pRkfsL AurP cfnx crfg dy hnyry kfrnfmy

muKiqafr isMG, inhMg isMG hrIaF vylF vfly

not: pMQ akflI qrnf dl hrIaF vylF dy jQydfr inhfl isMG hrIaF vylF nMU inmrqf sfihb bynqI hY ik Auh ieMtrnYWt rfhIN pMQ aqy pMjfb dy dusLmx bfdl dIaF kflIaF krqUqF bfry pVn aqy afpxI hmfieq pMQ dusLmx bfdl qoN vfips lYx. ipCly sfl 2 julfeI nMU aMimRqsr sRI drbfr sfihb ivwc pMQ akflI qrnf dl vloN inBfey rol nfl sfrI jQybmdI bdnfm hoeI hY. hux vylf hY ik qusIN bfdl qoN hmfieq vfips lY ky Aus klMk nMU Do lvoN.

pMQ akflI qrnf dl df iewk ispfhI muKiqafr isMG inhMg isMG (kYnyzf invfsI)

pihlI iksLq leI ieQy kilwk kro

dUsrI iksLq

jy pRkfsL Pyr awgy af igaf qF gurU GrF ivwc KulyHafm,afr[aYs[aYs[ dy kYNp lwgxgy. jy pRkfsL Pyr awgy af igaf qF mhMqF dy smyN vFg mUrqIaF hrmMdr sfihb dI pRkrmf qwk phuMc jfxgIaF.jy pRkfsL Pyr awgy af igaf qF pMjfb dy hwkF qy pMjfb dy pfxIaF leI leI kurbfnI krn df koeI vI hONslf nhIN krygf.pMjfbIE pMjfb ivwc Gr Gr Pon krky iswK kOm dy dusLmn pRkfsL bfdl nUM hrfAux dI muihMm lfmbMd kr idAu..hr iek pMQ drdI qy pMjfb ihqYsLI Gt qoN Gt ds Pon pMjfb ivwc rihMdy afpxy pRIvfr dy bfkI mYNbrF nUM dosq imqrF qy irsLqydfrF nUM krky pMjfb dy dusLmxL bfdl nUM hrfAux nUM jLor pfvy.pMjfb dy ivwc PonF rfhIN afpxy dosqF imqrF nUM sFJ svyrf dI vYbsfeIt df nMbr dws ky ipMz dI swQ ivwc kMipAUtr rwK ky myry ieh lyK ipMzF dy lokF nUM suxfey jfx.’qy spIkrF rfhIN vI pMQ Gfqk bfdl dIaF pMjfb mfrU nIqIaF qoN jfxU krvfieaf jfvy.

          hux Aus drd BrI vfrqf nUM awgy qordy hF ijvyN ieh dfVHI kysF vfly ihMduaF dI bfdl juMzlI iswK pMQ dI vwKrI hoNd nUM Kqm krky ihMdUaF dy bol bolx vfsqy pUrI vfh lf rhI hY.qyrF qy AunIN julfeI 2006 nUM pMj pfxI aKLbfr ivwc jo KLbr CpI.Aus dy kuJ aMsL ies qrF hn “AuDr sLRomxI akflI dl aMiRqsr(sfihb) dI ijLlHf iekfeI ny Bfjpf afgU arux jyqlI ivrywD kflIaF JMzIaF lY ky ros ivKfvf krn df aYlfn kIqf hoieaf sI,ikAuNik Bfjpf afgU arux jyqlI ny 26 jUn nUM luiDafxy ivwc pRkfsL isMG bfdl dI hfjLrI ‘c ikhf sI ik akfl qKq qoN afr aYs aYs dy iKlfP jfrI hoieaf hikmnfmf jQydfr joigMdr isMG vydFqI qy dbfa pf ky vfips krvfieaf jfvy.ijAuN hI mfn dl dy afgU qy kfrkun pfrtI dy dPLqr qoN jQydfr anUp isMG dI agvfeI hyT kflIaF JMzIaF lY ky arux jyqlI aqy afr aYs aYs dy iKlfPL nfary mfrdy hoey srkt hfAUs vwl vDy qF bfdl dl dy afgUaF ny AuhnF qy ieMnf iBafnk hmlf kIqf ik mfn dl dy afgUaF dIaF pwgF lwQ geIaF aqy isrF coN Kun dIaF ndIaF vihx lwg peIaF.mfn dl dy QoVy kfrkun sn jdoN ik bfdl dl df hjLUm BfrI hox krky mfn dl dy iekwly iekwly kfrkun nuM cux cux ky JMibaf igaf.

          kOx nhIN jfxdf ik bIjypI, isLv sYnf qy afr aYs aYs iewko QYly dy cwty-vwty sn jo aYlfnIaF qOr qy ihMdusqfn nUM ihMdU rfj izklyar krnf cfhuMdy sn.BfvyN amlI qOr qy hux vI ihMdysqfn ivwc ihMdU rfj hI hY qy zYmokrysI dy sYklUriejLm df mKOtf pfieaf hoieaf hY.

          hux jyqlI nUM kI hwk sI gwl kihx df Auh akfl qKq ijs df iswK pMQ dy mnF ivwc byhwd siqkfr hY qy Aus sQfn qoN hI jfrI hoey hukmnfmy nUM vfips lYx leI jLor pfieaf jfvy. rfsLtrIX iswK sMgq vI afr aYs aYs df bdilaf hoieaf rUp hY.jdoN bfbrI msijd ZfeI geI sI Aus vyly keI ihMdU Dfrimk afgUaF ny bfbrI msijd nUM Zfhux leI aYlfn jfrI kIqy sn,kI iksy iswK lIzr jF iksy iswK jQybMdI ny AuhnF aYlfnF nUM vfips lYx leI ikhf sI?kdy jyqlI kihMdf hY mYN iswK lIzrF nUM ikhf hY ik Auh jQydfr vydFqI qy dbf pf ky hukmnfmf vfips krvfAux qy kdy kihMdf hY ik bfdl jQydfr vydFqI qy dbf pfvy aijhIaF gwlF krky bIjypI vfly iswK pMQ dy Dfrimk msilaF ivwc iswDI dKLl aMdfjLI kr rhy hn.qy bfdl vrgy afr aYs aYs dy dumCwly AuhnF df hwQTokf bxy hoey hn.

          pRkfsL bfdl dI jLmIr iks pwDr qwk igr cuwkI hY qy Aus dI juMzlI ikvyN Byz bwkrIaF dI qrF Aus dy mgr lwgI hoeI hY afAu ies pfsy vI iDafn dyvIey. ’29 aprYl sMn 2004 nUM sFJ svyrf aKbfr dy aYzItorIal ivwc iliKaf hY “dl dy pRDfn s[ pRkfsL isMG bfdl ny aYlfn kIqf hY ik Auh pMjfb dIaF qyrF sItF ijwq ky BfrqI jnqf pfrtI dI JOlI ivwc pf dyvygf.bfdl dy ies aYlfn dy iKlfPL pfrtI vwloN koeI avfjL nhIN AuTI,iksy ny svfl nhIN kIqf ik ihMdU afgUaF dI JolI ivwc hI ikAuN?pMQ dI JolI ivwc ikAuN nhIN?ijnFH ihMdU jnUMnIaF dI JolI ivwc pMQ nUM pfAux dI isrqoV koissL bfdl kr irhf hY Aus dy pMQ pRqI rol bfry ivcfr kr leIey.jdoN vI iswK kOm ny BfrqI srkfr dy jLulmF qy by iensfPIaF dy briKlfPL avfjL AuTfeI bIjypI ny iswKF df zwt ky ivroD kIqf.ies aYzItorIal ivwc iliKaf hY ik ‘pfTkF leI jfnxf idlcsp hovygf ik pfrlImYNt mYNbrF ivwcoN atwl ibhfrI vfjpfeI hI iewk aijhf ivakqI sI ijs ny pMjfbI sUby dy ivroD ivwc afpxf vKryvyN df not drj krvfieaf sI.ies ivwc kOm pRqI nPLrq zuwl zuwl ky pYNdI sI.ies not nUM mUl rUp ivwc pVHx dy cfhvfn swjx pMzq mohx lfl dI ikqfb “hsLr pMjfb” dI shfieqf lY skdy hn. Drm XuwD morcy smyN Bfjpf df rol pMjfbI sUby dy morcy nfloN vwKrf nhIN sI. leI pwKF qoN Aus nfloN vI GtIaf sI. ies morcy nUM kuclx leI Auh lgfqfr ieMdrf gFDI nUM PojI hmly leI AuksfAuNdI rhI.aKIr Aus ny afrIaf smfjI afgU cODrI crn isMG nfl iml ky PojI hmlf krvfAux dy pwK ivwc ihMdUaF nUM lfmbMd krn df pRogrfm bxfieaf.(ieQy pfTkF nUM dws dyeIey Ausy cODrI crn isMG nUM bfdl ny mukqsr sfihb swd ky Aus nUM aMbYszr kfr ByNt kIqI sI qy kfr dIaF cfbIaF crn isMG nUM PvfAux smyN bfdl ny ikhf sI ik asIN pMQ dI bFh crn isMG nUM PvfAuNdy hF.pr Aus vyly dy akflI dl dy pRDfn jQydfr mohx isMG ny dbvIN afvfjL ivwc ikhf sI ik pMQ bFh PVdf afieaf hY PVFdf nhIN) ies pRogrfm qihq Aus ny dysL Br aMdr mujLfhry krvfey,ijnFH ivwc PojI hmly dI mMg krdy bYnr cuwky huMdy sn.aMq jdoN sRI mqI ieMdrf gFDI ny AuhnF dI mMg pUrI kridaF hoieaF sRI drbfr sfihb qy POj cfV ky, sRI akfl qKq sfihb nMU Zfh ZyrI kr idwqf, qF iesdI jY jY kfr krn ivwc lfl ikRsLn azvfnI aqy qtl ibhfrI vfjpfeI sB qoN awgy sn. AunHF nMU isrP aYnf hI ieqrfjL sI ik ieh hmlf Cy mhIny pihlF ikAUN nhIN kIqf igaf. jdoN qoN AunHF ny iesdI mMg krnI sLurU kIqI sI. azvfnI ny hmly dy sbMD ivwc iewk ivsQfrI ibafn 16 jUn sMn 1984 nMU idwqf sI jo ieMzIan aYkspRYs ivwc Cipaf sI. ies aKbfr muqfbk BfrqI jnqf pfrtI dy jnrl skwqr aqy mYNbr pfrlImYNt sRI lfl ikRsLn azvfnI ny mMinaf hY ik sRI drbfr sfihb Aupr kIqI POjU kfrvfeI aiq jrUrI sI. iesnMU tfilaf nhIN sI jf skdf. 19 agsq 1984 nMU vfjpfeI qy azvfnI iekwTy aMimRqsr phuMcy aqy iewk sFJI pRYWs kfnPrMs ivwc AunHF ikhf ik drbfr sfihb Aupr kIqI kfrvfeI nMU tfilaf nhIN sI jf skdf. AunI idnI kFgrs dy iewk mYNbr ny pfrlImYNt ivwc iewk ibwl pysL kIqf hoieaf sI ijs ivwc iPrkU pfrtIaF, ies ivwc akflI dl vI sLfml sI, nMU coxF lVn qy pfbMdI lfAux dI mMg kIqI geI sI. jdoN vfjpfeI aqy azvfnI nMU ies ibwl bfry puwiCaf igaf qF AunHF ikhf ik sfzI pfrtI ies ibwl dI hmfieq krygI.

          POjI hmly qoN bfad iswK BfeIcfry vloN mMg kIqI jf rhI sI ik drbfr sfihb coN POj kwZI jfvy aqy iesdf pRbMD sLRomxI gurduafrf pRbNMDk kmytI nMU muV qoN sONipaf jfvy. akflI dy sB qoN chyqy atl ibhfrI vfjpfeI qy ies mMg dI purjLor sBdF ivwc ivroDqf kIqI sI. 2 agsq 1984 dy tfiemjL afP ieMzIaf aKbfr anusfr jnqf pfrtI afgU atl ibhfrI vfjpfeI ny ikhf ik Auh gurduafiraF df pRbMD sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI nMU dyx dy ivruwD hY. jdoN atl ibhfrI vfjpfeI pRDfn mMqrI bixaf qF iswK afgUaF ny sRI drbfr sfihb Aupr hoey hmly dI inKyDI df mqf pfrlImYNt ivwc pfs krvfAux dI gwl vfjpfeI nfl qorI qF Aus ny korf juafb dy idwqf. TIk hY ik mnmohx isMG AUpr jo iswK kOm nMU afsF sn Ausqy Auh pUrf nhIN Auqiraf, iewk vfrI bfdl ny vI ZITqf dI aiq kridaF ibafn dy idwqf sI ik pRDfn mMqrI iswK msilaF pRqI sMjIdf nhIN hY. Aus nMU koeI puwCy ik jdoN Ausdf chyqf vfjpfeI pRDfn mMqrI sI qF Aus ny sRI gurU aMgd sfihb jI dy 5 sO sflf gurpurb dI sLqfbdI mOky iswKF nMU krqfrpur sfihb, jo isrP zyZ iklomItr pfiksqfnI ielfky ivwc pYNdf hY, pfiksqfn ny ieh zyZ iklomItr df korIzor idwqf hoieaf hY pr vfjpfeI ny AuQoN ngr kIrqn krn dI iejfjLq nhIN sI idwqI. bfdl nMU iksy qy dUsx lfAux qoN pihlF afpxI pIhVI hyT sotf mfr lYxf cfhIdf hY.

          bVy duwK dI gwl hY ik bfdl aqy AusdI juMzlI iswK kOm dy dusLmxF nMU iswK kOm dy isr qy ibTfAyux dI koisLsL kr rhI hY. kflsf pMQ dy 300 sflf isrjxf idvs mOky, iswK kOm dI ies gdfr juMzlI ny ijhVI kFjLI GolI sI, Ausdf vyrvf sR[ gurbKsL isMG dy sFJ svyrf ivwc 29 aprYl 2004 nMU Cpy iewk lyK ivwc kIqf igaf hY. iliKaf hY[[[[[ pr bfdl ny 300 sflF smfgmF nMU jsLnF dy rUp ivwc mnf ky pYsf pfxI vFgUM vhfieaf. vfjpfeI aqy hor iswK ivroDIaF dy vwzy vwzy iekwT kIqy gey. afm sMgq dI iksy ny bfq qwk nhIN puwCI.

          bfdl dl pUrI qrF Bfjpf aqy afr ays aYs df gulfm ho cuwkf hY aqy ieh awj klH pUrI qrF iswK ivroDI eyjMzy qy kMm kr irhf hY. iesy lVI nMU awgy qoridaF hux ies dl ny ies sfl af rhy 400 sflf sRI gurU gRMQ sfihb pRkfsL Auqsv dI pRDfngI vfjpfeI nMU sONp idwqI hY. bfkI dy mYNbrF ivwc ZINzsf, brnflf, KusLvMq isMG vrgy sLfml hn.  vfjpfeI vrgy gurmiq qoN kory afdmI ies mhfn smfgm nMU iks qrF AulIkxgy, ies bfry iksy nMU koeI BulyKf nhIN hoxf cfhIdf. hux qF iewko hI ksr bfkI rih geI lwgdI hY qy bfdl nMU ieh vI pUrI kr lYxI cfhIdI hY ik ies kmytI ivwc afr aYs aYs dy muwI  sudrsLn aqy isv sYnI suprImo bfl Tfkry nMU vI sLfml kr lvy qF ik iswKI nMU Zfh lfAux dI AunF dI qmMnf jldI pUrI ho sky.  vYsy vI bfdl sfihb nMU ihMdosqfn dy sMivDfn dI Dfrf 25, jo iswKF nMU ihMdU dwsdI hY, sfVn df bhuq aPsos hY.  bfdl afm qOr qy pRYWs kol ibafn idMdy nhIN Qwkdy ik mYN jfqI qOr qy iesdy ivruwD sI Bfv bfdl hux afr aYs aYs dI ivcfrDfrf iswKF Aupr Tos ky pfp Dox df Xqn kr irhf hY; Kud bfdl sRI gurU gRMQ sfihb jI dI ivcfrDfrf nMU icrF qoN iqlFjLlI dy cuwkf hY. ikAuNik hux Ausdf ivsLvfs cMdrfsvfmI dy Bvn ‘c bwJ cuwkf hY. srdfrnI bfdl, bfdl qoN ies kMm ivwc cfr kdm awgy hY.

          pfTkF dy crnF ivwc hQ jOV ky bynqI hY ik myrf jIa qF nhIN krdf ik mYN iksy vfsqy gdfr vrgy sLbdF vrqF, pr jdoN bfdl dIaF kflIaF krqUqF df icwTF Poldf hF qF aiqaMq duwKI ihrdy coN ieh sLbd mwlomwlO inkl afAuNdy hn. mYN iekwlf hI nhIN smUh pMQ aqy pMjfb df drd rwKx vfly pRfxIaF dy mUMho aijhy sLbd inkl rhy hn. bfdl juMzlI iks qrF iswK kOm nMU ienF pMQ dusLmxF dy Qwly lfAux qy qulI hoeI hY, ies ivsLy qy ajy keI lyK ilKy jf skdy hn. tfeIM QoVf hY aqy ajy dUsry pwKF qy vI ivcfr krnI hY.

          Aupr ilKy qwQF qy sMgq zUMGf ivcfr kry aqy afp hI PYslf lYx ik jy bfdl Aupr af igaf qF sRI drbfr sfihb aMdr muV qoN mUrqIaF rwKIaF jfxgIaF.

          jy asIN pMjfb aqy pMQ nMU bcfAuxf cfhuMdy hF qF hr hflq ivwc bfdl nMU hrfieaf jfvy. pMjfb ivwc vwD qoN vwD Pon kro aqy afpxy irsLqydfrF aqy dosqF imwqrF nMU bfdl dl dy ivruwD aqy mfn dl dy hwk ivwc lfbMd kro. pMjfb dy lokF nMU sFJ svyrf dI vYbsfeIt vykx leI

(cwldf)


© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com