pRDfn mMqrI mnmohx isMG dy nfm iewk Kuwlf Kwq

"suKimMdr isMG hMsrf"
jUn 3 2004

jUn 3 2004

pRDfn mMqrI sR[ mnmohx isMG jIE,

vfiggurU jI kf Kflsf.. vfihgurU jI kI Pqih..

sLfied ieh afp jI dI ijLMdgI dI sB qoN vwzI pRfpqI hovygI, ies krky afp jI nMU ies pRfpqI dIaF vDfeIaF dyxIaf bxdIaF hn. so, afp jI nMU Bfrq dy pRDfn mMqrI pd qy susLoiBwq hox dIaF lwK lwK vDfeIaF hox. afp jI dy pRDfn mMqrI bnx sdkf dunIaF dy kony kony ivwc bYTy iswK BfeIcfry dI pCfx vDI hY. iswKI df mfx viDaf hY.

sR[ mnmohx isMG jIE, ies pd Aupr susLoiBwq hox nfl afp jI dIaF dysL pRqI aqy Kfs krky gurU nfnk nfm lyvf iswK BfeIcfry pRqI ijLMmyvfrIaF vI vDIaF hn.

afp jI dy pRDfn mMqrI bnx dI KusLI ivwc kuwJ kFgrs nfl sbMDq lokF ny lwzU vMzy aqy ieh pRBfv dyx dI koisLsL kIqI ik iewk iswK nMU pRDfn mMqrI pd sONpx nfl kFgrs dIaF iswKF nfl kIqIaF vDIkIaF vflIaF sfrIaF PfeIlF aryjL ho geIaF hn. pr aYsf kuwJ vI hox dI sMBfvnf nhIN hY ikAuNik ijs jmfq vloN quhfnMU pRDfn mMqrI pd Aupr ibTfieaf igaf hY ieh jmfq ieiqhfsk pMinaF anusfr isWKF AuWpr kihr krn vflI jmfq vjoN jfxI jFdI hY. kFgrs pfrtI ny iswKF nfl ivsLvfsLGfq kIqf hY aqy jdoN iswKF ny ies dysL aMdr afpxy hwk lYx leI morcf lfieaf qF ies pfrtI dI muwKI ny aihmd sLfh abdflI df rUp Dfrn krky iswK kOm df Kurf Koj imtfAux dI iGnfAuxI koisLsL vI kIqI.

afp jI dy iDafn gocry krn leI kuwJ ieiqhfsk GtnfvF df ijLkr krnf cfhuMdf hF qF ik afp jI nMU ienHF dIaF cfxkXf nIqIaF qoN sfvDfn rhoN.

1) 15 agsq 1947 nMU Bfrq nMU afjLfd krvfAux vfsqy iswKF ny 93% kurbfnIaF idwqIaF, pr 10 akqUbr 1947 nMU iswKF nMU Aus vyly dI hfkm jmfq kFgrs ny jLrfiem pysLf kOm df iKqfb idwqf.

2) jLrfiem pysLf krfr dyx dy nfl nfl iswKF nMU Bfrq dy dUsry drjy dy sLihrI GoisLq kIqf igaf aqy ijhVy iswK ihMdUaF hyT kMm krnf svIkfr krdy sI AunHF nMU pihly drjy dy sLihrI mMinaf igaf.

3) 9 dsMbr 1946 nMU ihMdosqfn dI ivDfn sBf dI pihlI mIitMg jo rijMdr pRsfd dI pRDfngI hyT hoeI, qy bolidaF ihMdUaF dy cfcy pMzq jvfhr lfl nihrU ny ikhf sI ik Gwt igxqI dy rfjsI aiDkfrF dI rfKI dy pUrx pRbMD kIqy jfxgy. ieh sfzf aYlfn hY, pRx hY, bcn hY jo asI sfry sMsfr dy rUbrU kroVF ihMdosqfnIaF nMU idMdy hF. ieh pivwqr sOgMD hY ijsdI pflxf krnf sfzf prm Drm hY. 2 mhIinaF dy vkq ny hI sfibq kr idwqf hY ik ihMdU lIzr jLubfn dy ikMny ku pwky hn.

4) Bfrq dI afjfdI dy sMGrsL ivwc 82% ihMdU kOm mMdrF ivwc twl KVkfAuNdI rhI , iPr vI 10% kurbfnIaF krn vflI kOm, Bfrq dI 100 PI sdI mflk bx bYTI aqy 93% kurbfnIaF krn vfilaF nMU gulfm bxf ilaf, ieh sB ivsLvfsLGfh dy nqIjy hn .

5) Bfrq aqy pfiksqfn dI vMz vyly lgBg cflI lwK isKF nMU afjLfdI df muwl qfrnf ipaf aqy qkrIbn 67 lwK eykV AupjfAU jLmIn Cwz ky afAuxf ipaf. ihMdU ny Bfrq leI kI muwl Auqfiraf ?

6) pMjfbI sUby vyly iswKF ny morcy lfey, sLhIdIaF idwqIaF, lfTIaF KfDIaF, golIaF KfDIaF aqy swT hjLfr qoN vwD jylF ivwc bMd hoey, clfk ihMdU ny pMjfbI sUby nMU bolI dy afDfr qy dyxf mMn ilaf aqy pMjfb dy ihMdU ny afpxI bolI ihMdI ilKf ky iswKF nfl ivsLvfsGfh kIqf.

7) ihMdU lIzrF ny bhfdr iswKF nMU spYsLl iKwqy dyx dy vfady kIqy. ikQy hn iKwqy ?

mYN hYrfn huMdf hF ik ikvyN koeI iensfP psMd iensfn Bfrq aMdr iswKF nfl hoey iGnfAuxy julmF nMU awKo proKy kr skdf hY. Bfrq aMdr iswKF dy pMjfbI sUbf ijMdfbfd dy nfary Auqy pfbMdI lwgI aqy nfarf lfAux vfly nMU jylF ivwc bMd kIqf igaf pr iek ihMdU lflf jgq nrfiex dI pRDfngI hyT 29 meI 1981 nMU kwZy gey iek jlUs ivwc hyT ilKy BVkfAU nfary lfey gey aqy iek vI igRPqfrI nhIN kIqI geI.

nfairaF df vyrvf:

isr qy pgVI rihx nI dyxI, mUMh qy mwKI bihx nIN dyxI]

kC kVf ikrpfn, iswKF nMU Byjo pfiksqfn

ihMdU ihMdU BfeI BfeI,  nhIN clygI iswKf sLfhI]

AUVf eIVI nhIN pVyNgy.. jUVf jUVI kft DryNgy]

mfro srdfroN ko, dysL ky gdfroN ko] KUn kf bdlf KUn, Xfd krygf Kflsf]

aYsy iPrkU nfary Aus kOm dy pYrokfrF vloN lgfey gey ijnHF dIaF DoqIaF aqy topIaF dI KYrIaq gurU sfihbfnF dy pRAupkfrF sdkf hoeI hY. Bfrq aMdr iswKF nMU Dfrimk pwKoN vI jLlIl kIqf igaf. awgy idwqy vyrvy ivwc qrIkF sihq jfxkfrI qoN bfad ihMdU vloN iswK hox krky kIqy gey julm qoN munkr nhIN hoieaf jf skdf.

ieMdrf gFDI ny afpxI ilKI ikqfb mfeI truwQ ivwc ieh gwl bkfiedf ilKI hY ik akflIaF dI pMjfbI sUby dI mMg pUrI krnf, ihMdU nIqIaF qoN hwt jfxf aqy pMjfbI sUby aMdr ihMdU ihmYqIaF nMU byshfrf Cwzxf hY. iesy hI ikqfb ivwc awgy jf ky ilKdI hY ik pMjfbI sUbf bnfAux vyly srkfr dy ieh pUrf iDafn ivwc sI ik ihMdU hmYqIaF df sfQ nf Cwizaf jfvy.

19 mfrc 1931 nMU ihMdUaF dy bfpU mhfqmf gFDI ny sIs gMj gurUduafry ikhf sI ik:

Brfvo kFgrs ny lhOr ivwc mqf pfs kr idwqf hY Auh koeI ivDfn nhIN bxfvygI jo iswK nMU pRvfn nf hovygf. mYN iswK BfeIcfry nMU afKdf hF ik myry qy ivsLvfsL krn aqy kFgrs dy mqy qy Brosf rwKx. kFgrs iswK jfqI qF kI iksy ivakqI nfl vI ivsLvfsLGfq nhIN krygI. jy Ausny aijhf kIqf qF Auh afpxI mOqy afp hI mr jfeygI. iswK Brfvo qusIN sLMky Cwzo. mYN qy kFgrs kdy nhIN iPrFgy.

ieQy hI gFDI qoN pwuiCaf igaf ik agr afjfd Bfrq ivwc iswKF nfl DoKf hoieaf iPr iswK kI krn qF gFDI ny AuWqr idwqf ik aYsI sUrq ivwc iswK df hwk hoeygf ik Ausdf hwQ qlvfr dy muwTy qy jfey, eIsLvr aqy mnuwK jfqI afqmf iswK dI shfieqf krygI .

mClI jflu nf jfixaf sru Kfrf asgfhu

aiq isafxI sohxI ikAuN kIqo ivsfhu

aYsIaF momoTwgxIaF gwlF kr ky iswKF nMU afpxy jfl ivwc Psf ilaf igaf aqy AudoN qoN hI hr rojL jlIl ho rhI hY.

1-8-1948 nMU do ihMdUaF ny huisLafrpur ivwc gurUduafrf sfiVaf. iewk Aus smyN dy muwK mMqrI gopI cMd Bfrgo df dosq sI ijs krky donoN irhfa kr idwqy gey.

4-5-55 nMU asLvnI kumfr aYs aYs pI ny juwqIaF smyq sRI hirmMdr ivwc dfKl ho ky 500 isMGF nMU igRPqfr kIqf.

19-7-57 nMU drbfr sfihb srovr ivwc isrgtF sutIaF geIaF. koeI krfvfeI nhIN hoeI.

8-8-57 nMU iek suwqy pey iswK bwcy dy vfl kql kIqy gey, suKmnI sfihb dy gutky dy vrky bjLfr ivwc suwty gey aqy drbfr sfihb ivwc isrgtF sutIaF geIaF. koeI kfrvfeI nhIN.

16-8-57 nMU gurduafrf gursyvk jQf pitaflf aqy 16-9-57 nMU ihsfr gurUduafry isrgtF sutIaF geIaF.

16-11-57 nMU btfly gurU gRMQ sfihb dI bIV sfVI geI.

26-11-57 nMU cMzIgVH gurUduafry bMb suitaf igaf. sIs gMj aqy dUK invfrn pitafly gurUduafry ivwc juwqIaF suwtIaF geIaF.

13-04-1978 ivwc ieMdrf dy iesLfiraF qy inrMkfrIaF ny golI clf ky 13 isMG sLhId kIqy.

23-5-79 nMU klkwqy dy ihMdUaF ny iek gurUduafrf sfiVaf.

29-11-81 ieMdrf dy iesLfry qy inrMkfrIaF ny gurdrsLn pRkfsL gurUduafrf cONk mihqf ivKy bMb suwitaf aqy iqMn isMG sLhId hoey.

1-6-1984 nMU Bfrq dI ihMdU srkfr ny 222 sflF mgroN sRI hirmMdr sfihb qy hmlf kIqf aqy hjLfrF sLrDflU isMG isMGxIaF sLhId kIqy.

29-9-1984 nMU drbfr sfihb kMplYks ivwc dfKl ho ky 350 dy krIb isMG isMGxIaF igRPqfr kIqy.

1-11-84 nMU idwlI ivwc XojnfbwD ZMg nfl iswKF df kqlyafm kIqf. iswKF dI jfiedfdF qbfh kIqIaF. iswK aOrqF dIaF iewjqF luwtIaF.

ies qoN bfad dy vyrivaF ivwc 25,000 iswKF nMU kql krky lfvfirsL kih ky Kpf dyxf, jsvMq isMG KflVf nMU GroN cuwk ky qkl krn aqy BfeI gurdyv isMG kfAuNky vrgIaF mhfn rUhF df byrihmI nfl kql krnf, ies iPrkU ihMdU hfkm dI nIqI hY.

sR[ mnmohx isMG jIE, ijs idwlI aMdr nOvyN pfqsLfh gurU qyg bhfdr sfihb ny afpxf sIs vfr ky ihMdU dy glH dy jMjU dI rfKI kIqI sI Ausy idwlI ivwc nOvyN pfqsLfh dy poiqaF df 1 nvMbr 1984 nMU buwcVF vFgUM Gfx kIqf igaf. ijs nMU ksUrvfr kOx mYgjLIn ivwc aMikq kIqf igaf hY.

siqkfrXog pRDfn mMqrI sR[ mnmohx isMG jIE, Auproqk GtnfvF kFgrs pfrtI dy rfj kfl dOrfn hI vfprIaf hn aqy ienHF iswK ivroDI GtnfvF leI kFgrs pfrtI dI muhrlI kqfr dy mYNbr ijLMmyvfr hn. iswKF dy kfql smJy jFdy jgdIsL tfeItlr vrgy afp jI dI kYbint ivwc vI mOjUd hn.

sR[ mnmohx isMG jI, afp dunIaF dy lokF sfhmxy iewk sulJy arQ sLfsLqrI vjoN jfxy jFdy ho. dunIaF dy lok quhfnMU bqOr iswK vI vyK rhy hn. ieqhfskfrF dIaF klmF vI quhfnMU iewk cMgy arQ sLfsLqrI dy nfl nfl sulJy iswK vjoN vI ibafn krngIaF. ieh klmF ieh ilKx qoN nhIN iJjkxgIaF ik iewk pRDfn mMqrI hox dy nfqy afp ny iswK kOm, ijs ny ies mulk leI 93% kurbfnIaF kIqIaF hn, leI kI kIqf hY. iswK kOm dy ltkdy msly aqy iswKF df Kuwisaf mfx siqkfr bhfl krvfAux leI qusIN kfrgr iswD ho skdy ho. afp jI nMU kdy vI ieh nhIN BulfAuxf cfhIdf ik iswK ieqhfs ivwc nvfbIaF kbUlx vfly nhIN nvfbIaF TukrfAux vfilaF dy nfm sunihrI awKrF ivwc ilKy jFdy hn. kFgrs df ieqhfs dwsdf hY ik ies pfrtI ny hmysLF iswKF nfl ivsLvfsLGfq kIqf hY aqy awgy qoN vI ieh iswKF nfl Gwt gujLfrn vfly nhIN hn. afs hY ik afp jI ijMnHF vkq vI ies kursI qy susLoiBwq rhogy, iswK kOm dy msilaF pRqI suihrd rhoNgy.


© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved., info@sanjhsavera.com