|
julfeI 13, 2006
|
sLRomxI kmytI aqy sLRomxI akflI dl
df asl mnorQ aqy ajokI pRikRaf |
 |
|
suKimMdr isMG hMsrf |
bIqy hPqy luiDafxy ivwc nIlIaF pwgF vfly BUqry kuwJ ivakqIaF vloN
nIlIaF hI pwgF vfly ivakqIaF qy vrfeIaF jf rhIaF zFgF iswK pMQ leI
zUMGI icMqf df ivsLf bx ky AuWBr irhf hY. dunIaF Br dy pMQ pRsq
iswKF ny iesdI rwj ky inKyDI vI kIqI hY. pr nF pihlF kdy kuwJ bdilaf
hY aqy nF hI hux bdlx vflf hY ikAuNik ieh sB kuwJ iksy hor iDr dy
iesLfiraF qy ho irhf lwgdf hY.
afE sRLomxI gurduafrf pRbMDk kmytI aqy sLRomxI akflI dl dy sQfpnf
mOky dy mnorQ aqy ajokI pRikRaf qy pMCI Cfq mfrIey.
sMn 1920 ivwc msMdF qoN gurduafry afjLfd krvfAux leI sRLomxI
gurduafrf pRbMDk kmytI hoNd ivwc afeI sI. ieh sfl iswK ieqhfs df
aihm sfl sI jdoN 15 nvMbr 1920 nMU sRI akfl qKq sfihb dy sfhmxy
iekwqr ho ky iswKF ny sLRomxI kmytI sQfpq kIqI sI. ies kmytI dI
sQfpnf, iswK kOm dI bhuq vwzI pRfpqI smJI jFdI sI. smyN dI srkfr ny
iesdI sQfpnf nMU afpxy hwQ ivwc rwKx leI 15 nvMbr qoN 2 idn pihlF
afpxy JolI cuwk iswKF dI 36 mYNbrI kmytI bxf ky sRI drbfr sfihb df
kMtrol AunHF nMU sMBfl idwqf sI ikAuNik aMgryjL srkfr sRI drbfr
sfihb Aupr afpxy pwKI lokF df kbjLf jmfeI rwKxf cfhuMdI sI. pr iswKF
ny smyN dI srkfr dI nf pRvfh krdy hoey 15 nvMbr 1920 nMU afpxy imwQy
smyN anusfr iekwqr ho ky afpxI 175 mYNbrF dI sRLomxI gurduafrf
pRbMDk kmytI sQfpq kr leI. iswKF ny 36 srkfrI mYNbrF nMU vI ivcy hI
lY ilaf. ies kmytI ny iswKF dI gurduafrf suDfr lihr nMU bVf bl
idwqf, vwK vwK QfvF qy jQy bxny sLurU ho gey aqy gurduafiraF dI syvf
sMBfl mhMqF qoN Koh ky pMQ dy hwQF ivwc afAux lwgI. ies mOky iswK
pMQ ny mihsUs kIqf ik sLRomxI kmytI jo iswK pMQ dy Dfrimk msly
vyiKaf krygI, df iewk rfjnIqk ivMg hoxf lfjLmI hY qF sRLomxI akflI
dl sQfpq kr ilaf igaf ijsdy pihly pRDfn bfbf KVk isMG Qfpy gey.
akflI vrkr keI Coty gurduafiraF dI syvf sMBfl df kMm afpxy hwQF ivwc
suKfilaF hI lY lYNdy sn pr keI QfvF qy kfnMUn dI afV lY ky pYr jmfeI
bYTy mhMqF nfl iswKF nMU do-do hwQ vI krny pey. Audfhrx dy qOr qy
sRI aMimRqsr sfihb ivKy 14 jnvrI 1921 nMU sRLomxI kmytI dI ho rhI
mIitMg ivwc ieh irport imlI ik sRI drbfr sfihb qrn qfrn ivKy mhMq
bVy GtIaf kMm krdy hn. ies mIitMg ivwc PYslf krky jQydfr qyjf isMG
Buwcr aqy jQydfr krqfr isMG jwbr dI agvfhI hyT jQf sRI qrn qfrn nMU
Byijaf igaf ijMnF ny 25 jnvrI qwk sRI qrn qfrn Aupr mukMml kbjLf kr
ilaf sI. ies aprysLn ivwc do akflI sLhId aqy kuwJ jLKmI hoey sn.
ieQy sRLomxI gurduafrf pRbMDk kmytI ny afpxI pRbMDk kmytI nfmjd krky
mhMqF df kbjLf smfpq kIqf sI. mOjUdf msyN vFg ies sMGrsL aMqrgq
anykF akflI afgU aqy vrkr aMgryjL srkfr ny jylHF ivwc bMd kr idwqy
sn.
iswK pMQ dI eykqf aqy cVdI klf nMU BFpidaF pMjfb dy gvrnr mYlkm hylI
ny 1925 ivwc gurduafrf aYkt bxf ky gurduafiraF df pRbMD sRLomxI
gurduafrf pRbMDk kmytI nMU sMBflx df aYlfn kIqf sI. ies kfnMUn dy
KrVy nMU sR[ qyjf isMG smuMdrI, mfstr qfrf isMG aqy bfbf KVk isMG,
jo ies mOky jyl ivwc bMd sn, ny GoK ky pfs kIqf sI. ieh kfnMUn 28
julfeI 1925 nMU Bfrq dy gvrnr jnrl nMU Byj idwqf igaf PlsrUp 1 nvMbr
1925 nMU ieh mukMml qOr qy lfgU kr idwqf igaf. sRLomxI gurduafrf
pRbMDk kmytI nMU sQfpq krn leI iswKF nMU lMmI Gflxf GflxI peI sI.
ieh pMQ dI pRqIinwD jmfq hY aqy pMQ dy ihwqF dI rKvflI, iesdI sQfpnf
df muwK mMqv sI.
ieQy iewk ieqhfsk qwQ ivcfrnf jrUrI hY. gurduafrf aYkt bxn qoN bfad
aMgryjL srkfr ny jylHF ivwc bMd akflIaF nMU sLrqF lf ky irhfa krn df
aYlfn kr idwqf. “rfey bhfdr pfrtI” vjoN jfxI jFdI pfrtI dy mYNbr
mihqfb isMG, igafnI sLyr isMG aqy 20 hor akflI mYNbrF ny srkfr dIaF
sLrqF mMn leIaF aqy jyl coN bfhr af gey jdoN ik mfstr qfrf isMG,
bfbf KVk isMG, qyjf isMG smuMdrI aqy 16 hor akflI afgUaF ny srkfrI
sLrqF nfmMnjLUr kridaF irhfa hox qoN ienkfr kr idwqf. qyjf isMG
smuMdrI df jyl ivwc idl df dOrf pYx nfl dyhFq ho igaf aqy mf[ qfrf
isMG aqy bfkI afgU kuwJ mhIinaF ivwc aMgryjL srkfr vloN dosL nf sfbq
krn sdkf jyl coN irhfa ho ky af gey. sRLomxI kmytI ivwc mihqfb isMG
dy ijafdf mYNbr hox kfrx mihqfb isMG sRoLmxI gurduafrf pRbMDk kmytI
df pRDfn bx cuwkf sI. akflI sPF ivwc do iDrF bx geIaF. mihqfb isMG
df DVf ijhVf srkfrI sLrqF aDIn irhfa hoieaf sI aqy mfstr qfrf isMG
ijhVy axK nfl lV ky irhfa ho ky afey sn. jdoN sRLomxI kmytI dIaF muV
coxF hoeIaF qF “rfey bhfdr pfrtI” dy mukfbly “sRLomxI akflI dl” ny
bhumq hfisl kIqI aqy bfbf KVk isMG nMU pRDfn aqy mfstr qfrf isMG nMU
Aup pRDfn cux ilaf. Auproqk ieqhfsk qwQ iswD krdy hn ik sRLomxI
gurduafrf pRbMDk kmytI qy kbjLf krn leI muwZ qoN hI srkfrI aqy pMQk
iDrF df tkrfa irhf hY aqy pMQ ny hmysLF pMQk iDr df sfQ idwqf hY.
mihqfb isMG vFg sLRomxI akflI dl dy ajoky pRDfn pRkfsL isMG bfdl vI
iewk ajIb sLKsLIaq dy mflk hn. vYbsfeIt
www.shiromaniakalidalbadal.com
qy iliKaf hoieaf hY ik sRI bfdl ny afpxy rfjsI jIvn dy 17 sfl jyl ivwc
pMjfb, pMjfbIjL aqy pMjfbIaq leI ibqfey hn. hYrfnI vflI gwl ieh hy
ik sRI bfdl Aus pfrtI dy pRDfn hn ijhVI iswKF dI rfjsI pfrtI hY aqy
iswK pMQ dy hwkF qy pihrf dyxf iesdf muwK mnorQ hY, pr AunHF dI
nyVqf aqy aYksLn iswK pMQ dy ihwqF dy Ault hI njLr af rhy hn.
sRI bfdl dy aYksLnF nfl sRI akfl qKq sfihb dy aks nMU zfZI swt vwjI
hY. Aus ny afpxy rfjsI ihwqF nMU mwdynjLr rwKidaF sRI akfl qKq sfihb
dy jQydfrF dIaF kmIjL Auqfrn vFg qbdIlIaF krky ieh iswD kr idwqf hY
ik Auh suprIm hY aqy bfkI Ausdy mulfjLm hn.
pMjfb dy lokF nMU jokF bx ky cuMbVy pfKMzI sfDF dIaF vot bYNkF nMU
bfdl ny iswK Drm dy ivroDI hox dy bfvjUd vI hwlsLyrI idwqI hoeI hY.
afsLUqosL, Binafryvflf, iphovy vflf afid anykF iswK ivroDI ansrF dI
ipwT qy bfdl df hwQ hY. sRI bfdl ny rfjsI qfkq qy pkV mjbUq rwKx leI
hr hrbf vriqaf. hux vI sRLomxI akflI dl aMimRqsr dy afgUaF nMU
ikRpfnF kwZ ky zrAuxf DmkfAuxf aqy byhUdf zfgF vrfAuxIaF, pMjfb dI
isafsq Aupr BfrU rihx dI hI pRikraf hY.
iswK pMQ nMU 20vIN sdI dy muwZly smyN dOrfn iswK pMQ dy afgUaF dI
kfrgujLfrI qoN sbk iswKidaF mihqfb isMG numf iswK afgUaF nMU nkfr ky
AunHF afgUaF nMU awgy ilafAuxf cfhIdf hY ijhVy akflI dl dy asl
mnorQ, “iswK kOm dy vzyry ihwqF” nMU smripq ho ky ivcrn aqy pMQ leI
hr kurbfnI krn leI iqafr hox. qF hI iswK pMQ sRI akfl qKq sfihb nMU
isDFqk pwKoN suprIm mMnidaF iesdy Kuws cuwky vkfr nMU muV bhfl kr
skygf aqy CyvyN pfqsLfh gurU hir goibMd sfihb jI dy qoN asLIrvfd
pRfpq krky pMQ nMU idwlI dy hfkmF dI gulfmI qoN afjLfd krvf skygf.
 |