suKimMdr isMG hMsrf

PrIdf jo qY mfrin mukIaF iqMnF n mfry GuMim

brbfdy guilsqfn krny ko
bs eyk hI AuWlU kfPI hY
hr sLfK py AuWlU bYTf hY
aMjfmy guilsqfn ikaf hogf
PrIdf jy qUM akil lqIP, kfly ilK n lyKu
afpnVY igrIvfn mih isru nIvF kir dyKu

pMjfbI pRWYs klwb afP kYnyzf vloN ipCly idnIN inafgrf PfljL ivwc kIqI kfnPrMs dOrfn ilaf igaf PYslf ik Twg bfibaF pRqI smfj ivwc cyqnqf pYdf krn leI sqMbr df mhIny “Twg bfibaF ivruwD cyqnqf mhInf” dy qOr qy mnfieaf jfvygf, iewk nvyN ivvfd nMU jnm dy igaf hY. pMjfbI pRYWs klwb vloN ilaf igaf ieh PYslf pRfjYkt sLurU hox qoN pihlF hI asr krn lwg ipaf hY.
trFto mhFngrI qoN Cp rhIaF kuwJ sQfnk aKbfrF ny pRYs klwb dy ies PYsly pRqI afpxf pRqIkrm jLfihr kridaF pwqrkfrI dy iblkul hyTly pwDr nMU CUh ilaf hY. ajIq aKbfr dy sMpfdkF nfl aijhIaF kfrvfeIaF sdkf myrf pihlF hI iewk adflqI kys cwl irhf hY ijs nMU hor mjLbUq krn leI ienHF dI ieh hrkq kfrgr iswD hovygI, pr hmdrd aKbfr vloN ies qrFH buKlfht ivwc af ky inmfx vwl Auqrnf myry leI AudoN qwk smJ qoN bfhr df ivsLf sI jdoN qwk mYN ies muwdy dI gihrfeI vwl ghu nfl ivcfr nhIN kIqI. jdoN ies msly dI qih qkw socF dy GoVy dOVfey qF smJ peI ik amr Buwlr vloN aijhI hrkq krnI koeI hYrfnIjnk kMm nhIN hY.
hux sFJ svyrf dy smuwcy stfP aqy Kfs qOr qy myry sfhmxy iewk suafl hY ik ienHF vIrF vloN CyVI ies jMg df iks qrFH juafb idwqf jfvy. agr mYN iesnMU jMg df nfm idwqf hY qF jMg df asUl qf iswDf hI hY beI ijho ijhy hiQafr nfl aglf vfr krdf hY AusqoN byhqr hiQafr nfl agly Aupr vfr kIqf jfvy. hiQafr (aKbfr qy klm) sfzy kol agr byhqr nhIN qF AunHF dy mukfbly, mfVy vI nhIN hn. sfzI ihMmq bfry, 1984 qoN lY ky hux qwk df ieiqhfs gvfh hY ik asIN iksy suafrQ vws pY ky iksy KwbI KF dy gozy nhIN PVy. iPr kI hux juafbI vfr kIqf jfvy ? ies suafl df juafb kwZxf sfzy leI bVf hI musLkl hY, ikAuNik agr sB asUl iCwky tMg ky aqy “inwj” nMU sfhmxy rwK ky iesdf juafb lwiBaf jfvy qF hmlfvrF aqy sfzy ivwc koeI aMqr nhIN rhygf ‘qy agr inwj suafrQ nMU lFBy krky aqy smfijk kdrF kImqF nMU mUhry rwK ky koeI PYslf lYxf hovy qF ies gMd dy Zyr qoN lFBy hI rihxf pvygf. ies ivwc koeI sLwk nhIN ik ipCly hPqy ienHF aKbfrF vloN pRkfsLq kIqf igaf kfrtUn sfzy smfj ivwc crcf df ivsLf bixaf irhf hY . anykF tYlIPon iesdI inKyDI krn vfly afey qy iesdf ZuwkvF juafb dyx leI vI mYnMU ikhf. mYN sB vIrF BYxF ijMnHF ny Pon kIqf AunHF df irxI hF ik qusIN hmdrdI df pRgtfvf kIqf hY pr mYnMU ies gwl qy hmysLf hI aPsos irhf hY ik sfzf BfeIcfrf idno idn qmfsLbInF dI qsvIr bxdf jf irhf hY. bhuqfq ivwc ieh afpxI DI BYx nMU qF iksy sqI-sivwqrI qoN vI pivwqr smJdy hn, pr dUsry dI DI BYx dI iewjLq dI iKwlI AuzfAux ivwc afpxI srdfrI smJdy hn. aijhy gDI soc dy mflk koeI srdfr jF srdfr dI aOlfd nhIN ho skdy ikAuNik gurU sfihb qF srdfrIaF bKsLx vfly srdfr dI ivafiKaf ieAuN krdy hn:
ijnkI jfq vrn kul mfhIN,
isrdfrI nf BeI kdfhIN]
iqnhI ko isrdfr bnfAU,
qbY goibMd isMG nfm khfAU]
ien grIb sIKn ko dyAU pfqsLfhI,
Xh Xfd rKY hmrI guirafeI]
awj dy dOr ivwc agr kuwJ sfrQk njLr af irhf hY qF Auh gurbfxI dI ksvwtI hI hY ‘qy bfbf sLyK PrId jI dy kuwJ ku pRcwlq sLlok sfnMU kRoD dy DfrnI hox dI bjfey hlImI df pwlf PV ky cwlx dI pRyrnf idMdy hn ik :-
PrIdf jo qY mfrin mukIaf iqnf nF mfry GuMim
afpnVy Gir jfieaY pYr iqnf dy cuMim
bfbf PrId jI dy sLlokF ny ijQy dunIaF nMU JMjoV ky rwK idwqf hY AuQy ajy vI guriswKI mfrg dy aKOqI (isrP kihx nMU iswK) pYrokfr jLrf ijMnI ku musLkl pYx qy afpxf eImfn vycdy vyKy jf skdy hn, aijhf sLfied ielm dI Gft jF akloN QoQy hox sdkf hI hY.
aYm[jI[ gupqf afpxI iewk ikqfb “bfbf sLyK PrId” ivwc iewk vfikafq ilKdy hn ik bfbf jI ikhf krdy sn:
abfdq dI ieMqhf akl hY.
akl dI ieMqhf ielm.
ielm bgYr abfdq PjLUl hY.
akl nf hovy qF ielm isrdrd hY.
akl AuWcI sLY hY
akl qoN hI hwk dI mfrPq hfsl huMdI hY.
bfbf jI dy Auproqk vfkF qoN iehI iswD huMdf hY ik abfdq rUpI smfj dy ivkfsmeI kMm isrP aklmMd iensfn hI kr skdy hn. akl dy mnPI hox sdkf mnuwK psLUaF vFg vrqfE krn lwg jFdf hY. suKmnI sfihb dy ies mhFvfk anusfr aYsf sMBv hY ik mnuwK “mnuwK” hox dy bfvjUd vI psLUaF vFg vrqfE krdf hY “krqUiq psLU kI mfnsL jfiq ..”
ies ivwc koeI do rfvF nhIN ik pMjfbI mIzIey ivwc hmysLf hI tkrfa irhf hY qy ieh suBfvk vI hY ikAuNik vwK vwK ivcfrDfrf rwKx aqy kuwJ kihx dI qVp rwKx vfly lok hI mIzIey dy Kyqr nMU bqOr pysLf apxfAuNdy hn. jo lok kuwJ krx, kihx jF socx dI smrwQf nhIN rwKdy pr isrP pYsf bxfAux dy lflc ivwc smfijk/Dfrimk aqy kOmI kdrF kImqF aqy ijLMmyvfrIaF nMU iCwky tMg ky inwq nvyN sUrj nMU slfm krn leI pfxI df lotf lY ky dOVn vfilaF dI qrFH afpxI soc bdldy hn qF mIzIey df Kyqr AunHF leI hrigjL nhIN hY.
kuwJ kihx, jF krn leI trFto mhFngrI ivwc pYdf kIqIaF jFdI rukfvtF sfzI pRYs leI hr rojL isrdrdI df kfrx bxdIaF rihMdIaF hn. hornF gurUduafiraF ivwc qF cox jF jnrl bfzI nF dI koeI gwl hI nhIN pr izksI roz gurUduafrf sfihb ivKy hoeI cox inrsMdyh hr aKbfr leI iewk mhwqvpUrx kfrj sI ikAuNik Twg bfibaF dy ivroDI aKbfrF dI ieh rucI sI ik agr ieQy Auh pRbMDk afAuNdy hn ijhVy ies kohV nMU smfj dy gloN lfhuxf cfhuMdy hn qF ieh kfrj afsfnI nfl nypry cV skdf hY qy agr Auh lok ieQy bqOr syvfdfr cuxy jFdy hn ijMnF afpxy mYnIPYsto ivwc ies gwl df ijLkr qwk nhIN kIqf sgoN AunHF adfiraF dI ipwT qy hmysLf rhy hn ijhVy ienHF lokF nMU AujVn leI TwgF dy lV lfAux dI pRyrnf idMdy hn qF ieh musLkl hI nhIN sgoN nfmumkn ho skdf hY. ies rucI nMU lY ky Twg bfibaF dy cyilaF vloN vI DUMaFDfr pRcfr kIqf igaf.
PlsrUp, ieQy Kflsf alfieMs dI bhumq af geI ijs ny ieh pwkf kr idwqf hY AuWqrI amrIkf dy sB qoN vwzy gurUduafrf sfihb ivwc hux Twg bfibaF dy kohV nMU PYlfAux vfly Qohr dy bUitaF nMU pfxI nhIN pfieaf jfvygf. ies buKlfht ny ijQy pMjfbI mIzIey dy mfmUlI ijhy ihwsy nMU Dur qwk cIs phuMcfeI hY AuQy trFto dIaf pRcwlq aKbfrF dy sMcflkF nMU ies pwKoN kuwJ rfhq imlI hY ik Ekivwl, skfrbro vrgy guruduafiraF dy nfl hux izksI gurUduafry qoN vI ienHF Twg bfibaF nMU pRcfrn vfilaF nMU afksIjn imlxI bMd ho jfvygI.
asl mfinaF ivwc ieh myry qy ienHF aKbfrF dy sMcflkF drimafn koeI ivvfd nhIN hY sgoN ieh qF isDFqF df muwdf hY ijs nMU icwkV nhIN sgoN gurbfxI dI ksvwtI qy hI mfipaf jf skdf hY:-
scu kUiV doie JfgVU, JgVf krdy cAqy afieaf] sic ijqf kUiV hfiraf, kUVu kUVf kr sihr krfieaf.. scu sfbfisL hY,
kUiVafr iPtu iPtu khfieaf ]
BfeI gurdfs jI, vfr óú pAuVI ñò


© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved.
info@sanjhsavera.com