI AunHF vwloN nvyN PLMzF dI ienvYstmYNt kIqI jf rhI hY. afAux vflLy iqMn sflF dOrfn AuntfrIE vwloN pIl hlky nUM PYzrl PLMz ivwcoN qkrIbn 94[5 imlIan zflr idwqf jfvygf qF ik Auprokq plYn nUM lfgU kIqf jf sky. ies PLMz nflL sfl 2007-08 qwk pIl hlky ivwc qkrIbn 2085 bwicaF dI prvirsL leI pRbMD kIqf jfvygf. hfl hI ivwc PYzrl srkfr nflL hoey smJOqy qihq, hr ielfky ivwc ‘bYst stfrt plYn’ lfgU krn leI AuntfrIE srkfr vwloN afAux vflLy iqMn sflF dOrfn 1[1 iblIan zflr Krc kIqy jfxgy. ies dy nflL hI imAUNsIpYiltI srkfrF qoN ies PLMizMg ivwc afpxf ihwsf pfAux dI sLrq vI sfl 2005-06 qoN lY ky sfl 2009-10 qwk leI htf idwqI jfvygI. ies qrHF kIqy jfx nflL pIl hlky nUM agly iqMn sflF dOrfn 18 imlIan zflr dI bwcq hovygI jdik AuntfrIE Br dIaF imAUNsIpYltIaF ies smyN dOrfn 208 imlIan zflr qoN vI vwD bwcq krngIaF. 1[1 iblIan zflr dI ienvYstmYNt nflL sfl 2007-08 dy aKIr qwk AuntfrIE ivwc 25,000 bwicaF leI lfeIsYNssLudf cfielz kyar df pRbMD kIqf jfvygf ijs nflL sbiszI dI shUlq afsfn kIqI jfvygI, qjLrbykfr cfielz kyar vrkrF nUM AuqsLfhq krky ies pfsy iKwicaf jfvygf aqy cfielz kyar aqy bwicaF dI muZlI isKlfeI dIaF loVF vwl iDafn idwqf jfvygf. ies qoN pihlF vI AuntfrIE srkfr sfl 2004-05 ivwc 4,000 bwicaF leI cfielz kyar df pRbMD kr cuwkI hY. mYzm cYNbrjL ny ikhf ik AuntfrIE dy cfielz kyar aqy bwicaF dI muZlI prvirsL dy ieiqhfs ivwc ieh sB qoN vwzI ienvYstmYNt hY jo nOjvfn pIVHI pRqI AuntfrIE srkfr dI vcnbwDqf dI qrjLmfnI krdI hY aqy ies dI ishq, ivwidaf aqy afriQk KusLhflI pRqI lgn dI pRoVHqf krdI hY. AuntfrIE dI ‘bYst stfrt plYn’ pUrI qrHF lfgU hox nflL hyT ilKy Pfiedy hoxgy: · vwzI pwDr ‘qy cfielz kyar pRbMD ivwc vfDf, jo ik ijLafdfqr AuntfrIE dy pbilk skUlF ivwc hovygf · quhfzy aFZ-guaFZ ivwc ‘bYst stfrt’ dy sYNtr KolHy jfxgy ijnHF ivwc prvfrF dI shUlq leI muZlI iswiKaf aqy dyK-Bfl pRdfn kIqI jfvygI · nvyN jnmy bwicaF qoN lY ky lgfqfr bwicaF dIaF loVF smJx leI kMm kIqf jfvygf · 18 mhIny dy bwicaF dI qMdrusqI jfnx leI mukMml cYWkap kIqI jfieaf krygI
ivwk iZwloN ny ikhf ik kuafltI dI cfielz kyar, ivwidaf, pbilk ishq syvfvF aqy bwicaF dI sFB-sMBfl nUM muV qoN iewk-dUsry nflL joV ky srkfr vwloN mfipaF dI mdd kIqI jf rhI hY qF jo Auh afpxy bwicaF nUM skUl ivwc aqy skUl qoN bfad dI ijLMdgI ivwc sPLl krn ivwc kfmXfb ho skx. AunHF ikhf ik ieh iewk aijhI ienvYstmYNt hY jo sfzy bwicaF dy vDx-Puwlx nflL vD rhI hY. AunHF ikhf ik sfzy bwicaF df aqy smuwcy AuntfrIE invfsIaF df BivwK ies gwl ‘qy hI inrBr krdf hY ik awj asIN afpxy bwicaF nUM iks qrHF df sihXog idMdy hF. BfrqI adflqI ZfNcf BgvyNpx dy asr aDIn kfvYNtrI- sLRomxI akflI dl aMimRqsr XU[ky[ vloN pMdrF agsq BfrqI ajfdI dy idhfVy nUM iswKF dI brbfdI df idhfVf afiKaf igaf .ies sbMDI jsLnF ivwc sLfml hox dI bjfey BfrqI sLrfPqKfinaF mUhry jbrdsq ros mujfhry krn dI loV hY, ikAuNik Bfrq ivwc iswKF dy ihq surwiKaq nhIN hn nfhI iswKF nUM bolx df koeI hwk hY . pfrtI dy jnrl skwqr sR[ lvisMdr isMG zwlyvfl aqy pRYws skwqr sR[ blivMdr isMG iZwloN vloN iswK kOm nUM apIl kIqI geI ik Bfrq df adflqI ZFcf BgvyNpx dI lpyt ivwc hY ijs qoN iswKF nUM koeI iensfP nhIN iml skdf. iewk pfsy ies dysL dy hfkm hurIaq kfnPrMs dy afgUaF nUM ibnf pfsport ibnF vIjy dUsry dysLF ivwc Byj rhy hn dUsry pfsy lokqMqrk qrIky nfl iswKF dI ajfdI dI avfj bulMd krn vfly sR[ ismrnjIq isMG mfn smyq iqMn drjn iswK afgU iesy kfrn bgfvq dy kysF ivwc jyhlF ivwc bMd hn ik AuhnF ny GwlUGfrf jUn AuwnI sO cOrfsI dI iewkIvI vrHygMZ qy GwlUGfry qoN AuqpMn hoey kOmI ajfdI dy insLfny ajfd iswK rfj dI avfj bulMd kIqI hY. sR[ ismrnjIq isMG mfn dI jmfnq arjI mnjUr kridaF ieh sLrq lgfAuxI ik BivwK ivwc qusIN Kfilsqfn dI avfj bulMd kroNgy qF srkfr jmfnq rwd krn leI ptIsLn kr skdI hY. aijhf bhuq Gwt hoieaf hY iksy kql coN jmfnq jF brI krn vyly adflq vloN ieh nhIN afiKaf jFdf ik jykr quMU dubfrf kql kIqf qF Auh adflq dI qOhIn hovygI aqy dubfrf kql krn dI adflq vloN mnfhI hY. iPr ieh sLrq iswK kOm dy inDVk afgU sR[ ismrnjIq isMG mfn qy ikAuN lgfeI geI hY . sLfied ies ivwc Gr dy ByqI aqy GrylU muKbr bfdikaF dt iBsLt toly dI imlI Bugq hY . bfdikaF vloN afpxy aqy BfjpfeIaF dy hwk ivwc PYsly krvfAux leI hI biTMzf qoN hfeI kort dy jwj dI pqnI nUM mYNbr pfrlImYNt bxfieaf igaf hY . ibwl sI-38 dy iKlfP sfry DrmF dI mIitMg-”brYNptn zYklyrysSn” nfl sfry kYnyzf ivwc muihMm sLurU
ieh sfr bVy KulH ky rKy gey ik vzy pDr qy ies ibwl dI iks qrHF ivroDqf jfrI rKI jfvy aqy ies ibwl nUM soDn leI ikhVy ikhVy kfnUMnI nukqy hoNd ivc ilaFdy jfx qF jo iesqrI aqy mrd dy drimafn jo nsl nUM agy qorn dy vcnbD hn, df ieqhfisk, prvfirk, nYiqk, sdfcfrk, smfijk aqy Dfrimk pRQfdfiek mYrj df sMklp ijLMdf rih sky. vrnx Xog hY ik sfry kYnyzf ivc ies ibwl dI ivroDqf krn df iekT brYNptn ivcoN arMB kIqf igaf hY ijs nUM “brYNptn zYklyrysSn” df nF idqf igaf hY[ cyqy rhy ik ieh QF brYNptn ivc spirMgzyl pfrlImYNt hlky ivc pYNdf hY jo kYnyzf dy AuhnF hlikaF ivcoN iek hY ijQy 70% qoN vD lok ies ibwl dI ivroDqf krdy hn[ hux qk hjLfrF tYlIPon, eImyljL aqy lYtrjL ies dy ivruD lokl aYm. pI. nUM jf cuky hn ijnHF df koeI noits nhIN ilaf igaf[ afAux vflIaF coxF leI ieh sym sYks ibwl sI-38 cox df iek muK ivsSf bx igaf hY aqy sB lokF dI hux ieho afvfjL hY ik kudrq dy bxfey hoey nymF nUM qoVn vfly ieh lokF dy cuxy numfieMdy aglIaF coxF ivc burI qrHF mUMh dI Kfxgy[ pfTk ieh jfx ky KusS hoxgy ik ies mIitMg dI prDfngI kimAuintI dy jfxy pCfxy inDVk afvfjL dy mflk s. sulKx isMG huMzl nUM sONpI geI jo afAux vflIaF coxF ivc ies hlky qoN knjLrvyitv pfrtI dy iek jLbrdsq AumIdvfr hn[ srdfr huMdl ny ieh pRn ilaf hY ik Auh ies mfVy ibwl nUM Kqm kr ky hI sfh lYxgy[ srdfr huMdl ny pRYWs nUM disaf ik ies vfh-hXfq ibwl dy iKlfP 29 julfeI qoN brYNptn ivc AuTfeI afvfjL qoN bfad sfry kYnyzf Br ivc ies ibwl dy iKlfP golmyjL kfnPrMsF sSurU kr idqIaF geIaF hn[ jy qusIN ies koJy ibwl bfry afpxy ivcfr s. huMdl nfl sFJy krnf chuMdy ho qF AuhnF nfl Pon: 416-509-9894 jF eImyl shundal@trebnet.com qy sMprk kr skdy ho[ mfn dl vwloN sMsd vWl mfrc, vPd ny rfsLtrqpqI nUM Xfd pWqr idWqf nvIN idWlI:- akflI dl (mfn) dy sYNkVy vrkr ny puls ijLafdqIaF qurMq bMd krn aqy pfrtI pRDfn ismrnjIq isMG mfn dI irhfeI dy nfl hI pMjfb leI iek ‘sLFqI pYkyj’ dI mMg krdy hoey aWj sMsd vWl mfrc kIqf| pfrtI dy pMj mYNbrI pRqIinD mMzl ny bfad ivc rfsLtrpqI ey[pI[jy abdwul klfm nfl mulfkfq vI kIqI| qKqIaF aqy bYnr cuWkI hoey akflI kfrkuMnf ny afpxf mfrc bMglf sfihb gurduafrf qoN suLrU kIqf aqy Aus nUM sMsd mfrg qy Kqm kr ky Drny Aupr bYT gey| mujLfhrfkfrIaF ny kfly coly pfey hoey sn aqy afpxy mUMh vI kflIaf pWtIaF vfl ZWky hoey sn| Auh ieh drsfAuxf cfhuMdy sn ik pMjfb puls vWlo pRgtfvy dI afjLfdI df hWk vI Koh ilaf hY| mfn aqy hor sInIar afgU 10 hPqy pihlF KfilsqfnI dI hmfieq ivc afvfjL AuTfAux leI bgfvq dy dosLf aDIn igRPqfr hn| pMj mYNbrI pRqIinD mMzl ny rfsLtrpqI klfm nUM dwisaf ik dysL dI afjLfdI qoN lY ky hux aWDI sdI qoN vWD smyN qwk isWK BfeIcfry dIaF BfvnfvF df kdy snmfn nhI kIqf igaf| blik ieh jnqk rfey pYdf krn leI isWK mMgf nUM qoV-mroV ky pysL kIqf jFdf irhf ik AunFH Aupr dihsLq nUM KwulIH Cot dyx dI Dfrnf Qopy jfx nUM jnqk hmfieq imldI rhy| pRqIinDI mMzl ny ikhf ik 10 sfl pihlf pMjfb dy mfVy hflfq ivc krIb 300 nojvfnF nUM igRPqfr kr ky qsIhy idwqy jFdy rhy hn aqy hux vI Kfilsqfn lihr ‘dI vfpsI dy nF qy qsLWdd df dor clfieaf jf irhf hY| rfsLtrpqI nUM pysL kIqy iek Xfd pWqr ivc ikhf igaf hY ik jy Bfrq srkfr nslI isafsI ivvfdF dy hWl leI nfigaF aqy ksLmIrIaF nfl gWlbfq kr skdI hY qF Auh iswK rfsLtrpqI dy hmfieqIaF nfl vfrqf ikAuN nhI kr skdI| pMjfb puls vWlo purfxy qsWLdd dy qrIky aqy siQqI nUM iPrkU rMgq dyx dy isafsI mnsUibaF nUM iDafn ivc rWKidaF mYmorMzm ivc ikhf igaf hY ik rfj nUM iPr qoN gVbV dI siQqI ivc DWky jfx qoN rokx leI rfsLtrpqI nUM iek sLFqI pYkyj’jfrI krnf cfhIdf hY| Xfd pWqr ivc ikhf igaf hY ik pMjfb ivc bWbr Kflsf kfrkuMnf aqy aKoqI afqmGfqI bWbrF dI igRPqfrI nUM pRcfrnf sWqfDfrI kFgrs dI rxnIqI dfihWsf hY qF ik pfrtI nUM GWt igxqIaF dI rKvflI vjoN pysL kr ky agfmIN pMjfb coxF ivc afpxIaF votF surwiKaq krn leI hor iPrikaF dy mYNbrF nUM KoPjLdf kIqf jf sky| jQydfr nMdgVH dy dKl nfl bVUMdI ivWc bIV df mfmlf inpitaf mMzI aihmdgVH : ipMz bVUMdI dI BojU pWq ivKy siQq gurduafrf arjun dyv nUM ipMz dy bfhr bxI KuWlI nvIN iblizMg ivWc qbdIl krn df mfmlf aWj Aus vyly inpt igaf jdoN qKLq dmdmf sfihb dy jQydfr bfbf blvMq isMG nMdgVH ny nvyN gurduafry dI kmytI dy hWk ivc PYslf idMdy hoey aYlfn kIqf ik purfxI iemfrq ivWc ipaf gurU gRMQ sfihb df srUp vwD qoN vwD pMj idn pihlf iksy sLrfrqI qWq ny koeI isafsI jF inwjI lfhf lYx leI ijMdrf qoV ky rwiKaf hY| ijLlHf luiDafxf dy sfry sRomxI kmytI mYNbrF aqy sfrIaF pfrtIaF nfl sbMDq isWK afgUaF dI hfjLrI ivWc AunFH bIqy idnF dorfn pulIs vWlo inBfey rol dI isPq vI kIqI| sRomxI kmytI pRDfn bIbI jgIr kor vWlo aYlfn anusfr aWj ijLlf luiDafxf dy sRmoxI kmytI mYbrF rGvIr ismG shfrn mfjrf ,hrpRIq isMG grcf ,blivMdr isMG bYNs , gurmyl isMG sMgyvfl,suirMdr isMG aqy bIbI blivMdr kor KtVf ny jQydfr jgdyv isMG qlvMzI sfbkf pRDfn ny mIitNMg kIqI aqy dovyN iDrF dy ivcfr suxy| ies dorfn keI vfr mfhol qlKI vflf vI bixaf pr koeI axsuKfvI Gtnf nhI vfprI| jQydfr blvMq isMG ny afAuNdIaF hI AunFH dovF iDrF dy afgUaf qo vfadf ilaf ik Auh AunFH df idWqf PYslf mMnxgy| ies qoN bfad AunFH dIvfn hfl nUM lWgy dovyN ijMdiraF dIaF cfbIaF lfeIaF aqy aMdr jf ky inrIKx kIqf| afpxf PYslf suxfAuNidaF jQydfr nMdgVH ny dfavf kIqf ik gurduafry ivWc gurU sfihb df srUp iksy sLrfrqI qWq ny kuJ idn pihlF hI rwiKaf sI| AunFH dy afdysL qy sMgq ny pUrn mirafdf nfl gurU gRMQ sfihb dI svfrI nUM siqkfr nfl nvyN bxy gurduafry ivWc Byj idWqf aqy bfad ivWc purfxy gurduafry aMdr bVI Auh smfD vI Zfh idWqI geI ijs bfr jQydfr ny sLrq rWKI sI ik Aus dy huMidaF Aus iemfrq ivWc bIV nhI sj skI| mfhol iek vfr Aus vyly nfjuLk ho igaf sI jdoN kuJ aorqF ny bIV ZuWkx leI ijMdrf KolHx qoN roikaf| idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI ny jylH ivc bMd isWK nOjvfnF dy jurmfny Bry pitaflf:- idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI ny mYksIam jylH nfBf ivc bMd iek drjn isWK nojvfnF dy jurmfny adf krn dI aWj aihm kfrvfeI kIqI| isWK sMGrsL dorfn vWK-vwK kysF qihq jylH ivc bMd ieMnFH nojvfnF vWlo Aumr kYd dI sjLf pUrI kIqI jf cuWkI hY,pr jurmfny adf krny rihMdy sn| jurmfny dI ieh rkm zyZ lWK dy krIb hY| ies sbMDI aWj idWlI qo gurduafrf pRbMDk kmytI sInIar mIq pRDfn qrivMdr isMG ,mYNbr ieMdrjIq isMG moNtI aqy avqfr isMG smyq kfnUMnI slfhkfr kulivMdr isMG pitaflf puWjy| ieQoN Auh nfBf jylH ivc gey aqy jylH suprzYNt blbIr isMG BWtI kol jurmfny dI rkm adf krky rsId pRfpq kIqI| bfad ivc ieQy pRYsw kfnPrMs dorfn AunfH dwisaf ik isWK nojvfnF dy ieh jurmfny Brn sbMDI sRomxI Kflsf dl dy sInIar afgU BfeI suirMdrpfl isMG aqy isWK stUzYNts PYzrysLn dy afgU gurivMdr isMG vWlo ilKqI bynqI kIqI geI sI ik ieQy keI nojvfn aijhy hn jo 12-12 sflF qoN jylH ivc bMd hn| Auh afpxI Aumr kYd dI sjLf Bugq cuWky hn pr iPr vI irhfeI nhI ho rhI ikAuNik AunFH ny adflqF vWlo kIqy gey jurmfny nhI Bry| AunFH dWisaf ik ies bynqI pWqr qoN bfad idWlI gurduafrf kmytI dy pRDfn prmjIq isMG srnf ny kmytI dI aYmrjYNsI mIitMg sWd ky jurmfny Brn sbMDI mqf pfs kIqf|sRI srnf dI hdfieq qy hI kmytI vWlo cfro numfieMidaF ny aWj nfBf jylH ivc puWj ky isWK kYdIaF dy jurmfny dI bxdI rkm 1,44,000 rupey adf kIqI | Kflsf dl dy afgU suirMdrpfl isMG TrUaF,ijLlHf pRDfn prmjIq isMG mMzolI aqy PYzrysLn afgU gurivMdr isMG dI ies moky AunFH dy nfl sn| ihwq iPr dWs dyx kFgrsI pRDfn mMqrI df snmfn ikAuN kIqf sI pitaflf:- idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn prmjIq isMG srnf dy kuJ sfQIaF ny AunFH Aupr lfey dosLf df noits ilaf hY| AunFH ijQy gurduafrf bMglf sfihb ivc idWlI dMigaF nfl sbMiDq iksy vI ivakqI dy isLrkq qoN ienkfr kIqf, AuQy ieh vI afiKaf ik pMQk ihWqf leI kFgrs srkfr df sihXog lYxf glq nhI hY| AunFH spwsLt afiKaf ik aijhy sihXog qoN ibnF ivkfs aqy qrWkI asMBv hY| AunFH aijhf ieqrfjL krn vfilaF nUM svfl vI kIqf ik jykr kFgrs dI hI gWl hY qF iPr cfr so sflf sfjxf idvs smfgm qy pRDfn mMqrI zf[mnmohn isMG df snmfn ikAu kIqf igaf Auh vI qF kFgrsI hY| idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI dy sInIar mIq pRDfn qrjIq isMG nfgI,vrikMg kmytI mYNbr avqfr isMG kflf aqy mYNbr ieMdrjIq isMG moNtI smyq kfnUMnI slfhkfr kulivMdr isMG ny aWj ieQy nrYx kotIMnYNtl rYstorYNt ivc kIqI pRYsw kfnPrMs dorfn afiKaf ik sRomxI kmytI dI pRDfn jfgIr kor aqy bfdl dl dI idWlI iekfeI dy afgU avqfr isMG ihWq vWlo sRI srnf Aupr lfey jf rhy dyosL bybuinafd hn| AunFH ikhf ik ijQy bIbI jfgIr kor df kiQq iBRsLtfcfr jWg jfhr ho irhf hY AuQy hI sRI ihWq ny vI afpxy kfrjkfl dorfn iBRsLtfcfr kIqf sI| gurduafrf bMglf sfihb dI kfrsyvf dorfn idWlI dI muWK mMqrI sILlf dIksLq nUM bulfAux dy mfmly qoN pYdf ivvfd nUM AunHF byloVf dwisaf| AunFH ikhf ik sRImqI dIksLq BfvyN kFgrs nfl sbMDq hY pr Aus df dMigaF afid nfl koeI sbMDq nhI hY | Aus smfgm ivc idWlI dMigaF nfl sbMDq koeI vI kFgrsI hfjLr nhI sI| aijhf isWD krn dI sUrq ivc AunFH ny asqIPy dyx dI pysLksL vI kIqI| idWlI dy ieMnFH isWK afgUaF ny sRI ihWq vwlo sRI srnf dI aruV isMG nfl qulnf krn df vI noits ilaf| AunFH df kihxf sI ik srnf ieWQy hI nhI blik Auh qF pfiksqfn ivc bMd isWK aqy pMjfbIaF leI vI juJ rhy hn | AunFH ny pfiksqfn ivcly isWK kYdIaF dI irhfeI leI jnrl prvyjL muWsLrP nfl vI gwl kIqI| AunFH dWisaf ik idWlI gurduafrf pRbMDk kmytI vWlo PrFs ivc isWK kflj KolHx leI 50 lWK aqy skUl leI 25WK rupey dyx df PYslf kIqf hYY| akflI dl smyq isWK ivroDI iDr ny 1984 dy isWK ivroDI dMigaF bfry nfnfvqI kimsLn dI irport pysL krn dI mMg nvIN idWlI:-ivroDI iDr aYn[zI[ey aqy qylgU dysLm pfrtI ny 1984 dy isWK ivroDI dMigaF bfry nfnfvqI kimsLn dI irport sdn ‘c pysL krn dI mMg nUM lY ky aWDf GMtf lok sBf dI kfrvfeI rokx ipWCo sdn qoNvfk -afAUt kIqf| ivroDI iDr ny Aus smyN vfk-afAUt kIqf jdoN spIkr somnfQ cYtwrjI vWlo pRsLn AuWqr ipWCo Bfjpf nyqf ivjy kumfr mlhoqrf nUM ieh kihMdy hoey muWdf AuTfAux dI iejLfjLq nf idWqI ik mYNbr ny ies bfry koeI noits nhI idWqf| jdoN pRo[mlhoqrf ny joLr dy ky ikhf ik AunFH ny noits idWqf sI spIkr ny ikhf ik ieh noits AunFH dy skWqryq nUM kWlH nhI imilaf sI jdoN sdn nUM sdn dy vrqmfn mYNbr ivkfs coDrI dI moq dy soLk vjoN ibnF kMm kfj dy idn Br leI AuTf dyxf dI| AunFH aWgy ikhf ik jykr mYNbr ieh muWdf ies sdn ‘c AuTfAuNdf cfhuMdf sI qF AunFH nUM aWj noits dyxf cfhIdf hY| ieh aiVwkf lwgpwg aWDf GMtf jfrI irhf ikAuNik Bfjpf aqy akflI dl smyq aYn[zI[ey ies dIaF BfeI BfeIvfl pfrtIaF dy mYNbr KVy ho ky mMg kr rhy sn ik sdn dy nyqf pRo[pRxv muKrjI ijhVy sdn ‘c mojUd hn,GWto-GWt Aus qrIk bfad krn jdoN nfnfvqI kimsLn dI irport sdn ‘c pysL kIqf jfvygI| spIkr ny ikhf ik AunFH kol sRI muKrjI nUM mjLbUr krn leI koeI sLkqIaF nhI| jdoN pRo[ mlhoqrf ny sRI cYtrjI qoN ieh mMg kIqI hY ik Auh muWdf AuTfAux leI smF qYa krn qF sRI cYtrjI ny ikhf ik jykr mYNbr afpxI mMg qy aVy rihx aqy sdn df smF Krfb krn dI bjfey AunFH nfl sihXog krn qF hI Auh afpxIaF asDfrn sLkqIaF dI vrqo krngy pr spIkr ny ieh vI spWsLt kIqf ik mYNbr jo muWdf AuTf rhy hn, Auh mfmly dI gMBIrqf aqy mhWqv nUM GtfAuxf nhI cfhuMdy| mfn dI agfAU jLmfnq leI arjIL qy hfeI kort vWlo srkfr nUM noits cMzIgVH:- pMjfb aqy hirafxf hfeIkort ny sRI ismrnjIq isMG mfn pRDfn akflI dl (a) vWlo dfKl agfAU jLmfnq dI ptIsLn qy srkfr nUM noits jfrI kIqf hY| ieh hukm pMjfb aqy hirafxf hfeIkort dy jsits suiraf kFq vWlo jfrI kIqy gey| qlvMzI sfbo pulIs vWlo drj irport ivc sRI mfn qy dosL lgfey hn ik AunFH ny BVkfAU nfary lfey| AunFH iqMn vfr afjLfdI,afjLfdI,afjLfdI df nfarf lfieaf| sRI mfn dy vkIl ny ieh dlIl idWqI ik ies qrFH dy nfary lfAuxf nf qF koeI jurm hY qy nf hI sRI mfn ivruWD koeI kys bxdf hY| AunFH ies sbMDI suprIm kort vWlo pihlF idWqy gey PYsly df ijLkr kridaF ies nUM aDfrhIx dwisaf| suprIm kort vWlo blvMq isMG dy kys ivc idWqy PYsly anusfr aijhy nfary lfAux nfl jy lokF ivc koeI BVkfht pYdf nhI huMdI qF koeI jurm nhI bxdf| kys dI suxvfeI qoN bfad adflq n srkfr nUM 5 agsq leI noits jfrI kr idWqf| pMjfb dy muWK mMqrI smfnMqr ivdysL nIqI clf rhy hn : Bfjpf nvINidWlI: pMjfb dy muWK mMqrI amirMdr isMG Aupr qqkflIn axvMzy pMjfb pRFq bfry smfnMqr ivdysL nIqI clfAux df dosL lfAuNdy hoey BfrqI jnqf pfrtI ny ikhf ik ies muWdy qy kyNdr srkfr dI KfmosIL hYrfnIjnk hY| Bfjpf sMsdI pfrtI dy bulfry ivjy kumfr ny ikhf ik ‘pfrtI dohF guaFZI dysLf ivckfr sbMD suDfrn dy pwK ivc hY iPr vI rfj dy muWK mMqrI df ieh kMm nhI ik dysLf ivc sbMDf nUM qYa kry| AunFH aWgy ikhf ik rfj sBf ivc ivroDI iDr dy nyqf jsvMq isMG ny pRDfn mMqrI nUM iek Kq ilK ky afpxIaF icMqfvf df pRgtfvf kIqf hY pRMqU ajy Aus df AuWqr nhI imlIaf| jy pMjfb dy muWK mMqrI dIaF srgrmIaF Auicwq hn qF ies nfl dysL dI ivdysL nIqI leI BfrI smwisafvF KVIaF ho jfxgIaF| AunFH ikhf ‘rfjsQfn vI isMD sUby nfl afpxy isWDy sbMDf dI bhflI dI mMg kr skdf hY aqy pWCmI bMgfl vI pUrbI bMgfl (hux bMglf dysL) nfl afpxy isWDy sbMD bhfl krn dI mMg kr skdf hY| mlhoqrf ny ikhf ik jsvMq isMG ny sMsdI pfrtI dI bYTk ivc ikhf hY ik Bfrq-amrIkf pRmfxU sMDI nfl Bfrq nUM koeI Kfs Pfiedf nhI hovygf| ies sMDI qy pRDfn mMqrI mnmohn isMG ny afpxI amrIkf Xfqrf dorfn dsqKq kIqy sn| AunFH ikhf ‘Bfrq nUM iek pRmfxU hiQafrF nfl lYNs dysL vjoN mfnqf vI nhI imlI hY| dysL leI amrIkf qon aijhy srtIiPkyt dI koeI loV nhI hY| 1984 dy isWK kqlyafm bfry jsits nfnfvqI kimsLn dI irport dy pRkfsLn dI mMg df ijLkr kridaF mlhoqrf ny ikhf ik jy srkfr ies nUM 6 agsq qwk tfldI rhI qF pfrtI ieh muWdf AuTfvygI| srkfr ny jsits PUkn kimsLn dI irport vI dbfa leI hY jo ik rwiKaf KLrIddfrIaF bfry sI| srkfr leI ieh lfjLmI huMdf hY ik irport imlx qoN 6 mhIinaF aMdr Aus nUM sMsd ivc pysL kro| AunFH ikhf ik jy hfeIkort df jWj isWK kqlyafm kys dI suxvfeI krn qoN nFh kr idMdf hY qF ieh iek gMBIr mfmlf hY| AunFH ikhf aYP[afeI[afrF smyq ijLafdfqr sbUq guafc jfx dy muWdy qy srkfr dI KfmosIL sB qoN vWD icMqfjnk hY| CupfAU kYsy Gr jfAU kYsy nMgl: ivafh dy do mhIny bfad jdoN Aus nUM suhfgrfq mnfAux df mokf imilaf qF ieh dyK ky hosL Auz gey ik ijs nUM Auh afpxI pqnI bxf ky bVy cfa nfl ivafh krf ky ilafieaf sI asl ivc Auh ihjVf hY | ieQy hI bWs nhI ies qy guWsy ivc af ky afpxI ies anoKI pqnI nfl afpsI sbMD bxfAuxf Aus nUM mihMgf ipaf jdoN ies krky jLKmI hoeI pqnI nUM hsqpfl ivc dfKl krvfAuxf ipaf hY | sfeIbr krfeIm nUM pCfVdI hux pihlI vfr ielfky ivc ivafh ky ilaFdI iek lVkI df ihjVf inklxf crcf df ivsLf bixaf hoieaf hY| bkfiedf ies gWl nUM sulJfAux leI pMcfieqf joLr lgf rhIaF hn jdoik dWisaf jFdf hYik lVkI dWs ky ivafhux vfly pirvfr dymYNbr qlfk dy bdly ivc motI rkm dI mMg kr rhy hn| dUjy pfsy sMbMiDq nojvfn df pMcfieq nUM kihxf hY ik mYnUM DoKy ivc rWK ky ivafhI geI lVkI jdo ihwjVI inklI qF rkm iks dI dyvF| ies gWl df Kulfsf Audo hoieaf sI jdoN nojvfn vwlo ivafh qoN bfad afpxI pqnI nfl sbMD bxfAux dy Xqn kIqy gey| pMjfb pulIs nUM hvfry df rfhdfrI irmFz nf iml sikaf cMzIgVH: ieQoN dI iek adflq ny bWbr Kflsf ieMtrnYsLnl dy muKI jgqfr isMG hvfrf df juzIsILal irmFz dy ky jylH Byj idWqf hY| adflq ny pMjfb pulIs nUM iek krfrf Jtkf idMidaF hvfry df rfhdfrI irmFz dyx qoN nFh kr idWqI| hvfry nUM aWj cMzIgVH pulIs ny cIP juzIsILal mYijstrYt kulvMq klsLn nIrjf dI adflq ivWc pysL kIqf| cMzIgVH pulIs ny aWj muljLm nUM adflq ivWc pysL krn smyN juzIsILal irmFz mMigaf| adflq ny ies nUM pRvfn kridaF muljLmF nuM 17 agsq qWk mfzl jylH bUVyHl Byjx dy hukm kr idWqy| adflq dI kfrvfeI Kqm hox qoN pihlF hI ropV pulIs dy iek numfieMdy afr[aYs[sMDU zI[aYs[pI KrV ny hvfry dy rfhdfrI irmFz dI mMg kIqI| bcfa pWK dy vkIl arivMd Tfkr aqy amr isMG cfhl ny ies df ivroD kIqf | AunFH ny ropV pulIs vWlo idWqI Aus arjIL dI mMg vI kIqI ijs rfhIN rfhdfrI irmFz dI mMg kIqI geI sI| puls dy vkIl df kihxf sI ik hvfrf AunFH aYkt dI Dfrf 103/4 qihq loVINdf hY| AunFH ny adflq nuM ieh vI Brosf idWqf sI ik pulIs vWlo muljLm nUM surWiKaq rWKx dy pUry pRbMD kIqy gey hn| adflq ny dohF iDrF dIaF dlIlF suxn ipWCy pMjfb pulIs dI mMg rWd kridaF muljLm df rfhdfrI rmFz dyx qo nFh kr idWqI| aWj jdoN hvfry nUM adflq ivWc pysL kIqf igaF qF pMjfb aqy cMzIgVH pulIs BfrI igxqI ivWc mojUd sI | ropV ijLly dy aWDI drjn QfixaF dy aYs [aYc [Ej smyq do so dy krIb muljLm Aus nUM lYx leI afey hoey sn| AumrF qoN lMmy ho gey jylFH dy pRCfvy luiDafxf :afpxy aMdr drd df ieiqhfs CupfeI bYTy 85 sflf bfbf gurdyv isMG vfsI ipMz kflyky ny afpxI iviQaf suxfAuNdy hoey dWisaf ik Auh ipCly 11 sflF qoN nfBf jylH aMdr ibnFH ksUr sjLf Bugq irhf hY | ies vyly Auh nf qF pUrI qrFH sux skdf hY qy nf hI pUrI qrFH quiraf jFdf h| sULgr df mrIjL hY| ieh bjuLrg dI afKrI ieWCf hY ik kfnUMn Aus df ksUr qF dWs dyvy| bfby ny ijMdgI dI drd BrI khfxI ibafn kridaF dWisaf ik sfkf nIlf qfrf vyly Aus df puWqr bl bhfdr isMG hornF isWK PojIaF vFg BgOVf ho igaf aqy br Pyr kI sI pulIs ny AunFH dy pirvfr qy kihr Zfhuxf suLLrU kr idWqf| Pyr AunFH dy puWq nUM pulIs ny PV ilaf aqy 17 dsMbr 1987 nUM pulIs mukfblf idKf ky mfr idWqf| bfad ivc Ausdy dUjy pWQr nUM cuWk ilaf qy pulIs kYNtf ny Aus nUM vI mfr idWqf| 1989-99 ivWc pulIs ny jdoN AunfH dy qIjy puwqr ijMdr nUM cuWk ilaf bfby dI pqnI surjIq kor ies gm ivc sMsfr qo NaWKf mIt geI ik Aus df qIjf qy afKrI puWq vI hux pulIs ny mfr mkfAuxf hY| iesy dorfn AunFH df vWzf Brf vI pulIs vWlo Zfhy julLm dI Byt cVH igaf| jdoN bfbf gurdyv isMG afpxy duWKf dI dfVIH AuWpro hMJU PUg rhy sn|AunfH dWisaf ik pulIs ny pirvfr dy ieMny jIa Kfx qoN bfad vI afpxf kihr bMd nf kIqf| iesy dorfn AunFH dy ipMz kflyky ivc axpCfqy ivakqIaF ny iqMn afdmI mfr idWqy| pulIs ny aslI dosILaF dI Bfl krn dI QF qy ieMnfH kfqlF df insLfnF AunfH nuM aqy AunfH dy Brf nUM bxf ilaf qy kfnUMn ny AunfH dovF BrfvF nUM jylH ivc suWt idWqf| aWj ijLMdgI dy afKrI smyN qy vI Auh jylH ivc hn| srkfr AunFH nUM ajy vI Kqrnfk aprfDI dy qor qy hI lY rhI hY jdik ibmfrI aqy buZfpy kfrn Auh afpxy srIr sMBflx qy asmrQ hn|bfbf gurdyv isG nUM aWj sRomxI Kflsf dl dy knvInr svrn isMG Kflnf ny pWqrkfrF sfhmxy pysL kIqf| nfnfvqI kimsLn dI irport qy kfrvfeI irport sMsd ivc pysL krn leI kYbint vWlo hrI JMzI nvIN idWlI: kyNdrI mMqrI mMzl ny 1984 dy isWK ivroDI dMigaF dI jfx krn vfly nfnfvqI kimsLn dI irport aqy ies nfl sbMDQ kfrvfeI irport nUM sMsd ivc pysL kIqy jfx nUM aWj mnjurI dy idWqI| ies dy nfl hI mMqrI mMzl vWlo kuWl 9 ibWl pysL krn leI vI mnjuLrI idqwI geI| ey[tI [afr nUM mMqrI mMzl dI mnjurI iml jfx qoN bfad kimsLn dI irport nUM sdn dy ptl qy rWKx df rsqf sfP ho igaf| ies sMdrB ivWc aWj mMqrI mMzl dI mIitMg dI pRDfngI pRDfn mMqrI mnmohn ny kIqI| mIitM qoM bfad sUnf aqy pRsfrn mMqrI aYm [jYpfl rYzI ny dWisaf ik nfnfvqI kimsLn dI irport aqy ey[tI[afr nUM mojUdf mfnsUn syLsLn ivc pysL kIqf jfvygf| Bfjpf dI agvfeI vflf rfjg ies irport nUM sMsd ivc pysL krn dI mMg lMby smyN qoN kr irhf sI |Aus ny cyqfvnI idqI sI ik srkfr ny kl qk ieh irport sMsd ivc pysL nf kIqI qF kfrvfeI rok idqI jfvygI| jsits nfnfvqI ny afpxI irport 9 PrvrI nUM kyNdrI gRih mMqrI isLvrfj pfitl nUM pysL kIqI sI| sMivDfnk ivvsQf anusfr srkfr ny ies irport nUM 6 mhIinaF dy aMdr sMsd ivc pysL krnf hY aqy smF imafd 8 agsq nUM Kqm ho rhI hY | kYbin dy PYsly dy mWdynjLr kyNdrI mMqrI jgdIsL tfeItlr ny aWj rfq ikhf ik kFgrs pfrtI dy hI iksy mYNbr ny dMigaF dy mfmly dI vrqo AunFH ivruWD kIqI hY| iek injI cYnl nfl gWlbfq kridaF tfeItlr ny ikhf ik AunFH dy ivcfr ivc isafsI qor qy Auh afpxI hI pfrtI ivc iksy leI Kqrf bx rhy sn aqy ies leI AunFH ansrF ny ies moky dI vrqoN kIqI hY | aWj ijhVy ibWlf nUM mnjuLrI idqI geI AunFH ivc Gryl ihMsf qoN aorqF df bcfa ,psULaF df bImfrIaF qoN bcfa aqy ienPYksLn qy kMtrol aqy Bojn surWiKaf aqy stYNzrz leI ieMtYgryitz Bojn kfnUMn sbMDI ibWl vI sLfml hn| hor ibwl ijhVy soDf nfl sbMDq hn AunFH ivc ieMzIan mYzIkl koNsl aYkt ,bYikMg kMpnIjL aYkt ,KfdI aYNz ivlyj ieMzstrIjL kimsLn aYkq aqy rylvy lYNz izvlpyt aQfrtI dI sQfpnf leI rylvy aYkt sLfml hn| iek hor ibWl ihMdU sksYLsLn aYkt ivWc soD nfl sbMDq hY | amrIkf nfl pRmfxU smJOqf iek soicaf smiJaf irsk : pRDfn mMqrI nvIN idWlI:pRDfn mMqrI mnmohn isMG ny aWj mMinaf ik amrIkf nfl pRmfxU sMDI iek joKm hY pr ikhf ik iek aijhf sWucjf jLKm hY ijhVf Bfrq leI PfiedymMd hY|zf[isMG ny afpxI amrIkf Xfqrf bfry rfj sBf ivc 28 julfeI nUM idqy afpxy ibafn qy hoeI crcf dy juafb ivc ikhf ik asIN insLicq qor qy nhI kih skdy ik amrIkI kFgrs pRmfxU bflx aqy tYknflojI pRdfn krn qy kI ruK apxfAuNdI hY aqy ieMnFH vfaidaF qy iksy hWd qk aml huMdf hY | amrIkf dI BrosyXog nUM lY ky mYNbrF dI icMqf qy AunFH ikhf ik jIvn ivc kuJ vI insLicq nhI hY pr kuJ joKLm quhfnUM AuTfAuyxy hI pYNdy hn aqy myrI Xfqrf dorfn amrIkf nfl hoeI sihmqI iek sucfrU joLKm sI|AunFH ikhf ik mojUdf komFqfrI hkIkqF dy pirpyK ivc asIN dysL nuM pfbMdIsULdf pRmfxU ivvsQf ivco bfhr kWiZaf hY aqy pRmfxU Aurjf aqy tYknflojI nU hfsl krn dI idsLf ivc sPlqf hfsl kIqI hY| pRDfn mMqrI ny sdn nUM Brosf idvfieaf ik pRmfxU sihmqI ivc asIN rfsLtr ihq nfl koeI smJoqf nhI kIqf hY aqy dysL dy pRmfxU hiQafrf qy afpxf pUrf kMtrol aqy KudmuKqfrI kfiem rWKI hY| nfgirk aqy PojI pRmfxU adfiraF nUM vWK krn bfry apojIsLn dI aflocnf aqy KdisLaF df invfrn krdy hoey AunFH ny ikhf ik ies PYsly ivc dysL dy pRmfxU adfiraF dy ivigafnk srILk hn aqy PYslf lYNdy smyN AunFH dy suJFvF df iDafn rWiKaf igaf hY | sI[bI[afeI ny sYks skYNzl dy dosILaF nUM jLmfnq nf dyx dI kIqI apIl cMzIgVH:sfl 2002 ivc rfj ivc kfPI crcf df ivsLf bxy aMimRqsr kybl sYks skYNzl dI jFc qy clidaF kyNdrI jFc ibAUro vWlo igRPqfr kIqy gey aMimRqsr dy sfbkf myar suBfsL srmf smyq 4 dosILaF vwlo dfier jLmfnq arjI qy aWj pMjfb qy hirafxf hfeI kort dy jWj aYs[ky imWql dI adflq ivc suxvfeI hoeI| sI[bI afeI dy vkIl rfjn gupqf ny sfry dosLIaf dI jLmfnq arjIL df sKLq ivroD krdy hoey ikhf ik Auh AunFH dI arjIL qy ilKqI jvfb dfier kr rhy hn| iek dosIL gxysL dI arjIL qy jvfb leI smF mMigaF igaf| AunfH ny ikhf ik hfeI kort ny hI ies mfmly dI jFc sI[bI[afeI nUM soNpI sI aqy afpxy iek PYsly ivc ikhf sI ik ies mfmly ivc ibAUro kuJ krnI idKfeI nhI idqI|gupqf ny ikhf ik hux ibAUro ny afpxI jFc qyjL kr idqI hY qy ies dy clidaF Aukq dosILaF nuM ihrfsq ivc lY ilaf jfvy|AunFH df kihxf sI ik jFc aihm siQqI qy hY ies leI AunfH nUM jLmfnq nf idqI jfvy| dUjy pfsy dosILaF dy vkIl ny ikhf ik ijs lVkI dy ibafnF qy sfrf mfmlf AuCfilaf hY Auh afpxf shuM pWqr dy cwukI hY ik Auh kuJ nhI kihxf cfhuMdI aqy ibAUro dy kol Aukq st ielfvf koeI sbUq nhI hY| dosILaf df kihxf hY ik hux ies mfmly df clfn qk dfier nhI hoieaf aqy koeI gvfh aWgy nhI af irhf | Auh sfry keI idnF qoN jyl ivc hn aqy hux AunfH qoN koeI puWCigWC vI nhI kIqI jFdI |ies leI AunfH nuM jLmfnq pRdfn kr idqI jfvy | jWj imWql ny aWgy dI bihs leI 9 agsq dI qrIk insLicq kIqI hY| vrlz isWK vristI dI iqafrI krn df kMm sLurU vrlz isWK vristI 2008’c kMm krnf suLrU kr dyvygI aqy ies bfry sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny agly 6 mhIinaF ivc PiqhgVH sfihb ivc kMm suRrU krvfAux df PYslf kIqf hY | ies sMdrB ivc sRomxI akflI dl dy pRDfn pRkfsL isMG bfdl,jnrl skWqr suKbIr isMG bfdl aqy sRomxI kmytI pRDfn bIbI jgIr kor ny hYdrfbfd XUnIvristI df dorf kIqf hY| AunfH AuQy vWK -vwK korsF df jfiejLf ilaf aqy Ausy ihsfb nfl hI pRfjYkt irport iqafr kIwqI jfvygI| vrlz iswK vristI ivc sRomxI kmytI sfry aiq afDuink kors suLrU krnf cfhuMdI hY | kmytI cfhuMdI hY ik isWiKaf pRfpq krn AuprMq ividafrQI byrojLgfr nf rihx aqy AunFH nUM ikWqfmuWKI kors kridaF hI kMpnIaF ivc nokrI iml jfvygI| kmytI mYMbrF ny pihlF dWKxI Bfrq dI iek vristI df vI dorf kIqf sI | hYdrfbfd vristI ivc shUlqF dy pRbmdF qy sRI bfdl Kud hYrfn rih gey |sUcnf qknIk ivc aFDrf pRdysL dy dosL ivc mohrI hox df iek kfrn ividafrQI nUM isWiKaf sMsQfvF ivc sfrIaF shulqF df imlxf vI hY |sRI bfdl ny smyq pirvfr hjULr sfihb ivc jf ky gurduafrf sfihb ivc mWQf tyikaf| ies moky AunfH nfl bIbI jgIr kor vI sI| bIbI jgIr kor muqfbk pRfjYkt irport iqafr ho jfx qoN bfad hux Bvn -nksLf inrmfqfvF drimafn mukfblf krvfieaf jfvygf aqy vrlz isWK vristI dy srvAuWc mfzl nUM cuixaf jfvygf| AunFH df kihxf hY ik aFDrf pRdysL isWiKaf dy Kyqr ivc pMjfb dy mukfbly kfPI aWgy hY | amirMdr qy dulo dy vDdy mqBydF qoN kFgrsI icMqq jlMDr : pMjfb dy muWK mMqrI kYptn amirMdr isMG aqy pMjfb pRdysL kFgrs dy pRDfn sLmsyLr isMG dulo drimafn vDdy mqBydF nfl kFgrsIa ivc icMqf df lihr doV geI hY | sWqfDfrI pfrtI dy iek sInIar afgU ny dWisaf ik iek qrFH nfl dohF afgUaF drimafn lVfeI suLrU ho cuWkI hY aqy mIzIaf ny vI dUlo nUM amirMdr ivroDI dy rUp ivc pysL krnf suLrU kr idWqf hY| sRI dIlo dy pRDfn bxn dy bfad kfPI iqWKy ibafn idWqy hn | sInIar kFgrsIaF ivc zr hY ik ikqy afAux vfly idnF ivc amirMdr aqy dUlo iek dUjy dIaF lWqF nf iKWcxIaF suLrU kr dyx| ies nfl pfrtI nUM aglIaF ivDfn sBf coxF ivc Pfiedy dI bjfey nuksfn hovygf| dUlo ny mMqrIaF qy muWK mMqrI dy irport kfrz bxfAux bfry iPr qo ibafn dy idWqf hY| kFgrs ivc crcf cWl rhI hY ik muWK mMqrI kYtpn amirMdr isMG DVf dUlo dIaF srgrmIaF aqy AunFH dy ibafnF df bfrIkI nfl aiDaYn kr irhf hY| dulo dy grmf -grm ibafnF aqy muWK mMqrI nfl vDdy mqBydF kfrn hI kwl aMimRqsr PyrI dorfn rfh ivc vDyry mMqrIaF ny dUlo nfl kMnI kWtx dI koisLs kIqI| mMqrI vI muWK mMqrI dy iesLfry vWl vyK rhy hn | muWK mMqrI aqy mMqrIaF dI mulfkfq dorfn aksr dulo bfry crcf suLrU ho jfdI hY| muWK mMqrI aqy dUlo dovF vWlo hI iek -dUjy nfl mqBydF qoN ienkfr kIqf jf skdf hy pr aMdrKfqy dohF drimafn dUrI vD rhI hY | kFgrs pRDfn sonIaf gFDI ny vI muWK mMqrI dI isPfrsL dy Ault dUlo nUM pRdysL kFgrs df pRDfn bxfieaf sI|vyKxXog gWl hY ik afAux vfly idnF ivc amirMdr isMG aqy dUlo iks qrFH afpxy mqByd dUr krdy hn | dulo ny kWl aimRqsr ivc vI sv muWK mMqrI byaMq isMG nUM srvAuWqm muWK mMqrI krfr idWqf sI aqy kYtpn amirMdr isMG bfry koeI Kfs itWpxI nhI kIqI sI| vYsy kFgrs dy afm vrkr dUlo qoN KusL njLr af rhy hn | iksy DVy jF pirvfr nfl nhI jiVaf hoieaf :dulo cMzIgVH: kFgrs pfrtI ‘c iksy gruWp jF pirvfrvfd nUM nhI bilk pfrtI dIaF nIqIaF pRogrfmF aqy kfzr nUM mfnqf imlygI| mYN iksy ivakqI jF DVy nfl nhI juiVaf hoieaf,myry leI sfry kFgrsI brfbr hn| sfiraF ny mYnUUM pRdysL kFgrs df pRDfn bxfAux leI hmfieq idqI| sLfied iesy krky mYN pRDfn bx sikaf| ieh ivcfr pRdysL kFfgrs sLmsyr isMG dUlo ny iek ivsyLs mulfkfq ivc pRgt kIqy| puWCy jfx qy AunFH spsLt kIqF ik svrgI byaMq isMG dIaF nIqIaF ,AunfH dy kMm krn df ZMg,pfrtI kfzr nUM AunfH dI dyx aqy inrpWKqf vrgy ivcfrF kfrn Auh aWj vI byhWd pRsLMsf krdy hn|AunfH vwlo kIqy gey pfrtI leI kMmf df aWj vI AunFH Aupr pUrf pRBfv hY| mflvy ‘c kFgrs df afDfr GWt hox bfry jvfb idMidaF ikhf ik ieh sfzy lIzrF dIaF kmjoLrIaF kfrn hoieaf hY | AuQy pfrtI kfzr nUM mjLbUq krn dI bjfey ,ivakqI nUM aihmIaq idWqI jFdI rhI| ivakqIgq df Kulfsf qF AunfH nf kIqf pr ieMnf ikhf ik mflvy ivc pfrtI nUM mjLbUq krn dI bjfey lIzr mjLbUq hoey qy pfrtI AunFH dy afly -duafly GuMmx lWgI| sRI dUlo ny ikhf ik AunfH df ieh pWkf insLcf hY ik hux Auh pfrtI kfzr nUM mjLbUq krngy ,lIzr koeI afvy aqy koeI jfvy ,Aus df pfrtI nUM koeI Prk nhI pvygf| sRI dulo kfmryzF dy kfzr qoN kfPI pRBfvq lWgdy hn | AunFH ny pWCmI bMgfl ivc kimAUinst pfrtI dy kfzr dIaF keI imsflF idwqIaF aqy ikhf ik pfrtI ivc ivafkqI nhI blik pfrtI dy ivcfr aihmIaq rWKdy hn | iesy qrFH dI kFgr kfzr Auh pMjfb ivc bxfAuxf cfhuMdy hn qF jo pfrtI hyTlI pWDr qy mjLbUq hovy| srkfr aqy pfrtI dy qflmyl bfry jvfb idMidaf sRI dUlo ny ikhf ik muWK mMqrI nfl koeI mqByd nhI| srkfr df kMm hY pfrtI mYnIPYsto nUM lfgU krnf qy pfrtI df kMm hY srkfr dIaF pRfpqIaF nUM jnqf qk iljfxf| AunFH ikhf ik AunfH ny muWK mMqrI nUM bynqI kIq I hY ik pfrtI df rihMdf mYnIPsto vI jldI qoN jldI lfgU kIqf jfvy aqy AunFH nUM pUrI afs hYik Auh ibnF dyrI bfkI rihMdy kMmf qy aml krngy| sWqf ‘c af ky kFgrs dy glq PYsilaF nUM bdlFgy :ky;kMvljIq isG cMzIgVH: pMjfb dI kFgrs srkfr dIaF glq nIqIaF kfrn KusLhfl sUbf aWj pwCVy hoey sUibaf dI kqfr ivc KVfH hY| ieQy ivkfs qy sfry kMm TWp pey hn ijs kfrn afriQkqf vI bUrI qrfH pRBfvq ho rhI hY | srkfr dy sfZy iqMn sflF dy kfrjkfl vfly pfsy iDafn mfrIey qF pqf lWgdf hY ik kFgrs dI srkfr ny ieMny smyN aMdr lokF leI kuJ nhI kIqf blik AunFH dI afriQkqf pRBfvq | |||||||||||||||