|
pMjfb dy isafsqdfnF dI CwqrCfieaf hyT luiDafxy ivwc pnp
irhf zyrfvfd
juaf Kyzdf Kyzdf sMq bx igaf
8 sflF ivc kwK qoN kroVpqI bixaf sMq rfmpfl
ivsLysL jFc irport-sFJ svyrf
pMjfb
ivc idn pRqI idn vwDdy zyry icMqf df ivsLf bxdy jf rhy hn|
luiDafxf df ies smyN df nfmI bixaf bYTf sMq rfmpfl jo ik
kwuJ sflF ivwc hI awj cVHq qy Aus mMjr qy hY ijQoN bhuq Gwt
lok phuMcdy hn| Aukq bfby dy bfry sfzI jFc tIm ny GoK kIqI
hY aqy pfieaf ik luiDafxy dy abduwlfpur bsqI ivc rihx vfly
ies bfbf ijs dI Aumr 29-30 hovygI| 1998 ivc iesny afpxy afp
nUM iek bfbf vjoN sQfpq kIqf aqy abduwlf pur bsqI ivc hI ies
ny afpxy Gr ivc sRI gurU gRMQ sfihb rwK ky pRcfr krky bfbf
aKvfAuxf surU kr idwqf| jykr iesdy ipwCokV vwl iDafn mfrIey
qF ies dy ipqf guljLfr isMG jI “sLfn” islfeI msLIn kMpnI
ivc PormYn df kMm krdy sn aqy Auhnf nUM Aus smyN 2500-3000
rupey pRqI mhInf qnKfh imldI sI| ies bfby dy Aus smyN vfl
kwty hoey sn aqy ieh keI vfr jUaf Kyzdy smyN igRPqfr vI
hoieaf sI| ieh bhuqf piVHaf iliKaf nhIN hY. iesdy do Brf
aqy iek BYx hY| ies df Cotf Brf vI ies dy nfl hI rihMdf hY
aqy ies dy zyiraF ivc sfQ idMdf hY| kuwl imlf ky ienHF kol
iek mkfn pf ky Aus smyN dI kImq ansufr 3-4 lwK dI jfiedfd
sI| ies dy bhuq njLdIkI irsLqydfr ajYb isMG aqy suKdyv isMG
jo ik dovyN ngr suDfr trwst luiDafxf ivc srkfrI mulfjLm hn
aqy ienHF ny hI rfmpfl nUM bfbf bxfieaf aqy afpxy ipMzF qo
bIbIaF ilafAuxIaF surU kIqIaF qF ik muhwly ivc ieh pRcfr
hovy ik bfbf jI kol sMgqF afAux lwg peIaF hn| ies nUM kuJ
gur isKfey gey| ies nUM ieh dwisaf igaf ik koeI vI bIbI jF
ivakqI nUM qusIN sRI gurU gRMQ sfihb dy pfT krfAux aqy ies
zyry ivc 21-40 idn cONkI Brn leI kihxf hY| ieh Kfs krky
aOrqF nUM zyry ivc cONkI Brn leI kihMdf aqy lMgr pfxI df
ieMqjfm hox lwgf| ies pwqrkfr ny Aus smyN vI jf ky dyiKaf sI
ik ies ny afpxf afsn gurU gRMQ sfihb jI qoN AuWcf rwiKaf sI
aqy nfl sRI gurU gRMQ sfihb dy bYT ky aOrqF aqy afey lokf
nUM pfxI dI boql qy PUwkF mfrky idMdf hY| jykr iksy aOrq nUM
aOlfd cfhIdI hY qF ieh kihMdf hY ik ieh Pl lY jfE aqy zyry
ivc pUry 41 idn afE aqy zyry ivc lMgr dIaF vsqF idE, gurU
jrUr myhr krngy| ies qrHF ienHF sMgqF dy nfl ies dy Gr dy
dUr ipMzF qo afey lok afpxy huMdy sn jo sMgqF ivc bYT ky
bfbf rfmpfl dIaF isPqF suxfAuNdy sn qF ik afeI sMgq ivc
pRBfv jf sky|
hOlI hOlI
ies ny abdulfpur bsqI ivc vIrvfr aqy aYqvfr dIvfn lfAuxy
surU kr idwqy aqy kuwJ pwqrkfrF nUM iesLiqhfr vgYrf dy ky
afpxy hwk ivc Kbrf lgvfAuxIaF surU kr idwqIaF| ajYb isMG aqy
suKdyv isMG bfby nfl ipMzF ivc jf ky lokF qoN bx rhy zyry dy
nF qy pYsy dI AugrfhI krdy sn aqy bfbf kfr ivc bYT ky sMgqF
nUM afsLIrvfd idMdf sI| ies ny afpxI dfVHI ktfeI hoeI sI aqy
bfad ivc iksy dy kihx qy ies ny dfVHI nUM kuMzl krvfey| ajYb
isMG aqy suKdyv isMG ies dy hwQ hn jo ik sfrf lYx dyx krdy
hn| mjLy dI gwl ieh hY ik ieh dovy ivakqI hY qF srkfr dy
mulfjLm pr nOkrI bfby dI krdy hn|
ijvy ijvyN
ies bfby kol sMgqF afAuxIaF surU hoeIaF ienHF ny abdulfpur
bsqI ivc zyry df inrmfx kIqf aqy hr sfl gurgwdI idvs aqy
afpxf jnm idn mnfAuxf surU kr idwqf| bIbIaF qoN afpxIaF lwqF
GutfAuxIaF, syvf krvfAuxIaF afid surU kr idwqIaF| ies dy
ipqf jI vI ies dy sfQ idMdy sn| kwuJ smyN bfad 2001 ivc ies
dy ipqf guljLfr isMG dI ies dy nfl iksI aOrq nfl nfjLfiejL
sbMDF dy cwldy axbx ho geI aqy kfPI lVfeI JgVf vI hoieaf ijs
nfl ies dy ipqf nUM hfrt atYk ho igaf aqy AusdI mOq ho geI|
ies qoN bfad ies ny zrfmf krdy hoey afpxy ipqf nUM zyry ivc
sskfr krn dI koisLsL kIqI pr muhwly vfilaF dI cMgI qdfd ivc
ivroDqf krn dy bfad ies ny sskfr sLmsLfn Gft ivwc kIqf| ies
sbMDI kwuJ aKbfrF ny Aus vyly KbrF vI lgfeIaF sn|
ies ny
afpxy ipqf dI mOq qoN bfad AusnUM iek bfbf (sMq) df nF dy
idwqf aqy hr sfl Ausdy nF hyT brsIaF mnfAux lwgf| ies dy
kihx muqfbk ies ny ieh gurU ividaf sMq drbfrI dfs, loopo
vfilaF qoN leI sI (jo ik ies smyN nhIN hn) ies ny afpxy ipE
aqy afpxy gurgwdI qy dIvfn lf ky zrfmy bfjLI krky lIzrf aqy
mMqrIaF nUM ies pRogrfm ivc sLfml krky afpxI sLohrq nUM
vDfAuxf cfhuMdf sI jo ik shI vI sfbq hoeI|
awj ies dy
smfgm ivc muwK mMqrI pRkfsL isMG bfdl aqy kFgrs dy keI
mMqrI, sRomxI kmytI dy pRDfn, mYNbr aqy keI gRMQI afAuNdy
jFdy hn|
kwcI bolI
df ieh vxjfrf ijs nUM gurU mhfrfj dIaF qukF kihMdy smyN vI
keI vfr Buwl jFdf hY ieh afpxy afp nUM bfbf Cwz ky awj kwlH
sMq khfAux lwg ipaf hY| ies dy kol awj JFzy zyry ivc 1 eykV
ivc bixaf ies df zyrf ijs ivc lMgr hfl aqy dIvfn hfl hY|
ijQy hr aYqvfr ieh dIvfn lgfAuNdf hY aqy ies df afsn sRI
gurU gMRQ sfihb dy afsn dy brfbr iek rfjy mhfrfjy vFgU
bxfieaf hY ijQy ieh sMgqF nUM pRvcn idMdf hY| ies dy dovyN
pfsy hiQafrbMd ivakqI KVHy hoey huMdy hn|
sfzI jFc
tIm ny jd ies sbMDI bfby nfl gwl kIqI qF bfby ny afpxy zyry
ivc bulfieaf ijQy ies dy hiQafrbMd bdmfsLF ny bhuq hI
bdqmIjLI nfl sfzI qlfsLI leI aqy koeI kYmrf, mobfiel, jf
iksy iksm df koeI sfmfn nhIN iljfx idwqf| jd bfby qo ies
sbMDI puwiCaf igaf ik qusI afpxf afsx sRI gurU gRMQ sfihb
qoN Aucwf rwiKaf hY aqy dIvfn hfl ivc Ausdy brfbr qF ies
bfby ny ikhf ik ieh koeI vwzI gwl nhIN, asIN huxy TIk krvf
lYNdy hF| jd ies pwqrkfr ny ieh puwiCaf ik qusIN gurU dI
hfjLrI ivc lokF nUM puwCF idMdy ho, kI ieh TIk hY ? qF bfby
ny sfzy vwl kOVI njLrF nfl dyKdy hoey ikhf ik qusIN ijLafdf
gwlF nf kroN qF awCf hY| ies ny mobfiel rfhIN afpxy bMdy
bulfey aqy sfnUM sMgqF sfhmxy ikhf ik ienHF nUM lMgr pfxI
Cwkf ky Byj idE| kuwJ bdmfsL tfeIp ivakqI sfnUM iek kmry
ivwc lY gey aqy cfh pfxI idMdy hoey ikhf ik qusIN bfbf jI dI
inMidaf aqy ieDr AuDr Jfkxf bMd kr idE| qusIN iesLiqhfr lYxf
hovy qF bfbf jI dy jnm idn qy af jfxf ies qo ielfvf koeI hor
Kbr nf lgfAuxf| ienHF nUM aYnf zr lwigaf ik ieh sfzy motr
sfeIkl df nMbr vI not krn afey aqy rijstr qy sfzf nf pqf vI
not kIqf| asIN ies sbMDI muhwly ivc pVqfl kIqI qF muwhly
vfilaF df kihxf hY ik asIN ies bfby nUM Coty huMidaF qoN
jfxdy hF| glIaf ivc monf bx ky GuMmdf sI aqy koeI kMm kfjL
aqy pVHfeI nhI krdf sI. keI vfr Qfxy cONkI ivc jUaf Kyzdy
PiVaf jFdf sI aqy ies df ipqf akflI lIzrF nUM ilaf ky
CuzfAuNdf sI| muhwly dy lokF df kihxf hY ik ies bfby ny pUrf
muuwhly Gyiraf hoieaf hY asI bfhr KVH vI nhIN skdy| glIaF
ivc skUtr, lgvf idMdf hY svyry pMj vjyL spIkr qyjL kr idMdf
hY| sVkF qy ies ny mMjIaF qy pRsLfd lgvfey hoey hn| lok idn
rfq afAuNdy jFdy hn| sfzIaF DIaF BYxF bfhr ies leI nhI KVH
skdIaF ikAuNik ies dy zyry nojvfn muMzy bfhr afAuNdy jFdy hn
qF mnHF krn qy ies dy muMzy guMzfgrdI krdy hn|
lokF ny
dwisaf ik ies dy ipqf, ies dIaF mfVI hrkqF qoN bhuq duwKLI
sn| lVkIaF nUM CyVnf, ies dy ipqf ivroD krdy sn| zyry ivc hI
ies ny iek lVkI nfl sbMD bxfey hoey sn. iesy smyN ies dy
ipqf dI moq ho geI|
ies ny
afpxy ipqf dI mOq df Pfiedf vI cuwikaf afpxy ipqf jI dy nf
qy brsI mnfAux lwgf aqy Ausdf rfjsI Pfiedf lYx lwg ipaf hY|
ies dy kol
awj dI qfrIK ivwc do ienovf kfrF ijMnF dI kImq 8-9 lwK rupey
hY, iek hor kfr hY ijs dI kImq 5-6 lwK rupey hY| JFzy df
zyrf jo ik 1 eykV ivc hY aqy abduwlfpur bsqI ivc ies ny
lfgy-cfgy dy kuJ mkfn KrId ley hn aqy iqMn mMjlI zyrf bxf
ilaf hY| kuwl imlf ky ies bfby ny 2-3 kroV rupey qoN ijafdf
pRfprtI bxf leI hY| ies kol awj qoN 9-10 sfl pihlf sfeIkl
aqy skUtr huMdf sI| jo ik awj kroVF rupey df bfbf bixaf bYTf
hY|
ies dy ies
kMm ivc sfQ dyx leI iesdf Cotf Brf, ies dI pqnI, mF, BYxF
aqy irsLqydfr hn| jo sMgqF ivc bfbf jI dy zyry ivc idn rfq
syvf aqy jp krn leI pRyrdy hn| ieh bfbf bfhrly dysLF ivc vI
sYr kr cuwkf hY| ajy ipwCy ijhy amrIkf df dOrf krky afieaf
hY|
mjLydfr
gwl ieh hY ik ies dy muwhly ivc hI bhuq purfxy rih rhy akflI
lIzr amrjIq isMG BftIaf jo ik sRomxI akflI dl bfdl ivc mIq
pRDfn hn Auhnf dI bdolq hI ieh bfby dI akflI dl ivc sLohrq
vDI hY. kuwJ smF pihlF ies bfby dI ies lIzr nfl lwgdI sI pr
ies ny pltf Kf ky ies qoN Pfiedf lYxf surU kr idwqf| ies
zyry qy bfdl sfihb, jgdIsL isMG grcf ivDfiek qy sfbkf mMqrI,
drsLn isMG isvflk, sRomxI kmytI pRDfn afid afAuNdy hn. kI
Auh jfxdy hn ik ieh bfbf sMgqF nUM puwCF idMdf hY aqy ies dI
bYk grfAUNz kI hY ?
afpxy nF
nfl “sMq” lfAuxf qF awj df sLfied irvfjL hI bx igaf hY| koeI
vI bfbf QoVHI ijhI sLohrq hfsl krky sMq lPjL lwgf lYNdf hY
pr ies sMq lPjL dI mhfnqf nUM nhIN jfxdf|
awj loV hY
aijhy aLKOqI sMqF nUM pMjfb ivcoN bfhr kwZx dI. sfzIaF awKF
qy aijhI aMD ivsLvfs dI pwtI bMnHI hoeI hY jo ik AuqrdI nhI|
jd qwk pMjfb dy lok ies nUM nhIN nkfrngy qF qwk ieh bfby
sfzy pMjfb nUM KoKlf krdy rihxgy aqy sfzIaF DIaF BYxF dIaF
iewjLqF nfl Kyzdy rihxgy|
adfrf sFJ
svyrf dI jFc tIm hor vI aijhy bfibaF dIaF kfrqUqF bfry GoK
kr rhI hY pr keI musLklF af rhIaF hn ikAuyNik ieh bfibaF dy
kol bdmfsL pflHy hoey hn. pYsf aqy phuMc hox krky koeI vI
pwqrkfr sfzf sfQ dyx qoN iJjkdf hY. pMjfb ivc ienHF bfibaF
ny Bly hI sMgqF ivwc bfibaF df rUp Dfiraf hovy pr iehnF df
aMdrlf rUp isrP KojLI pwqrkfrF aqy ienHF dy bMidaF nhIN
jfixaf hY| ies leI ieh pwqrkfr koisLsL pUrI koisLsL krygf ik
Auh ies bfry hor qwQ kwZy|

stfktn ivwc krnl sMDU df nF bolxf sMqvfd dy pRBfv df isKr
stfktn ( srbjoq isMG
svwdI ) iswK Drm ivwc vMzIaF pfAux leI aqy sfihb sRI gurU
grMQ sfihb nfloN iswKF nUM qoV ky zyryvfdI pKMzI sfDF ipwCy
lfAux leI afr aYs aYs ny icwty coly pvf ky bglf ibRgyz vwzI
pwDr qy pYdf kIqf hoieaf hY ijsny gurU-Kflsf qy jLordfr hmlf
kIqf hoieaf hY. pr pMQk soc dy DfrnI iswK nojLvfnf ny
ivdysLF ivwc ies bglf ibRgyz nUM pMQ ivcoN KdyVn leI jdo
jihd sLurU kIqI hoeI hY. iesy jdo-jfihd qihq hI mfn isMG
iphovyvflf aqy kfkf rxjIq isMG ZwzrIaF vflf dy iKlfP
mujLfhry krky gurU GrF qoN pry rwiKaf hY. irtf[ krnl
gurbIrieMdr isMG sMDU ny bdnfm inhMg ajIq isMG pUhlf qoN
ielfvf mfn isMG iphovyvflf aqy hor zyrydfr sfDF dy iKlfP
morcf lfieaf hoieaf hY. krnl sMDU pMQk jQybMdIaF Kflsf
alfieMs, sRomxI XUQ akflI dl aMimRqsr, Kflsf jfgrqI lihr,aqy
dl Kflsf afP amrIkf dy swdy qy amrIkf dory qy afey hoey hn
aqy ienF jQybMdIaF vloN krnl sMDU nUM amrIkf dy vwK-vwK gurU
GrF ivwc iljf ky snmfnq krky iswKF ivwc pMQk soc pYdf krn df
Xqn kIqf jf irhf hY. krnl sfihb PrImFt,
aYlsbrFty,sYnhojy,sYkrfmYtoN afpxy ivcfr pysL kr cuwky hn.
awj AunF ny ieiqhfsk gurduafrf sfihb stfktn ivwc bolxf sI.
pr kuwJ pRbMDkf ny krnl sfihb nUM ikhf ik qusIN mfn isMG
iphovy dy iKlfP kuwJ nf bolxf. Kflsf alfieMs dy isMGF vwloN
idwqI jfxkfrI anusfr krnl sfihb ny ieh gwl mMnx qoN ienkfr
kr idwqf. aqy ikhf ik ieh myrI soc dy Ault hY aqy mY qF swc
pRgt krnf hY. pr kfPI ivcfr qoN bfad pMQk jQybMdIaF aqy krnl
sfihb ny ies gurduafry ivwc bolx qoN ienkfr kr idwqf. Xfd
rhy gdrI bfibaF qoN lY ky iswK rihq mirXfdf bxn qwk ies
gurUGr ny smyN-smyN isr pUrf Xogdfn pfieaf hY. pMQ pRvfinq
iswK rihq mirXfdf nUM awj vI pVIey qF sb-kmytI ivwc stfktn
gUrU Gr df nF drjL hY. pr awj dy pRbMDkf ny iewk zyrydfr sfD
mfn isMG iphovyvfly df pwK pUr ky ieiqhfsk glqI kIqI hY. aqy
ies glqI df bglf ibRgyz pUrf lfB AuTf skdf hY. krnl sMDU ny
ies pwqrkfr nfl gwlbfq dOrfn ikhf ik ies smyN jo pMQk lihr
pYdf ho cuwkI ies nUM koeI rok nhIN skygf, sfnUM mUh-mulfjyL
iqafg ky pMQ dI gwl krnI cfhIdI hY ies ivwc hI pMQ df Blf
hY.

kYlyPornIaF dy vwK-vwK gurU GrF ivwc ijMdf-suwKf df sLhIdI smfgm
mnfieaf
PrImFt ( srbjoq isMG
svwdI ) sRI drbfr sfihb aMimRqsr qy hmly dorfn BfrqI PojLF
dy muwKI jrnl vYidaf nUM hlfk krn vfly BfeI suKdyv isMG
suwKf aqy BfeI hrijMdr isMG ijMdf df sLhIdI smfgm
kYlyPornIaF dy vwK-vwK gurU GrF ivwc mnfieaf igaf,muwK smfgm
iswK rfjLnIqI dy kyNdr smJy jFdy iswK gurduafrf sfihb PrImFt
ivwc hoieaf. sLhIdI smfgm dI arMBqf BfeI kMvrpfl isMG, amrIk
isMG gurdfspur vfilaF dy rfgI jwQy aqy gurmyl isMG dy
kvIsLrI jwQy ny kIqI. srbjIq isMG goibMdpurI vloN gurbfxI
ivwcoN hvfly dy ky iswK Drm ivwc sLhIdI dy sMklp dI bhuq
KUbsUrq ivafiKaf kIqI.bIbI jsmIq kOr ny BfeI ijMdf-aqy suwKf
vloN Bfrq dy rfsLtrpqI nUM ilKI icwTI df mulFkn kIqf. aqy
Coty bwcy ajypfl isMG aqy punIq kOr ny BfeI ijMdf-suwKf nUM
pMQ dy mhfn sLhId krfr idMidaf ieQoN dy jMmpl bwicaF nUM
ijMdf-suwKf dy pMQk jIvn bfry jfxkfrI idwqI. sfbkf mYNbr
sRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI BfeI qrlocn isMG dupflpur ny
BfeI ijMdf-suwKf dI qulnf gurU goibMd isMG vyly dy isMG BfeI
bIr isMG aqy BfeI DIr isMG nfl kridaF ikhf ik ienF XoiDaF ny
iswK ieiqhfs nUM muV duhrfieaf hY. aqy iswKI isdk nUM
inBfAuidaF hwsidaF shfdq df jLfm pIqf. AunF ikhf ik
ijMdf-suwKf nUM swcI sLrDFjlI afpsI mwqByd Bulf ky iKlrI
pMQk sLkqI nUM iewk krn ivwc hovygI. ies qoN ielfvf pRDfn
BfeI krnYl isMG ny vI ijMdf-swuKf nUM sLrDFjLlI Byt kIqI aqy
bfhroN afeI iswK sMgq df DMnvfd kIqf. awj dy ies sLhIdI
smfgm ivwc sLhId hoey isMGF dIaF qsvIrF dI iewk pRdrsLnI
lfeI geI. aqy dljIq kOr DfmI vloN amrIkf ivwc bxy nvyN knUnF
dI afm iswK sMgq nUM jfxkfrI idwqI. ies smfgm ivwc ivsLysL
qOr qy BfeI hrimMdr isMG ,divMdr isMG, suKdyv isMG byxIvfl,
avqfr isMG DfmI, gurdfvr isMG mfn, blivMdrpfl isMG
Kflsf,prmjIq isMG dfKf aqy gurmIq isMG Kflsf sLfml hoey. ies
qoN ielfvf mntIkf,bykrsPIlz, lfseyjLls,aqy stfktn ivwc
ijMdf-suwKf df sLhIdI smfgm mnfieaf igaf hY.

rxjIq isMG
ZwzrIaF dI vYnkUvr PyrI mfPI mMgx AuprMq smfpq
srI
(cVHdI klf ibAUro)-sQfnk jfgrUk pMjfbI mIzIey aqy pRmuwK
gurduafrf sfihbfnF vloN ivvfdgRsq sfD rxjIq isMG ZwzrIaF dI
vYnkUvr PyrI dy bfeIkft krn AuprMq byÈwk AunHF dy cyilaF
vloN pUrf itwl lf ky AunHF dy pRogrfm mukMml krn dI koiÈÈ
kIqI geI pr mwQf itkfAux, gurmiq dy nf-anukUl DfrnfvF pVHn,
gurU nfloN afpxy pRcfr nUM mhwqv dyx kfrn sMgq dy ivroD df
iÈkfr hoey rxjIq isMG dy sfry pRogrfm burI qrHF Tuws ho gey.
ivvfd nUM sulJfAux dy cfhvfn lok koiÈÈ krdy rhy ik rxjIq
isMG hurF vloN bIqy ‘c jfxy-axjfxy ‘c hoeIaF glq kfrvfeIaF
dI mfPI sMgq qoN mMg leI jfvy pr Auh afpxI ijwd ‘qy aVy rhy.
aMq ivwc jfx lwigaF rxjIq isMG ny vYnkUvr dI sMgq qoN
afpxIaF glq kfrvfeIaF dI mfPI mMg leI. ijs nfl AunHF dI
qxfapUrn vYnkUvr PyrI smfpq ho geI.
bIqy
vIrvfr rxjIq isMG dy cyilaF vloN srI siQq iewk KflI pey
skUl, ijs df mflk koeI blMdpurI sfD hY, ivKy AunHF df
pRogrfm AulIikaf igaf. pr rxjIq isMG aqy Aus dy cyilaF nUM
AudoN inrfÈf df sfhmxf krnf ipaf, jdoN 300 qoN vwD
muËfhrfkfrI ibnf iksy dy swdy ‘qy, afpxI ËmIr dI avfË
suxidaF zyry dy bfhr qKqIaF lY ky KVHy ho gey. jdoN BfrI
igxqI ivwc muËfhrfkfrI “isMG sUrmy gwjxgy- pKMzI sfD
Bwjxgy”, “ZwzrIaF vflf sfD murdfbfd”, “gurU mfinE gRMQ”,
“afp nUM mwQf itkfAux vfly murdfbfd” dy nfary lf rhy sn, qF
Aus vkq zyry aMdr do gwizaF dIaF svfrIaF dy rUp ‘c cyly
rxjIq isMG dI AuzIk kr rhy sn.
byÈwk
dIvfn df smF 5:00 vjy df sI pr Auh 8:30 vjy AuQy phuMcy,
ijwQy ÈFqmeI muËfhrfkfrIaF ny AuwcI sur ivwc nfhry lgf ky
AunHF dy kMnF qwk afpxI ros BrpUr avfË phuMcfeI. lgfqfr 5
GMty cwly ies ÈFqmeI muËfhry iKlfP puils vI swdI geI pr
puils aPsrF ny qfkId kIqI ik jykr muËfhrfkfrI koeI BMnqoV jF
ihMsk kfrvfeI nhIN krngy qF Auh afpxf muËfhrf jfrI rwK skdy
hn. jykr muËfhrfkfrI cfhuMdy qF dIvfn hfl ivwc KihbV ky
hwlf-guwlf kr skdy sn pr muËfhrfkfrIaF ny bhuq hI sMjm
idKfieaf aqy ikhf ik jykr asIN gurU dI hËUrI ivwc jf ky gurU
dy byadbI hI krnI hY qF iPr Prk kI irhf.
dUsry idn
Èuwkrvfr srI dy Kflsf skUl ivKy pRogrfm AulIikaf igaf sI.
byÈwk bhuq sfry mfipaF aqy pqvMiqaF vloN skUl nUM ivvfd qoN
prHF rwKx leI pRbMDkF nUM bynqI kIqI geI, rxjIq isMGMG
ZwzrIaF iKLlfPL ros pRgt kr rhy iswK pr pRbMDk afpxI iËwd qy
aVy rhy. iswty vjoN 5:00 vjy muËfhrfkfrIaF dI vwzI BIV skUl
dy bfhr qKqIaF lY ky KVHI ho geI.
TIk Ausy
vkq rxjIq isMG aqy muËfhrfkfrIaF ivckfr mIzIey dI hfËrI ivwc
iswDI gwlbfq cwl rhI sI. muËfhrfkfrI mMg kr rhy sn ik rxjIq
isMG mwQf itkfAux, sMq khfAux aqy hor ivvfdF sbMDI ibnf Èrq
inmrqf sihq mfPI mMgy pr rxjIq isMG dy cyly aqy rxjIq isMG
aVy rhy. bhuq hI qlKI BrpUr rhI ieh mIitMg AudoN byiswtf
sfbq hoeI jdoN rxjIq isMG ny mIzIey dI hfËrI ivwc ieh kih
idwqf ik, “mYN ikhVf koeI krfeIm kIqf hY, jF koeI bwjr
kurihq kIqI hY jo jf ky akfl qKq `qy pyÈ hovF.” ies dI vIzIE
irkfrizMg hoeI hY, jo knyzf Br ivwc cwldy tI[ vI[ pRogrfmF
ivwc pRsfirq kIqI jfvygI. rxjIq isMG aqy muËfhrfkfrIaF ivwc
hoeI ieh asPl gwlbfq, jo rxjIq isMG dI aVI kfrn tuwt geI, df
iswDf pRsfrn ryzIE qoN kIqf igaf aqy Èfm nUM 24 GMty cwlx
vfly aYm[ cYnl dy pMjfbI KbrF dy bulyitn ivwc ies dI vIzIE
vI idKfeI geI. ies mIitMg ivwc rxjIq isMG ny mOkf aqy hflfq
BFpidaF mIzIey nUM ikhf ik, “mYN iksy dI pwg lwQI nhIN vyKxf
cfhuMdf, pwg cfhy myrI lwQy jF iksy hor dI, glq hY.” ieh kih
ky rxjIq isMG ny aYlfn kIqf ik mYN vYnkUvr ivKy hor dIvfn
nhIN lgfvFgf. pwg sbMDI rxjIq isMG vloN idwqy ibafn nUM lgBg
sfiraF vloN srfihaf igaf. rxjIq isMG dy cyilaF vloN dubfrf
gwlbfq leI muËfhrfkfrIaF qwk phuMc kIqI geI aqy ikhf igaf ik
Auh ilKqI mfPI mMgx leI iqafr hn.
agly
idn svyry jdoN rxjIq isMG dy cyly aqy muËfhrfkfrI afps ivwc
bih ky koeI hwl kwZx dI koiÈÈ kr rhy sn qF Ausy vkq rxjIq
isMG dI krfmfq nfl nvyN bxy rxjIq isMG dy cyly, jo hux qwk
sfDF dI ahI-qhI Pyrdy afey hn, sMgq nUM cYilMj kr rhy sn ik
Auh hr hflq ivwc rxjIq isMG dy dIvfn lgfAuxgy, koeI AunHF
nUM rok nhIN skdf. KYr, AunHF dy ieh cYilMj rUpI Poky PYNtr
AuvyN hI ryq dI ZyrI vFg Zih gey, ijvyN AunHF vloN pihlF
kIqy cYilMjF df hÈr huMdf afieaf hY. 4 GMty rxjIq isMG dI
sihmqI nfl afey cyilaF aqy muËfhrfkfrIaF ivckfr gwlbfq hoeI,
ijs AuprMq iewk ilKqI KrVf iqafr kIqf igaf. dohF iDrF vloN
sihmqI pRgtfeI geI ik mIzIey dI hfËrI ivwc rxjIq isMG
Auprokq pRYs irlIË ‘qy dsqKq krky, mIzIey nUM sONpygf aqy
nfl hI Ausy vkq iswDy pRsfrn ‘qy sfrIaF gwlF spwÈt krygf.
3:30 vjy df tfeIm dy ky mIzIey nUM swd ilaf igaf pr AudoN
hwd ho geI jdoN rxjIq isMG dy “muwK pRmotr” aqy trFto ielfky
dy mfltn gurUGr nfl sbMiDq s[ dljIq isMG syKoN ny mIzIaf
imlxI qoN isrP 20 imMt pihlF pRYs irlIË jfrI krn qoN korf
jvfb dy idwqf. ieh pRYs irlIË hU-bhU hyTF idwqI jf rhI hY:
vfihgurU
jI kf Kflsf. vfihgurU jI kI Piqh..
vYnkUvr
ielfky dI iswK sMgq ivckfr ipCly idnF qoN iqwKI ho rhI
nrfjgI nUM dyKidaF dfs rxjIq isMG ZwzrIaF ny idloN ieh
mihsUs kIqf hY ik ipCly smyN dOrfn jfxy-axjfxy ivwc dfs qoN
kuJ kfrvfeIaF hoeIaF hn, ijs nfl nfnk nfm lyvf sMgq dy
ihridaF nUM Tys phuMcI hY. smUMh iswK sMgq dIaF BfvnfvF df
siqkfr krdf hoieaf dfs ieh vfadf krdf hY ik BivwK ivwc aijhI
iksy vI gwl nUM duhrfieaf nhIN jfvygf, ijs nfl iswKI soc
rwKx vfly aqy gurUzMm df ivroD krn vfly iswKF df ihrdf duKI
hovy.
inmnilKq
gwlF ivwc dfs nUM sMgq dy sihXog dI loV hY, jo ies pRkfr hn:
1[ dfs
pihlF vI kihMdf afieaf hY ik Auh iswK pMQ df inmfxf syvk hY
nf ik sMq-bfbf. pr ies dy bfvjUd bhuq sfry ÈrDffi aijhf hI
afKdy hn. dfs PYslf lYNdf hY ik awj qoN bfad afpxI iksy vI
irkfrizMg, pRkfÈnf jF afpxy sQfn ‘qy sMq bfbf ilKx dI hrigË
iejfËq nhIN dyvygf. dfs dy smfgmF ‘c vI iksy nUM vI styj qoN
dfs nUM sMq-bfbf afKx qoN vrijaf jfvygf. afpxIaF PotoaF nUM
vI pRcfrn qoN guryË kIqf jfvygf.
2[ dfs
bcpn qoN mhFpurKF dI pRyrnf nfl iswDf kIrqn krdf af irhf hY.
dunIaf Br ivwc BRmx krn AuprMq aqy pMQk mirXfdf df siqkfr
kridaF dfs ieh mihsUs krdf hY ik dIvfn smyN kIrqn dOrfn vwD
qoN vwD gurbfxI hI gfien kIqI jfvy. jF dfs gurbfxI ‘qy
aDfirq iswDy kIrqn/DfrnfvF df gfien krygf. jo DfrnfvF
gurbfxI dy anukUl nhIN, AunHF nUM nhIN gfvFgf. 3[ dfs hmyÈf
hI kihMdf afieaf hY ik sRI gurU gRMQ sfihb nUM Cwz ky iksy
vI dyhDfrI nUM mwQf nf tyikaf jfvy pr ies dy bfvjUd bhuq
sfry ÈrDflU smyN-smyN mwQf tykx jF goizaF nUM hwQ lfAux afid
dIaF kfrvfeIaF krdy rhy.
iswK pMQ
ies nUM pRvfn nhIN krdf. dfs XkInI bxfeygf ik gurU gRMQ
sfihb jI dI hËUrI qoN bfhr vI koeI ÈrDffi dfs nUM mwQf nf
tyk sky. ies leI irhfieÈI sQfn aqy pRcfr sQfnF ‘qy ilKqI
borz lgvf ky aqy ËubfnI bynqIaF krky sMgq nUM jfgrUk kIqf
jfvygf. AulMGxf krn vfly nUM sfzI pRsMnqf nhIN blik nrfËgI
df sfhmxf krnf pvygf.
4[ dfs
gurmiq pRcfr aqy aMimRq sMcfr vI gurU gRMQ aqy gurU pMQ dI
pRyrnf nfl krdf afieaf hY aqy krdf rhygf. dfs spwÈt krdf hY
ik pihly dOiraF dOrfn jF mOjUdf dOry dOrfn iksy vI isafsI
pfrtI jF isafsI afgU ny dfs ‘qy dbfa nhIN pfieaf aqy nf hI
aijhI DmkI idwqI ik jy dfs AunHF dy hwk ivwc pRcfr nhIN
krygf qF Aus iKlfPL muËfhry hoxgy. dfs sMgq nUM XkIn
idvfAuNdf hY ik Aus iksy pfrtI dy pRcfr qoN dUr rih ky isrPL
gurmiq df hI pRcfr krygf.
aMq ivwc
jykr ienHF sfrIaF gwlF nUM sMgq pRvfn krdI hY qF XkInn qOr
‘qy sMsfr Br ivwc ijwQy vI dfs dy dIvfn sjxgy, AuQy ienHF
nUM inXmbwD ZMg nfl lfgU kIqf jfvygf. vYnkUvr ielfky ivcly
qxfapUrn hflfqF nUM BFpidaF dfs ny bcn sFJy kIqy sn ik dfs
ies krky dIvfn nhIN lgfeygf ik ikDry iswKF dIaF afps ivwc
dsqfrF nf lwQx aqy kOm dI byiewËqI nf hovy. jykr sfrIaF iDrF
XkIn idvfAuNdIaF hn ik koeI axsuKfvIN Gtnf nhIN vfprygI qF
inmrqf sihq sMgq dy hukm ‘qy pihrf idMidaF dfs smfgm krn df
Auprflf krygf.
pr iewQy
ieh spwÈt krnf ËrUrI hY ik kuJ lokF vloN dfs df nF vrq ky
afpxIaF inwjI rMiËÈF kwZx leI cYilMj dy ky sMgq ‘c tkrfa df
mfhOl isrijaf jf irhf hY, dfs df aijhy lokF nfl koeI sbMD
nhIN. dfs kdy vI sMgq nUM cYilMj krn dI soc nhIN skdf. jo vI
smfgm hovygf, Auh sMgqF nUM pRvfn hox kfrn smUihk sihmqI nfl
hovygf nf ik iksy dy zrfvy jF cYilMj hyT.
quhfzIaF
AumIdF aqy afsF ‘qy dfs jIvn Br Krf Auqrn dI koiÈÈ krdf
rhygf.
-dsqKq,
BfeI rxjIq isMG ZwzrIaF vfly
ieh pRYs
irlIË jfrI krn qoN muwkr jfx AuprMq muËfhrfkfrIaF vloN iPr
muËfhry dI iqafrI kr leI geI pr koeI dIvfn nhIN lwgf.
somvfr
svyry mfPI mMgx jF mMgvfAux df zrfmf iPr ÈurU ho igaf. svyry
9:00 vjy qoN ÈurU hoieaf ieh zrfmf dupihr 3:00 vjy qwk cldf
irhf. dohF iDrF ivwc sihmqI hoeI ik rxjIq isMG Kud ryzIE ‘qy
af ky ilKI hoeI iebfrq pVHygf, ijs nfl qxfapUrn mfhOl ivwc
guËr rhy sQfnk lokF nUM kuJ rfhq imlygI. mfPI mMgx vflf bhuq
vwzf huMdf hY, so jykr rxjIq isMG mfPI mMg lYNdf qF sMgq kOm
dy vzyry ihwqF nUM iDafn ‘c rwKidaF sMgq rxjIq isMG nUM ËrUr
mfP krygI. rxjIq isMG dy cyly lgfqfr koeI nf koeI aVcn KVHI
krdy rhy. aMq sihmqI hoeI ik rxjIq isMG iksy ilKq ‘qy dsqKq
nhIN krygf aqy nf hI ryzIE ‘qy lfeIv mfPI mMgygf sgoN ryzIE
hostF nUM irkfrz krvf dyvygf, ijs nUM dohF iDrF dI sMquÈtI
AuprMq ryzIE qoN suxf idwqf jfvygf. Aus ilKq df rUp vI hyTF
idwqf jf irhf hY. mYN rxjIq isMG ZwzrIaF afpxy jnm idn ‘qy
hoeIaF kuJ KLunfmIaF leI sMgq qoN muafPLI mMgdf hF. awgy qoN
ies qrHF dI Buwl nhIN hovygI. myrf qF iewko sunyhf hY ik
aMimRq Ck ky gurU dy lV lwgo. mYN qF isrPL gurU nfnk dy
PlsPLy df inwkf ijhf pRcfrk hF. sMgq sB qoN vwzI hY. afs hY
ik sMgq dfs nUM iKmf krygI.
vfihgurU
jI kf Kflsf. vfihgurU jI kI Piqh..
rxjIq
isMG ieh ilKq ryzIE ‘qy pVn qoN muwkr igaf, iPr gwl kIqI ik
isrP ieMnf hI kih idwqf jfvy ik mYN zI[ vI[ zI[ kfrn sMgq dy
ihridaF nUM phuMcI Tys leI iKmf df jfck hF. pr rxjIq isMG dy
hMkfr dI hwd AudoN vyKx nUM imlI jdoN Aus ny mfPI jF iKmF
afid Èbd vrqx qoN korf ienkfr kr idwqf aqy ikhf ik mYN koeI
avwigaf hI nhIN kIqI iPr mfPI iks gwl dI mMgF. ijs dI ik
irkfrizMg mOjUd hY.
ies qrHF
vfr-vfr muwkrn krky muËfhrfkfrIaF dy numfieMdy jo hr hfl ies
siQqI nUM nijwT ky hwl krnf cfhuMdy sn, dIaF afsF ‘qy pfxI
iPr igaf. somvfr Èfm iPr muËfhry dIaF iqafrIaF kr leIaF
geIaF pr rxjIq isMG vloN ikqy vI dIvfn nhIN lgfieaf igaf.
afpxy afp
nUM sMq aKvf ky hËfrF lokF nUM gurU dy jhfË ‘qy cVHfAux df
dfavf krn vflf rxjIq isMG Aus sMgq awgy inmrqf sihq iKmf
mMgx nUM afpxI hwqk smJdf irhf, ijs nUM gurUaF ny afpxy qoN
AuwcI pdvI idwqI hY. aMq mMglvfr svyry iewk hor ryzIE styÈn
‘qy jf ky Aus vloN mfPI mMg leI geI, ijs nfl bhuq sfry iswKF
nUM rfhq imlI. kI rxjIq isMG mfPI mMg ky Aus qoN bfad
afpxIaF glq kfrvfeIaF bMd kr dyvygf, ieh qF afAux vflf smF
dwsygf pr dunIaF Br dI iswK sMgq ies msly ‘qy iDafn ËrUr
krygI.

ZwzrIaF
vfly iKlfP muËfhrf krn vfilaF ‘qy lgfey doÈ JUTy aqy mnGVq
srI-ivvfdgRsq sfD rxjIq isMG ZwzrIaF dI vYnkUvr PyrI mOky
jfgrUk mIzIey aqy gurduafrf sfihbfnF vloN bfeIkft kIqy jfx
AuprMq iswKF vloN pihlf ros muËfhrf 28 sqMbr idn vIrvfr Èfm
nUM ieQoN dI 168 strIt aqy 88 aYvyinAU dy KUMjy siQq bMd pey
aYlImYNtrI skUl dI iblizMg dy bfhr kIqf igaf, ijs nUM
nfnksrIey sfD bulMdpurI vloN KrIidaf dwisaf jFdf hY.
mIzIey dy
iewk ihwsy vloN guMmrfhkuMn Kbr PYlfeI geI hY ik ies ros
muËfhry mOky muËfhrfkfrIaF vloN aMzy aqy bIar dIaF boqlF
afid ‘gurduafry’ `qy mfrIaF geIaF, ijs df muËfhrfkfrI iswKF
vloN Ëbrdsq KMzn kIqf igaf hY.
AunHF
ikhf ik ies muËfhry mOky puils dIaF ds gwzIaF ny skUl dI
pUrI iblizMg nUM Gyrf pfieaf hoieaf sI. puils aPsr pl-pl
muËfhrfkfrIaF dIaF sfrIaF hrkqF ‘qy nËr rwK rhy sn. jykr Aus
mOky iksy ny aijhI iGnfAuxI hrkq kIqI huMdI qF mOky ‘qy hfËr
puils aPsrF jF muËfhrfkfrIaF nUM ies df pqf ËrUr lgdf. dUsrf
puils aPsrF ny muËfhrfkfrIaF nUM icqfvnI idwqI hoeI sI ik
muËfhrf qF hI jfrI rhygf jykr ÈFqmeI hovygf. ijAuN hI koeI
BMn-qoV jF ihMsk kfrvfeI hoeI muËfhrfkfrIaF nUM KdyV idwqf
jfvygf. Èfm 5:00 vjy qoN rfq 10:00 vjy qwk 5 GMty muËfhrf
hoieaf, jykr muËfhrfkfrIaF vloN aMzy jF bIar dIaF boqlF
mfrIaF jFdIaF qF kI AuQy mOjUd puils AunHF nUM rokdI nf?
AunHF
ikhf ik ieh JUTy aqy mnGVq doÈ ÈFqmeI muËfhrfkfrIaF nUM
bdnfm krn leI lgfey gey hn. vIrvfr Èfm vwK-vwK aKbfrF, ryzIE
styÈnF aqy tI[ vI[ cYnlF nfl sbMiDq irportr mOky ‘qy hfËr
sn, iPr AunHF nUM aMzy jF bIar dIaF boqlF mfrn dI kfrvfeI
ikAuN nhIN idsI. 4 idn cuwp rihx qoN bfad ikvy ieh Kbr nÈr
kIqI geI, mOky ‘qy jF dUsry idn ieh Kbr ikAuN nf idwqI geI?
AunHF
ikhf ik vYsy qF KflI pey skUl nUM gurduafrf kihxf hI glq hY
ikAuNik AuQy nf qF inÈfn sfihb hY aqy nf hI koeI gurduafrf
sfihb df borz. AunHF spwÈt kIqf ik iksy vI muËfhrfkfrI iswK
vloN aMzy jF bIar dIaF boqlF nhIN mfrIaF geIaF. so ies JUTy
aqy mnGVq doÈ df Auh BrpUr KMzn krdy hn.

aMmU iPlm
pRqI lokF ivwc BfrI AuqsLfh
Ekivwl
(sFJ svyrf) idwlI ivwc iswK kOm dy kIqy gey kqlyafm nMU
mUrqImfn krdI sonflI bos dI iPlm “aMmU” iqMn sflF qoN pYsy
pwKoN zwby ivwc bMd peI hY. sonflI bos ny ipCly sfl
sipinMgvIl iswK iPlm PYstIvl ivwc afAux mOky AuntfrIE Kflsf
drbfr izksI roz gurduafrf sfihb ivKy pRbMDkF nfl ieh vfrqf
sFJI kIqI sI ik ies iPlm nMU muwKDfrf dy isnymfGrF ivwc
idKfAux leI zyZ lwK zflr dI jrUrq hY. AuntfrIE Kflsf drbfr
izksI roz gurduafrf sfihb dy pRDfn jsjIq isMG Buwlr ny ies
bfry iewCf jLfihr kIqI sI ik asIN ies iPlm nMU muwKDfrf dy
isnymf GrF ivwc phuMcfAuxf cfhuMdy hF. ies pRQfey kuwJ mhIny
pihlF PMzryijMg bYNkuaYt kIqf igaf ijQy 10 hjLfr zflr iekwqr
kIqf igaf aqy keI hor lokF ny iPlm vyKI aqy PMzryijMLg
muihMm df ihwsf bx gey.
dysL Bgq isMG sports klwb dy sInIar mYNbr iekbfl suMbl,
ieMtrnYsLnl sLomxI akflI dl dy blkrn isMG igwl aqy pMjfbI
pRYWs klwb dy mYNbrF ny mIitMg ivwc ihwsf ilaf aqy smUh
mIzIey, smUh sports klwbF dy sihXog nfl ieh pRfjYkt AuntfrIE
iswK aYNz gurduafrf kONsl ny apxfa ilaf aqy ies buwDvfr nMU
1320 ey[aYm[ dy pRogRfmF qy PMzryijMLg kIqf igaf.
svyry 11 vjy pRvfsI ryzIE qoN sLurU krky ieh PMzryijLMg awj
dI afvfjL qy smfpq hoieaf. sRI suMbl ny dwisaf ik sroiqaF
vloN AunHF nMU bVf jbrdsq huMgfrf imilaf.
hrbMs isMG jMzflI ny ikhf ik BfvyN asIN afpxy zyZ lwK dy
tIcy qoN kfPI dUr hF pr sfzy hONsly ctfn vrgy ho gey hn aqy
sfnMU sPlqf njLr afAux lwg peI hY. AunF dwisaf ik afAux vfly
mMglvfr nMU ieh muihMm dubfrf CyVI jfvygI aqy agly hPqy aMdr
ieh pRfjYkt mukMml kr ilaf jfvygf.
blkrn isMG igwl ny ies PMzryijMg ivwc sfrf idn vlMtIar kIqf
aqy sFJ svyrf nfl gwlbfq dOrfn AunHF dwisaf ik kflF qoN lwg
irhf sI sroiqaF df AuqsLfh TfTF mfr irhf hY. ies ivwc koeI
do rfvF nhIN, ik asIN agly hPqy sfrf tIcf pUrf kr lvFgy.
AunHF dwisaf ik rMglf pMjfb, eysLIan kunYksLn, ryzIE vfies
aqy 770 qy cwlx vfly sfry pRogRfmF ivwc PMzryijLMg krnf bfkI
hY.
AuntfrIE iswK aYNz gurduafrfjL kONsl dy skwqr hrBjn isMG
nMglIaf ny ikhf ik ieh nobl kMm hY ies ivwc trFto dy pRmuwK
mIzIey dI smUlIaq hI ieh drsf rhI hY ik mnuwKqf df kfrj sB
df sFJf kfrj huMdf hY. sR[ hMsrf ny ikhf ik hr mIzIafkfr nMU
pRbMDkF df Pon nhIN AuzIkxf cfhIdf blik afp Kud vlMtIar krky
afpxIaF syvfvF aripq krnIaF cfhIdIaF hn. AunHF ryzIE pRvfsI
dy rijMdr sYxI, pMjfb dI gUMjL dy kuldIp isMG dIpk, ryzIE
sMgIq dy avqfr rwKVf aqy mInMU jI, ryzIE XfhU dy suKbIr isMG
iswDU, ryzIE srgm dy zf[ blivMdr isMG DflIvfl ‘qy rfj GuMmx
jI aqy awj dI avfjL dy suKdyv isMG igwl aqy bljIq GuMmx df
DMnvfd kIqf ijMnF sfrf idn afpxy pRogRfm mnuwKqf dy ies kfrj
ivwc lfey.
pMjfbI pRYWs klwb dy koafrzInytr sR[ suKimMdr isMG hMsrf ny
ikhf ik “aMmU” iPlm agr nvMbr dy pihly hPqy muwKDfrf dy
aMgryjLI isnmyGrF ivwc ivKfeI jFdI hY qF 1984 ivwc idwlI aqy
afs pfs dy ielfikaF ivwc mfry gey inrdosL lokF nMU swcI
suwcI sLrDFjLlI hovygI. ieh pihlI vfr hovygf jdoN
aMqrrfsLtrI BfsLf (aMgryjLI) ivwc AunHF lokF dy duwK dI gwl
dunIaF dy mMc qy hovygI. duwKI dy duwK dI gwl hI AusnMU skUn
bKsL skdI hY. sMn 1984 ivwc vihsLIafnf ZMg nfl ijs qrF Bfrq
ivwc iswK kOm df kqlyafm kIqf igaf hY ies nMU 20vIN sdI df
eysIaf df holokfst ikhf jf skdf hY.
ijs hONsly nfl sonflI bos ny ies msly nMU lokF qwk phuMcfAux
dI jLuarq kIqI hY Aus pRqI smuwcf iswK jgq AunHF df irxI
hoxf cfhIdf hY ik ies aOrq ny iswK kOm dy drd nMU smJidaF
ieh iPlm bxfAux df hIaf kIqf hY. afs hI kIqI jf skdI hY ik
afAux vfly hPqy dy ivwc ivwc qusIN AuntfrIE Kflsf drbfr
izksI roz gurduafrf sfihb jF eIst ivwc skfrbro gurduafrf
sfihb, irvflzf roz gurduafrf sfihb, hYimltn dI sMgq hYimltn
dy sLhIdgV gurduafrf sfihb ivKy afpxf Xogdfn phuMcf skdy ho.
BfvyN qusIN ienF PMzryijMgF ivwc kfl nhIN kr sky pr qusIN
iPr vI ieh gur asQfnF qy jf ky “gur nfnk rIlIP PMz” ivwc
afpxf Xogdfn pf skdy ho. jfxkfrI leI qusIN hrbMs isMG jMzflI
nMU 416-804-1999 jF hrBjn isMG nMglIaf nMU 905-691-0688 qy
Pon kr skdy ho.

‘id iswK
afn id strIt’ iPLlm iswKF nUM krygI jfgrUk
torFto, 4
akqUbr (ibAuro)
iswK Drm bfry
vD qoN vD lokF nUM jfgrUk krn leI iek CotI iPLlm bxfeI geI
hY. ies iPLlm nUM 2 iPLlm mhFAuqsvF ivc idKfieaf jfvygf. iek
iPLlm mhFAuqsv df afXojn torFto ivc aqy dUjy df amrIkf dI
rfjDfnI vfisLMgtn ivc akqUbr nUM kIqf jf irhf hY. iPLlm df
nF hY ‘‘id iswK afn id strIt’. ieh iPLlm bhuq sfry
ieMtrivAUjL `qy aDfrq hY. 11 sqMbr nUM amrIkf ivc hoey
iBafnk aiqvfdI hmilaF ipwCoN iswKF nUM muslmfn smJx dI Buwl
krn ipwCoN amrIkf ivc rih rhy iswK BfeIcfry dy lokF ny bhuq
sfry lokF koloN ieMtrivAU ley sn. ienHF ieMtrivAUjL `qy ies
iPLlm dI skirpt iqafr kIqI geI hY. iPLlm df inrmfx dsLmysL
ipkcrjL dy bYnr hyT kIqf igaf hY. ies nUM torFto ivc hox
vfly cOQy slfnf spIinMg vhIl iPLlm PLYstIvl aqy vfisLMgtn
ivc afXojq hox vfly zI[sI[ eysLIan pYsIiPLk amrIkn iPLlm
PLYstIvl ivc idKfieaf jfvygf. iPLlm dy sih-inrdysLkF ivcoN
srqfj isMG DfnI ny ikhf hY ik ies iPLlm dI sPLlqf nUM dyK ky
sfnUM hYrfnI ho rhI hY. hux qk ieh bhuq sPLl rhI hY. ivsLysL
kr ky XU-itAUb aqy gugl vIzIAu vrgy izjLItl mfiDam jLrIey
ieh hor vI sPLl ho rhI hY.

vfrz nMbr
9,10 dy pRmuwK AumIdvfr mndIp isMG DflIvfl dy dPqr df
AudGftn smyN 800 qoN vD smrQk phuMcy
brYNptn: 2 akqUbr-
brYNptn istI kONsl dIaF coxF ijAuN ijAuN nyVy af rhIaF hn
iqAuN iqAuN kimAUintI dy sMjIdf votr ies hlky qoN mndIp isMG
DflIvfl nUM ijqfAux leI vD cVHky sfhmxy af rhy hn. asl ivWc
ies vfrz dI cox sfzI kimAUintI leI ieWk cuxOqI bx geI hY.
ikAuNik sfzI BfrI vWsoN vfly ies hlky dIaF smWisafvF dy hWl
leI mndIp isMG DflIvfl nUM ijqfAuxf sfzy vkfr df svfl hY.
aijhy mfhOl ivWc DflIvfl nUM iml irhf smrWQx ieWk aijhf
hF-pWKI huMgfrf hY ijs dI asIN lMmyN smyN qoN AuzIk krdy rhy
hF. ies leI DflIvfl dI cox muihMm dI idno idn ho rhI cVHfeI
leI sfzI kimAUintI dI pRsMsLf krnI hI bxdI hY.
mndIp isMG
DflIvfl votrF vWloN iml rhy ies BrvyN huMgfry nUM hor vI bl
dyx leI kWl aYqvfr vfly idn bovyarz zrfeIv aqy snImIzo dy
kol vfly plfjLy(rOiel bYNk dy njLdIk) ivWc afpxf dPqr KolH
idWqf hY. hux ies dPqr qoN hI AunHF dI cox muihMm df sMcflx
kIqf jvygf.
ies dPqr dy
AudGftx dy mOky qy hlky dy 800 qoN vI vWD votrF aqy smWrQkF
ny AudGftx smfroh ivWc hfjLr hoky mndIp isMG DflIvfl nUM
afpxI asLIrvfd nfl invfijaf aqy AunHF nUM hr pRkfr df smWrQx
dy ky ijqfAux dI pRiqWigaf kIqI. ies BrvyN iekWT ivWc ijWQy
sfzI kimAUintI dy bhuq sfry pRiqsLT sWjx hfjLr sn AuWQy
dUjIaF kimAUintIaF dy keI pRmuWK sWjxF ny vI ies mOky qy
sLmUlIaq krky DflIvfl nUM smWrQx dyx df vfadf kIqf. ies
AudGftx smfgm dI ieWk Kfs ivsLysLqf ieh rhI ik ies smfgm nUM
ipClI vfr ies hlky dI cox ivWc lgpg 2000 votF pRfpq krn vfly
AumIdvfr s[ amrjIq isMG vkIl ny vI sMboDn kIqf aqy mndIp
isMG DflIvfl nUM afpxf pUrf smWrQx dy ky ijqfAux df aihd
kIqf. ieQy hI bs nhIN, sgoN ipClIaF coxF ivWc Bfg lYx vfly
ieWk hor AumIdvfr kuldIp isMG bopfrfey ny vI ies smfgm nUM
sMboDn krdy hoey DflIvfl nUM ijqfAux leI pUrI vfh lfAux dI
gWl khI. cyqy rhy ik s[bopfrfey ny ipClIaF coxF ivWc 500 qoN
vWD votF pRfpq kIqIaF sn. ienHF dohF afgUaF vWloN mndIp isMG
DflIvfl nUM smWrQx dyx dy aYlfn df sroiqaF ny qfVIaF dI gUMj
ivWc suafgq kIqf aqy smfgm df mfhOl pUrI qrHF cVHdI klf ivWc
ho igaf. ies smfgm nUM sfrI kimAuintI dy keI hor isr-kWZ
afgUaF ny vI sMboDn kIqf aqy DflIvfl nUM hr pRkfr df smWrQx
dyx df XkIn duafieaf. ienHF bulfiraF dy bolx qoN pihlF
kYnyzIan isWK stUzYNts aYsosIeysLn dy pRDfn s[primMdr isMG
aqy XOrk XUnIvrstI dI ividafrQx bIbI rmnpRIq kOr GolIaf
vWloN mndIp isMG DflIvfl dy cox dPqr df AudGftx kIqf igaf.
ies mOky qy sYNkVy hI ividafrQI hfjLr sn ijMnHF ny mndIp
isMG DflIvfl dI cox muihMm leI idn rfq kMm krn aqy Aus nUM
sPl krn leI afpxy idRV ierfidaF df pRgtfvf kIqf. ies qoN
ibnF sports klWbF, sInIarjL klWbF, gurUGrF dIaF pRbWDk
kmytIaF, rfjsI afgUaF aqy keI hor sMsQfvF dy mYNbrF ny vI
ies smfgm ivWc BfrI igxqI ivWc phuMc ky DflIvfl dI cox
muihMm leI afpxy afpxy smrWQx df pRgtfvf kIqf. iehnF sMsQfvF
nfl sMbSDq vWK vWK bulfiraF ny afpxy BfsLnF ivWc mndIp dI
BrvIN qfrIP krdy hoey ikhf ik Auh kYnyzf df piVHaf iliKaf
aijhf nOjvfn hY ijs df aMgryjLI BfsLf qy pUrf kMtrOl hY
ijhVf hlky dIaF smWisafvF nuM pUrI qrHF smJdf hY aqy ienHF
nUM hWl krfAux dI kfblIaq rWKdf hY. AunHF ikhf ik mndIp isMG
ivWc Auh sfrIaF XogqfvF ijhVIaF ieWk afdrsL AumIdvfr ivWc
hoxIaF cfhIdIaF hn. ies leI Aus dy kONsl ivWc phuMcxf sfzI
kimAUintI leI vrdfn sfbq ho skdf hY.
ies smfgm
nUM mndIp DflIvfl ny vI sMboDn kIqf. Aus ny jdoN afpxI qkrIr
ivWc hlky dIaF smWisafvF df ijLkr krdy hoey AunHF dy hWl
leI afpxy vWloN pfey jfx vfly Xogdfn df ijLkr kIqf qF
sroiqaF ny jYkfiraF dI gUMj ivWc Ausdy ivcfrF nUM pRvfngI
idWqI aqy jLordfr qfVIaF vjf ky Aus pRqI afpxy smWrQx df
iejLhfr kIqf. aMq ivWc s[ byaMq isMG DflIvfl ny sfry sWjxF
df DMnvfd kIqf.
mndIp isMG
DflIvfl dy dPqr df Pon nM: 905-913-0498 hY aqy ieh svdysL
Pfirn aYkscyNj XUint ivWc hY. s[ DflIvfl ny smUMh votrF,
sportrF aqy sLuBicMqkF nUM bynqI kIqI hY ik Auh AunHF dy
dPqr ivWc phuMc ky AunHF dI hONslf-aPjLfeI krn dI Kycl krn.
AunHF ikhf ik ieh dPqr svyry 10 vjy qoN rfq 9 vjy qWk KuWlHf
rihMdf hY.

rIjnl kONslr
AumIdvfr sLyrdljIq isMG iZwloN vwloN cox dPqr df AudGftn
sihXogIaF
vwlo BrvF huMgfrf
brYNptn (prvfsI ibAUro) pIl rIjn dI vfrz nM[ 9 aqy 10 `coN
rIjnl kfAuNslr vjoN cox lV rhy sLyr dljIq isMG iZwloN ny
bIqy sLnIvfr nUM eyarport roz aqy ivilam pfrksvy nyVy
pRfgrYWs zrfeIv `qy afpxy cox dPLqr df AudGftn kIqf.
ies mOky BfrqI aqy pfiksqfnI pMjfbI BfeIcfry dy lok vwzI
igxqI ivwc mOjUd sn. ies mOky vwK vwK bulfiraF ny afpxy
ivcfr pysL kridaF ikhf ik sLyr dljIq iZwloN horF ny ipCly 30
sflF dy dOrfn kimAuintI dI vwD cVH ky syvf kIqI hY. aqy
AunHF df bydfg kYrIar hY. bhuq sfry bulfiraF df kihxf sI ik
spirMgzyl ielfky ivwc pMjfbIaF dI lgBg 40% qoN vI vwD vsoN
hox kfrx eyQoN pMjfbI AumIdvfr hI ies vfr ijwqxf cfhIdf hY
aqy sLyr dljIq isMG iZwloN swB qoN vD kfibl AumIdvfr hn.
ienHF bulfiraF ivwc muwK qOr `qy EntfrIE iswK aYNz gurdvfrf
kfAuNsl dy sfbkf skwqr blivMdr isMG aqy mOjUdf skwqr hrBjn
isMG nFglIaf, rYkszyl sInIar klwb dy pRDfn cO[ isLMgfrf
isMG, kYn iswK dy sfbkf pRDfn rYNzI sMDU, gor sInIar klwb dy
pRDfn jgIr isMG, plYtInm grfiPks qoN avqfr sUrqI, mnohr isMG
bl, bIbI gurdIp kOr, pfiksqfnI BfeIcfry 'qoN zf[ierPLq
iemrfn cODrI afid df nfm vrxnXog hY.
ies mOky bolidaF sLyr dljIq iZwloN ny ikhf ik AunHF nUM
votrF qoN ielfvf vlMtIarF dI vI sKLq loV hY. afpxy cox
mnorQ, AudysLF aqy AunHF dI pRfpqI leI ivAUNqbwD cox pRcfr
df ijLkr kridaF AunHF afpxy sihXogIaF nUM apIl kIqI ik Auh
vwD qoN vwD igxqI ivwc coxF vfly idn votrF nUM poilMg bUQF
qwk phuMcfAux.

AuntfrIE
Kflsf drbfr izksI roz gurduafrf sfihb ivKy kfr syvf afrMB
imsIsfgf:
(pMjfbI pRYWs) AuWqrI amrIkf ivwc iswK kOm dI sLfn df pRqIk
bx cuwky aqy bVy imsIsfgf ivwc pOxy do eykV jLmIn dy tuwkVy
ivwc Ausry aqy kuwJ ku sflF ivwc hI iewk mhfn kyNdr vjoN
AuBry AuntfrIE Kflsf drbfr izksI roz gurduafrf sfihb df
pfrdrsLI pRbMD sMgq dy ipafr aqy siqkfr df pfqr bx ky sfhmxy
af irhf hY. ies asQfn nMU burIaF alfmqF qoN lFBy rwK ky
iesdy ivkfs aqy iswK pMQ dI cVdI klf leI hr vkq qqpr rihx
vfly pRbMDkF vloN ibnF iJjk do imlIan zflr dy krIb df
pRfjYkt AulIk ky iesdI sLurUafq kr idwqI hY. BfvyN ik
gurduafrf sfihb aMdr coxF dy muwdy nMU lY ky adflqI kys cwl
irhf hY pr iPr vI gurduafrf sfihb df ivkfs bVI cVdI klf ivwc
cwl irhf hY. ieQoN sfbq huMdf hY ik pRbMDkF dI soc suQrI,
iemfndfr aqy Xogqf vflI hoxI jrUrI hY nhIN. bUJV soc ivcoN
asQfnF df ivkfs sMBv nhIN ho skdf.
AuntfrIE Kflsf drbfr izksI roz gurduafrf sfihb ivKy pfrikMg
lft dy pihly PyjL dI pwt-putfeI df kMm sLurU ho igaf hY. ies
PyjL dOrfn awDI pfrikMglft do mhIinaF ivwc bx ky iqafr ho
jfvygI. bIqy aYqvfr nMU svyry 11 ku vy ieQy twk dI rsm adf
kridaF pRDfn jsjIq isMG Buwlr ny ikhf ik gurU dI bKisLsL ho
geI hY ik asIN pfrikMglft nMU bxfAux dy bhuq vwzy pRfjYkt
nMU hwQ pfAux lwgy hF, ieh gurU df kMm hY qy gurU ny afp hI
krvf lYxf hY. sMqf ky kfrij afip Kloieaf hir kMmu krfvix
afieaf rfm ] dy mhFvfk anusfr gurU dy kfrj, jo sMgq dI
shUlq leI bxfey jFdy hn Auh gurU afp awgy ho ky sMgq dy
ihridaF ivwc vws ky krvfAuNdf hY.
ies mOky sR[ gurpRIq isMG bwl ny sMgq nMU apIl kridaF ikhf
ik lMmy smyN qoN sMgq gurduafrf sfihb afAuNdf hY qF
pfrikMglft ivwc pey toey AunF leI isrdrdI df kfrx bxdy hn.
hux pRbNMDkF ny ies pRfjYkt nMU sLurU kIqf hY qF sMgq dy hr
iewk mYNbr nMU ies pfrikMglft ivwc Xogdfn pfAuxf cfhIdf hY.
AunHF bynqI kIqI ik hr pRfxI gurduafrf sfihb dy pRbMDkF nUM
iml ky Gwto Gwt iewk pfrikMglft df Krcf cuwky qF ik ibnF nvF
krjLf lYx dy pfrikMglft dy pRfjYkt df pihlf PyjL mukMml kr
ilaf jfvy.
gurduafrf sfihb dy KjfncI sR[ ksLmIr isMG ny ikhf ik ies
PyjL leI 2 imlIan zflr qoN Aupr df Krc hY aqy sMgq dy sihXog
sdkf asIN krjLf rihq pRfjYkt nypry cfVnf cfhuMdy hF. AunHF
dwisaf ik sMgq ivwc pihlF hI bhuq AuqsLfh hY jo AunHF nMU
puwC rhy sI ik kdoN pfrikMglft dI kfrsyvf sLurU kIqI jfxI
hY. AunHF dwisaf ik kfrsyvf afrMB ho cuwkI hY sMgq nMU apIl
kIqI jFdI hY ik Auh vwD qoN vwD pYsf dy ky gurU dy mihlF nMU
sMvfrn ivwc afpxf Xogdfn pfAux.
gurduafrf sfihb dy vfeIs pRDfn sR[ kuldIp isMG lwCV ny trwkF
vfly vIrF df DMnvfd kridaF dwisaf ik ipCly dI vIkaYNzF qy
gurduafrf sfihb ivwKy cwl rhI kfr syvf ivwc 55 dy krIb trwkF
nfl vIrF ny insLkfm syvf kIqI hY. trwkF rfhIN iwh vIr
gurduafrf sfih ivKy bjLrI ilaf rhy hn jo pfrikMglft ivwc
vrqI jfxI hY. sR[ lwCV ny ikhf ik trwkF vfly vIrF vloN kIqI
jf rhI syvf nfl pfrikMglft dy totl pRfjYkt coN zyZ-do lwK
zflr dI bwcq hovygI. AunHF ikhf ik gurU ienF vIrF nMU cVdI
klf bKsLy.

sLqfbdI
sbMDI kmytIaF ny pRogrfmF nMU aMqm CohF idwqIaF
aMimRqsr:
4 akqUbr- sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vloN bfbf buwZf jI
dy jnm idhfVy dI 24-25 akqUbr nMU gurduafrf jnm asQfn kwQU
nMgl sfihb ivKy mnfeI jf rhI sLqfbdI dI iqafrI leI gurU nfnk
invfsy dy mIitMg hfl ivKy vwK-vwK sb-kmytIaF dIaF iekwqrqfvF
hoeIaF ijs ivc vwK-vwK smfgmF nMU sPl bnfAux leI PYsly ley
gey.
sb-kmytIaF dy hoey PYsilaF dI sMKyp `c rUp ryKf dyNidaF s[
idljIq isMG bydI mIq skwqr ny dwisaf ik sRI akfl qKLq sfihb
qoN kwQU nMgl qIk jfx vfly ngr kIrqn leI sfrI rUp ryKf nMU
aMqm rUp dy idqf igaf hY. ies kmytI ivc zf: dlbIr isMG sfbkf
ivDfiek vyrkf, s[ sMqoK isMG smrf mYNbr aMiqMRg kmytI, s[
hrdlbIr isMG sLfh mYNbr Drm pRcfr kmytI, s[ prmjIq isMG
isDvF, pRo: srcFd isMG, s[ hrjIq isMG aYzIsLnl skwqr hfjr
sn, ngr kIrqn 23 akqUbr nMU sRI akfl qKLq sfihb qoN arMB
hovygf cONk mlkF, cONk sLyrF vflf, burj akflI PUlf isMG, Bgq
pUrn isMG ipMglvfVf, husYnpurf cONk, BMzfrI pul, rfjIv cONk,
kirstl cONk, mdn mohn mflvIaf roz rfhIN Por aYWs skUl coNk
qoN ggn isnymf btflf roz, Bfrq ngr cONk, vyrkf cONk,
gurduafrf nfnksr vyrkf, mUDl, sohIaF Kurd, jyTUvfl awzf,
kwQU nMgl awzy qoN huMdf hoieaf gurduafrf jnm asQfn bfbf
buwZf jI kwQU nMgl ivKy pujygf.
AunHF
dwisaf ik sLRomxI kmytI vloN cONkF nMU pUrI sLfno-sLOkq nfl
sjfvt kIqI jfvygI. AunHF ikhf ik cONk mlkF, sLyrFvflf gyt,
BMzfrI pul, btflf roz cONk, Bfrq ngr cONk, vyrkf cONk qy
kwQU nMgl awzy nMU pUry KflseI rMg ivc rMgn df PYslf ilaf
igaf hY. AunHF ikhf ik iehnF mfrgF `qy KUbsUrq sjfvtI svfgqI
gyt bnfey jfxgy qy ngr kIrqn `qy hvfeI jhfj rfhIN PulF dI
vrKf hovygI. eysy qrHF hI bIV bfbf buwZf sfihb TwTf,
gurduafrf rmdfs aqy sRI hirgoibMdpur qoN afAux vfly ngr
kIrqnF dy mfrg nMU sjfieaf jfvygf.AunHF dwisaf ik muwK pMzfl
bnfAux leI jgHf dI cox sb-kmytI mOky `qy 9 akqUbr nMU
gurduafrf kwQU nMgl puj ky krygI aqy sfry mfmly df muafienf
krygI. AunHF ieh vI dwisaf ik 9 akqUbr nMU mfJy dy sfry
sLRomxI kmytI mYNbrF, ivDfiekF, sfbkf ivDfiekF, mYNbr
pfrlImYNt, ijLlHf jQydfrF afid dI iekwqrqf vI hovygI. ijs
nMU sLRomxI akflI dl dy pRDfn s[ pRkfsL isMG bfdl qy sLRomxI
kmytI dy pRDfn jQydfr avqfr isMG sMboDn krngy. AunHF hor
ikhf ik ngr kIrqnF leI sMgqF dy afAux jfx leI trFsport,
smuwcy smfgmF dI pblIistI qy tYNt sLimafny afid dIaF
sb-kmytIaF dI iekwqrqfvF vI hoeIaF hn, ijnHF ivc krnXog
PYsilaF nMU amlI rUp idqf igaf hY. AunHF disaf ik iehnF
kmytIaF ivc s[ sMqoK isMG smrf, s[ gurbcn isMG krmUMvfl, s[
hrdlbIr isMG sLfh mYNbr sLRomxI kmytI, s[ jsivMdr isMG
aYzvokyt mYNbr sLRomxI kmytI, jQydfr rqn isMG jPrvfl, s[
BrpUr isMG Kflsf afid sLRomxI kmytI mYNbrF ny AulIky
pRogrfmF nMU aMiqm CohF idwqIaF.

sLRomxI
kmytI `c pRbMDkI iZlmwT brdfsLq nhIN hovygI-jQy: avqfr isMG
aMimRqsr:
4 akqUbr- sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn jQydfr
avqfr isMG ny sLRomxI kmytI aiDkfrIaF dI iek hMgfmI mIitMg
kr pRbMDkI ZFcy ivc iksy iksm dI iZlmwT nf brdfsLq kIqy jfx
dI cyqfvnI idwqI hY.
jQydfr avqfr isMG ny ikhf ik ijhVf mulfjm, aiDkfrI, sLRomxI
kmytI dI lIkj kridaF pkiVaf igaf Aus nMU bKisLaf nhIN
jfvygf. AunHF ikhf ik hr brFc ieMcfrj afpxy kMmkfj sbMDI
jvfb dyh hovygf. AunHF sfiraF aiDkfrIaF nMU bfbf buwZf sfihb
jI dy jnm idhfVy dI pMjvIN sLqfbdI dy smfgmF nMU jordfr
qrIky nfl sPl bnfAux leI ikhf. AunHF ieh vI ikhf ik ijs df
kMm cMgf hovygf Aus nMU ivsLysL qOr `qy sLfbfsLI vI idqI
jfvygI qy nlfiekI dI ZukvIN sjLf vI imlygI. AunHF awj
sb-kmytIaF dIaF hoeIaF iekwqrqfvF bfry vI vwK-vwK sbMDq
aiDkfrIaF qoN jfxkfrI hfsl kIqI.

sLRomxI
kmytI nMU kFgrs vloN bdnfm krn dI sfijLsL dy dosL by-buinafd
aMimRqsr:
3 akqUbr- sLRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn jQydfr
avqfr isMG ny kFgrs dy kuJ mMqrIaF vloN sLRomxI kmytI qy
lfey dosLF df sKLq noits lYNidaF jordfr sLbdF ivc KMzn kIqf
hY. AunHF ikhf ik myry `qy dosL lfAux vfly BirsLt qy kurpsLn
nfl nwko-nwk Bry hoey lokF nMU pihlF afpxI pIVHI hyT sotf
Pyrnf cfhIdf hY. AunHF ikhf ik koeI mfeI df lfl myrI koeI
koTI bxdI ivKf dyvy jF myry nfm koeI jfiedfd sfbq kr dyvy
mYN inmrqf pUrvk dosL kbUl kr lvFgf, nhIN qF ieh iswKF dy
dusLmx lok afpxy afhuidaF qoN asqIPy dy ky GrIN bYT jfx.
AunHF ikhf ik sLRomxI kmytI iswKF dIaF BfvnfvF df sLRomxI
pRqIk hY ies `qy JUTI ieljLfm-bfjI iswKF dIaF BfvnfvF nMU
Tys phuMcfAux vflI hY. kFgrs dI zubdI byVI nMU aijhy byhUdf
byasr ibafn hrigj nhIN bcf skdy. AunHF ikhf ik kFgrs df pfpI
byVf hux zubx iknfry hY. AunHF ikhf ik gurDfmF qy hmlf krky
pivwqr asQfnF nMU Zih ZyrI krn vfly hI awj sLRomxI kmytI qy
dUsLx lfAux dI ihMmq kr rhy hn.
AunHF ikhf ik sLRomxI kmytI df iek-iek pYsy df inXmk ihsfb
ikqfb hY, koeI pYsf jfieaf nhIN jf skdf. gurduafrf sLhIdF dy
sfhmxy jo sfeIkl stYNz vflI jgHf hY sMgqF dI vDdI afmd nMU
muK rKidaF bysmYNt ivc sfeIkl skUtr stYNz qy Aupr srF Ausfrn
df Auprflf kIqf igaf hY. sBnF nfloN bhuq hI Gwt ryt `qy ieh
kMm Tykydfr nMU sONipaf igaf hY. ies qrHF hI mIrI pIrI
ieMstIicAUt afP mYzIkl sfieMsjL afP rIsrc sLfhbfd mfrkMz
aqy ieMstIicAUt vwlf dohF hspqflF leI loVINdf smfn KrId krn
leI bkfiedf qOr `qy mfihrF dIaF sb-kmytIaF kMm krdIaF hn.
Aus ivc hyrfPyrI df svfl hI nhIN AuTdf. 700 bYz df hspqfl
nvMbr ivc cflU kIqf jf irhf hY. hspqfl ivc hostl dI AusfrI
leI vI loVINdIaF sLrqF pUrIaF kIqIaF geIaF hn, ieh tYNzr+32
qy idqf igaf hY, awT mhIny ivc-ivc iemfrq mukMml krn dI sKq
sLrq vI lfgU kIqI geI hY. eysy qrHF hI sLRomxI kmytI dy
pRbMDkI blfk dI iqafrI df kMm -16 qy idqf igaf sI pr ieh
GftyvMdf sOdf smJ Tykydfr kMm krn qoN BgOVf ho igaf hY. rfm
qlfeI ivKy gYst hfAUs df kMm -23 qy idqf igaf hY.
AunHF
ikhf ik 'bfbf dIp isMG srF' df kMm inXmk qOr `qy drusq hY
ies ivc iksy iksm dI koeI kuqfhI nhIN hY. kFgrs srkfr
luiDafxf dy istI sYNtr dy bhu-kroVI Gutfly qoN lokF df iDafn
htfAux leI aijhy hwQ kMzy qy by-buinafd ieljLfm qrfsL rhI
hY. AunHF ikhf ik kFgrs afpxf ibsqrf gol huMdf vyK ky buKlf
geI hY. AunHF ikhf ik sLRomxI kmytI qy ies nfl sbMDq adfiraF
`c bnx vflIaF iemfrqF inXmk sLrqF pUrIaF krn qy hI AusrdIaF
hn. AunHF ikhf ik 'bfbf dIp isMG srF', sRI gurU rfmdfs
hspqfl df hostl qy hor sMsQfvF aMdr tYNzrF anusfr hI
TykydfrF nMU kMm idqy gey hn. AunHF ikhf ik kFgrsI mMqrI lfl
isMG qy bIrdyivMdr isMG nMU hor qF kuJ lwBf nhIN AunHF ny
sLRomxI kmytI `qy dUsLxbfjI krky kFgrs dy purfxy siBafcfr
nMU hI duhrfieaf hY, kFgrs hvf ivc mihl Ausfrn dI afdI hY.
AunHF ikhf ik myry aks nMU Krfb krn df koJf Xqn kIqf igaf
hY. ies leI iehnF kFgrsI nyqfvF ivruwD kfnMUnI kfrvfeI vI
kIqI jfvygI.

sLRomxI
akflI dl aMimRqsr vloN sLhIdI smfgm 9 akqUbr nMU
imsIsfgf
(sFJ svyrf) sLRomxI akflI dl aMimRqsr vloN sLhIdF dI Xfd nMU
smripq sLhIdI kfnPrMs dy pRbMD mukMml kr ley gey hn aqy 9
akqUbr idn somvfr nMU sLhIdF nMU sLrDFjLlIaF arpx krn leI
pRogRfm AulIky jf cuwky hn. Aukq kfnPrMs nMU sPl bxfAux leI
vwK vwK vlMtIarF ny afpo afpxIaF ijLMmyvfrIaF sMBfl leIaF hn
aqy ryzIE rfhIN ies kfnPrMs dI crcf iCV peI hY. bVy lMmy
smyN qoN bfad smUh pMQk iDrF nMU iewk plytPfrm dy iekwiTaF
krn df aMimRqsr akflI dl df Auprflf idno idn mkbUlIaq hfisl
kr irhf hY aqy vwK vwK pMQk sMsQfvF vloN sihXog dyx dI
pysLksL ho rhI hY.
sLincrvfr nMU izksI roz gurduafrf sfihb ivKy kfnPrMs nMU
aMiqm CUhF dyx leI iewk aihm mIitMg kIqI geI. sLRomxI akflI
dl aMimRqsr (AuntfrIE) dy pRDfn sR[ hrjIq isMG, jo hfl hI
ivwc PrFs ivwc dl dI kfnPrMs ivwc sLmUlIaq krky afey hn, ny
kfnPrMs dI irport idwqI aqy dwisaf ik PrFs ivwc XOrp dy vwK
vwK mulkF coN mYNbr phuMcy hoey sn aqy bVIaF hI AuqsLfhjnk
ivcfrF hoeIaF ijMnF dy afAux vflIaF ivDfn sBf coxF ivwc
sfrQk nqIjy inkl skdy hn. trFto ivwc rwKy gey sLhIdI smfgm
bfry ivcfrF kridaF mYNbrF ny ikhf ik PrFs ivwc hoeI kfnPrMs
qy pfs kIqy gey miqaF nMU amlI aMjfm dyx leI ivcfrF jfxIaF
cfhIdIaF hn. pMQk sPF ivwc af rhIaF qryVF nMU muMdx leI
sLRomxI akflI dl afpxI syvfvF aripq krn leI vwcnvwDqf
duhrfey aqy ies kfnPrMs qy sLhIdF dy supinaF nMU sfkfr krn
leI Xojnfvf iqafr kIqIaF jfxgIaF.
skwqr sR[ hrBjn isMG ny dwisaf ik sLhIdI kfnPrMs, jo 9
akqUbr nMU iswK rIlIjIas sYNtr, rYkszyl gurduafrf sfihb ivKy
rwKI geI hY, dy sfry kMm-kfj nbyV ley gey hn aqy . AunF ikhf
ik somvfr nMU QYNksigivMg df idhfVf hY aqy sfzf vI PrjL bxdf
hY ik asIN vI afpxy sLhIdF df QYNks krIey ijMnF ny sfzI afn
aqy sLfn leI kurbfnI idwqI hY. Xfd rhy 9 akqUbr sMn 1992 nMU
sLhId BfeI hrijMdr isMG ijMdf aqy sLhId suKdyv isMG suwKf
nMU Bfrq dI jLflm srkfr ny PFsI dy ky sLhId kr idwqf sI.
jfxkfrI leI 905-691-0688 qy Pon kro jI.

EntYrIE
qrwkI dI rfh qy:
iemiqhfnF dy nqIjy vDyry cMgy hoey, hspqflF ivwc ielfj
leI AuzIk df smF Gitaf, nOkrIaF ivwc vfDf hoieaf.
imsIsfgf sYNtr dy aYm pI pI sRI hirMdr qwKr ny apxy ibafn
ivwc ikhf ik sfl 2003 ivwc jdoN sfzI srkfr swqf ivwc afeI sI
qF sfzy sfhmxy keI cunOqIaF sn: pUMjI ivwc 6 iblIan zflrF df
Gftf sI, isiKaf dy Kyqr ivwc lwgx vflI pUMjI Gwtf idwqI geI
sI, skUlF ivwc idqIaF jfx vflIaF shUlqF ivwc vI ktOqI kIqI
geI sI, hspqfl bMd kIqy jf rhy sn, icikqsf sMbMDI aiq jLrUrI
syvfvF ivwc jF qF ktOqI kIqI jf rhI sI jF iblkul hI bMd kr
idwqIaF geIaF sn.
srkfr dI axghlIy kfrx EntYrIE kyNdr arQwk qrwkI dy mOky guaf
irhf sI.
sfzI srkfr ny lgfqfr qrwkI dI qIjI irport pysL kIqI hY ijs
ivwc ividafrQIaF dI sPLlqf, cMgI ishq awqy iewk mjLbUq
afriQkqf kfiem krx dy plfn hn.
ieh iek swcfeI hY ik jy iksy srkfr ny qrwkI krnI hY qF Aus
nMU sB qoN pihlf kMm krx vfly pirvfrF dy ihwqF bfry socxf
pvygf. sfzI srkfr hr Xqn kr rhI hY qF jo EntYrIE dy hr
pirvfr nMU ijLdgI ivwc sPLl hox df mOkf iml sky. srkfr dy
kuJ XqnF dy nqIjy ieh hn:
Ø
klfsF
ivwc ividafrQIaF dI igxqI GtfeI geI hY, 60% prfeImrI klfsF
ivwc ijLafdf qoN ijLafdf 20 ividafrQI iewk klfs ivwc hoxgy.
Ø
iemiqhfnF dy nqIjy vDyry vDIaf hoey hn. 3 awq y6 gryz dy 64%
ividafrQI, ilKx, pVHn awqy ihsfb ivwc kyNdrI sqwr qoN ikqy
cMgy hoey.
Ø
pihlF
nfloN ijLafdf ividafrQI grYjueyt ho rhy hn. hfeI skUl
grYjueysLn dI dr 71% ho geI hY.
Ø
ishq
sbMDI pMj mhqvpUrx syvfvF leI AuzIk df smF Gitaf hY.
Ø
420,000
EntYrIE vfsI ijnHF kol koeI PYmlI zfktr nhIN sI nMU PYmlI
zfktr imly hn.
Ø
post-skYnzrI klfsL ivwc 86,000 vwD ividafrQI dfKl hoey hn.
Ø
akqUbr
2003 qoN hux qwk 268,000 vwD nOkrIaF AuqpMn kIqIaF geIaF hn.
Ø
srkfr
dIaF agFh vDU nIiqaF dy kfrx afto ieMnzstrI dy Kyqr ivwc 7
iblIan zflr dI lfgq df vfDf hoieaf hY.
ieh sfry bdlfv cMgy hn ikAuNik EntYrIE vfsI bhuq imhnq hr
rhy hn .
sRI hirMdr qwKr ny ieh vI ikhf ik imsIsfgf sYNtr ivwc pIl
izsitRkt skUl borz awqy zPLrn-pIl izsitRkt skUl borz nMU 31
imlIan zflr imly hn qF jo pRfeImrI klfsF df sfeIjL Gtfieaf
jf sky. hor nrsF hfier krx leI krYizt vYlI hspqfl awqy
tirlIam hYlQ sYNtr nMU 1.3
imlIan zflr imly hn.
ieh sB krx qoN ielfvf vI bhuq kuJ krnf bfkI hY. sfzI srkfr
EntYrIE nMU iewk ieho ijhf kyNdr bnfAux leI vcn bwD hY ijwQy
aAUx vflIaF pusLqF vI qrwkI kr skx.
sfzI srkfr dI pUrI pRogrYs irpoRt qusIN eys vYb-sfeIt vyK
skdy ho:-
www.ontario.ca/progress
hor vfDU jfxkfrI leI
ieh vYb sfeItF vyK skdy ho:-
www.ontario.ca/premier
www.strongerontario.ca

nfnksr dI
sMgq leI pfrikMg aqy bjLurgF dy bYTx leI jgHf vI myrI vfrz
dy muwK muwdy-bfbrf
bfbrf kMpyn-brYNptn dy vfrz 3 aqy 4 qoN istI kONslr leI
pMjfbI BfeIcfry dy iewko iewk AumIdvfr s: blbIr isMG bfbrf
df kihxf hY ik vfrz nMbr 3 aqy 4 ivwc trYiPk dI smwisaf,
trFsportysLn aqy surwiKaf muwidaF qoN ielfvf do hor pRmuwK
muwdy hn ijs leI Auh XqnsLIl hn. iehnF muwidaF ivwcoN iewk
hY mklfgiln roz qy siQq nfnksr gurUduafrf sfihb ijwQy idn
idhfr ijMnF ivwcoN iewk idhfVf puMinaF df hY jo hr mhIny
afAuNdf hY vfly idn eyQy afAux vflI sMgq nUM afpxIaF kfrF
pfrk krn leI vwzI smwisaf df sfhmxf krnf pYNdf hY. sMgqF,
pRbMDkF aqy bjLurgF vwloN ies smwisaf dy hwl leI keI vfr
istI kONslr aqy myar nUM imilaf jf cuwkf hY pr AuhnF vwloN
ipCly keI sflF qoN iesdf koeI sfriQk hwl nhIN lwiBaf igaf.
AuhnF df kihxf hY ik Auh cfhy ijwqx jF hfrn Auh ies kfj dy
hwl leI Xqn krdy rihxgy.
dUsrf jo vwzf muwdf Auh iehnF vfrzF dI sInarjL klwbF dy bYTx
leI jgHf df ieMqjLfm krnf hY jo hux sfAUQ PlYcrjL sports
kMplYks ivwcoN hPqy dy isrP iewk idn kmrf ikrfey qy lY ky
bYTdy hn aqy bfkI smF AuhnF nUM bfhr pfrkF ivwc bYT ky
gujLfrnf pYNdf hY. mINh jF srdIaF vfly idnF ivwc AuhnF dy
bYTx leI koeI jgHf nhIN hY. s: bfbrf ny dwisaf ik Auh iehnF
dovF muwidaF nUM vI dUsry muwidaF vFg pihl dy aDfr qy lY rhy
hn. AuhnF ikhf ik sfzy hor vI bhuq sfry Coty vwzy msly hn jo
istI kONsl dy hwl krn vfly hn pr sfzI EQy numfieMdgI nF hox
kfrn iehnF dI koeI sfr nhIN lYNdf.
blbIr isMG bfbrf ny afpxf kMpyn dPqr 499 rylfasn jo ik
rylfasn aqy mklfgiln dI nuwkr ivwc siQq hY dI XUint nMbr 11
ivwc KolH idwqf hY. hor sMprk krn leI qusIN s: bfbrf dy dPqr
ivwc 416-407-1313 qy sMprk kr skdy ho.

kqlyafm dI dfsqfn suxfvF iks nMU, hwsx myrI hfl qy ieh
dunIaf dy lok
iswKr dupihr hwQ KMjLr lY ky af gey, iPrn myrI Bfl qy
ieh dunIaf dy lok
iPlm “aMmU” leI PMz ryijMLg ies bwuDvfr aqy vIrvfr nMU
zyZ lwK zflr bfJoN iswKF dy kqlyafm bfry aMgryjLI ivwc
bxI iPlm keI sflF qoN zwby ivwc bMd peI hY.
imsIsfgf: (pMjfbI pRYWs) aMmU iPlm leI PMzryijLMg muihMm nMU
CyVn vfly vIrF vloN bynqI kIqI jFdI hY ik 28-30 sqMbr nMU
hox vflf PMz ryijLMg hux ies buwDvfr aqy vIrvfr 4-5 akqUbr
nMU kIqf jfvygf. iPlm aMmU nMU lokF qwk phuMcfAux leI sfnMU
sB nMU ies syvfXwg ivwc Xogdfn pfAuxf cfhIdf hY.
Bfrq dI cfxikaf nIqI qihq KyzI jf rhI isafsq ny
idwlI ivwc hoey iswK kqlyafm nMU dunIaF dy lokF dIaF njLrF
qoN Auhly hI rwiKaf hY. iswKF nMU idwlI aqy afs pfs dy
ielfikaF ivwc ieMdrf dy kql qoN bfad iqMn idn bVI byrihmI
nfl qsIhy dy dy ky kql kIqf igaf. ies kqlyafm mOky sonflI
bos idwlI dy kflj ivwc ividafrQx sI. kqlyafm qoN kuwJ idn
bfad Aus nMU irPUjI kYNp ivwc iswKF dI hflq vyKx df mOkf
imilaf. iensfnIaq ny krvt leI, Ausdy mnH aMdr kuwJ vfpiraf
qF 15-20 sfl dI Gflxf qoN bfad Ausy sonflI bos ny amrIkf af
ky Ausy kqlyafm nMU dunIaF sfhmxy iewk iPlm dy rUp ivwc pysL
krn df Xqn kIqf. Aus ny aMgryjLI ivwc iPlm bxfeI “aMmU”.
aMmU iPlm iewk iswK lVkI dI khfxI hY ijs dy mfqf ipqf idwlI
kqlyafm dOrfn mfry jFdy hn. ies iPlm nMU bxfAux leI sonflI
nMU bVI musLklF df sfhmxf krnf ipaf. Bfrq srkfr ny idwlI
ivwc iPlm dI sLUitMg krn dI iejfjLq vI nhIN idwqI ijs krky
ies iPlm nMU bxfAux ivwc sonflI bos nMU bVIaF musLklF df
sfhmxf krnf ipaf.
ipCly sfl sipinMgvIl iswK iPlm PYstIvYWl qy aMmU
df pRImIar kIqf igaf sI ijQy ies iPlm nMU vyKx qy srfhux
vfilaF dI igxqI bhuq vwzI sI. hr drsLk ny ies iPlm nMU nm
awKF nfl vyiKaf. hr iewk drsLk dI Aus vyly idlI KuafiesL sI
ik ieh iPlm muwK Dfrf dy isnymfGrF ivwc ivKfeI jfxI cfhIdI
hY qF ik Bfrq dy kfql isafsqdfnF df krUp ichrf dunIaF sfhmxy
nMgf kIqf jf sky. Bfrq dy isafsI ZFcy dI KUnI qsvIr hY iPlm
“aMmU”, ijs nMU muwKDfrf dy isnymfGrF ivwc phuMcfAux dI sfzI
ijLMmyvfrI hY, ieh ivcfr AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl
dy cyarmYn hrbMs isMG jMzflI ny khy. ieh ijLMmyvfrI iswK
BfeIcfry ny cuwkx df hIaf kIqf hY. ies pRQfey pihlF sImq
pwDr qy PMzryijLMg ho vI cuwkf hY pr ies PMzryijLMg nMU vwzy
pwDr qy aMjLfm dyx leI AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl
vloN ieh pRojYkt afpxf ilaf igaf hY. ies pRfjYkt ivwc
AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl df AuntfrIE sports
PYzrysLn aqy smUh klwbF dy nfl nfl smUh ryzIE pRogRfm aqy
pMjfbI pRYWs klwb dy smUh mYNbr aKbfrF df pUrf sihXog hY.
pRbMDkF ny dwisaf ik kYnyzf Br ivwc ieh iPlm rlIjL
krn leI zyZ lwK zflr dI jrUrq hY. agr asIN zyZ lwK zflr df
tIcf pUrf kr lYNdy hF qF ieh iPlm 1 nvMbr nMU kYnyzf Br dy
aMgryjLI QIeytrF ivwc rIlIjL hox dI sMBfvnf hY. zyZ lwK zflr
bfJoN iswKF dy kqlyafm bfry aMgryjLI ivwc bxI iPlm keI sflF
qoN zwby ivwc bMd peI hY. iesnMU prdy qy ilaf af ky afE lokF
nMU dwsIey ik iswK kOm nfl nvMbr 1984 ivwc kI vfpiraf sI aqy
iesdy kOm ijLMmyvfr sn.

vYnkUvr ivc
‘BMgVf afeIzl’ kMpItIsLn
‘pMjfbI
vfkf’ dI ‘nwcdI jvfnI’ jyWqU tImF ivcoN vI pihly nMbr dI
jyWqU
(rfxI brijMdr) 23 sqbMr 2006 nUM vYnkUvr dy nOjvfnF vloN
‘BMgVf afeIzl’ kMpItIsLn krvfieaf igaf. ijs ivc nOrQ amrIkf
dIaF jyqU tImF ny hI Bfg lYxy sn aqy ijs ivc koeI vI sQfn
pRfpq kr cuwkIaF tImF ivcoN iewk pihly nMbr qy afAux vflI
tIm cuxI jfxI sI aqy jyqUaF dIaF tImF ivcoN vI pihly nMbr qy
ijwq pRfpq krn df mfx pMjfbI vfkf dI ‘nwcdI jvfnI’ dy ihwsy
afieaf hY . aqy dUsry nMbr qy ‘dunIaF afl stfr’ qIsry nMbr
qy jI[tI[ey[ BMgVf gruwp ny ieh mfx hfsl kIqf. most
ieMtrtynimMt grwup ivc ‘nwcdI jvfnI’ nMMU pihlf ienfm aqy
bYst zYirws df ienfm ‘dunIaF afl stfr’ dI tIm nUM imilaf.
vYnkUvr vfsIaF aqy pRbMDkF ny sfiraF nMU bhuq hI mfx siqkfr
idwqf. sfry tIm mYbrF ny dwisaF ik vYnkUvr vfilaf df ipafr
aqy iPr ieh ijwq ijMdgI ivc nf Bulx vfly pl hmysLf nfl
rihxgy.BMgVf kYptn rxjIq isMG aqy‘pMjfbI vfkf’aqy nwcdI
jvfnI dy sfry mYNbrF nUM ies ijwq qy vDfeI idMdy hF. nvIN
pIVHI aqy smyN dI mMg nUM dyKdy ‘pMjfbI vfkf’ dy kYnyzf dy
jMmpl nOjvfn ies vkq iqMn lokysLnF qoN afpxy siBafcfr nMU
jIvq rwKx ivc myhnq kr rhy hn.sfrIaF hI krImF ivcoN mwKx bx
ky inwqrx leI idn rfq iek kr rhy nOjvfn lVky lVkIaF leI
smuwcy BfeIcfry dIaF sLuB ieCfvF ienHf dy nfl hn.

‘vfirs
sLfh-iesLk df vfirs’ iPLlm bxf ky PLrjL pUrf kIqf: gurdfs
mfn
cMzIgVH, 29
sqMbr (srdUl isMG abrfvF) vfirs sLfh ny hIr df ikwsf ilK ky
hIr anmol kIqI jF hIr kr ky vfirs amr ho igaf, ies df PLYslf
BfvyN ivdvfn kr nf sky pr pMjfbI gfiek qy hIro gurdfs mfn ny
‘vfirs sLfh-iesLk df vfirs’ iPLlm bxf ky vfirs sLfh aqy Aus
nfl juVy gurU mkdUum, pRyimkf BfgBrI qy Aus nUM nf pf skx
vflI sfbo aqy horF dI vfkPLI krvf vfirs nUM muV jIvq kr idqf
hY. kl rfqI ieQoN dy PLn irpbilk isnmy ivc coxvyN pwqrkfrF
nUM ies iPLlm df ipRivAU ivKfieaf igaf, ijQy gurdfs mfn,
inrmfqf mnjIq mfn, inrdysLk mnoj pMuj, sMgIqkfr jYdyv kumfr,
gIqkfr bfbU isMG mfn, gurkIrqn, ividaf dwqf, krml arooVf,
ruipMdr rUpI, drsLn aOlK aqy hor vI hfjLr hoey. iPLlm dI
sLurUafq ivc bfdsLfh akbr dy rfj ivc ijQy sMgIq nUM pRPLulq
hox df mOkf imilaf, AuQy rfj drbfr ivc mfn snmfn vI imilaf
pr aOrMgjLyb ny sMgIq nUM awlHf qoN dUr iljfAuNdf dws AunHF
nUM jLbrdsqI dPLn krn df PLrmfn jfrI kIqf, ijs qihq Ausqfd
mkdUm jo gIq-sMgIq rfhIN ipafr nUM vMzdf sI, nUM Aus sMgIq
`qy lwgI rok dy bfvjUd jfrI rwKx `qy PLFsI dy idqI jFdI hY.
Ausqfd mkdUm jfx ligaf vfirs sLfh nUM hIr-rFJy df ikwsf ilKx
dI qfkId krdf hY qy ieh vI BivwKbfxI krdf hY ik Auh hIr df
kfiv-ikwsf ilKx kr ky amr hovygf. vfrs sLfh (gurdfs mfn)
jdoN iek ipMz ivc Tihr ky hIr pUrI krn ivc ruJdf hY qd AuQy
dI muitafr BfgBrI (jUhI cfvlf) Aus dy BfgF nUM cfr cMn
lfAuNdI hY pr iek hor kuVI sfbo (ividaf dwqf) jo amIrjLfdI
hY, vfirs nUM pfAuxf locdI hY. vfirs BfgBrI dy pRIq dI prK,
sfbo vloN pRgtfieaf kfm vyg aqy awlHf qy swcy iesLk df nyV
iPLlm ivc bVI KLUbsUrqI nfl iPLlmfieaf igaf hY, ies dy nfl
hI hIr dI sLbdfvlI qy gurdfs vloN ilKy ZwukvyN gIq vI ies
iPLlm nUM vDIaf bxfAuuNdy hn. arivMdr isMG, iPLrojL KLfn,
gurpRIq kOr, BvdIp jYpur vloN gfeI hIr aqy gurdfs mfn, alkf
Xfgink, kivqf ikRsLn mUrqI vloN iPLlm ivc gIqF nUM idqI
ipwTvrqI afvfjL bhuq hI dmdfr rhI. ies mOky gurdfs mfn ny
ikhf ik vfirs sLfh nUM Aus ny prdy `qy ivKfAux leI afpf vfr
idqf, hux vfihgurU ny Aus dI lfj rwKxI hY. iPLlm inrdysLk
mnoj puMj ny disaf ik Aus ny iPLlmFkx ivc pUrI qfx lgfeI hY
aqy ivsLysL iDafn idwqf hY.

“isMG sUrmy
gwjxgy pfKMzI sfD Bwjxgy”
srI `c
ZwzrIaF vfly dy dIvfnF mUhry gih gwzvF mujLfhrf
srI: (sFJ svyrf) Kflsf skUl ivwc ZwzrIaF vfly dy dIvfn nf
hox dI sUrq ivwc ieh dIvfn nfnksr gurduafry kIqy gey ijQy
bfhr pMQk iDrF ny jMm ky nfhrybfjLI kIqI. isMG sUrmy gwjxgy
pfKMzI sfD BWjxgy afid nfhry vwjdy rhy. cVdI klf aKbfr dI
irport anusfr sfZy iqMn sON mujLfhrfkfrIaF ny ZwzrIaF vfly
sfD dI Zwz "qfl" ivwc vwjx nhIN idwqI. iewkf duwkf nMU Cwz
ky smUh pMjfbI mIzIaf sfD dIaF kfrvfeIaF qoN nfKusL hY aqy
sfD dy dIvfnF dI koeI msLhUrI krn nMU iqafr nhIN hY. irport
anusfr ZwzrIaF vfly dy do hor dIvfn srI ivwc hn ijQy
mujLfhry gwjvwj krn dy krn leI pMQk iDrF iqafrIaF iKwc rhIaF
hn.

amrIkn
gurduafrf kONsl vloN mIrI-pIrI dy PlsPy qy ivsLysL sYmInfr
14-15 akqUbr nMU
PrImFt ( srbjoq isMG svwdI ) sRI akfl qKq sfihb dy cfr sO
sflf sQfpnf idvs aqy CyvyN gurU hirgoibMd sfihb vloN idwqy
mIrI-pIrI dy isDFq sbMDI kOmfqrI kfnPrMs aqy sYmInfr 14-15
akqUbr nUM iswK gurduafrf sfihb PrImFt ivwc krvfieaf jf irhf
hY. amrIkn gurduafrf kONsl dy pRYs sYktrI qrlocn isMG
dupflpur ny ibafn jfrI kridaF ikhf ik iswK Drm ivwc
mIrI-pIrI PlsPy dI ieiqhfsk mhwqqf vrqmfn smyN ivwc sRI akfl
qkq sfihb dI mfx mrXfdf nUM lwg rhI Zfh dy kfrn aqy asr aqy
hor BKdy icMqF jnk pMQk msilaF aqy pMQ pRvfinq iswK rihq
mirXfdf qy Kulky ivcfrF kIqI jfxgIaF aqy mqy pfs kIqy jfxgy.
ies sYmInfr ivwc ivsLysL qOr qy pOR drsLn isMG sfbkf jQydfr
sRI akfl qKq sfihb, pRo[ jgdIsL isMG, zf[ blkfr isMG, zf[
hrnfm isMG sLfn, zf[ qrlocn isMG nfhl, zf[ blvMq isMG, zf[
inAul ikMg aqy BfeI rfm isMG pRDfn amrIkn gurduafrf kONsl
afpxy prcy pVHngy. ies qoN ielfvf ZfzI drbfr vI hovygf.
gurduafrf sfihb dy sInIar mIq pRDfn BfeI hrimMdr isMG aqy
sYktrI divMdr isMG ny ikhf ik ies sYmInfr aqy kfnPrMs ivwc
amrIkf dy smUh gurU GrF dy numfieMdy swdy jfxgy aqy AunF nUM
amrIkn gurduafrf kONsl ivwc sLfml krky kOsl nUM amrIkf ivwc
iswKF dI bqOr numfieMdf jQybMdI vjLo srgrm kIqf jfvygf.

hYimltn dy
iqMn sLKsLF nMU ikrpfnf lfh ky, ikrpfn rihq Gr ivwc rihx dI
kMzIsLn nfl jLmfnq imlI
hYimltn: hYimltn dy sLhIdgV gurduafrf sfihb ivwc jfqI ikVF
kwZx leI lVI jf rhI jMg Aus vyly smuwcI kOm leI inmosLI df
kfrx bx geI jdoN sR jsbIr isMG sYxI dy Gr qy hmlfvrF vFgUM
hmlf krky AusdI jvfn DIaF , bjLurg mF bfp aqy Drm pqnI vwl
ikrpfnF GumfAux aqy jsbIr isMG dIaF do kfrF, iewk aYs[XU[vI[
aqy Gr df muwK drvfjL aqy iKVkI BMnx burI qrF BMnx dy jLurm
ivwc iqMn sLKsLF nMU igRPqfr krky cfrj kr ilaf hY. ies qoN
vI vwD nmosLI smuwcy iswK jgq nMU Aus vyly hoeI jdoN ienF
sKsLF dI jLmfnq krn vyly jwj ny ienF aqy ienF dy pRIvfrk
mYNbrF nMU ikrpfnf pihnx qy bYn lf idwqf hY. jwj ny hukm
kIqf hY ik ieh sKsL Aus Gr ivwc nhIN rih skdy ijQy koeI
ikRpfn hovy, vwzI jF gfqry vflI. ies Kbr sdkf smuwcy iswK
jgq ivwc bhuq roh hY. ieh roh do pfsV hY. lVfeI JgiVaF ivwc
ikrpfnF vrqx vfly isMGF pRqI aqy jwj pRqI ijs ny aYsf PYslf
suxfieaf hY. ienF sKsLF nMU cfhIdf sI ik Auh aijhI kMzIsLn
nfl sihmq hox dI bjfey jylH aMdr rihxf mMnjLUr krdy. gurU
sfihbfn dI bKisLsL nMU ieAuN bYn krvfAuxf iswK kOm leI
inmosLI vflI gwl hY

mogy ielfky
dy dfnsLvr skUl trstI leI iekbfl mfhl dI mwdd leI inwqry
brYNptn: vfrz nMbr 2,
9, 10 qoN skUl trstI dI cox lV rhy nfmvr brfzkfstr qy pMjfbI
lyKk iekbfl mfhl dI cox muihMm nUM Aus vyly BrpUr hulfrf
imilaf jdoN sRI blijMdr isMG lylxHF dy swdy `qy mogy ielfky
nfl sbMDq vwK vwK vrgF, ijvyN ik vpfrIaF, rIal astyt eyjMtF,
vkIlF, tIcrF, klfkfrF, aqy ieMnsLorYNs brokr afid lwgBg swqr
dy krIb mohqbr lokF dy iewk BfrI iekwT ny afpxI BrpUr hmfieq
dyx df aYlfn kIqf. hmfieq dy aYlfn leI iewk iznr trFto
mfrgyj srivsjL dy dPLqr ivwc kIqf igaf ijs nUM sMboDn kridaF
blijMdr lylHxf ny ikhf ik sfzI kimAUintI leI ieh BfrI mfx dI
gwl hY ik pMjfbI BfsLf qy klcr nUM prxfieaf iekbfl mfhl vrgf
DVwlydfr ivakqI skUl trstI dy qOr `qy syvf inBfAux leI mYdfn
ivwc AuWiqraf hY. blijMdr lylxHF ny bIqy qIh sflF `c pMjfbI
klcr, sMgIq, qy sfihq nUM iekbfl mfhl dIaF syvfvF df ijLkr
kIqf aqy kimAUintI nUM apIl kIqI ik ajyhy Xog ivakqI nUM
skUl trstI leI kfmXfb kIqf jfvy.
imwTU igwl, drsLn
igwl, iekbfl rfmUvflIaf, mwKx brfV, rysLm isMG ZINzsf afidk
bulfiraF qoN ielfvf sRI suBfsL sLrmf ny ijQy afey hoey
mihmfnF df DMnvfd kIqf AuQy pMjfb aYgrIklcr XUnIvristI
alUmnI vloN pUry sihXog df vfiedf vI kIqf.
Xfd rhy ik iekbfl
mfhl bIqy qIh sflF qoN brfzkfsitMg nfl juuiVaf hoieaf hY qy
trFto `c pMjfbI jLbfn nUM ryzIE dIaF lihrF `qy cfVHn vfly
pihly ivakqIaF `c sLumfr rKdf hY. iekbfl ny ijwQy ‘surF dy
sudfgr’ vrgI sLfndfr pusqk pMjfbI sfihq nUM idwqI EQy gurdfs
mfn, jgjIq isMG icqrf isMG qy hrBjn mfn vrgy klfkfrF nUM
kYnzf ivwc pihlI vfr pysL krn df mfx vI hfsl kIqf. pMjfbI
sfihq qy klcr nUM prsfrn qy prcfrn vfly ivakqIaF ivwc iekbfl
df nfm pihlI kqfr ivwc afAuNdf hY. Aus df invyklI nuhfr vflf
hPLqfvfrI tI vI pRogrfm ivXnjL afPL pMjfb smuwcy kYnzf dy
sMjIdf drsLkF vwloN Auqsukqf nfl AuzIikaf jFdf hY. ies mOky
`qy ksLmIr isMG, minMdr ZIzsF, mnjIq ZINzsf, inrpfl isDU,
gurdyv igl, jsivMdr GolIaf, jgdIsL gryvfl, mnmohn KMgUrf,
iekbfl BMgU, hrbMs brfV, kuldIp cfhl, jgqfr gryvfl, jspfl
gryvfl, suirMdr DflIvfl, suKuvMdr rtOl, gurbKsL Kihrf, rfxf
pRqfp rMDfvf, Xspfl klotI, sMdIp sMGf, amrjIq isMG, BuipMdr
soml, privMdr sOND, suirMdr ibnypfl, blbIr rfey, sLrnjIq
mFgt, ky pI rTOr, kulvMq kUnr, jrnYl isMG jtfxf, kuMzf brfV,
qyijMdr bydI, nirMdr mfn, sMDUrf brfV, jgdyv DflIvfl, golf
lylxfH, sonI dosFJ, suKcYn igl afid Kfs mihmfn sn. mwKn brfV
ny afpxI sLierI qy ieMglYz qoN afey rfj syKoN ny afpxy gIqF
rfhIN hor vI rOxk lf idqI.

EntYrIE
srkfr ny aprYNitsisLp dI tryinMg dy vfDy leI kdm cuwky.
torFto:- mYguieMtI srkfr ies swc qoN cMgI qrFH jfxU hY ik
afriQk qrwkI leI pysyLvr kfimaF dI loV hY awqy ies leI
jLrUrI hY ik aprYNitsisLp dIaF rijstrysLnF ivwc vfDf kIqf
jfvy.
EntYrIE srkfr 2007-08 ivwc aprYNitsisLp dIaF rijstrysLnF
26,000 slfnf krn leI pRqIbwD hY. 2005-06 dy sfl leI 21,489
rijstrysLnF hoeIaF sn ijhVIaF imDy hoey iswty qoN vwD sn.
agsq 2006 dy afiKr qwk ijMnIaF vI nvIaF rijstrysLnF hoeIaF
hn AyunFH qoN afs hY ik 2006-07 leI 23,500 rijstrysLnF df
imDIaf hoieaf mksd hfsl ho skygf awqy 2007-08 leI 26,000 nvy
dfKly krx ivwc kfmXfbI imlygI.
ies sfl mYguieMtI srkfr 100 imlIan zflr Krc ky aprYnitsisLp
dy nfl sbMDq pRogrfmF nUM hor vI vDf rhI hY. ienfH progrfmF
ivwc sLfml hn aprYnitsisLp krn qoN pihly pRogrfm, ko-afp
izplomf aprYnitsisLp poRgrfm, job-kunYkt, afid.
imsIsfgf sYNtr dy aYm pI pI sRI hirMdr qWKr ny ikhf “ies sB
qoN ieh sfbq huMdf hY ik sfzI srkfr ny aprYitsisLp tryinMg
nUM awgy vDfAux ivwc ikMnI qrwkI kIqI hY awqy nvIaF
rijstrysLnF ieh vI drsfAudIaF hn ik EntYrIE vfsIaF df
pysLfvr KIiqaF ivwc hor vI Brosf kfiem hoieaf hY.”
aprYnitsisLp dI tryinMg 140 KIiqaF leI iml skdI hY awqy ies
nfl EntYrIE vfsIaF nUM ieh mOkf imlygf ik Auh tUl awqy zfeI,
mkYinkI, kwuk afid KIiqaF ivwc tryinMg hfsl kr skx.
EntYrIE hom-iblzrjL asosIeysLn dy prYjLIzYNt ivktr PIAUm ny
ikhf “pysLfvr KIiqaF ivwc mhfrqf pRfpq kfimaF dI Gft kfrn
GrF dI AusfrI krx vflI ieMzstrI leI bhuq musLklF af rhIaF
hn. aprYnitsisLp dy dfKilaF ivwc vfDf krx leI jo EntYrIE
srkfr kr rhI hY asIN Aus dI ihmfieq krdy hF. ies df nqIjf
ieh hovygf ik kyNdrI afrQk siQqI suDrx dy nfl nfl sfzy sYktr
nUM vI awqy Gr KrIdx vfly lokF nMU vI Pfiedf hovygf.”
pRImIar zfltn mYguieMtI dI agvfeI vflI srkfr tryinMg awqy
rojLgfr dy ivckfr iek qflmyl pYdf kr rhI hY ijs dy kfrx
aprYNitsisLp dy dfKilaF ivwc hor vI vfDf hox dI AumId hY.
nvF isstm isiKafrQIaF nUM, rojLgfr muhieaf krx vfilaF nUM
awqy hornf nUM aprYnitsisLp tryinMg hfsl krn df shI rfh
drsfvyg.
EntYrIE vfsIaF leI Auicwq avsr pRdfn krn leI srkfr hor vI
keI kdm cuwk rhI hY ijvyN ik:-
iewk ibl pfs krnf ijs dy iqhq 18 sfl dI Aumr jF grYjueysLn
qwk ividafrQIaF nUM ividaf hfsl krnI jLrUrI hovygI.
kfrj kfr sfBx qoN bfad srkfr ny 268,000 nvyN rojLgfr pYdf
krky rojLgfr dy KLyqr nUM hor vI mjLbUq krn dI koisLs kIqI
hY.
iewk nvF plYn ‘rI-nIAU EntYrIE’ jfrI kIqf ijs dy iqhq
EntYrIE srkfr pbilk sYktr ivwc sfl 2010 qwk 30 iblIan zflr
dI rkm lfeygI.
aprYnitsisLp dI ihmfieq krn nfl EntYrIE srkfr df pysLfvr
kMmF nUM iswKx leI awqy knyzf ivwc sB qoN AucwI vrkPLors
pYdf krn vwl iewk vwzf kdm hY. ieh kdm EntfrIE dI arQk
AuWnqI dy rfh qy iewk nINh pwQr df kMm krygf.
ies sMbD ivwc hor jfxkfrI hfsl krn leI qusIN sMprk kr skdy
ho:-
Pon # 416-325-2929, 1-800-387-5514
vYb sfeIt :-
www.edu.gov.on.ca
www.resultsontario.gov.on.ca

qIjI
amrIkI pMjfbI khfxI kfnPrMs dOrfn vwK-vwK khfxIkfrF aqy
sLfierF ny afpxIaF rcnfvF rfhIN amrIkI BfrqI smfj df pRBfv
idwqf
imlpIts (amrIkf)
(husn lVoaf bMgf): pMjfbI sfihq sBf kYlIPornIaf vwloN qIjI
amrIkI pMjfbI khfxI kfnPrMs imlpIts kimAUintI sYNtr ivKy
krvfeI geI jo sLfndfr sPlqfpUrvk sMpMn ho geI. ieh kfnPrMs
ienklfbI XoDy qy siBafcfrk-sfihqk kfmy guridafl isMG sMGf
nUM smripq sI ijsdI sLurUafq prmjIq isMG aqy ryxU isMG vwloN
iek kfiv-PIcr rfhIN kIqI geI. ies kfiv-nftk ivc guridafl
isMG sMGf dIaF cfr kivqfvF qoN ielfvf Ausdy vwzy Brf pRo[
hrBjn isMG dIaF kuJ kfiv pMgqIaF aqy jYml isMG pwzf dy kflf
sMGf sMGrsL nUM smripq do gIq vI sLfiml sn. ieh pysLkfrI
ieMnI kmfl dI sI ik iesny sroiqaF nUM Bfvuk aqy Auqyijq krky
rwK idwqf. ies qoN bfd pypr sYsLn sLurU kIqf igaf ijs ivc sB
qoN pihlF pRo[ gurbKsL isMG, amrjIq drdI qy pRo[ hrBjn isMG
rfhIN sMpfdq kIqf igaf dUjf amrIkI pMjfbI khfxI sMgRih "pMK,
ipMjrf qy prvfjL" rIlIjL kIqf igaf. iPr iqMn irsrc pypr pVHy
gey. pihlf pypr "pMK, ipMjrf qy prvfjL: pfr-siBafcfrk sLrIky
qy srokfr" BfrqI sfihq akYzmI ienfm jyqU sRI gurbcn isMG
Buwlr ny pysL kIqf. ijs ivc ikhf igaf, "ieQy sfhmxy
afAuNdIaF smfjk, rfjnIqk, afrQk qy nslI musLklF dy bfvjUd;
BFq-BFq dy hyrivaF, mjbUrIaF, byvsIaF qy hMBf-hPLf dyx vflI
zflr-dOV dy sMqfpF dy bfvjUd; dovF siBafcfrF dy vKryivaF qy
tkrfvF dy huMidaF suKfvyN-duKfvyN aMqr-aml dy bfvjUd; arQfq
iek QF vsx vfly vwKry siBafcfrF vfly lokF dy sBnF sLrIikaF
dy bfvjUd pMjfbI BfeIcfry dy ies dys df, ies smfj df, ies
siBafcfr df, ieQoN dI afriQkqf qy rfjnIqI df, arQfq ieQoN dy
sBnF srokfrF df nroaf, brfbr df, hIx qy EprIaF BfvnfvF qoN
mukq aqy jIvn-DVkdf aMg bxn vwl vDdy ijnHF kdmF df smfcfr
ieh khfxIaF idMdIaF hn, Auh pRsMsfXog vI hn aqy svfgqXog
vI." dUjf irsrc pypr zf[ blkfr isMG df iliKaf "pMjfbI
zfiesporf aqy amrIkI pMjfbI khfxI" AusdI gYrhfjLrI ivc
isafsq isMG jMmU vwloN pVH ky suxfieaf igaf aqy qIjf pypr
zf[ jgjIq brfV vwloN "khfxI klf qy ivDI: kuJ muZly anuBv"
bVy rOick ZMg nfl pysL kIqf igaf. ienHF iqMnF pyprF Aupr
pRiswD nOjvfn khfxIkfr ajmyr iswDU ny bVI pRBfvsLflI itwpxI
kridaF ikhf ik amrIkI pMjfbI khfxI dI sfmrfjvfd jMgF qy
ivsLvIkrn ivroDI nvIN idsLf vwzf mhwqv rwKdI hY aqy smuwcI
pMjfbI khfxI ivc iek Tos qy inwgr guxafqmk vfDf krdI hY.
iesy sYsLn ivc prmjIq isMG aqy ryxU isMG dI kYist "mGdf rhIN
vy sUrjf" aqy surjIq kOr df plyTf kfiv-sMgRih "isLksq rMg"
sRI gurbcn Buwlr, zf[ jgjIq brfV, pRo[ hrBjn isMG, qfrf isMG
sfgr, ipafrf isMG kuwdovfl, afid vwloN rIlIjL kIqy gey.ies
qoN bfad khfxI sYsLn ivc kuwl cfr khfxIaF pVHIaF geIaF.
pihlI khfxI kynYzf qoN afey khfxIkfr amrjIq cfhl ny "koTI
vflf afdmI" pVHI. AusqoN bfd ajmyr iswDU ny afpxI pRiswD qy
Auqm khfxI "iekbfl husYn moieaf nhIN" bVy nftkI ZMg nfl pysL
kIqI. amrjIq drdI ny "no XU trn" aqy mihMdr isMG Gwg ny
"injfq" khfxI df pfT kIqf. ienHF khfxIaF Aupr itpxI zf[
amrIk isMG aqy gurbcn Buwlr ny kIqI.aMiqm sYsLn, kvI-drbfr
ivc ijnHF sLfierF ny afpxIaF rcnfvF suxfeIaF AunHF ivc
sLfiml sn: mwKx luhfrvflf, suKdyv sfihl, ipsLOrf isMG
iZwloN, nIlm sYxI, pMkj aMsl, surjIq kOr, zf[ amrIk isMG,
pRo[ gurbKsL isMG scdyv, gurcrn isMG jLKLmI, mihMdr isMG
Gwg, kml bMgf, ipafrf isMG, crnjIq pMnU, qfrf isMG sfgr,
ieiqafid. pMjfbI sfihq sBf kYlIPornIaf vwloN sRI gurbcn isMG
Buwlr aqy zf[ jgjIq brfV nUM "avfrz afP aOnr" nfl snmfinq
kIqf igaf. gfiek suKdyv sfihl aqy gIqkfr mwKx luhfrfvflf dI
vI snmfn icMnH dy ky hOslf aPjfeI kIqI geI. kfnPrMs dI
pRDfngI sRI gurbcn isMG Buwlr ny kIqI aqy mMc sMcfln ipafrf
isMG kuwdovfl, pRo[ hrBjn isMG aqy nIlm sYxI ny bVy rOick
aqy pRBfvsLflI ZMg nfl kIqf. aMq ivc sfihq sBf dy pRDfn qfrf
isMG sfgr ny sfry sfihqkfrF aqy sfihq-pRymIaF df DMnvfd
kridaF ikhf ik qIjI amrIkI pMjfbI khfxI kfnPrMs nUM byhwd
sPl bxfAux ivc Xogdfn pfAux leI sfihq sBf hmysLf AunHF dI
irxI rhygI.
 |