![]() |
||||||||||||
| |
||||||||||||
|
iswK sMsQfvF dy nfm KuwlI icwTI
not: awj qoN qkrIbn Cy sfl pihlF mfrc 2006 ivwc dfs ny ieh pwqr AuntfrIE gurduafrfjL kmytI nMU AunHF dI iewk mIitMg ivwc idwqf sI. ieh kmytI hmysLF lokF qoN suJfvF dI mMg kiraf krdI sI. ies pwqr ivwc idwqy suJfvF coN ikMny ies kmytI ny jF iksy hor iswK sMsQf ny aml ivwc ilaFdy hn, iewk aijhf suafl hY ijsdf juafb awj vI AuzIikaf jf irhf hY. sLfied iehI kfrx hY ik iswK kOm df kudrqI ivkfs qF ho irhf hY pr kOmI ivkfs ivwc bVI jbrdsq KVoq afeI hoeI hY. awj ieh Kq mYN dunIaF dI smUh iswK sMsQfvF dy nfm cOQI vfr rqf qrmIm krky pRkfsLq kr irhf hF qF ik sLfied koeI iswK kOm dy ivkfs dI qFG rwKx vflf vIr/BYx jo pRbMDkI vrg ivc hovy, ies nMU pV lvy aqy iswK kOm dy ivkfs df gMBIr muwdf pV ley. siqkfrXog mYNbr sfihbfn jIE vfihgurU jI kf Kflsf.. vfihgurU hI kI Piqh.. iswK kOm dy muwidaF qy rol adf rh rhIaF iswK sMsQfvF dI slfmqI df sdf hI mudeI irhf hF qy smyN smyN isr ienF ivc af rhIaF AUxqfeIaF nUM bynqI dy rUp ivc afrtIklF rfhIN iliKaf vI hY qF ik ienF sMsQfvF dy kfnkuMn ienF sMsQfvF nUM lokF dIaF sMsQfvF bxf skx. hux vI kuJ plHF leI afpsI vKryvyN lFBy krky AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl nUM kuJ bynqIaF krnIaF cfhuMdf hF qF ik ieh kOmI sMsQf, kOm df kuJ sMvfrn ivc ZuwkvF rol adf kr sky. bynqI hY ik dfs vloN ieh suJfa, kOmI BivwK nUM AuWjlf bxfAux leI hI Byjy idwqy jf rhy hn, agr ‘kOmI ruwcI’ nfl pVHn qoN bfad ies Kq coN kOm dy Aujly BivwK dI KusLbo nf afvy qf ies pwqr nUM rwdI ‘c Cuwtx dI dyrI nf krnI. iemfrq bxfAux lwigaf imsqrI iemfrq df sMquln TIk rwKx vfsqy pihlF Qmly bxfAuNdf hY iPr AuhnF Aupr stIl dy gfzr jF lwkV dIaF sqIrIaF cVfAuNdf hY qy iPr jf ky Cwq pYNdI hY. agr Auh sfrI iemfrq iek mjbUq ijhf Qmlf bxf ky KVHI kr dyvy qF iPr Ausdf sMquln nhIN bx skygf, Bfv iemfrq zoldI rhygI. iblkul iesy qrHF kOmI iemfrq df Ausrnf jrUrI hY. ipCly kuwJ sflF qoN AuntfrIE ivwc AuntfrIE gurduafrfjL kmytI nUM ies ZMg nfl psfrn dI koisLsL kIqI geI, ijvyN iehI iek sMsQf kimAUntI leI kMm kr rhI hovy. iehI kfrn hY ik ieh sMsQf anykF pRfjYktF ivc asPl rhI hY, jF ieh kih lvo ik vYsfKI ngr kIrqn qoN ielfvf ies sMsQf ny koeI Kfs pRfjYkt nhIN kIqf. aKIr ivwc ieh pRfjYkt vI ivvfdF dy Gyry ivwc burI qrF Ps igaf PlsrUp Guwg vwsdy trFto sLihr ivwc iewko idn do-do ngr kIrqn hoxy sLurU ho gey. Kflsf jI, AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl qoN ielfvf vI kimAUntI ivc sMsQfvF qy lokI kMm krdy hn ijnHF nUM ZuwkvIN mfnqf imlxI jrUrI hY ijs nfl kimAUntI df ivkfs hor qyjLI nfl ho skdf hY. kimAUntI dI ies iemfrq nUM iek Qmly qy Ausfrn bjfey hr jgHf Qmlf bxf ky iesdI AusfrI kIqI jfxI jrUrI hY. Audfhrn vjoN BfeIcfry ivc sfihqk Kyqr, sMcfr Kyqr, pwqrkfrI Kyqr, Kyz Kyqr, isafsI Kyqr, bwicaF dI sMBfl dy Kyqr aqy pMQk Kyqr ivc AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl dI smUlIaq qoN bgYr vI anykF srgrmIaF ho rhIaF hn ijhVIaF smfj dy ivkfs leI aiq jrUrI vI hn, pr pRBfv ieh idwqf jf irhf hY ik smfj df sfrf kfrj AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl dy kMtrol ivc hY, pr ieh swc nhIN hY. kfblygOr hY ik Kflsf pMQ dy 300 sflf sfjnf idvs dy mOky qy AuntfrIE gurduafrf kmytI ny jo insLfny imQy sn Auh sfry hI aDUry rih gey sn ikAuNik mIzIaf Kyqr ny iswk iclzrn hspqfl vfsqy iek PMz ryijLMg sLurU kr idwqf sI. ies qoN ielfvf bwicaf dy BivwK leI gurU goibMd isMG iclzrn PAuzysLn ny aOtvf qwk dOV ky iswK BfeIcfry df jo isr Aucf kIqf hY Auh byimsfl hY. kYn iswK sMsQf vloN keI aijhy pRogRfm kIqy gey hn ik ijhVy kfbly qfrIP hn, ijnHF ivc kfr rYlI ‘qy vIl cyar dOV afid sLfiml hn. trFto ‘c gurU afsrf PAUzysLn aqy amrIk isMG sLhIdI PMz rfhIN kOmI sLhIdF dy pirvfrF aqy bwicaF nUM sMBflx df jo kMm ho irhf hY AusnUM njLr aMdfjL nhIN kIqf jf skdf. ipMglvfVf leI mfieaf iekwqr krn vfly syvfdfr, duwK invfrn gurmiq kYNp dy syvfdfr, nOjuafnF leI gurmiq kYNp lfAux vflIaF nOjuafn dIaF sMsQfvF afid anykF kfrj AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl dI sLmUlIaq qoN ibnF cwl rhy hn. mIzIey rfhIN pMQk soc nUM AuBfrn df jo Xogdfn axKIlf pMjfb ryzIE tI[vI[ ny pfieaf Auh iswK ieqhfs dy sunihrI pMinaF qy AuWkrygf aqy awj dI avfjL aqy ryzIE inrvYr vloN jo Xogdfn pfieaf jf irhf hY, kfblyqfrIP hY. ies qoN ielfvf cwl rhy anykF siBafcfrk pRogRfmF rfhIN kimAUntI ivc vfDf huMdf hY. trFto qoN Cp rhIaF aKbfrF sfzy BfeIcfry dy lokF nUM jfxkfrI muhweIaf krdIaF hn ‘qy Cp rhy kuJ ku mhInfvfrI rsLfly, inrsMdyh kOm ivc pVHn df rUJfn vDf rhy hn. Bfv hr inwkI ijhI koisLsL nUM vI njLr aMdfjL krn kOm dy ivkfs ivc aiVwkf zfhux brfbr hY. AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl sfzI kOm dy Dfrimk Kyqr ivc inwgr rol adf kr skdI hY ‘qy kr vI rhI hY ikAuNik AuntfrIE dy gurduafiraF ivc sMgq nUM iml rhIaF syvfvF df krYizt ies dy pRbMDkF nUM jFdf hY. bIqy smyN ivwc AuntfrIE gurduafrfjL kmytI ny isafsI msilaF ivc dKl aMdfjLI krky kOm dIaF iqMn isrmOr sMsQfvF nUM afpxy KMBF hyT Cupf ilaf sI. BfvyN iehnF sMsQfvF nfl juVy kuJ ivakqI gurduafiraF nfl vI juVy hox krky ieh socdy hox ik AuhnF dI sMsQf kOm dI cVHdI klf leI srgrm hY pr asl ivc sfrIaF pMQk sMsQfvF, sfl ivc iek do rsmI smfgm krvf ky afpxI hoNd hI kfiem rwK rhIaF hn ikAuNik AuntfrIE gurduafrf kmytI iehnF sMsQfvF (ieMtrnYsLnl iswK XUQ PYzrysLn, vrlz iswK afrgynfeIjysLn, bwbr Kflsf) nUM mfnqf dyx qoN ienkfrI rhI hY. isafsI pwKoN AuntfrIE gurduafrf kmytI dI ikMnI ku phuMc sI, ies bfry afpF sfry BlIBFq jfxdy hF, jLrUr iehdy kuJ mYNbrF ny keI aYm[pIjL nfl nyVqf bxfeI hoeI sI pr kOmI qOr qy sMsQf df koeI pRBfv jF afDfr nhIN sI, jo ik ivkfsmeI kOmF leI aiq jrUrI phuMc hY.
Auprokq ivcfrF qoN bfad hux kuJ suJfa pysL krny cfhuMdf hF ik ajoky smyN dI srgrm iswK sMsQfvF nUM afpxy aiDkfr Kyqr ivc rihMidaF kuJ pRBfvsLflI kdm puwtxy cfhIdy hn ijnHF nfl ieh sMsQfvF smfj pwKI aqy smfijk ivkfs leI kfrgr ho skx. 1) pMQk sMsQfvF nUM ibnF ivqkry Zuwkvf snmfn idwqf jfvy aqy AuhnF dIaF srgrmIaF leI Xog sfDn muhweIaf kIqy jfx, ngr kIrqn ‘c hr pMQk sMsQf nUM Plot sLfiml krn dI Kuwl idwqI jfvy ‘qy vDIaf aqy ibafnkfrI Plot sLfiml krn vflI sMsQf df snmfn kIqf jfvy. 2) sfzIaF kOmI sMsQfvF vloN hyT ilKy KyqrF nfl sbMiDq lokF nUM snmfinq kIqf jfvy qF ik ienHF lokF nMU aihsfs ho sky ik AunHF nMU sLfbfsL kihx vflf vI koeI hY. A) iksy khfxIkfr nUM cMgI khfxI leI. a) iksy ryzIE sMcflk nUM cMgy kOmI pRogRfm leI. e) iksy ryzIE sMcflk nUM cMgI bolI vrqx leI. s) iksy ryzIE sMcflk nUM cMgy tfk sLoa krn leI. h) iksy ryzIE sMcflk nUM cMgIaF KbrF pRsfrq krn leI. k) iksy aKLbfr dy sMpfdk nUM ZuwkvIN sMpfdkI leI. K) iksy aKLbfr dy irportr nUM ZuwkvI Kbr leI. g) iksy sMsQf nUM kOmI syvfvF leI. G) iksy sMsQf dy syvfdfr nUM kOmI syvfvF leI. Õ) isafsI Kyqr ‘c kOm pwKI isafsqdfn. c) Kyz Kyqr ‘c nisLaF qoN rihq iKzfrI nUM. C) Kyz Kyqr ‘c dsqfrDfrI iKzfrI nUM. [[[[[[[[[[[[[[[afid afid. aYsf krn nfl ienHF KyqrF nfl juVy ivakqIaF ivwc iewk axaYlfnI dOV lwg jfvygI ik agly sfl df ienfm kOx ijwqdf hY. kOm nMU imafrI pRcfr imlxf sLurU hovygf jo inrsMdyh sfzy mnF Aupr cfp Cwzygf. 3) ivsfKI dy nF qy ho rhy asiBak myly ‘qy iznr zFs rokx leI jldI Audm kIqf jfvy. 4) gur-pUrbF dy mOky ‘qy nOjuafnF nUM ZuwkvyN PMz dy ky sYmInfr krvfey jfx. 5) grmIaF ivc vwK-vwK muwidaF nfl sbMiDq sBfvF df ieMqjfm kIqf jfvy qF ik sMgq Coty-Coty gruwpF ivc bYT ky kOm nUM af rhIaF musklF vfry ivcfr kr sky. 6) Kfilsqfn dI lihr nUM hor pRcMz krn leI lgfqfr ivcfr gosLtIaF krvfeIaF jfx. ies ivc koeI sLwk nhIN ik iehnF ivakqIaF dI cox smyN vfd-ivvfd KVHf ho skdf hY ies leI hr iswK sMsQf, jo iesd pRbMD kry, hr Kyqr nfl sbMiDq ivakqIaF df pYnl bxfvy ‘qy snmfn krn df PYslf Auh pYnl kry. ivsLfKI jf iksy hor ivsLysL pRogrfm ‘qy iehnF syvfdfrF nUM snmfinq kIqf jfvy. AuhnF nUM mfnqf dyx nfl hr Kyqr ivc kMm krn vfilaf ivc kMpItIsLn df mfhOl pYdf ho jfvygf. ijs nfl smfj dy ivkfs df kMm hor vI cMgy qrIky nfl qyjLI PVH skdf hY. ieQy ieh vI bynqI kr dyvF ik keI vfr sfnUM ivroDI ivcfrDfrF vfly ivakqIaF nUM vI snmfinq krnf pvygf, aYsf krn nfl ijQy ivroD Gtygf, AuQy ivcfrF ivc nyVqf afAux dIaF sMBfvnfvF vI vwDxgIaF. dfs nUM pUrf XkIn hY ik agr sfzy kOmI afgUaF dy ihrdy ieMny ku ivsLfl ho jfx qF kOmI BivwK Aujlf ho skdf hY, nhIN qF afsfr ieh njLr af rhy hn ik sfzIaF Dfrimk srgrmIaF ivcoN pYdf ho rhy ivvfd sfzI hr kOmI qrwkI dy rfh df roVf bx jfxgy. sfnUM isstm bxf ky Aus Aupr cwlx dI afdq pfAuxI cfhIdI hY. isstm bxfAux leI sfnUM afpxy cfr-cuPyry ivksq ho rhy BfeIcfiraF vwl njLr mfrn dI loV hY. dsm ipqf DMn-DMn gurU goibMd isMG jI dy drbfr ivc 52 kvIaF df isDFq vI sfnUM iehI syD idMdf hY ik kOm dy ivkfs leI hr pihlU qy koisLsL kIqI jfxI lfjLmI hY. dfs afsLfvfdI
hY ikAuNik AuntfrIE iswK aYNz gurduafrf kONsl dy smUh mYNbr ijs ivwc
gurduafiraF dy pRbMD aqy sMgq dy mYNbr sLfml hn ies msly nMU gMBIrqf nfl
lYxgy. kONsl df kOmI muwidaF nMU tYkl krn df ZMg bVf kOmIaq pwKI aqy
pRYktIkl irhf hY. ieh sMsQf mIzIey dI aihmIaq nMU pCfxdI hY aqy mIzIey
nMU afjLfd rih ky afpxf kMm krdy rihx ivwc XkIn krdI hY. ies krky dfs
nMU ies qoN hI afsF hn. |
|||||||||||
© 2003, Sanjh Savera. All Rights Reserved. info@sanjhsavera.com |
||||||||||||