![]() |
||||||||||||
| |
||||||||||||
|
Kflsy df 300 sflf sfjnf idvs mnfAux vflIaF ihMdU sMsQfvF df DMnvfd krF ik..... ?
DMnvfd ! iksy nMU qF gurU sfihbfnF dy kIqy pRAupkfrF dI Xfd afeI, nhIN qF ieh DrqI aikRqGxqf dy Bfr hyT dwbI peI sI. dyr afey drusq afey vFg afs hI hY ik ihMdU pRbMDkF dIaF nIqF sfP hoxgIaF aqy vfikaf hI gurU sfihbfnF pRqI ipafr aqy siqkfr df pRgtfvf kr rhy hoxgy. Kflsf, ijs nMU gurU goibMd isMG mhfrfj ny mjLlUmF dI mdd krn vfsqy hI pYdf kIqf sI, ny Bfrq aMdr mjLlUmF dI rfKI krn pRqI afpxf muwK rol hI nhIN inBfieaf sgoN Bfrq Auqy bfhrI hmlfvrF nMU vI nwQ pfAux ivwc aihm BUimkf vI inBfeI hY. ieh gurU df Kflsf hI sI ijs ny ihMdUaF dI bhu bytIaF muglF qoN Cuzf ky Gro GrIN phuMcfeIaF sn. Auh gurU df Kflsf hI sI ijs ny Bfrq nMU luwtx vfly hmlfvrF nMU ipCfiVaf sI gurU dy Kflsy ny ihMdUaF dI iewjq aqy Dn donF dI hI rfKI kIqI hY. agr hux ihMdU, gurU sfihbfnF vloN kIqy pRAupkfrF nMU Xfd kridaF sLukrfnf kr cfhuMdy hn qF ieh kihxf hI bxdf hY ik DMnvfd . hux kuwJ ivcfr ies smfgm krvfAux vfly pRbMDkF nMU dyxy jrUrI smJdf hF. gurU sfihbfn ny Bfrq dI jLlflq Biraf jIvn bsr kr rhI Klkq nMU axK nfl jIx df vwl dwsidaF afpxf srbMs vfr idwqf sI. BfvyN keI sLrfrqI ansr nOvyN pfqsLfh gurU qyg bhfdr sfihb vloN ihMdU Drm dI rfKI kridaF idwlI ivKy aOrMgjLyb dy drbfr ivwc idwqI sLhfdq nMU JUTlfAux dI koisLsL kr rhy hn pr smuwcf ihMdU jgq gurU sfihbfnF dI ies kurbfnI qoN munkr nhIN ho skdf. ies smfgm qy ienHF sLrfrqI ansrF dI inKyDI kridaF ies pRqI Tos ivcfr pysL krny cfhIdy hn. ies smfgm pRqI sdBfvnf df mhOl pYdf krn vfsqy gurU sfihbfnF dI sMqfn (smuwcf iswK jgq) nfl Bfrq aMdr ho rhIaF ijafdqIaF df ijLkr krnf lfjLmI hY. iswK hmysLF JFisaf ivwc Psdf afieaf hY pr hux ies dI guMjfiesL nhIN hY. ijs qrHF cæfh pIx nfl bulH sV jfx vflf iPr lwsI nMU vI PUkF mfr ky pINdf hY, iesy qrHF jo ijs kOm nfl Bfrq aMdr bhu igxqI ny kIqI hY iswK kdy Buwl nhIN skdf aqy nF hI Buwlx nMU iqafr hY aqy hux iswK nMU ienHF smfgmF nfl Brmfieaf jfxf vI musLkl hY. Kflsy df 300 sflf sfjnf idvs mnfAux df hIlf krn vfly ihMdU BfeIcfry qrP kuwJ ivcfr pysL krn dI gusqfKI krdf hF. 1) 15 agsq 1947 nMU Bfrq nMU afjLfd krvfAux vfsqy iswKF ny 93% kurbfnIaF idwqIaF, pr 10 akqUbr 1947 nMU iswKF nMU iKqfb imilaf jLrfiem pysLf kOm df. 2) jLrfiem pysLf krfr dyx dy nfl nfl iswKF nMU Bfrq dy dUsry drjy dy sLihrI GoisLq kIqf igaf aqy ijhVy iswK ihMdUaF hyT kMm krnf svIkfr krdy sI AunHF nMU pihly drjy dy sLihrI mMinaf igaf. 3) 9 dsMbr 1946 nMU ihMdosqfn dI ivDfn sBf dI pihlI mIitMg jo rijMdr pRsfd dI pRDfngI hyT hoeI, qy bolidaF ihMdUaF dy cfcy pMzq jvfhr lfl nihrU ny ikhf sI ik Gwt igxqI dy rfjsI aiDkfrF dI rfKI dy pUrx pRbMD kIqy jfxgy. ieh sfzf aYlfn hY, pRx hY, bcn hY jo asI sfry sMsfr dy rUbrU kroVF ihMdosqfnIaF nMU idMdy hF. ieh pivwqr sOgMD hY ijsdI pflxf krnf sfzf prm Drm hY. 2 mhIinaF dy vkq ny hI sfibq kr idwqf hY ik ihMdU lIzr jLubfn dy ikMny ku pwky hn. 4) Bfrq dI afjfdI dy sMGrsL ivwc 82% ihMdU kOm mMdrF ivwc twl KVkfAuNdI rhI , iPr 10% kurbfnIaF krn vflI kOm Bfrq 100% mflk 93% kurbfnIaF krn vfilaF nMU gulfm bxf ky ikvyN bx bYTI ? 5) Bfrq aqy pfiksqfn dI vMz vyly lgBg cflI lwK isKF nMU afjfdI df muwl qfrnf ipaf aqy qkrIbn 67 lwK eykV AupjfAU jLmIn Cwz ky afAuxf ipaf. ihMdU ny Bfrq leI kI muwl Auqfiraf ? 6) pMjfbI sUby vyly iswKF ny morcy lfey, sLhIdIaF idwqIaF, lfTIaF KfDIaF, golIaF KfDIaF aqy swT hjLfr qoN vwD jylF ivwc bMd hoey, clfk ihMdU ny pMjfbI sUby nMU bolI dy afDfr qy dyxf mMn ilaf aqy pMjfb dy ihMdU ny afpxI bolI ihMdI ilKf ky iswKF nfl ivsLvfsGfh kIqf. 7) ihMdU lIzrF ny bhfdr iswKF nMU spYsLl iKwqy dyx dy vfady kIqy. ikQy hn iKwqy ? mYN hYrfn huMdf hF ik ikvyN koeI iensfP psMd iensfn Bfrq aMdr iswKF nfl hoey iGnfAuxy julmF nMU awKo proKy kr skdf hY. Bfrq aMdr iswKF dy pMjfbI sUbf ijMdfbfd dy nfary Auqy pfbMdI lwgI aqy nfarf lfAux vfly nMU jylF ivwc bMd kIqf igaf pr iek ihMdU lflf jgq nrfiex dI pRDfngI hyT 29 meI 1981 nMU kwZy gey iek jlUs ivwc hyT ilKy BVkfAU nfary lfey gey aqy iek vI igRPqfrI nhIN kIqI geI. nfairaF df vyrvf: isr qy pgVI rihx nI dyxI mUMh qy mwKI bihx nIN dyxI] kC kVf ikrpfn, iswKF nMU Byjo pfiksqfn ihMdU ihMdU BfeI BfeI, nhIN clygI iswKf sLfhI] AUVf eIVI nhIN pVyNgy jUVf jUVI kft DryNgy] mfro srdfroN ko, dysL ky gdfroN ko] KUn kf bdlf KUn, Xfd krygf Kflsf] aYsy iPrkU nfary Aus kOm dy pYrokfrF vloN lgfey gey ijnHF dIaF DoqIaF aqy topIaF dI KYrIaq gurU sfihbfnF dy pRAupkfrF sdkf hoeI hY. Bfrq aMdr iswKF nMU Dfrimk pwKoN vI jLlIl kIqf igaf. awgy idwqy vyrvy ivwc qrIkF sihq jfxkfrI qoN bfad ihMdU vloN iswK hox krky kIqy gey julm qoN munkr nhIN hoieaf jf skdf. ieMdrf gFDI ny afpxI ilKI ikqfb mfeI truwQ ivwc ieh gwl bkfiedf ilKI hY ik akflIaF dI pMjfbI sUby dI mMg pUrI krnf, ihMdU nIqIaF qoN hwt jfxf aqy pMjfbI sUby aMdr ihMdU ihmYqIaF nMU byshfrf Cwzxf hY. iesy hI ikqfb ivwc awgy jf ky ilKdI hY ik pMjfbI sUbf bnfAux vyly srkfr dy ieh pUrf iDafn ivwc sI ik ihMdU hmYqIaF df sfQ nf Cwizaf jfvy 19 mfrc 1931 nMU ihMdUaF dy bfpU mhfqmf gFDI ny sIs gMj gurUduafry ikhf sI ik Brfvo kFgrs ny lhOr ivwc mqf pfs kr idwqf hY Auh koeI ivDfn nhIN bxfvygI jo iswK nMU pRvfn nf hovygf. mYN iswK BfeIcfry nMU afKdf hF ik myry qy ivsLvfsL krn aqy kFgrs dy mqy qy Brosf rwKx. kFgrs iswK jfqI qF kI iksy ivakqI nfl vI ivsLvfsLGfq nhIN krygI. jy Ausny aijhf kIqf qF Auh afpxI mOqy afp hI mr jfeygI. iswK Brfvo qusIN sLMky Cwzo. mYN qy kFgrs kdy nhIN iPrFgy. ieQy hI gFDI qoN pwuiCaf igaf ik agr afjfd Bfrq ivwc iswKF nfl DoKf hoieaf iPr iswK kI krn qF gFDI ny Auwqr idwqf aYsI sUrq ivwc iswK df hwk hoeygf ik Ausdf hwQ qlvfr dy muwTy qy jfey, eIsLvr aqy mnuwK jfqI afqmf iswK dI shfieqf krygI. mClI jflu nf jfixaf sru Kfrf asgfhu aiq isafxI sohxI ikAuN kIqo ivsfhu aYsIaF momoTwgxIaF gwlF kr ky iswKF nMU afpxy jfl ivwc Psf ilaf igaf aqy AudoN qoN hI hr rojL jlIl ho rhI hY. 1-8-1948 nMU do ihMdUaF ny huisLafrpur ivwc gurUduafrf sfiVaf. iewk Aus smyN dy muwK mMqrI gopI cMd Bfrgo df dosq sI ijs krky donoN irhfa kr idwqy gey. 4-5-55 nMU asLvnI kumfr aYs aYs pI ny juwqIaF smyq sRI hirmMdr ivwc dfKl ho ky 500 isMGF nMU igRPqfr kIqf. 19-7-57 nMU drbfr sfihb srovr ivwc isrgtF sutIaF geIaF. koeI krfvfeI nhIN hoeI. 8-8-57 nMU iek suwqy pey iswK bwcy dy vfl kql kIqy gey, suKmnI sfihb dy gutky dy vrky bjLfr ivwc suwty gey aqy drbfr sfihb ivwc isrgtF sutIaF geIaF. koeI kfrvfeI nhIN. 16-8-57 nMU gurduafrf gursyvk jQf pitaflf aqy 16-9-57 nMU ihsfr gurUduafry isrgtF sutIaF geIaF. 16-11-57 nMU btfly gurU gRMQ sfihb dI bIV sfVI geI. 26-11-57 nMU cMzIgVH gurUduafry bMb suitaf igaf. sIs gMj aqy dUK invfrn pitafly gurUduafry ivwc juwqIaF suwtIaF geIaF. 1978 ivwc ieMdrf dy iesLfiraF qy inrMkfrIaF ny golI clf ky 13 isMG sLhId kIqy. 23-5-79 nMU klkwqy dy ihMdUaF ny iek gurUduafrf sfiVaf. 29-11-81 ieMdrf dy iesLfry qy inrMkfrIaF ny gurdrsLn pRkfsL gurUduafrf cONk mihqf ivKy bMb suwitaf aqy iqMn isMG sLhId hoey. 1-6-1984 nMU Bfrq dI ihMdU srkfr ny 222 sflF mgroN sRI hirmMdr sfihb qy hmlf kIqf aqy hjLfrF sLrDflU isMG isMGxIaF sLhId kIqy. 29-9-1984 nMU drbfr sfihb kMplYks ivwc dfKl ho ky 350 dy krIb isMG isMGxIaF igRPqfr kIqy. 1-11-84 nMU idwlI ivwc XojnfbwD ZMg nfl iswKF df kqlyafm kIqf. iswKF dI jfiedfdF qbfh kIqIaF. iswK aOrqF dIaF iewjqF luwtIaF. ies qoN bfad dy vyrivaF ivwc 25,000 iswKF nMU kql krky lfvfirsL kih ky Kpf dyxf, jsvMq isMG KflVf nMU GroN cuwk ky qkl krn aqy BfeI gurdyv isMG kfAuNky vrgIaF mhfn rUhF df byrihmI nfl kql krnf, ies iPrkU ihMdU hfkm dI nIqI hY. hux suafl pYdf huMdf hY ik kI ieh sMsQfvF Kflsy dy jLKmF qy mlm pwtI krn dI koisLsL kr rhIaF hn jF iPr Bfrq dy iPrkU soc vfly, GtIaf ikrdfr dy mflk, Kflsy df Kfqmf krn dy hfmI, akfl qKq sfihb qy hmlf krn dI KusLI ivwc lwzU vMzx vfly ihMdU dI qrHF lUx iCVkx dI koisLsL kr rhy hn ? gurU sfihbfnF dy prAupkfr dI gwl hux kfPI nhIN hY. ijs idwlI aMdr nOvyN pfqsLfh gurU qyg bhfdr sfihb ny afpxf sIs vfr ky ihMdU dy glH dy jMjU dI rfKI kIqI sI Ausy idwlI ivwc nOvyN pfqsLfh dy poiqaF df buwcVF vFgUM Gfx kIqf igaf. ijs nMU ksUrvfr kOx mYgjLIn ivwc aMikq kIqf igaf hY. Kflsy qy ho rhy julm bfry kI ieh ihMdU sMsQfvF kuwJ kihx nMU iqafr hn ? ies df juafb ies sLnIcrvfr sqMbr 11- 1999 nMU nOrQ XOrk gurUduafry ho rhy ies smfgm dI kfrgujLfrI qy inrBr krdf hY. |
|||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com |
||||||||||||